C2. B&W - Raadsinformatiebrief stand van zaken kerkenvisie D457944

Gemeenteraad Brummen

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

: 15 april 2025 : Z057368/D456905 : : Raadsinformatiebrief stand van zaken Kerkenvisie

Geachte leden van de gemeenteraad, Na een lang en zorgvuldig traject is op woensdag 20 september 2023 de Kerkenvisie aan uw gemeenteraad aangeboden. Vervolgens heeft de raad op 12 oktober een motie aangenomen over de status van de Kerkenvisie. Na de besluitvormende raadsvergadering van 8 februari 2024 bent u op de hoogte gebracht over de afdoening van deze motie. In de visie worden meerdere conclusies getrokken en ook worden er een aantal aanbevelingen gedaan. We voelen de urgentie en het belang om een standpunt in te nemen ten aanzien van deze conclusies en aanbevelingen. Conclusie 1: suboptimaal gebruik huidige gebouwen, toekomst onzeker Dit vraagt om een inventarisatie met betrekking tot het ruimtelijk kader per locatie. De visie voorziet hier niet in. De meeste kerken1 hebben een maatschappelijke bestemming die een zeer breed scala aan gebruiksmogelijkheden kent. Als gemeente kunnen we medegebruik door maatschappelijke organisaties en verenigingen stimuleren. Met name op cultureel vlak (podium/repetitieruimten) is de behoefte aan ruimte groot en zijn de mogelijkheden beperkt. Hier liggen dus mogelijk kansen en als gemeente staan we open voor ideeën. Aanbeveling 1A: koester de kerken Vanzelfsprekend koesteren we de kerken binnen onze gemeente. We zien een grote meerwaarde op cultureel gebied en ook als het gaat om behoud en (hernieuwde) ontwikkeling van de kerken.

Aanbeveling 1B: neem de kerken mee in beleidsplannen, visies en uitvoering ervan Het belangrijkste ruimtelijke beleidsstuk dat op dit moment wordt vormgegeven is de omgevingsvisie. Bij het opstellen van de omgevingsvisie worden de ontwikkelingen rondom de kerkgebouwen meegenomen. Als het lukt dit hierin te beleggen, dan ligt dit voor de lange termijn vast. Eind januari en begin februari 2024 zijn thematafels georganiseerd met stakeholders, waarin aan de hand van verschillende thema´s de omgevingsvisie wordt vormgegeven en van input voorzien.

1

Van de vrijzinnige kerk te Brummen is bekend dat deze een woonbestemming heeft, het pand is inmiddels aan een particulier verkocht, die zich bij vergunningen heeft laten informeren over de mogelijkheden voor woningbouw.

Engelenburgerlaan 31 6971 BV Brummen Postbus 5 6970 AA Brummen Telefoon (0575) 56 82 33 Fax (0575) 56 82 88 E-mail: gemeente@brummen.nl

Z057368/D456905

Blz. 2

Aanbeveling 1C: denk mee met de kerkbesturen Door in contact te treden met de kerkbesturen kan meer inzicht worden gegeven over de mogelijkheden binnen het bestaande (ruimtelijke) kader. Ook kunnen zijn zo meer inzicht krijgen in welke mogelijkheden er binnen de ambtelijke organisatie zijn om hierin verder op weg geholpen te worden. De kerkbesturen als belangrijke stakeholder zien bij de uitvoering van het beleid kan hieraan bijdragen. Aanbeveling 1D: stel één contactpersoon aan voor kerkbesturen en kerkeigenaren Dit is een logische aanbeveling vanuit de visie. Er is op dit moment echter geen ambtenaar met de portefeuille(s) monumenten en erfgoed en extra middelen hiervoor zijn ook niet beschikbaar. Mocht de raad het wenselijk vinden om hier iemand voor aan te stellen dan dient zij hiervoor budget vrij te maken. Conclusie 2: er zijn kerkgebouwen die een hoge cultuurhistorische waarde hebben en niet beschermd zijn Deze conclusie wordt onderschreven en we zullen dit bespreken met de bestuurders van de kerken hoe hier invulling aan te geven. Aanbeveling 2A: bescherm kerkgebouwen en hun interieurs Hierin hebben de kerkbesturen het initiatief maar de gemeente denkt proactief mee. De gemeente Brummen werkt op dit moment aan een collegevoorstel, op basis van de adviezen van Gelders Genootschap, in de vorm van een redengevende beschrijving, en het advies van de monumentencommissie.

Daarin is het uitgangspunt kerkgebouwen met een voorbescherming tot gemeentelijk monument, definitief aan te wijzen als gemeentelijk monument, mits dit overeenstemmend is met de adviezen. Aanbeveling 2B: voer bouwhistorisch onderzoek uit voordat plannen worden ontwikkeld Deze aanbeveling omarmen we, het is belangrijk om vóór planvorming al te onderzoeken welke bouwhistorische uitgangspunten er zijn. Het initiatief voor een bouwhistorisch onderzoek ligt bij de initiatiefnemer. Om vervolgens te kunnen gaan ontwikkelen dient er wel een realistische businesscase aan ten grondslag te liggen. De bruikbare oppervlakte voor een multifunctioneel centrum is bijvoorbeeld tenminste 1000 m² en hierdoor zijn de meeste kerken te klein om als multifunctioneel centrum te fungeren. Aanbeveling 2C: voer gemeentelijk monumentenbeleid in Hier wordt in het kader van de actualisatie van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit over nagedacht, het Gelders Genootschap adviseert om daarin ook het Monumentenbeleid mee te nemen. In het al eerder benoemde collegevoorstel, waar de gemeente Brummen momenteel aan werkt, wordt deze aanbeveling door vertaald. Om gemeentelijk monumentenbeleid, of erfgoed beleid te gaan opstellen moet er budget worden vrijgemaakt.

Conclusie 3: eigenaren van de kerkgebouwen hebben de wens om de gebouwen toekomstbestendig te maken Als gemeente zijn we druk bezig om vanuit het programma duurzaamheid onze gebouwen te verduurzamen. Daarbij wordt indien beschikbaar ook gebruik gemaakt van subsidieregelingen. Een optie kan zijn om bij de ruimtelijke analyse per kerkgebouw, waarnaar wij verwijzen onder aanbeveling 1, ook per gebouw kort in te gaan op mogelijkheden met betrekking tot verduurzaming en subsidies die daartoe zouden kunnen bijdragen. Aanbeveling 3A: wees proactief en ondersteunend Deze aanbeveling onderschrijven we. Zonder vast aanspreekpunt zal het echter wel moeilijk zijn om hier de juiste invulling aan te geven.

Z057368/D456905

Blz. 3

De Molukse Evangelische kerk Silo Eerbeek en de Kruiskerk Eerbeek zijn op dit moment nog geen gemeentelijk monument. Uit de Kerkenvisie blijkt dat er een grote wens en behoefte is om de kerken wel als dusdanig aan te wijzen. We gaan ons dan ook inzetten om dit te verwezenlijken. Als college vinden we het erg belangrijk om de kerken voor de gemeente Brummen te behouden. De korte lijnen met de vertegenwoordigers van de kerkbesturen waarderen we dusdanig dat we ze uitnodigen en de intentie uitspreken om drie keer per jaar in gesprek te gaan met de verantwoordelijke portefeuillehouder, op dit moment is dat waarnemend burgemeester Geert van Rumund. Vanzelfsprekend wordt hier, afhankelijk van de wederzijdse behoefte invulling aan gegeven. Met vriendelijke groeten, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

G.J.M. van Rumund burgemeester (wnd.)