(C6) B&W - Raadsinformatiebrief Voortgang grondstoffenplan - D447515

Gemeenteraad Brummen

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

: 12 november 2024 : Z106718/D446255 : : Voortgang grondstoffenplan

Geachte leden van de Gemeenteraad, Op 14 oktober 2021 heeft de gemeenteraad het “Grondstoffenplan 2021-2025” vastgesteld. Het doel van dit plan is de hoeveelheid restafval in de gemeente te verminderen en meer afval als grondstof her te gebruiken. Het restafval moet van 117 kg per inwoner in 2020 dalen naar 80 kg in 2025 en uiteindelijk naar 10 kg in 2030. Om de doelen te bereiken is een uitvoeringsplan opgesteld en zijn diverse maatregelen genomen. Met deze brief informeren wij u over de huidige resultaten van de afval- en grondstoffeninzameling en ontwikkelingen op dit gebied. Resultaten Na de invoering van het grondstoffenplan en de realisatie van de eerste maatregelen leken de afvalscheidingsresultaten de goede kant op te gaan. De hoeveelheid restafval per inwoner nam in 2021 en 2022 verder af. Niet in de mate zoals gehoopt, maar het nam af. In 2023 is de hoeveelheid restafval per inwoner echter weer gestegen en de verwachting voor 2024 is dat de stijgende lijn doorzet. We raken dus verder af van het beoogde doel van 80 kg restafval per inwoner per jaar. Ingezameld huishoudelijk afval (in kg per inwoner) Gemeente Brummen

Jaar Restafval Gescheiden Totaal

2019

2020

110,1 279,5 389,6

117,3 292,9 410,2

2021 114,1 298,6 412,7

2022 107,4 266,6 374,0

2023 110,9 258,7 369,6

2024 111,9 252,9 366,2

De totale hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner is door de jaren heen wel verminderd en is ten opzichte van het landelijk gemiddelde relatief laag. Landelijk gezien werd er in 2023 gemiddeld 453 kg huishoudelijk afval per inwoner ingezameld. Brummen scoort met haar 369,6 kg in 2023 daarbij ook goed ten opzichte van gemeenten met een vergelijkbare verstedelijkingsklasse. Aanbieden container: Als we het aanbiedgedrag van restafval van onze inwoners bekijken zien we dat de meeste inwoners elke afvalronde hun restafvalcontainer ter lediging aanbieden. De inhoud wisselt dan wel enigszins in hoeveelheid, maar het aanbiedgedrag blijft gelijk. De verhoging van het tarief op het aanbieden van de restafvalcontainers heeft daarin geen significante wijziging gebracht.

Engelenburgerlaan 31 6971 BV Brummen Postbus 5 6970 AA Brummen Telefoon (0575) 56 82 33 Fax (0575) 56 82 88 E-mail: gemeente@brummen.nl

Z106718/D446255

Blz. 2

Samenstelling restafval: In 2023 is er wederom een steekproef gehouden waarbij de samenstelling van het aangeboden restafval geanalyseerd is (voor de resultaten zie bijlage). Deze steekproef is door de jaren heen meerdere malen gehouden waardoor we ook hier de ontwikkelingen kunnen waarnemen. Opvallend is dat de samenstelling van het restafval door de jaren heen niet veel wijzigt. 1/3 van het gewicht van het restafval bestaat uit GFT en ongeveer 9% van het gewicht bestaat uit PMDverpakkingen. Dat zijn reststromen die tegen een veel lager tarief (GFT) of gratis (PMD) aangeboden kunnen worden. Gebruik voorzieningen: Wij hebben sinds 2021 enkele maatregelen doorgevoerd waardoor inwoners het afval beter kunnen scheiden. Inwoners maken goed gebruik van de mogelijkheid gratis groen aan te bieden op de recyclepleinen. Ook compostvaten met korting en gratis aanrechtbakjes konden op belangstelling rekenen. De (extra geplaatste) ondergrondse restafvalcontainers worden nog niet veel gebruikt door inwoners die een mini-container aan huis hebben. Kosten: De gemeente Brummen kent een relatief lage afvalstoffenheffing. Uit een landelijk overzicht van Rijkswaterstaat voor 2023 blijkt dat de gemiddelde lasten voor een huishouden in Brummen € 193,49 waren. Het gemiddelde in Nederland is € 287,08 per huishouden en in de Circulus-gemeenten € 255,52.

Wat zijn de resultaten bij andere gemeenten? Er zijn grote verschillen tussen gemeenten op de hoeveelheid restafval per inwoner. De gemeente Horst a/d Maas is koploper met slechts 25,5 kg restafval per inwoner in 2023. De slechts scorende gemeente is de gemeente Ameland met 712,4 kg restafval. Van de 290 gemeenten die hun afvalgegevens over 2023 gedeeld hebben zijn er 87 gemeenten met minder restafval per inwoner dan Brummen. 37 gemeenten zamelden in 2023 minder dan 80 kg/inwoner in (het streefgewicht van Brummen voor 2025). Het gemiddelde van de bij Circulus aangesloten gemeenten in 2023 was 106 kg per inwoner. Dat resultaat werd vooral positief beïnvloed door de gemeente Bronckhorst die slecht 46,5 kg restafval per inwoner inzamelde. Bronckhorst is daarmee op drie na de best scorende gemeente van Nederland. Ontwikkelingen *De verwachting is dat de verwerkingskosten van restafval de komende jaren verder blijven stijgen door verhoging van de kosten van de afvalverbranding. *De verpakkingsindustrie en de VNG zijn in overleg over nieuwe tarieven en afspraken over de inzameling van PMD. De gemeenten ontvangen een vergoeding voor het door hun ingezamelde PMD. Voorgenomen acties 2025 Om de inzamelresultaten in Brummen in 2025 verder te verbeteren gaan we verder met de uitvoer van maatregelen uit het uitvoeringsplan.

Om de mensen een verdere financiële prikkel te geven zijn wij voornemens de tarieven voor het aanbieden van restafval aan huis verder te verhogen. Daarnaast zetten wij gerichte handhavingsacties in op het correct aanbieden van afval en het bestrijden van illegale stort. Ook gaan we verder met het uitbreiden van het aantal GF-zuilen bij appartementencomplexen en ondergrondse restafvalcontainers. We gaan stoppen met de winterregeling voor de inzameling van GFT en vanaf de winter 2025/2026 weer tweewekelijks GFT aan huis ophalen. Nieuw grondstoffenplan 2026 In 2025 beginnen we met het opstellen van een nieuw grondstoffenplan. We houden hiervoor wederom een burgerraadpleging om te peilen hoe onze inwoners over de afval- en grondstoffeninzameling denken. Gezien de huidige inzamelresultaten lijken meer ingrijpende maatregelen nodig om het beoogde effect van minder restafval te bereiken. Voor het nieuwe beleidsplan kijken we daarom onder meer naar effectief gebleken maatregelen zoals gerealiseerd in de gemeente Bronckhorst. Wij hopen u met de gegeven informatie van dienst te zijn geweest. Voor vragen over dit onderwerp kunt u contact opnemen met de heren De Geest en/of Beijer van team Fysieke leefomgeving.

Z106718/D446255

Blz. 3

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

S. van de Graaf loco burgemeester

Z106718/D446255

Blz. 4

Bijlage 1: Achtergrondinformatie Diftar (differentiatie tarieven) De afval- en grondstoffeninzameling in de gemeente Brummen wordt betaald uit de afvalstoffenheffing. Dit is een doelbelasting waarbij de kosten voor de inzameling en inkomsten vanuit de heffing in evenwicht zijn. De inwoners van de gemeente Brummen betalen jaarlijks een bedrag aan vastrecht en daarnaast een bedrag voor elke keer dat ze hun restafvalcontainer of GFT-container ter lediging aanbieden. Ook voor het aanbieden van enkele afvalstromen op de recyclepleinen wordt een vergoeding gevraagd. Door dit principe van “de vervuiler betaalt” worden onder inwoners verleid hun afval en grondstoffen goed te scheiden. Evaluatie maatregelen Uitvoeringsplan tot oktober 2024 Om in 2025 op 80 kg restafval per inwoner per jaar uit te komen zijn in het uitvoeringsplan de volgende 9 maatregelen opgenomen. 1) Uitbreiden communicatie: we hebben meer aandacht gegeven aan afvalscheiding. In 2022 is een Recyclewijzer huis-aan-huis verspreid. Elk kwartaal hebben we via een pagina in het weekblad aandacht gevraagd voor afvalvermindering en -scheiding. Op scholen hebben we via het project CleanWise voorlichtingscampagnes gehouden. We hebben een informatiestand ingericht in de bibliotheken en de hal van het gemeentehuis. 2) Zelf kiezen voor een restafvalvoorziening: er zijn 5 extra ondergrondse restafvalcontainers bijgeplaatst.

59 huishoudens die een restafvalcontainer aan huis hebben maken ook gebruik een ondergrondse restafvalcontainer. De afgelopen twee jaar hebben 11 huishoudens hun restafvalcontainer ingeleverd en bieden hun restafval nu ondergronds aan;. 3) Inzamelen GF-afval bij hoogbouw: er zijn 6 GF-zuilen geplaatst bij appartementencomplexen zodat de bewoners hun groente- en fruitafval gescheiden kunnen aanbieden. De bewoners zijn gefaciliteerd met een aanrechtbakje en maken intensief gebruik van deze voorziening; 4) Verbeteren scheiden GFT bij laagbouw: inwoners kunnen 250 kg groen gratis storten op recycleplein of het tegen gereduceerd tarief aan huis laten ophalen. Inwoners hebben in 2023 2066 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid (gratis) groen weg te brengen. In totaal is 137 ton groenafval gratis aangeboden. De afgelopen twee jaar hebben 26 personen gebruik gemaakt van de mogelijkheid groen aan huis te laten ophalen; 5) Aanbieden compostvat met korting: ongeveer 275 personen hebben met korting een compostvat gekocht; 6) Winterregeling GFT (in november t/m februari 1x per 4 weken ophalen GFT): ingevoerd 7) Handhaving 8) Voortzetten bestaand beleid eerder genomen maatregelen

Afvalresultaten Circulus gemeenten 2023 Afvalbeheerkosten per Scheidingspercentage Gemeente huishouden afval € 193,49 70% Brummen € 226,91 71% Voorst € 246,09 74% Lochem € 257,44 75% Epe € 260,55 74% Deventer € 273,46 68% Zutphen € 277,53 76% Doesburg € 278,24 87% Bronckhorst € 286,00 70% Apeldoorn

Z106718/D446255

Blz. 5

Inzamelresultaten: Ingezamelde grond- en afvalstoffen (in kg per inwoner) gemeente Brummen Jaar 2019

2020

2021

2022

98,7 11,4 subtotaal 110,1

105,4 11,9 117,3

103,3 10,8 114,1

100,6 6,8 107,4

GFT 106,3 Papier en Karton 64,2 GLAS 28,4 PMD 39,5 Textiel en Kleding 5,6 E-goed 2,2 Groenafval 8,6 Overig 24,7 subtotaal 279,5 Totaal 389,6

114,4

120,6

100

106

106,2

63,8

61,9

58,9

52,8

50,4

28,5

30,6

29,1

27,6

26,5

42,5

42

40,9

35,4

32

6,2

6

5,9

6,5

6,6

2,3

2,1

1,9

2,1

2,1

9,8

7,8

7,6

8,6

9

25,4

27,6

22,3

19,7

20,1

292,9

298,6

266,6

258,7

252,9

410,2 412,7

374,0

369,6

72%

71%

71%

70%

366,2 69%

Ongescheiden Restafval Grof restafval

2023

2024 prognose 103,2 104,1 7,7 7,8 110,9 111,9

Gescheiden

Scheidingspercentage

72%

*prognose 2024 gebaseerd op aanbiedingen eerste drie kwartalen 2024 en ervaringscijfers voorgaande jaren

Restafval 120 117,3

118 116

112

114,1

113,5

114 110,8

111,1

110,9

110,1

111,9

110 107,4

108 106 104 102 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Z106718/D446255

Blz. 6

Samenstelling Restafval bij steekproef 2023 Gem. Brummen Fracties GFT -Keukenafval -Tuinafval -Organische zeeffractie 0-20 mm Papier / Karton PMD-verpakkingen -Plastic verpakkingen -Metaal verpakkingen -Drankenkartons Luiers Over papier niet herbruikbaar Kunststoffen overig Glas verpakking Textiel incl. schoeisel -Textiel excl. schoeisel -Schoeisel Metaal overig Apparaten Hout Steen/Puin KCA Overige restfracties Oneigenlijk (asbest, bitumen, dakleer) Totaal

% 32,3 % 18,5 % 3,0 % 10,9 % 2,8 % 9,1 % 7,7 % 1,1 % 0,3 % 10,7 % 8,3 % 3,3 % 2,8 % 5% 3,7 % 1,2 % 2,5 % 1,4 % 5,3 % 3,7 % 0,1 % 12,6 % 0% 100 %

In kg 32 18 3 11 3 9 8 1 0 11 8 3 3 5 4 1 3 1 5 4 0 12 0 99