Document · PDF

C8. B&W - Raadsinformatiebrief Onderzoeksrapport GGD NOG stortplaats Doonweg Eerbeek D459949

Besluitvormende raadsvergadering 26 juni 2025, gemeente BrummenBij agendapunt: Lijst met ingekomen en verzonden stukken8.411 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeenteraad Brummen

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

: 13 mei 2024 : Z110510/D458886 : : Onderzoeksrapport GGD NOG stortplaats Doonweg Eerbeek

Geachte leden van de raad, Op 18 februari 2025 hebben wij GGD Noord- en Oost-Gelderland (NOG) opdracht gegeven een verkennend onderzoek uit te voeren. Dit onderzoek moet een beeld geven van de mogelijke gezondheidskundige klachten in relatie tot de voormalige vuilstortplaats aan de Doonweg in Eerbeek. Het onderzoek is door de GGD afgerond. Vandaag hebben wij dit rapport besproken. Met deze raadsbrief informeren we u hierover. Inleiding Sinds 2019 zijn op deze historische vuilstortplaats van de Eerbeekse papierfabrieken staalslakken opgeslagen als afdeklaag. Het gaat in totaal om 230.000 ton staalslakken afkomstig van Tatasteel uit IJmuiden. Op deze afdeklaag zijn vervolgens 15.000 zonnepanelen geplaatst. In de omgeving van deze stortplaats is in de afgelopen jaren bezorgdheid ontstaan over de mogelijke effecten die de staalslakken kunnen hebben op natuur, milieu, leefomgeving en gezondheid van mensen. U vindt het als raad belangrijk om de signalen van omwonenden serieus te nemen. U heeft dit verwoord in een unaniem aangenomen motie van 19 december 2024, waarin u ons oproept ons sterk te maken samen met betrokken partijen voor passende oplossingen. Wij hebben als gemeente een belangrijke verantwoordelijkheid voor volksgezondheid. Daarom hebben we de GGD gevraagd met een verkennend onderzoek de gezondheidsrisico’s in beeld te brengen.

Conclusie onderzoek Eind april hebben wij het onderzoek van de GGD ontvangen. Het rapport is als bijlage bij deze brief gevoegd. De belangrijkste bevindingen van de gezondheidsdienst zijn: ➢ De stoffen die in bodem en water zijn aangetroffen vormen hoogstwaarschijnlijk geen gezondheidsrisico voor de mensen die verblijven in het gebied rond de staalslakken. ➢ Er zijn aanwijzingen dat bewoners in bepaalde periodes klachten (met name bloedneuzen) hebben gehad vanwege vrijkomend stof dat ongeblust kalk bevat. Dit lijkt momenteel geen probleem te zijn omdat het materiaal niet meer wordt verplaatst. ➢ De helft van de geïnterviewden geeft aan niet of nauwelijks gezondheidsklachten te hebben ervaren. ➢ Het is niet uit te sluiten dat sommige gezondheidsklachten een andere oorzaak hebben. ➢ Sommige deelnemers maken al geruime tijd een moeilijke en stressvolle periode door, wat zich manifesteert op mentaal en sociaal vlak en wat zich vertaalt in klachten zoals vermoeidheid en slecht slapen. Dit houdt duidelijk verband met de milieusituatie en de dynamiek daaromheen. ➢ Een deel van de ondervraagden voelt zich bovendien ernstig geschaad in zijn vertrouwen in belanghebbende partijen. Met name voelen deze bewoners zich in de steek gelaten door de verschillende overheden.

Engelenburgerlaan 31 6971 BV Brummen Postbus 5 6970 AA Brummen Telefoon (0575) 56 82 33 Fax (0575) 56 82 88 E-mail: gemeente@brummen.nl

Z110510/D458886

Blz. 2

Dit alles komt er op neer dat op dit moment de directe gezondheidseffecten beperkt zijn. Maar wel moet worden voorkomen dat schadelijke blootstelling in de toekomst alsnog kan voorkomen. Aanbevelingen We hebben de GGD ook gevraagd om op basis van het onderzoek aanbevelingen te doen. De aanbevelingen zijn onderverdeeld in twee thema’s: 1) Beperk verdere blootstelling en 2) Werken aan herstel van vertrouwen. Beperk verdere blootstelling ➢ Stel in gesprekken met andere stakeholders steeds de veiligheid en gezondheid van de bewoners centraal. ➢ Dring er bij de betreffende partijen op aan dat de staalslakken niet meer zijn en worden blootgesteld aan de open lucht. ➢ Dring bij andere stakeholders aan op goede en tijdige informatievoorziening over ontwikkelingen in het proces en planningen. ➢ Vraag GGD ook in de toekomst om verder onderzoek te doen of te adviseren als daar aanleiding voor is (bijvoorbeeld als er resultaten bekend worden van lopende onderzoeken) ➢ Wees alert op signalen van bewoners die kunnen wijzen op (nog onbekende) risico’s. Werken aan herstel van vertrouwen ➢ Denk proactief na over de verdere communicatiestrategie en het communicatiebeleid. ➢ Blijf steeds in gesprek met de bewoners, met als doel hen te horen en te informeren en de relatie te verbeteren. ➢ Communiceer helder, tijdig en feitelijk.

➢ Heb oog voor de risicoperceptie van bewoners, die anders kan zijn dan die van professionals. ➢ Wees duidelijk in verwachtingen over de afhandeling van de situatie rond de staalslakken-bult voor zover dat bij de gemeente ligt of bekend is. ➢ Zet in op verbinding van partijen die met elkaar op afstand geraakt zijn zoals omwonenden verenigd in de stichting, eigenaren van de vuilstort, bevoegd gezag, toezichthouders en wie nog meer een rol kan spelen in de situatie. ➢ Vraag aan bewoners gericht welke steun van de gemeente zij wensen om zaken te verwerken. Wij nemen de adviezen van de GGD serieus. Dit betekent dat we de volgende concrete acties gaan uitvoeren. a. Wij organiseren een informatieavond We gaan een informatieavond organiseren waarin omwonenden de gelegenheid hebben om vragen die het rapport kan oproepen te stellen. Hierbij is de GGD ook aanwezig. Deze vind plaats op maandagavond 19 mei. Het is een eerste concrete stap om te werken aan het herstel van vertrouwen tussen de verantwoordelijke organisaties en overheden en de omwonenden. b. Wij geven aandacht aan gezondheid Wij spannen ons in om met betrokken partijen als Stort Doonweg BV, provincie Gelderland, Waterschap Vallei en Veluwe en de omgevingsdienst tot passende maatregelen te komen om verdere blootstelling te voorkomen.

Daarbij is ook blijvende aandacht voor het volgen van de kwaliteit van het grondwater door middel van goede analyse van het grondwater rond de stort. Ook zullen we bij vervolgplannen steeds aandacht hebben voor noodzakelijke maatregelen om gezondheidsrisico’s te vermijden. Denk hierbij aan het meten van de luchtkwaliteit en water vernevelen boven de staalslakken zodat er geen stof kan wegwaaien bij werkzaamheden. Informeren betrokken partijen Wij brengen deze week de buurtbewoners met een brief op de hoogte van het onderzoeksrapport en nodigen hen uit voor de bewonersavond. Ook de overige betrokken organisaties, evenals Stichting Natuurlijk Eerbeek en Wijkraad Eerbeek-Zuid informeren we actief. Via een persbijeenkomst en een persbericht delen we de informatie met de lokale en regionale media. En uiteraard zetten we ook onze reguliere communicatiekanalen in om de belangrijkste bevindingen van dit onderzoek met iedereen te delen.

1 Het rapport van de GGD NOG is ook te vinden als bijlage bij het nieuwsbericht op onze website (14 mei 2025)

Z110510/D458886

Blz. 3

Van dialoog naar omgevingstafel Mede op ons initiatief heeft op vrijdag 9 mei een informeel gesprek plaatsgevonden met alle betrokken partijen. Dit onder leiding van een onafhankelijke gespreksleider. Deze ‘dialoog’ heeft als doel om meer begrip en aandacht voor ieders standpunt te krijgen. We hopen dat deze dialoog een positieve bijdrage levert aan het vervolgtraject. Onder regie van het bevoegd gezag (Provincie Gelderland en de omgevingsdienst ODRA als uitvoeringsorganisatie) wordt gewerkt aan een verantwoorde (inhoudelijke) oplossing. Ook hiermee worden er stappen gezet in lijn van de raadsmotie van 19 december 2024. Tot slot… Wij hopen u met deze brief duidelijk en voldoende geïnformeerd te hebben over de voortgang van deze casus en onze betrokkenheid als gemeente vanuit het belang van de (volks)gezondheid van onze inwoners.1 Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

G.J. van Rumund burgemeester (wnd)

1 Het rapport van de GGD NOG is ook te vinden als bijlage bij het nieuwsbericht op onze website (14 mei 2025)

Rapportage eerste beeld gezondheidskundige klachten en desktoponderzoek rond Stortplaats Doonweg Eerbeek

In opdracht van College van B&W van de gemeente Brummen Datum: 24-4-2025 GGD Noord- en Oost-Gelderland, Team Medische Milieukunde versie 7

Inhoudsopgave 1

Inleiding .......................................................................................................................................... 3 1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding ................................................................................................................................................................... 3 Rol van GGD NOG ....................................................................................................................................................... 3 Verantwoording.......................................................................................................................................................... 3 Dankwoord ................................................................................................................................................................. 4

Samenvatting .................................................................................................................................. 5

Beschrijving context en opdracht aan GGD NOG ........................................................................... 7 3.1 3.2 3.3

Context ....................................................................................................................................................................... 7 De opdracht ................................................................................................................................................................ 8 Uitwerking .................................................................................................................................................................. 8

Desktoponderzoek: werkwijze ....................................................................................................... 9 4.1 4.2 4.3

Gebruikte informatie .................................................................................................................................................. 9 Methode ..................................................................................................................................................................... 9 Rapportage ................................................................................................................................................................. 9

5 Bewonersgesprekken: werkwijze ....................................................................................................... 10 5.1 5.2 5.3 5.4

Selectiecriteria ............................................................................................................................................................ 10 Werving....................................................................................................................................................................... 10 Gespreksmethode ....................................................................................................................................................... 11 Rapportage ................................................................................................................................................................. 11

Desktoponderzoek: resultaten en duiding ................................................................................... 12 6.1 Hoe ontstaan gezondheidsrisico’s door stoffen.......................................................................................................... 12 6.2 Overzicht van de milieusituatie .................................................................................................................................. 12 6.3 Risicoduiding van de gevonden stoffen ......................................................................................................................... 13 6.4 Overige risico’s............................................................................................................................................................. 15 6.5 Bezorgdheid.............................................................................................................................................................. 15

Bewonersgesprekken: resultaten en duiding ............................................................................... 16 7.1 Algemene indruk van de gesprekken ........................................................................................................................... 16 7.2 Inventarisatie gezondheidsklachten ......................................................................................................................... 16 7.3 Lichamelijke klachten................................................................................................................................................... 16 7.5 Aspecifieke en psychische klachten ............................................................................................................................ 17 7.6 Overige observaties ....................................................................................................................................................... 17

8 9

Conclusies ..................................................................................................................................... 18 Aanbevelingen en advies .............................................................................................................. 19 9.1 Inleiding ....................................................................................................................................................................... 19 9.2 Beperk verdere blootstelling ....................................................................................................................................... 19 9.3 Werken aan vertrouwen .............................................................................................................................................. 19

Bijlagen ......................................................................................................................................... 20

1 Inleiding 1.1 Aanleiding De grootschalige toepassing van staalslakken als afdekking van Stort Doonweg in Eerbeek heeft geleid tot een complexe maatschappelijke situatie. Het wordt steeds duidelijker dat staalslakken schadelijk kunnen zijn voor het milieu1. In de afgelopen jaren zijn er bij omwonenden ook zorgen over hun gezondheid ontstaan. Er zijn diverse stakeholders betrokken bij de situatie waaronder verschillende overheden, private partijen en burgers die allemaal een eigen belang en rol hebben. Daarnaast is gebleken dat de huidige regelgeving tekortschiet voor goede regulering, wat zorgt voor juridische complicaties. Al deze factoren hebben geleid tot de nodige aandacht van de media en de politiek voor de problemen in Eerbeek. Ontwikkelingen hebben elkaar in de afgelopen jaren soms in snel tempo opgevolgd, afgewisseld met perioden waarin ogenschijnlijk niets gebeurde. Te midden van een dergelijk ingewikkeld, ingrijpend en turbulent proces bestaat het risico dat het belang van de omwonenden, die hier direct en dagelijks mee te maken hebben, ondergesneeuwd raakt. De gemeente Brummen, die er voor haar inwoners wil zijn, vindt het daarom belangrijk om de gezondheidsrisico’s en het perspectief van de omwonenden in beeld te krijgen.

Het doel is om de risico’s beter te begrijpen en handelingsperspectieven in handen te krijgen om de eigen inwoners te kunnen helpen en te kunnen beschermen.

1.2 Rol van GGD NOG GGD Noord- en Oost-Gelderland (GGD NOG) is adviseur van haar gemeenten op het gebied van Publieke Gezondheid. Behalve voor de gemeente Brummen werkt GGD NOG voor 21 andere gemeenten in het gebied dat gelijk is aan de gelijknamige Veiligheidsregio (VNOG). Een GGD voert taken uit binnen een breed scala van thema’s zoals jeugd, infectieziekten bestrijding en milieu. Een leidend principe daarbij is Positieve Gezondheid, een definitie van gezondheid die recht doet aan onder andere subjectieve beleving, veerkracht en zelfredzaamheid. GGD’en werken veel samen met veiligheidsregio’s, omgevingsdiensten, provincies en ministeries. Voor wetenschappelijke kennis en onderzoek doet een GGD een beroep op het Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) waar een directe en intensieve samenwerking mee bestaat. Vanuit deze rol en verantwoordelijkheid is de GGD door de gemeente Brummen gevraagd een verkennend onderzoek te doen naar de gezondheidskundige klachten in relatie tot de Stortplaats aan de Doonweg.

1.3 Verantwoording Om de privacy van deelnemers zoveel mogelijk te garanderen, is bij het rapporteren over de gesprekken uiterste voorzichtigheid betracht over uitspraken die zijn te herleiden tot personen of adressen. Maar omdat het om een betrekkelijk klein gebied gaat is het mogelijk dat lezers zichzelf of anderen hierin herkennen. De geïnterviewden zijn hierover vooraf geïnformeerd en hebben dit geaccepteerd. GGD NOG is bij de beoordeling van de stoffen en de blootstelling uitgegaan van de bestaande milieurapporten. Aangezien bepaalde onderzoeken gaande zijn of wellicht nog moeten plaatsvinden, is het niet uit te sluiten dat conclusies over de milieugezondheidssituatie in deze rapportage in de toekomst moeten worden bijgesteld. 1

We elijke regels toepassen staalslakken dekken risico’s voor mens en milieu niet af | Signaalrapportage | Inspec e Leefomgeving en Transport (ILT)

In deze rapportage is alleen het perspectief van de bewoners meegenomen. Niet die van andere stakeholders. De opstellers van dit rapport onthouden zich nadrukkelijk van een oordeel over het handelen of de rol van deze en andere actoren.

1.4 Dankwoord De onderzoekers willen hun dank uitspreken aan de aanmelders vanwege de bereidwilligheid die zij hebben getoond en de tijd die zij hebben genomen om mee te werken aan de gesprekken. Zonder hen was dit rapport niet tot stand gekomen.

2 Samenvatting GGD Noord- en Oost-Gelderland heeft van de gemeente Brummen de opdracht gekregen om een eerste beeld te schetsen van de gezondheidssituatie rondom de stortplaats aan de Doonweg in Eerbeek. De aanpak van GGD NOG omvatte twee delen: een desktoponderzoek naar de milieusituatie in relatie tot gezondheid en een aantal verkennende gesprekken met omwonenden van de stortplaats. Uit rapportages Staalslakken bevatten stoffen die schadelijk kunnen zijn voor mensen. Er zijn bij de desktopstudie over de stortlocatie aan de Doonweg echter geen aanwijzingen gevonden voor langdurige en ernstige blootstelling aan deze stoffen. In de totstandkoming van de afdekking van de stortplaats met staalslakken is tijdens het half jaar van storten stof in de omgeving van woningen verspreid. Dat kan incidenteel tot klachten van bloedneuzen hebben geleid, met name vanwege de ongebluste kalk die hierin aanwezig kan zijn. Het effect is tijdelijk (reversibel) en behandelbaar maar kan als hinderlijk worden ervaren. Mogelijk zijn omwonenden blootgesteld aan vluchtige organische stoffen (VOS). Het verwachte gezondheidseffect daarbij is geurwaarneming van deze in de lucht vrijgekomen gassen zoals bijvoorbeeld waterstofgas (H2S). Dit kan leiden tot geuroverlast en door de geurwaarneming tot angst dat stress geeft.

Door ontoegankelijk van het terrein is de kans op directe blootstelling van bewoners aan andere schadelijke stoffen via de bodem of water klein. Indirect kan in theorie enige blootstelling hebben plaatsgevonden aan opgepompt grondwater in tuinen in de buurt van de bron. Recent is PFAS aangetroffen in bodem en grondwater. Buiten het terrein van de stort blijken uit recente bodemwateronderzoeken de waarden snel te dalen naar achtergrondniveau en daarom is blootstelling van publiek aan het PFAS houdende grondwater niet waarschijnlijk. De enige mogelijke uitzondering hierop, op de in het gebied aanwezige camping, wordt nog nader onderzocht door provincie Gelderland. Uit gesprekken Tijdens de gesprekken met bewoners beschrijft een deel van hen stress gerelateerde klachten. Deze worden in verband gebracht met de aanwezigheid van staalslakken. Het gaat dan ten dele om ongerustheid over de gezondheid. Daarnaast voelt een deel van de respondenten zich ernstig geschaad in hun vertrouwen in de overheid. Ook worden klachten in het verleden genoemd die kunnen duiden op incidentele blootstelling aan ongebluste kalk. De helft van de respondenten heeft aangegeven geen klachten te ervaren of te hebben gehad. Uit het advies In relatie tot de resultaten van het desktoponderzoek adviseert GGD NOG om ervoor te zorgen dat schadelijke stoffen zich niet verder kunnen verspreiden.

Op dit moment lijken de directe gezondheidseffecten van de milieusituatie ter plekke beperkt, maar het moet worden voorkomen dat schadelijke blootstelling in de toekomst alsnog kan plaatsvinden. Op basis van de uitkomsten van de gesprekken adviseert GGD NOG aan de gemeente, bevoegde gezagen en eigenaar van de stort om extra aandacht te geven aan de communicatie met bewoners. Het doel is vooral om de relatie tussen (een deel van) de bewoners en de overheid te herstellen. Transparantie en juiste en tijdige informatie zijn daar belangrijke elementen in.

Daarnaast hebben sommige respondenten mogelijk behoefte aan steun bij het verwerken van wat zij hebben doorgemaakt. Wellicht kan de gemeente daarin een helpende hand, bieden in overleg met deze bewoners.

3 Beschrijving context en opdracht aan GGD NOG 3.1 Context Sinds 2019 zijn in de plaats Eerbeek, gemeente Brummen, staalslakken opgeslagen als afdeklaag van een historische vuilstort van papierfabrieken in Eerbeek. Deze afdeklaag is voorzien van zo’n 15.000 zonnepanelen. De bult wordt gevormd door 230.000 ton staalslakken die afkomstig zijn van Tatasteel in IJmuiden. Staalslak is een restproduct van het smelten van ijzererts. Volgens huidige wetgeving mag staalslak in de leefomgeving voor verschillende doelen in en op de bodem worden ingezet. Vanwege toenemende inzichten rondom mogelijke negatieve effecten van staalslakken op het milieu, wordt momenteel de wettelijke onderbouwing van de inzet van het product geëvalueerd.2 Een recent initiatief tot advies van Inspectie Leefomgeving en Transport3 (ILT) om te waarschuwen over de mogelijke milieuschade door staalslakken heeft volgens berichtgeving in de media het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat niet bereikt. Momenteel doet ILT een onderzoek naar locaties waar in Nederland staalslakken zijn gebruikt. De Tweede Kamer nam onlangs een motie aan waarin een meldplicht bij vergunningverlening bij gebruik van staalslakken verplicht wordt.

In de buurt van de bult van staalslakken in Eerbeek is in de afgelopen jaren bezorgdheid ontstaan over de effecten die de staalslakken kunnen hebben op natuur, milieu en de leefomgeving van mensen. Bij GGD NOG zijn in 2022 voor het eerst meldingen van bewoners binnengekomen van ongerustheid over gezondheidsrisico’s die zij associëren met staalslakken of die hier achteraf gezien op basis van de kennis van nu mee in verband kunnen worden gebracht. In de situatie is Provincie Gelderland bevoegd gezag voor de stortplaats en de afdeklaag met staalslakken. Omgevingsdiensten Regio Arnhem (O.D.R.A.) en Regio Nijmegen (O.D.R.N.) zijn als uitvoeringsdiensten op gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving vanuit de provincie betrokken. De gemeente Brummen is bevoegd gezag voor lokale Publieke Gezondheid.

2 We

elijke regels toepassen staalslakken dekken risico’s voor mens en milieu niet af | Signaalrapportage | Inspec e Leefomgeving en Transport (ILT) 3 We elijke regels toepassen staalslakken dekken risico’s voor mens en milieu niet af | Signaalrapportage | Inspec e Leefomgeving en Transport (ILT)

3.2 De opdracht De gemeente Brummen gaf als opdracht: Eerste beeld vormen van de milieu gerelateerde gezondheidseffecten die spelen bij omwonenden in een buurt rond de stortplaats Doonweg in Eerbeek. 1. Geef een overzicht van mogelijke milieu-gezondheidsrisico’s op het gebied van gezondheid als gevolg van de staalslakken voor de omwonenden in de buurt rond de stortplaats Doonweg. 2. Schets een beeld van de gezondheidsklachten en zorgen bij de omwonenden van de stort Doonweg, die zij relateren aan de staalslakken. 3. Geef aan of er een mogelijk oorzakelijk verband bestaat tussen milieugegevens en beleefde gezondheidsklachten. 4. Maak een rapportage van de resultaten, voorzien van adviezen en aanbevelingen aan de gemeente Brummen. 5. Ontwikkel en beschrijf een methode voor de interviews die reproduceerbaar is bij een eventuele uitbreiding van de contour of van het aantal interviews.

3.3 Uitwerking Om de opdracht te kunnen uitvoeren heeft GGD NOG ervoor gekozen om twee sporen te volgen. De eerste fase omvatte een desktoponderzoek naar de milieusituatie in relatie tot gezondheid. De tweede fase bestond uit een aantal verkennende gesprekken met omwonenden van de stortplaats.

4 Desktoponderzoek: werkwijze 4.1 Gebruikte informatie Voor de inventarisatie van milieueffecten die van invloed kunnen zijn op de gezondheid is gebruik gemaakt van openbare informatiebronnen die via de website van de Omgevingsdienst Regio Arnhem (O.D.R.A.) beschikbaar zijn4. De O.D.R.A is de omgevingsdienst die bij de stortplaats toezicht en handhaving uitvoert. Dit namens de Provincie Gelderland. Het gaat hierbij veelal om gegevens over bodem en waterkwaliteit. In bijlage 1 staan links naar de gebruikte rapporten. Voor de beoordeling van de resultaten is gebruik gemaakt van de GGD-richtlijn bodemsanering5.

4.2 Methode De beschikbare rapportages en andere informatiebronnen zijn verkennend gelezen door de onderzoekers. De periode 2019 tot nu is daarin beschouwd. Er is gekeken naar de volgende aspecten: 1. Gebeurtenissen en activiteiten met een milieu-impact in de genoemde periode die een risico kunnen vormen voor de gezondheid van mensen die verblijven in de omgeving. 2. Stoffen in bodem, water en lucht die schadelijk kunnen zijn voor mensen. 3. De situatie in de omgeving en gedrag van de bewoners of gebruikers voor zover dat van belang is om blootstelling te kunnen bepalen. GGD NOG heeft volgens opdracht gebruik gemaakt van online beschikbare onderzoeken. Omdat het hier gaat om door bevoegd gezag vastgestelde rapporten is geen screening op juistheid van de gegevens in de rapporten gedaan. Er is door GGD NOG geen onderzoek gedaan naar de kwaliteit en juistheid van de onderliggende rapporten. Ook is er geen analyse gedaan om te bepalen of er op basis van de uitgevoerde onderzoeken voldoende gegevens aanwezig zijn om een volledig beeld te kunnen geven.

4.3 Rapportage In hoofdstuk 6 wordt een overzicht van de milieusituatie geschetst. Daarnaast wordt besproken in welke mate er sprake is (geweest) van een gezondheidsrisico voor omwonenden of andere gebruikers van de omliggende ruimte door te kijken naar de schadelijkheid van specifieke stoffen en mogelijke blootstellingsroutes.

4 5

Stort Doonweg | Omgevingsdienst Regio Arnhem GGD-richtlijn medische milieukunde: bodem en gezondheid | RIVM

5 Bewonersgesprekken: werkwijze 5.1 Selectiecriteria Om het te onderzoeken gebied te bepalen, is samen met de gemeente Brummen een contour rond de stortplaats bepaald. De contour die voor het onderzoeksgebied geldt, strekt tot 750 meter rond de zijden van de stortplaats (raming effectgebied). Deze afmeting is gekozen op grond van:   

Uitgaande van grof stof Ervaring met verspreidingsgebied van grof stof in andere situaties Verspreiding van woonadressen

Het is de inschatting dat de mensen die een redelijke kans lopen op blootstelling, binnen deze cirkel verblijven. Dit leverde in totaal 244 adressen op. Afbeelding 1: contour van 750 meter rond de stort waarbinnen 244 adressen vallen.

5.2 Werving De werving van deelnemers is gestart in de laatste week van februari 2025 door het aan huis verspreiden van aanmeldingsbrieven aan alle 244 adressen voorzien van een bijlage van de gemeente (zie bijlage 3). In de brief werd inwoners die bereid waren om deel te nemen gevraagd zich te melden bij GGD NOG. Dit via een beveiligd e-mailadres. Een week nadat de brieven zijn verstuurd is de werving gesloten. Er waren 20 aanmeldingen voor de gesprekken. De adressen van de aanmelders zijn ruimtelijk onderverdeeld in de volgende zones: 1. Wonend binnen 250 meter van het centrum van de stort, 2. Wonend tussen 250 en 500 meter van de stort en 3. Wonend tussen 500 en 750 meter van de stort. 10

Uit deze drie groepen zijn aselect respectievelijk één, twee en één adressen getrokken. Aanvullend heeft de gemeente Brummen twee extra personen geselecteerd, waarmee het totale aantal deelnemers op zes is uitgekomen.

5.3 Gespreksmethode Met iedere respondent is één gesprek gevoerd, in maart of begin april. De interviews vonden plaats in de woning van de betreffende respondent. De gesprekken werden daardoor in een vertrouwde omgeving gevoerd met als doel om de deelnemers op hun gemak te stellen en zoveel mogelijk informatie op te halen. Voorafgaand aan het gesprek werd aan de deelnemers met een formulier om toestemming gevraagd voor het verwerken van de gegevens. De interviews werden semi gestructureerd afgenomen met een indicatieve gespreksopzet (bijlage 4). Deze keuze is gemaakt om de deelnemers vrijuit te kunnen laten praten om hen de kans te geven hun eigen verhaal te doen. Er werd wel bewust veel aandacht besteed aan drie centrale aspecten: 1. Lichamelijke effecten 2. Psychische aspecten 3. Sociale aspecten.

5.4 Rapportage Elk afzonderlijk gesprek is in een schriftelijk verslag op hoofdlijnen vastgelegd en in concept naar de deelnemers verstuurd voor een check op juistheid van de weergave. Men kon hier binnen een week op reageren. Daar hebben twee respondenten gebruik gemaakt. De gespreksverslagen en de observaties van de onderzoekers zijn als basis gebruikt voor deze rapportage. De belangrijkste resultaten van de gesprekken worden besproken in hoofdstuk 7. Herleidbare persoonsgegevens zijn na opstellen van deze rapportage door GGD NOG verwijderd uit de systemen en dossiers om de privacy van de deelnemers te garanderen.

6 Desktoponderzoek: resultaten en duiding 6.1 Hoe ontstaan gezondheidsrisico’s door stoffen Om van een risico te kunnen spreken, moet zijn aangetoond dat de betreffende stof een schadelijk effect heeft op de gezondheid van mensen, of moet daarop een sterke verdenking bestaan. Ook bepaalt de hoeveelheid (dosis) waaraan mensen zijn blootgesteld de mate van effect op het lichaam. Voor een gezondheidskundige beoordeling van effecten van stoffen op mensen, wordt daarnaast gekeken naar relevante blootstellingsroutes. Hoe komen mensen in contact met de stoffen? Dit kan zijn via water, lucht of bodem. Ook van belang is hoe de stof het lichaam binnenkomt. Het kan bijvoorbeeld gaan om direct huidcontact, direct contact met slijmvliezen, inname via mond en opname via het spijsverteringskanaal of inademing via de luchtwegen. In dit verband kan het ook relevant zijn om te weten welk specifiek gedrag van mensen kan leiden tot blootstelling, denk bijvoorbeeld aan tuinieren of het spelen van kinderen.

6.2 Overzicht van de milieusituatie Voor dit overzicht is gebruik gemaakt van de informatieve tekst op de website van de O.D.R.A en de onderliggende onderzoeksrapporten. De O.D.R.A. geeft aan dat de stort Doonweg een aandachtsbedrijf is vanwege de risico’s voor het milieu, met name door het mogelijk uitlogen van metalen vanuit de staalslakken in het grondwater en een incident waarbij verontreinigd regenwater het omliggende terrein bereikte. Op de website van de O.D.R.A. wordt verder vermeld dat in en nabij de bult concentraties van aluminium, barium, strontium en vanadium zijn gevonden die worden geassocieerd met staalslakken6. Er zijn ook andere stoffen gevonden waaronder arseen, lood en kwik. Van deze stoffen is geen directe relatie bekend met staalslakken. Voor een overzicht van de gevonden stoffen zie tabel 1. Het water dat vanuit de staalslakken door de bodem sijpelt, kan echter slechts in beperkte mate richting het grondwater7 bewegen. Tabel 1: berekende toets- en signaalwaarden in grondwater van de aangetroffen stoffen8

6 Milieuhygienische_kwaliteit_LD_staalslakken_RIVM_2022_0180_pdf_120c5f2f76.pdf

Jaarrapportage 2022 monitoring stort Doonweg te Eerbeek Projectnr 20221028 18-1-20223

8 Jaarrapportage 2022 monitoring stort Doonweg te Eerbeek Projectnr 20221028 18-1-20223

Daarnaast hebben omwonenden te maken met de visuele impact (zie foto op voorzijde rapport) van de stortplaats in de natuurlijke omgeving. Er zijn ook zorgen over het gebruik van grondwater in de nabijgelegen gebieden. Eind 2024 is PFAS aangetroffen in het grondwater, aldus de website van de O.D.R.A9. De aangetroffen concentraties liggen lager dan de gezondheidsnorm10. Maar het grondwater kan niet als drinkwater11 worden gebruikt en ook niet gebruikt worden om akkers te besproeien. Momenteel (april 2025) wordt onderzocht hoe groot het effectgebied is. Het vermoeden is dat de aangetroffen PFAS afkomstig is van waterafstotend papier dat in het verleden is gestort. Er zijn overigens maatregelen12 getroffen waardoor deze verontreiniging zich niet verder kan verspreiden. De O.D.R.A vermeldt op haar website ook dat er in februari 2022 een overstroming was door hevige regenval, waarbij verontreinigd regenwater, gemengd met kalk van de stortplaats, op het omliggende terrein terechtkwam. De monitoring van het grondwater toonde aan dat de staalslakken uitlogen, wat zorgde voor toenemende verontreiniging. Dit wijst erop dat de voorziene uitharding van de staalslakken niet zoals verwacht is verlopen.

Tot slot blijkt uit het rapport van Arcadis dat bij de totstandkoming van de bult tijdens het transport van de staalslakken in open vrachtauto’s en het deponeren op de bult gedurende enige tijd stof in de omgeving van woningen is verspreid13.

6.3 Risicoduiding van de gevonden stoffen De stoffen die in paragraaf 6.2 zijn genoemd, zijn niet allemaal even schadelijk voor mensen. Bovendien moet er sprake zijn van contact met de stof om risico te geven op een gezondheidseffect. In tabel 2 zijn de factoren potentiële schadelijkheid en verwachte blootstelling gecombineerd om in te schatten of er een kans bestaat op gezondheidseffecten. Er wordt hier om praktische overwegingen niet ingegaan op de specifieke schadelijke werking van de afzonderlijke stoffen. Omdat mensen in de omgeving de grond niet opeten en niet drinken van verontreinigd water in de buurt van de verontreiniging, is er waarschijnlijk geen contact met de stoffen zoals zware metalen in de bodem geweest. Daardoor is er ook geen sprake van een gezondheidsrisico.

9 Nieuwsbrief-Stort-Doonweg-maart-2025.pdf 10 PFAS in Drinkwater | RIVM 11 Brief algemeen 12 Analyse situa 13 Analyse situa

e stort Doonweg e stort Doonweg

Tabel 2: gezondheidskundige relevantie van de gevonden stoffen Stof

Gezondheidskundig relevante stof

Verwachte blootstelling

Verwacht eﬀect

Chloride

Chemisch zuurstof verbruik*

n.v.t.

Chroom

Nikkel

Extraheerbare organohalogenen**

Aluminium

Arseen

Barium

Cadmium

Koper

Kwik

Lood

Stron um

Vanadium

Zink

Vluch ge organohalogeen verbindingen**

Vluch ge organische verbindingen

Calcium

Minerale oliën

* Chemisch zuurstof verbruik is een algemene indicator voor vervuiling van water **Organohalogeen verbindingen worden als methode gebruikt om een indruk te krijgen van het al of niet aanwezig zijn van Pcb’s, dioxinen en bestrijdingsmiddelen.

Uit de tabel wordt duidelijk dat er, op één uitzondering na, geen gezondheidseffecten zijn te verwachten van de gevonden stoffen in deze situatie. Vluchtige organische verbindingen (V.O.S.) vormen hier de enige stof die met een risico zijn geassocieerd. Mogelijk zijn omwonenden blootgesteld aan V.O.S. Het verwachte gezondheidseffect daarbij is geurwaarneming van deze in de lucht vrijgekomen gassen zoals bijvoorbeeld H2S, dat als rotte eieren-geur waargenomen is door passanten tijdens het omvormen van de vuilstort voorafgaand aan het storten van de staalslakken in 2019. Blootstelling aan V.O.S. in de situatie kan hebben geleid tot geuroverlast en angst voor gevaar. Los ongeblust kalk aan het oppervlak van staalslakken kan een probleem vormen als het door water en wind erodeert en door luchtbewegingen wordt verspreid. De kans hierop is het grootst op momenten van verplaatsing of bewerken van het materiaal. Ongeblust kalk heeft een irriterende en bijtende werking op de slijmvliezen. De klachten die kunnen optreden als mensen worden

blootgesteld zijn met name bloedneuzen en irritatie van de ogen en de luchtwegen. Astmaklachten kunnen door deze blootstelling ontstaan of verergeren. Bloedneuzen treden direct bij blootstelling op en verdwijnen kort daarna weer. Er zijn hiervan vanuit wetenschappelijk inzicht geen lange termijneffecten bekend. Door inademen van het stof van de slakkenbult, waarin voornamelijk ongebluste kalk zit, kunnen mensen met zware metalen in aanraking komen. In mondelinge gesprekken in december 2024 hebben medewerkers van omgevingsdienst O.D.R.N. aan de GGD NOG aangegeven dat er momenteel geen verspreiding van ongeblust kalk plaatsvindt. Dit omdat het materiaal niet meer wordt verplaatst. Over of blootstelling aan stof van staalslakken kan plaatsvinden bij de voorbereiding of van de uitvoering van de afdekking van de laag staalslakken of aanbrengen van folie voor deze afdekking is de GGD NOG niet geïnformeerd. De GGD NOG is niet betrokken bij de gesprekken over het plan van aanpak van de afdichting vanuit het bevoegd gezag hierover. Blootstelling van mensen aan stof van de slakkenbult of materiaal van slakken hierbij zal tijdens de uitvoering moeten worden voorkomen om de mogelijkheid op gezondheidseffecten zo klein mogelijk te houden. Heldere en juiste communicatie hierover is van belang voor vertrouwen in de overheid.

6.4 Overige risico’s De kans op directe blootstelling van bewoners aan andere schadelijke stoffen via de bodem of water is dus klein. Er zijn echter enkele bijzonderheden die hier voor de volledigheid wel genoemd worden.  Indirect kan in theorie enige blootstelling hebben plaatsgevonden aan opgepompt grondwater in tuinen in de buurt van de bron. Het te verwachten volksgezondheids-effect daarvan is gering omdat concentraties in water door verdunning, naarmate de afstand groter wordt, afnemen.  Verspreiding naar andere plaatsen waar water uit de bodem gebruikt wordt, kan ook voor mogelijke blootstelling zorgen. Denk hierbij aan het waterwingebied. GGD NOG verwacht hiervan geen problemen omdat drinkwaterbedrijven tijdens hun bedrijfsproces chemische stoffen verwijderen waardoor deze niet in het drinkwatersysteem terecht kunnen komen. Een bijzondere situatie wordt gevormd door particuliere drinkwatervoorzieningen. Deze worden door de Inspectie Leefomgeving en Transport14 gecontroleerd. GGD NOG heeft niet kunnen nagaan of dergelijke locaties in Eerbeek aanwezig zijn.  Daarnaast is recent PFAS aangetroffen in bodem en grondwater. Buiten het terrein van de stort lijken de waarden snel te dalen naar achtergrondniveau15 en daarom is blootstelling van publiek aan het PFAS houdende grondwater niet waarschijnlijk.

De enige mogelijke uitzondering hierop, de in het gebied aanwezige camping, wordt nog nader onderzocht door de provincie Gelderland.

6.5 Bezorgdheid Bezorgdheid is een secundair effect dat ook kan ontstaan zonder dat er direct contact met de stof is geweest. Vaak is er dan onzekerheid of onduidelijkheid over de (mate van) blootstelling of de effecten. Dit gevoel wordt versterkt als de informatievoorziening onvolledig of tegenstrijdig is, of als er wantrouwen is ontstaan ten aanzien van de motieven van de overheid of andere partijen. Daarnaast kan er ongerustheid ontstaan over lange termijneffecten, mogelijke blootstelling in de toekomst of over verspreiding van stoffen naar de leefomgeving. In hoofdstuk 7 wordt hier in meer detail op ingegaan.

14 Drinkwater | Inspec 15 Brief algemeen

e Leefomgeving en Transport (ILT)

7 Bewonersgesprekken: resultaten en duiding 7.1 Algemene indruk van de gesprekken De gesprekken zijn goed verlopen. Alle deelnemers spraken hun waardering uit voor het initiatief van de gemeente om GGD NOG deze gesprekken te laten voeren met bewoners om meer duidelijkheid te creëren over wat er speelt in de buurt. Sommige deelnemers gaven aan zich hierdoor beter gehoord en meer serieus genomen te voelen.

7.2 Inventarisatie gezondheidsklachten Uit de zes gesprekken komen verschillende gezondheidsklachten naar voren. Sommige zijn algemeen en kunnen door verschillende oorzaken zijn ontstaan. Andere gezondheidsklachten zijn meer specifiek en kunnen mogelijk aan blootstelling in de situatie zijn gerelateerd. Daarnaast zijn verschillende klachten meerdere keren genoemd. Twee deelnemers gaven aan geen klachten te hebben ervaren. Overigens kan niet worden uitgesloten dat sommige klachten andere oorzaken hebben dan de staalslakken. Tabel 3. Gezondheidsklachten (aantal keren genoemd door respondenten) Neusbloeding

Krachtverlies

Astma

Neusverkouden

Oogirritatie/branderigheid

Hoesten

Stress

Vermoeidheid

Slecht slapen

7.3 Lichamelijke klachten De lichamelijke effecten die werden genoemd in de gesprekken betreffen onder ander neusbloedingen, neusverkoudheid, verergering van astma of hoesten en geïrriteerde of brandende ogen. Deze klachten, en dan met name de neusbloedingen, kunnen dan ook beter worden verklaard door blootstelling aan de eerdergenoemde verwaaiing van stof met ongebluste kalk. Deze klachten ontstonden, volgens mensen die zijn gesproken, tijdens en direct na het storten van de slakken. Dit maakt een verband aannemelijk. Bovendien blijkt uit de gesprekken dat er geen waarschuwingen over mogelijke stofoverlast zijn afgegeven. Daardoor hebben deze personen zichzelf niet preventief kunnen beschermen. Ramen en deuren bleven mogelijk open staan en het is niet uit te sluiten dat het stof ook de huizen is binnengedrongen. Omdat er geen stofmetingen gedaan zijn tijdens deze periode, kan een mogelijke relatie niet worden beoordeeld op basis van concentratiewaarden. Uit de gesprekken is in dat verband ook gebleken dat het stof niet tussentijds werd opgeruimd en daardoor opnieuw incidenteel door mechanische effecten zoals voorbij rijdende auto's en wind in de lucht gebracht kan zijn.

De grootste blootstelling trof de mensen die aan de Doonweg wonen en recreëren. Dit vanwege de route van de vrachtauto’s over de eenrichtingsweg in hun directe nabijheid. Behalve de bewoners vormden ook de bezoekers van de manege aan de Doonweg een risicogroep. Hierbij gaat het voor een deel om blootstelling van kinderen die hun paard bezochten. Kinderen zijn vanwege hun gevoelige slijmvliezen en luchtwegen extra gevoelig voor blootstelling aan stof. Tot slot was de kans op blootstelling in het algemeen groter voor mensen die buitenwerk verrichtten aan de Doonweg waarover het vervoer van slakken plaats had. Verergering van astma bij een kind is in een gesprek als gezondheidsklacht genoemd. Er zijn verschillende factoren die invloed kunnen uitoefenen op het ontstaan van astma en blootstelling aan stof is er daar één van. Of het stof hier de oorzaak is, valt niet meer te achterhalen. De blootstelling en het ontstaan van astma vielen volgens de gesprekken in tijd samen. Daarnaast is stress in het algemeen een factor die kan bijdragen aan het verergeren van astma. De uit een gesprek naar voren gekomen afname van spiersterkte staat niet bekend als mogelijk effect van blootstelling aan stof van staalslakken en kan daar dus niet mee worden verklaard.

Voor onderzoek en diagnostiek heeft GGD NOG de betreffende bewoner verwezen naar de curatieve gezondheidszorg (huisarts en specialisten).

7.5 Aspecifieke en psychische klachten De overige, veelal aspecifieke klachten zoals slecht slapen en vermoeidheid, kunnen passen bij stress. Het is dan geen direct effect van blootstelling aan stoffen, maar dit kan voortkomen uit gevoelens zoals angst, machteloosheid of bezorgdheid. Coping, de mate waarin iemand een situatie kan hanteren en verwerken, speelt een grote rol in de ernst en duur van de ervaren stress. Persoonlijke factoren of omstandigheden die niet rechtstreeks te maken hebben met de milieusituatie van de staalslakken, kunnen effectieve coping belemmeren. Omdat dit zou gaan om mogelijke inbreuk op de persoonlijke levenssfeer is hiernaar in de gesprekken door GGD NOG niet gevraagd. Een belangrijk deel van de stress is goed te verklaren. In de situatie rond de stortplaats zijn bewoners in hun beleving onvoorbereid met een situatie geconfronteerd waarop ze geen invloed uit konden oefenen. Dit droeg bij aan een gevoel van machteloosheid, angst en frustratie. Daarnaast hebben sommige bewoners het gevoel dat er slecht werd gecommuniceerd door de betrokken overheden en andere partijen. Ook was er veel aandacht van de media. Wanneer dit langere tijd plaatsvindt, versterkt het angst en wantrouwen en hieruit voortvloeiende effecten zoals stress en slecht slapen.

7.6 Overige observaties Gezondheidsklachten en stress kunnen ook een impact hebben op sociale relaties. In de gesprekken zijn hiervan voorbeelden genoemd. Zo werd benoemd dat de ontstane stressgevoelens spanningen in een gezin veroorzaken en daarmee negatieve effecten op de onderlinge relaties hebben. In de gesprekken werd ook het verlies van vrienden door de verhalen over de situatie genoemd. Ook werd door twee deelnemers aangegeven dat zij een meer negatieve perceptie van de overheid hebben gekregen. Zo werd genoemd dat de aard van bejegening ervoor zorgde dat het vertrouwen in de betreffende instanties sterk verminderde. Deze respondenten hebben het gevoel dat de overheid hen niet voldoende beschermde tegen gezondheidsrisico’s. Een ander negatief effect dat wordt beschreven is het gevoel niet meer de vrijheid te hebben een wandeling in de buurt te kunnen maken vanwege vermeende risico’s op blootstelling aan stoffen. Dit kan bijdragen aan een minder positieve perceptie van de leefomgeving. De leefomgeving voelt voor deze mensen niet prettig en veilig meer. 17

8 Conclusies Op grond van het desktoponderzoek en de lijnen in de gesprekken zijn de volgende conclusies getrokken.  

  



De stoffen die in bodem en water zijn aangetroffen vormen hoogstwaarschijnlijk geen gezondheidsrisico voor de mensen die verblijven in het gebied rond de staalslakken. Er zijn aanwijzingen dat bewoners in bepaalde periodes klachten (met name bloedneuzen) hebben gehad vanwege vrijkomend stof dat ongeblust kalk bevat. Dit lijkt momenteel geen probleem te zijn omdat het materiaal niet meer wordt verplaatst. De helft van de geïnterviewden geeft aan niet of nauwelijks gezondheidsklachten te hebben ervaren. Het is niet uit te sluiten dat sommige gezondheidsklachten een andere oorzaak hebben. Sommige deelnemers maken al geruime tijd een moeilijke en stressvolle periode door, wat zich manifesteert op mentaal en sociaal vlak en wat zich vertaalt in klachten zoals vermoeidheid en slecht slapen. Dit houdt duidelijk verband met de milieusituatie en de dynamiek daaromheen. Een deel van de ondervraagden voelt zich bovendien ernstig geschaad in zijn vertrouwen in belanghebbende partijen. Met name voelen deze bewoners zich in de steek gelaten door de verschillende overheden.

9 Aanbevelingen en advies 9.1 Inleiding Op de locatie is sprake van verschillende partijen met uiteenlopende belangen, verantwoordelijkheden en rollen. Dit betekent ook dat de gemeente beperkt invloed heeft op het proces als geheel. Desondanks kan de gemeente naar de mening van GGD NOG een positieve rol spelen door te verbinden en andere partijen te stimuleren om meer aandacht te hebben voor de zorgen van de bewoners. Uit de opdrachtverstrekking en de voorbereidende gesprekken blijkt dat de gemeente dit belangrijk vindt en hierin initiatief wil nemen. 9.2 Beperk verdere blootstelling

In relatie tot de resultaten van het desktoponderzoek adviseert GGD NOG om er in het algemeen voor te zorgen dat schadelijke stoffen zich niet verder kunnen verspreiden. Op dit moment lijken de directe gezondheidseffecten door de milieusituatie beperkt, maar het moet worden voorkomen dat schadelijke blootstelling in de toekomst alsnog kan plaatsvinden. De gemeente kan bijdragen door:     

Stel in gesprekken met andere stakeholders steeds de veiligheid en gezondheid van de bewoners centraal. Dring er bij de betreffende partijen op aan dat de staalslakken niet meer zijn en worden blootgesteld aan de open lucht. Dring bij andere stakeholders aan op goede en tijdige informatievoorziening over ontwikkelingen in het proces en planningen. Vraag GGD NOG ook in de toekomst om verder onderzoek te doen of te adviseren als daar aanleiding voor is (bijvoorbeeld als er resultaten bekend worden van lopende onderzoeken) Wees alert op signalen van bewoners die kunnen wijzen op (nog onbekende) risico’s.

9.3 Werken aan vertrouwen Om de beschadigde relatie tussen overheid en burgers te herstellen, is het van belang om veel aandacht te besteden aan communicatie. Zie voor meer informatie ook de GGD-richtlijn Risicocommunicatie16.      



Denk proactief na over de verdere communicatiestrategie en het communicatiebeleid. Blijf steeds in gesprek met de bewoners, met als doel hen te horen en te informeren en de relatie te verbeteren. Communiceer helder, tijdig en feitelijk. Heb oog voor de risicoperceptie van bewoners, die anders kan zijn dan die van professionals. Wees duidelijk in verwachtingen over de afhandeling van de situatie rond de staalslakken bult voor zover dat bij de gemeente ligt of bekend is. Zet in op verbinding van partijen die met elkaar op afstand geraakt zijn zoals omwonenden verenigd in de stichting, eigenaren van de vuilstort, bevoegd gezag, toezichthouders en wie nog meer een rol kan spelen in de situatie. Vraag aan bewoners gericht welke steun van de gemeente zij wensen om zaken te verwerken.

GGD-richtlijn medische milieukunde: risicocommunica e | RIVM

8 Bijlagen Bijlage 1 Links naar bodemanalyses: Pfas: https://www.odregioarnhem.nl/wp-content/uploads/sites/5/2022/02/Nieuwsbrief-Stort-Doonwegmaart-2025.pdf

Stort: Stort Doonweg | Omgevingsdienst Regio Arnhem https://www.odregioarnhem.nl/wp-content/uploads/sites/5/2022/02/Analyse-situatie-stortDoonweg-Arcadis-1.pdf

Camping: Meetresultaten-grondwatermonsters-Camping-Eerbeek.pdf https://www.odregioarnhem.nl/wp-content/uploads/sites/5/2022/09/Gezondheidskundige-duidingbodemwater-camping-doonweg-Eerbeek.pdf Provincie: Gelderland - Wet open overheid (Woo) https://open.gelderland.nl/woo-documenten/woo-besluit-over-het-verslag-beoordelingaanbrengen-staalslakken-2024-012315 https://media.gelderland.nl/20090529_Grondwater_Monitoringsplan_2009_MPM_15386_Doonweg _Eerbeek_302cdc588e.pdf https://media.gelderland.nl/jaarrapportage_2015_monitoring_grondwater_voormalige_stort_Doon weg_94446e6867.pdf https://media.gelderland.nl/jaarrapportage_2016_monitoring_grondwater_voormalige_stort_Doon weg_340f99188d.pdf https://media.gelderland.nl/jaarrapportage_2017_monitoring_grondwater_voormalige_stort_Doon weg_7964f01f01.pdf https://media.gelderland.nl/Jaarrapportage_2019_monitoring_grondwater_voormalige_stort_Doon weg_fcde8a04a4.pdf https://media.gelderland.nl/Jaarrapportage_2020_monitoring_grondwater_voormalige_stort_Doon weg_0683f819c2.pdf

https://media.gelderland.nl/Jaarrapportage_2021_monitoring_grondwater_voormalige_stort_Doon weg_e45ce41f1f.pdf R.I.V.M.

Milieuhygienische_kwaliteit_LD_staalslakken_RIVM_2022_0180_pdf_120c5f2f76.pdf

GGD-richtlijn medische milieukunde: risicocommunicatie | RIVM Bijlage 2 Uitnodigingsbrief Namens het college van burgemeester en wethouders van gemeente Brummen ontvangt u deze uitnodiging van GGD Noord- en Oost-Gelderland omdat u woont in de buurt van Stortplaats Doonweg. De GGD voert in opdracht van gemeente Brummen 6 gesprekken met omwonenden om informatie te verzamelen over wat er leeft en speelt rond gezondheid in relatie tot de stortplaats.

Deze 6 gesprekken voert de GGD met bewoners van het geselecteerde gebied die zich hiervoor aanmelden. Graag nodigen we u uit om u aan te melden voor zo’n gesprek met een Adviseur Gezonde Leefomgeving van de GGD. Uit de aanmeldingen worden 4 personen geselecteerd die in gesprek gaan met de GGD. Wanneer u geselecteerd wordt voor 1 van deze gesprekken ontvangt u van de GGD meer informatie. Uiteraard wordt u dan ook geïnformeerd over de voorwaarden en bescherming van persoonsgegevens. De duur van een gesprek is anderhalf uur.

Wilt u zich aanmelden? Stuur een e-mail naar: mmk@ggdnog.nl. Vermeld hierin uw naam, telefoonnummer, postcode en als onderwerp van de e-mail Gesprek Eerbeek. Wanneer u geselecteerd wordt, belt een medewerker van de GGD u om een afspraak te maken.

Na de selectie worden de gegevens die de GGD hiervoor per e-mail ontving verwijderd. De informatie van geselecteerden wordt tijdelijk bewaard totdat de gesprekken zijn afgerond en daarna verwijderd.

In de bijlage vindt u verder informatie over de gesprekken.

Bijlage 3 bijlage bij uitnodigingsbrief Bijlage brief verkennende gesprekken GGD Noord- en Oost-Gelderland buurt Doonweg Deze informatiebrief beschrijft hoe de gesprekken in de buurt door GGD NOG worden uitgevoerd in opdracht van gemeente Brummen.



In de buurt van de voormalige vuilstortplaats aan de Doonweg in Eerbeek is onrust ontstaan over staalslakken.



GGD Noord- en Oost-Gelderland (NOG) voert in opdracht van de gemeente Brummen gesprekken met een aantal buurtbewoners.



De gemeente verstuurt voor deze gesprekken uitnodigingen (brieven) binnen de door de GGD en gemeente bepaalde buurt rond de voormalige stortplaats.



Aanmelden voor deze gesprekken kan via een e-mailadres dat in de brieven staat.



De informatie die de aanmelder op het genoemde mailadres deelt, wordt onder strikte voorwaarden bewaard. Op deze informatie rust medische geheimhouding en bescherming van de privacy onder de voorwaarden van de A.V.G., bescherming persoonsgegevens.



Nadat de aanmeldingstermijn verstreken is, een week na verspreiden van de brieven, wordt via een aselecte steekproef 4 adressen geselecteerd die worden bezocht.



Een GGD-medewerker neemt contact met u op om een afspraak voor een gesprek van maximaal anderhalf uur te plannen.



De gesprekken worden gevoerd aan de hand van een vooraf opgestelde vragenlijst.



Bij de telefonische bevestiging worden doel en werkwijze aan de inwoner waar de GGD mee in gesprek gaat uitgelegd.



De GGD vraagt om toestemming voor het vastleggen van gegevens en maakt afspraken over mogelijke herleidbaarheid van het gesprek en hoe de GGD daarmee omgaat.



De GGD geeft toelichting over wat uit de gesprekken wordt gedeeld, met wie en met welk doel en welke aspecten uit de gesprekken onder geheimhouding vallen.



De GGD geeft geen informatie over de deelname aan of inhoud van de gesprekken.



Deelname is geheel vrijwillig, en de deelnemer mag stoppen op elk moment. De deelnemer kan dan ook de opgeslagen informatie laten verwijderen.



Bij toestemming neemt de GGD Adviseur Gezonde Leefomgeving de gesprekken op. Deze opname wordt alleen gebruikt voor het opstellen van de samenvatting van het gesprek en wordt daarna vernietigd.



Er wordt vooraf een toestemmingsformulier ingevuld door de inwoner die wordt geïnterviewd.

Bijlage 4 Vragen gesprekken: lijst vragen verkennende gesprekken rond Stortplaats Eerbeek. V3 28-2

Voorbereiding op gesprek

In uitnodiging delen: waar het gesprek over gaat, hoelang het gesprek duurt, herleidbaarheid.

Na aanmelding: toestemmingsformulier delen

Verkennend gesprek



Introductie

Uitleggen wat doel van het gesprek is

Toelichting over herleidbaarheid van het gesprek en hoe jullie daarmee omgaan

Toelichting wat jullie delen vanuit de gesprekken, met wie en met welk doel

Toelichten hoelang het gesprek duurt

Deelname is op vrijwillige basis. U bepaalt mede de richting van het gesprek.

Nemen jullie het gesprek op? Dit aangeven en aangeven wat jullie doen met de opname. (Bijvoorbeeld: Het gesprek wordt opgenomen, zodat we deze straks goed kunnen uitwerken. Deze opname wordt op een beveiligde plek opgeslagen, en uitsluitend gebruikt om de antwoorden uit te werken. Daarna wordt de opname verwijderd.)

Check of toestemmingsformulier is ondertekend en gedeeld

Zijn er nog vragen voor we beginnen?

Rolverdeling verschillende rollen en vullen elkaar aan.



Op welke manier bent u te weten gekomen dat er staalslakken zijn gestort?



Wat betekent het voor u dat de staalslakken er liggen?

Wat betekent deze situatie voor mensen in uw omgeving, zoals partner/gezin en buurtgenoten?



Welke zorgen heeft u over de aanwezigheid van staalslakken?



Welke effecten heeft u of iemand in uw omgeving ervaren rondom de staalslakken?

Psychisch

Sociaal-maatschappelijk

Lichamelijk

o 

Bent u zelf actief bezig rondom de situatie met de staalslakken?

Heeft u contact gezocht met hulpverleners? Welke hulpverleners en waarom?



Afronding

Heeft u nog aanvulling of iets wat u nog kwijt wil rondom de situatie met de staalslakken?

Hoe heeft u dit gesprek ervaren?

Afsluiten met toelichting over vervolgstappen, bijvoorbeeld dat ze binnen 1 week het gespreksverslag ontvangen ter feedback. En wat jullie daarna met de verslagen gaan doen (zoals je ook in de introductie hebt benoemd).

Toelichten dat men jullie kan benaderen met aanvullingen of vragen

Bedanken voor het gesprek

Bijlage 5 Toestemmingsformulier Toestemmingsformulier inventariserende gesprekken GGD NOG Doel van het onderzoek Dit onderzoek wordt uitgevoerd door GGD Noord- en Oost-Gelderland op opdracht van gemeente Brummen. Het doel van het onderzoek is een eerste beeld te vormen van de gezondheid en het welzijn van omwonenden van stortplaats Doonweg te Eerbeek.

Hoe gaan we te werk? U neemt deel aan een individueel gesprek. We verzamelen informatie door gesprek te voeren aan de hand van een gestandaardiseerde set van vragen. Dit gespreksverslag zal met u gedeeld worden. U krijgt de gelegenheid om hierop open aanmerkingen te geven die wij dan kunnen verwerken. Daarna is het verslag definitief. De individuele gespreksverslagen worden gebruikt om 1 algemeen verslag te maken, dat gebruikt zal worden voor de kwalitatieve analyses.

Vertrouwelijkheid van gegevens Wij doen er alles aan uw privacy zo goed mogelijk te beschermen. Er wordt op geen enkele wijze vertrouwelijke informatie of persoonsgegevens van of over u naar buiten gebracht, waardoor iemand u zal kunnen herkennen. In een rapportage zullen anonieme gegevens worden gebruikt. De gespreksverslagen en andere documenten die in het kader van dit onderzoek worden gemaakt of verzameld, worden opgeslagen op een beveiligde locatie bij GGD Noord- en OostGelderland. De gegevens uit de gesprekken worden bewaard voor de periode die nodig is om te komen tot het eindrapport met een maximum van 8 weken vanaf 27 februari 2025. Uiterlijk na het verstrijken van deze termijn zullen de gegevens worden verwijderd.

Vrijwilligheid Deelname aan dit onderzoek is geheel vrijwillig. U kunt als deelnemer uw medewerking aan de gesprekken te allen tijde stoppen, of weigeren dat uw gegevens voor het onderzoek mogen worden gebruikt, zonder opgaaf van redenen. Het stopzetten van deelname heeft geen nadelige gevolgen voor u. Als u tijdens het onderzoek besluit om uw medewerking te staken, zullen de gegevens die u al heeft verstrekt tot het moment van intrekking van de toestemming in het onderzoek gebruikt worden. Wilt u stoppen met het onderzoek, of heeft u vragen en/of klachten? Neem dan contact op met mmk@ggdnog.nl Hierbij verklaar ik dat ik: • de informatie in de uitnodigingsbrief inclusief de bijlage heb gelezen en de informatie begrijp; • vragen kon stellen aan de onderzoekers en daar begrijpelijke antwoorden op heb gekregen; • voldoende tijd heb gehad om na te denken over mijn toestemming; • vrijwillig toestemming geef voor opslag van mijn gegevens in gespreksverslagen; • begrijp dat ik mijn toestemming op elk gewenst moment, zonder daarvoor een reden te geven, weer kan intrekken.

Naam deelnemer:

Handtekening:

Datum:

Naam gespreksleider:

Handtekening:

Datum

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15624058/1