C21 - B&W - Raadsinformatiebrief Stand van zaken programma Ruimte voor Eerbeek programma Eerbeek Loenen 2030 D464526

Gemeenteraad Brummen

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

: 15 juli 2025 : Z116705/D463920 : : Stand van zaken programma Ruimte voor Eerbeek / programma Eerbeek Loenen 2030

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeren wij u over de stand van zaken wat betreft programma Ruimte voor Eerbeek en het samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030. In oktober 2024 heeft u hierover voor het laatst een raadsbrief ontvangen (D445126). In deze raadsbrief komen de volgende projecten aan bod: 1. het Burgersterrein 2. ontwikkelingen centrum Eerbeek 3. het provinciaal inpassingsplan voor Folding Boxboard Eerbeek 4. de waterrotonde 5. locatie De Hoop / smart energy hub 6. herijking programma Eerbeek Loenen 2030 7. motie vreemd aan de orde van de dag ´De waarde van een bestuursovereenkomst´ N.B. We verwijzen u voor onderstaande onderwerpen naar separate raadsbrieven. Koersnota Wegennet Over de Koersnota Wegennet Eerbeek Loenen bent u deze maand al via een raadsbrief (D462634) geïnformeerd over de voorgestelde maatregelen en prioritering. Het college van Gedeputeerde Staten hebben de Koersnota vastgesteld op 8 juli 2025. De behandeling van de Koersnota in de gemeenteraad van Brummen volgt in september. Modelstudie en gebiedsverkenning watersysteem rondom Eerbeek Ook over het rapport 'Effectbepaling winningen Eerbeek - aanvullende modelstudie' en de Gebiedsverkenning naar het watersysteem rondom Eerbeek bent u deze maand in een afzonderlijke raadbrief (D462153) geïnformeerd.

Warmtenet in Eerbeek Over de stand van zaken in het haalbaarheidsonderzoek bent u specifiek geïnformeerd in een raadsbrief van november 2024 (D444093) en vorige maand (juni) als onderdeel van een raadsbrief (D458699) over het warmteprogramma 2026.

1. het Burgersterrein

Engelenburgerlaan 31 6971 BV Brummen Postbus 5 6970 AA Brummen Telefoon (0575) 56 82 33 Fax (0575) 56 82 88 E-mail: gemeente@brummen.nl

Z116705/D463920

Blz. 2

U heeft als gemeenteraad voor de ontwikkeling van het Burgersterrein in december 2024 het voorlopig ontwerp (VO) en het concept beeldkwaliteitsplan vastgesteld. Dit geldt ook voor de bijbehorende grondexploitatie; dit laatste onder geheimhouding van de bijbehorende informatie en van hetgeen in de raadsvergadering daarover is besproken, om financiële en economische belangen te waarborgen. Op grond van uw besluit en aan de hand van de vastgestelde documenten wordt nu gewerkt aan een definitief ontwerp (DO), definitief beeldkwaliteitsplan en omgevingsplan (TAM-IMRO, Tijdelijke alternatieve maatregel – Informatiemodel ruimtelijke ordening). Het omgevingsplan, onderbouwd door het ontwerp, beeldkwaliteitsplan en bijbehorende onderzoeken wordt bij uw raad ter besluitvorming voorgelegd. De planning is om dat rond de komende jaarwisseling te doen; we streven naar de raadsvergadering van december 2025.

2. ontwikkelingen centrum Eerbeek Hierbij gaan we in op de volgende locaties/ onderdelen: De Wasacker, Spoorzone en het Kerstenterrein. Deze ontwikkelingen zijn in lijn met de Structuurvisie voor het centrum van Eerbeek die in 2021 door uw raad is vastgesteld. Conform de Ruimtelijk economische visie uit 2016 (met update in 2020) zien we een trend naar compactere winkelgebieden in Nederland, ook in Eerbeek. Dit is een belangrijk gegeven voor de leefbaarheid van het dorp Eerbeek, ook in de toekomst. De Structuurvisie met daarin de keuze voor de Stuijvenburchstraat als het kernwinkelgebied sluit daar op aan. Het plein daarin kan worden versterkt door meer verblijfs- en belevingskwaliteit toe te voegen. Tegelijkertijd is nu nog steeds een dynamiek op het Oranje Nassauplein met ondernemers en omwonenden die overtuigd zijn van de vitaliteit op die locatie. Detailhandel blijft dan ook planologisch in stand. Dit plein heeft meer het karakter van een buurtwinkelcentrum dat verder geaccentueerd kan worden. Om de verschillende ontwikkelingen in het centrum van Eerbeek in samenhang te kunnen (blijven) voorbereiden en realiseren, werken wij als college met een (concept) uitvoeringsagenda voor het centrum van Eerbeek.

De uitvoeringsagenda koppelt de verschillende beleidskaders en plannen aan elkaar en verwerkt hierin de geactualiseerde inzichten voor het Oranje Nassauplein en verdere benadering van het Kerstenterrein. De Wasacker Dit betreft de (her)ontwikkeling van het winkelcomplex aan de Stuijvenbuchstraat en De Wasacker door eigenaar Blackfish (onderdeel van Orange Capital Partners). Daarbij gaat het vooral om een verbouwing van de Plus Supermarkt en de verhuizing van de Action. Het bestemmingsplan daarvoor is in mei 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Daarnaast richt de gemeente de openbare ruimte opnieuw in, waarbij er extra parkeerplaatsen bij De Wasacker komen. De uitvoering daarvan is in juni 2024 gestart met het verleggen van kabels en leidingen. De overige werkzaamheden voor de herinrichting van het terrein worden volgens planning in het najaar van 2025 afgerond. Dit is inclusief de uitbreiding van het aantal parkeerplaatsen plus de plaatsing van ruim 60 bomen en veel beplanting. Dit gebied krijgt zo een 'groene invulling' die past bij een leefbaar Eerbeek. Spoorzone Het definitief ontwerp voor de herinrichting van de spoorzone (Elis Ligtleeplein en Beekpad) is gereed. Met de nieuwe inrichting wordt de ruimtelijke kwaliteit verbeterd op een wijze die past bij de unieke stationslocatie.

Ook wordt deze plek geschikt gemaakt als toeristisch opstappunt (TOP) voor met name de Veluwe. Dit laatste zorgt ervoor dat toeristen worden aangetrokken dichtbij het kernwinkelgebied. Zij worden op natuurlijke wijze uitgenodigd om de lokale winkels en horeca te bezoeken. Mede op grond van deze investering heeft het Rijk vanuit de Regiodeal Veluwe in Balans via de provincie Gelderland ruim 1,3 miljoen aan cofinanciering toegezegd om de ontwikkelingen in het

Z116705/D463920

Blz. 3

centrum financieel te ondersteunen zodat een Veluwe Ontvangstlocatie in Eerbeek kan worden gerealiseerd. De Spoorzone is ook zoekgebied voor het beoogde PAK-huis. Het ontwerp voor de Spoorzone is de afgelopen maanden uitgewerkt naar een bestek en nu wordt de aanbesteding van het werk voorbereid. Wij verwachten dat de uitvoering nog in het laatste kwartaal van 2025 gaat starten. Dat is overigens afhankelijk van de planning bij de te contracteren aannemer. In de programmabegroting 2025-2028 zijn de hiermee verband houdende kapitaallasten al verwerkt. Kerstenterrein Het Kerstenterrein is qua onderdeel van het project Spoorzone. De ontwikkeling van het Kerstenterrein vraagt echter een andere aanpak dan van het Elis Ligtleeplein. Het wordt daarom behandeld als een afzonderlijk project dat ook verband houdt met de toekomst van het Oranje Nassauplein. Het Kerstenterrein was aanvankelijk voorzien als toekomstige locatie voor detailhandel die zich mogelijk vanaf het Oranje Nassauplein hier naartoe zou kunnen verplaatsen als ontwikkelingen in de markt daar aanleiding toe zouden geven en om het kermwinkelgebied compacter te maken. Om voor de ontwikkeling van het Kerstenterrein nu een goede keuze te maken hebben we laten onderzoeken welke ruimte hier is om de locatie in te vullen met winkels.

Zolang het Oranje Nassauplein nog bezet is met actieve winkelbezetting, is er geen ruimte op het Kerstenterrein voor nieuwe winkels. Dat zou leegstand opleveren. Ook is bijvoorbeeld wonen hier geen alternatief als invulling vanwege het door uw raad vastgestelde Woonkader. Ook heeft het centrum van Eerbeek nog niet overal de gewenste ruimtelijke kwaliteit. Een transformatie naar wonen wordt ook hier beperkt door het Woonkader en vormt daarom geen katalysator voor kwaliteitsverbetering. Daarvoor is een herinrichting van de openbare ruimte nodig. De ontwikkeling van het Kerstenterrein, met vooral mooie groene invulling en de Eerbeekse beek prominenter in beeld, kan een waardevolle toevoeging worden aan het kernwinkelgebied. Het college werkt aan een voorstel voor het Kerstenterrein waarbij de grondexploitatie wordt afgesloten en een investering in het Kerstenterrein wordt voorbereid.

3. het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) Folding Boxboard Eerbeek (FBE) In dit traject wordt de bestemming voor de locatie van FBE geactualiseerd. Dit betekent dat de fysieke terreininrichting van het bedrijf beter wordt ingepast: nieuwe installaties worden inwaarts gezoneerd en er komt een geluidsmuur rond het terrein. Verder wordt de beleefbaarheid van de Eerbeekse beek daar versterkt, gecombineerd met een borging van de groenzone aan de Coldenhovenseweg. Ook wordt de ontsluiting voor het vrachtverkeer verbeterd met een nieuw aan te leggen route via ´t Haagje. Op deze wijze behouden we een passende planologische regeling voor FBE waarbij de plaatsing van een nieuwe pulpmachine mogelijk wordt gemaakt. Aan de Coldenhovenseweg wordt de riolering vervangen. De beek wordt ter plaatse verlegd naar de Volmolenweg om de zichtbaarheid en dus de beleving van de beek te vergroten. Ook zijn er voor de aanwonenden aan de Poelkampstraat parkeerplaatsen gerealiseerd. Het PIP is in 2023 door Gedeputeerde Staten vastgesteld. Daarop is beroep aangetekend bij de Raad van State. Het gaat hierbij vooral over de manier waarop overlast voor de omgeving wordt beperkt. De afhandeling van deze juridische procedure loopt nog. De afronding van het verweer vindt dit kwartaal plaats. De definitieve behandeling van het hoger beroep bij de Raad van State staat gepland op 4 augustus 2025.

We hopen daarna op een spoedige uitspraak van de Raad van State. De genoemde maatregelen zijn immers grotendeels pas mogelijk nadat de Raad van State een beslissing heeft genomen. Een beslissing die de weg vrijmaakt om het PIP ten uitvoer te brengen. Dit nadat de benodigde omgevingsvergunningen definitief zijn verleend. De middelen die nodig zijn voor uitvoering van de gemeentelijke taken voor dit onderdeel van het programma komen uit het krediet van de raad voor investeringen in Eerbeek (de vernieuwing van de riolering komt uit ons rioolfonds). In de programmabegroting 2025-2028 zijn de daarmee verband houdende kapitaallasten verwerkt.

Z116705/D463920

Blz. 4

4. de waterrotonde Industriewater Eerbeek (IWE) werkt samen met haar aandeelhouders aan de haalbaarheid van voorgenomen waterrotonde. De pilot waarmee deze oplossing technisch is onderzocht had een positief resultaat. Nu wordt gewerkt aan een combinatie van investeringen, eventuele cofinanciering en toekomstige opbrengsten om de waterrotonde daadwerkelijk in bedrijf te kunnen nemen. Als dat lukt ontstaat een circulair systeem waarbij water alleen nog in nood aan de Veluwe hoeft te worden onttrokken. Hiervoor is aanpassing van het bestemmingsplan (omgevingsplan) nodig. In december 2023 heeft IWE hiervoor een ontwerpbestemmingsplan aangeleverd. De zienswijzen die daarop zijn ingediend worden nog steeds verwerkt door IWE. Dit geldt ook voor een aanscherping van de verbeelding, regels en toelichting. De aanlevering van alle nog ontbrekende informatie en uitwerking duurt langer dan verwacht en daarom is de behandeling door de raad in de lange termijn agenda (LTA) alvast aangepast van september naar november 2025.

5. locatie De Hoop / smart energy hub Locatie De Hoop Twee jaren geleden werd bekend dat papierfabriek Stora Enso de Hoop uit Eerbeek zou gaan sluiten. Sindsdien speelt de vraag wat er met het terrein van gaat gebeuren. Komt er een nieuwe fabriek terug? Of krijgt het een andere invulling? In juni is daar iets meer duidelijkheid in gekomen. De provincie maakte namelijk bekend dat ze met een voorbereidingsbesluit een zwaar instrument inzetten om te voorkomen dat een nieuwe papierfabriek zich op dit terrein gaat vestigen. Dit om de stikstofuitstoot van de industrie te verminderen en de bestaande energieaansluiting te gebruiken om netcongestie te verminderen en de industrie te helpen verduurzamen. Door het besluit van de provincie is er ook tijd om te kijken naar de mogelijkheden voor de ruimtelijke invulling van de locatie De Hoop. Smart energy hub In 2023 en 2024 is onderzoek uitgevoerd naar de haalbaarheid van een gesloten distributiesysteem (GDS) voor elektriciteit. Dit betrof een technische studie in opdracht van de provincie Gelderland, uitgevoerd in nauwe samenwerking met de Industriekern Eerbeek Loenen (IKEL). Met behulp van de aangesloten papier- en kartonbedrijven is aangegeven hoe deze sector hun energielevering zou kunnen borgen voor de langere termijn.

Dit is belangrijk vanwege de huidige druk op het stroomnet (netcongestie) en de ontwikkelingen in de energiesector, maar ook omdat elektrificatie van productieprocessen een essentieel aspect van verduurzaming is. De volgende stap is om te verkennen welke samenwerking nodig is om eventueel over te kunnen stappen op een dergelijke oplossing op een economisch haalbare manier.

6. herijking programma Eerbeek Loenen 2030 Herijking programma Eerbeek Loenen 2030 In september 2023 hebben Provinciale Staten door middel van een motie opgeroepen tot een herijking van het programma Eerbeek Loenen 2030. Deze herijking is inmiddels uitgevoerd door alle deelnemende partners in het programma te bevragen op hun ervaringen en (tussentijdse) bevindingen over de samenwerking en de resultaten. Daarnaast is aan adviesbureau KPMG opdracht verstrekt om met een onafhankelijke reflectie in te gaan op de marktomstandigheden en toekomstbestendigheid van het papier- en kartoncluster. De conclusies die uit de herijking kunnen worden getrokken zijn dat: a. het niet nodig is om de strategie en de doelen van het programma Eerbeek-Loenen 2030 te wijzigen. Als strategie van het programma wordt verstaan de integrale, publiek/private

Z116705/D463920

Blz. 5

samenwerking waarmee de doelen in het programma (Leefbaarheid, vestigingsklimaat en duurzaamheid) wordt nagestreefd; b. er geen sprake is van ingrijpende veranderende marktomstandigheden sinds de start van het programma Eerbeek-Loenen 2030; c. de projecten binnen het programma haalbaar zijn, het is niet nodig ze aan te passen of de communicatie hiermee in lijn te brengen. Wel heeft een actualisatie van de uitvoeringsagenda plaatsgevonden (voorheen projectenboek); d. het programma Eerbeek-Loenen 2030 een samenwerkingsprogramma is en geen programma zoals genoemd in de Omgevingswet; e. er geen aanleiding is om de trekkende rol van de provincie te beëindigen. In 2030 eindigt het programma, de verwachting is dat de gemeentelijke overheid in Brummen, na een eventuele herindeling die de gemeente Brummen onderzoekt, voldoende is toegerust om de trekkersrol in 2030 over te nemen van de provincie. Hieronder vindt u de link naar de Statenstukken naar de Herijking Eerbeek Loenen 2030: https://gelderland.stateninformatie.nl/document/15750212/1/Herijking+programma+EerbeekLoenen+2030?connection_type=17&connection_id=12069510

7. motie vreemd aan de orde van de dag ´De waarde van een bestuursovereenkomst´ Op 22 mei 2025 nam de raad van Brummen unaniem de motie vreemd aan de orde van de dag ´De waarde van een bestuursovereenkomst´ (D460673) aan. Hierin wordt het college opgeroepen om het gesprek aan te gaan met het college van Gedeputeerde Staten met betrekking tot de nakoming van de afspraken in de afgesloten bestuursovereenkomst, inclusief een deugdelijk financieringsvoorstel en de raad voor 1 september 2025 te informeren over de uitkomsten van dit gesprek. In deze raadsbrief informeren wij u over de uitkomsten van dit gesprek. Namens het college van b&w heeft wethouder Van de Graaf gesproken met gedeputeerde Vreugdenhil. Hieruit komt als conclusie dat de gang van zaken in het programma Eerbeek Loenen 2030 nog altijd in lijn zijn met de afspraken die in 2021 in de bestuursovereenkomst (BOK) tussen de gemeente Brummen en de provincie Gelderland zijn vastgelegd. De BOK vormt een deugdelijke basis onder de financiële afspraken. Wat betreft financiën wordt in de BOK verwezen naar de samenwerkingsovereenkomst (SOK) voor Eerbeek Loenen 2030 en project-overeenkomsten. Ook hiervoor geldt als resultante van het gesprek de wederzijdse constatering dat de inzet van middelen in lijn is met de afspraken die in het naar programma Eerbeek Loenen zijn gemaakt.

Voor het financieringsvoorstel betreffende de Koersnota Wegennet geldt naar de mening van het college van b&w dat een gebalanceerd voorstel met een redelijke verdeling van investeringen aan de raad voor besluitvorming wordt voorgelegd in september 2025. Na besluitvorming over de Koersnota volgt een projectovereenkomst tussen de betrokken partijen waarin bij verdere planuitwerking en realisatie de wederzijdse verantwoordelijkheden worden vastgelegd. Onderdeel hiervan is de vastlegging van ieders financiële bijdragen. We zetten erop in om de drie overgangen aan de Loubergweg-Coldenhovenseweg te realiseren. Aanvullend geven we de raad nog de volgende informatie mee in antwoord op deze motie. Provinciale midterm review In de startfase van Eerbeek-Loenen 2030 werkte de provincie vanuit de inhoud en werden er vervolgens middelen gevraagd aan Provinciale Staten (geld volgde de inhoud). Bij de provinciale midterm review (2021) wijzigde die aanpak en werd het financiële kader veel meer leidend bij het maken van keuzes.

Z116705/D463920

Blz. 6

De MTR en de impact op het programma zijn dat jaar in de stuurgroep EL2030 uitgebreid aan de orde geweest, aangevuld met bilaterale vervolggesprekken. Ook is de raad van Brummen destijds geïnformeerd in een bijeenkomst waarbij de provincie in de raad te gast was. Voortgangsnotitie Koersnota Wegennet In de voortgangsnotitie Koersnota Wegennet en de Reactienota voor de Koersnota is nog eens herhaald dat ook voor dit onderdeel van EL 2030 geldt dat binnen de beschikbare middelen keuzes moeten worden gemaakt. Deze voortgangsnotitie is in uw raad behandeld in het forum van 2 februari 2023 en in de Raadsvergadering van 16 februari 2023 (Zie raadsbesluit Z066700/D397880). De volgende zinssneden zijn van toepassing: Voortgangsnotitie (pag 23). ‒ “De financiële middelen zijn niet onbeperkt” & ‒ “Wij kunnen nog niet overzien of de initiatieven uit de Voortgangsnotitie gerealiseerd kunnen worden binnen de nog onderling vast te stellen financiële kaders.” Deze zinnen uit de voortgangsnotitie laat zien dat we al lange tijd werken binnen harde financiële kaders waarbij de financiële ruimte leidend is bij het maken van de keuzes.

In de reactienota wordt in de beantwoording gerefereerd naar: ‒ Beantwoording van een reactie (pagina 18): “Vanuit dit inzicht wordt tevens een eerste inschatting gemaakt dat we niet alle knelpunten kunnen gaan oplossen”; ‒ Beantwoording van een reactie (pagina 24) “In deel 2 van de Koersnota volgt een advies van de maatregelen om bij te dragen aan het oplossen van de problemen in Eerbeek Loenen. Voor het totale pakket aan maatregelen worden kosten geraamd en wordt dit getoetst aan het programmabudget. De afweging en prioritering wordt uiteindelijk politiek voorgelegd. Inden gewenst kan de politiek een ruimer budget beschikbaar stellen (of andere keuzes maken).” Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

G.J.M. van Rumund burgemeester (wnd.)