C2 - B&W - Raadsinformatiebrief Onderzoek uitvoerbaarheid Initiatiefvoorstel 'Kleinschalige opvang als alternatief D473536

Gemeenteraad Brummen

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

: 2 december 2025 : Z104682/D472833 : : Onderzoek uitvoerbaarheid Initiatiefvoorstel 'Kleinschalige opvang als alternatief voor een groot AZC'

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 20 november 2025 heeft u het voorstel “Kleinschalige opvang als alternatief voor een groot AZC” 1aangenomen. Hiermee geeft uw raad vanuit uw kaderstellende rol een nieuwe politieke richting en randvoorwaarden mee aan het college voor de ontwikkeling van asielopvang in onze gemeente. Zoals verwoord in onze wensen en bedenkingen, leven er bij het college zorgen over de uitvoerbaarheid van het voorstel. Deze zijn gelegen in het feit dat het voorstel onjuiste aannames danwel sterk afwijkende uitgangspunten bevat ten opzichte van de lijn die het college voorzag. Maar ook dat de financiële dekking en een houdbare juridische grondslag vooralsnog ontbreken. Nu een meerderheid in uw raad zich heeft uitgesproken voor het voorstel, ontstaat een nieuwe politieke realiteit, maar dat neemt deze zorgen niet weg. U stelt een koerswijziging voor: opvang van 119 asielzoekers voor een periode van 5 jaar (met mogelijke verlenging), in plaats van 350 asielzoekers voor 30 jaar. Deze koerswijzing heeft verschillende consequenties. Als wij recht willen doen aan het door de raad uitgesproken gevoelen op dit dossier, dan vraagt dit op een aantal aspecten diepgaand onderzoek en verkenning naar waar alsnog mogelijkheden liggen. Ook kunnen we op deze manier de impact van uw voorstel voor de gemeente Brummen nauwkeuriger in beeld krijgen.

Het college vindt het belangrijk dat dit proces transparant en zorgvuldig verloopt. Daarom vragen we inzichten op bij de betrokken partners, zodat wij kunnen bepalen welke ruimte er is en wat de gevolgen zijn van de verschillende scenario’s. Dit is een essentiële stap om het door u gevraagde plan op een realistische en uitvoerbare wijze te kunnen voorleggen.

1

D469631 Initiatiefvoorstel ‘Kleinschalige opvang als alternatief voor een grootschalig AZC’ Engelenburgerlaan 31 6971 BV Brummen Postbus 5 6970 AA Brummen Telefoon (0575) 56 82 33 Fax (0575) 56 82 88 E-mail: gemeente@brummen.nl

Z104682/D472833

Blz. 2 van 3

a. COA Wij vragen het COA aan te geven op welke wijze er een haalbare businesscase te ontwikkelen is voor een locatie met opvang van 119 asielzoekers voor 5 jaar. Ook vragen wij welke voorzieningen er dan op een dergelijke locatie beschikbaar zijn. Daarbij vragen wij het COA ook aan te geven welke zaken in dat geval bij de gemeente komen te liggen. Tot slot vragen we naar vergelijkbare voorbeelden van een opvanglocatie zoals u deze voorstelt.2 b. Provincie In de vergadering van 13 november heeft uw raad de Programmabegroting voor 2026 unaniem en ongewijzigd vastgesteld. Deze begroting is zoals voorgeschreven ter beoordeling naar de provincie gestuurd. Normaal gesproken neemt de Provincie eind januari een besluit in het kader van financieel toezicht. En wanneer een begroting structureel en reëel sluitend is, legt zij repressief (licht) toezicht op. Is dit niet het geval, dan volgt preventief (verscherpt) toezicht. Dit houdt onder andere in dat elk besluit met financiële consequenties vooraf door de provincie moet worden goedgekeurd. Het door uw raad aangenomen voorstel met betrekking tot kleinschalige asielopvang is niet voorzien van een financieel dekkingsvoorstel. Bij de aanbieding van de Programmabegroting heeft het college al aangegeven dat het aannemen van een voorstel van deze strekking zou leiden tot een aanzienlijk tekort dat kan oplopen tot € 2,5 mln.

voor een periode van 5 jaar, dat nog niet in de begroting is verwerkt. Wij gaan met de provincie in overleg over de gevolgen van het aangenomen voorstel voor hun beoordeling en toezichtsregime3. c. Ministerie Recent hebben wij de brief van de secretaris-generaal van het Ministerie van Asiel en Migratie ontvangen. Daarin wordt aangegeven dat onze taakstelling uitkomt op 350 asielzoekers. Deze brief kunnen wij niet naast ons neerleggen. Wij vragen het ministerie nu dringend duidelijkheid te geven over de omvang van de opgave voor Brummen. Ook vragen wij wat het concreet betekent voor de gemeente Brummen, indien de taakstelling van 350 onherroepelijk wordt vastgesteld. En we vragen ook hoe dit zich verhoudt tot het door u voorgestelde scenario van 119 opvangplekken. Daarmee willen wij goed inzicht krijgen in bestuurlijke handhaving vanuit het ministerie en (financiële) consequenties die hieruit voortvloeien4. d. Provinciale en subregionale Regietafel (PRT en sPRT) Aan de subregionale provinciale regietafel Stedendriehoek heeft de gemeente Brummen de afgelopen twee jaar aangegeven opvang te realiseren voor 350 asielzoekers voor een periode van 30 jaar. Hierdoor is de gemeente ontzien bij vragen om (crisis-)noodopvang, alsook de volledige invulling van de taakstelling voor Oekraïners en de realisatie van extra plekken.

Onze toegezegde deelbijdrage van 350 is onderdeel geworden van het Plan van Aanpak Asielopvang Gelderland 2025-2026, dat is aangeboden door de commissaris van de Koning aan de minister van Asiel en Migratie. Wij vragen de voorzitters van respectievelijk de subregionale 5 en de Provinciale6 PRT om te schetsen wat de consequenties zijn van het gewijzigde standpunt en de impact op eerder gemaakte afspraken. D472839 Vragen inz kleinschalige opvang Gemeente Brummen D472841 Vragen inz consequenties voor financieel toezicht 4 D472850 Verzoek om uitspraak inz Verdeelbesluit 5 D472844 Vragen inz consequenties voor bestuurlijke afspraken sPRT 6 D472846 Vragen mbt consequenties voor bestuurlijke afspraken inz asielopvang 2 3

Z104682/D472833

Blz. 3 van 3

Quickscan locaties Omdat de taakstelling in het verdeelbesluit uitgaat van realisatie uiterlijk per 1 januari 2027, is tijdige beschikbaarheid van locatie cruciaal. Daarom wordt de zoektocht naar geschikte locaties primair gericht op percelen die reeds eigendom zijn van de gemeente. Daarnaast zijn zaken als infrastructuur, bestaande of geplande bestemming en perceelgrootte van belang. Met behulp van een quickscan zal worden onderzocht of er, naast de voor de hand liggende locatie op de Elzenbos, aanvullende alternatieve locaties beschikbaar en geschikt kunnen zijn. Juridisch Daarnaast laten wij een aantal juridische vragen uitwerken om helderheid te krijgen over de context van de ontstane situatie: 1. Hoe moet met het oog op de nabije toekomst het genoemde aantal van 31 uit het verdeelbesluit van december 2024 worden geïnterpreteerd ten opzichte van de door u voorgestelde taakstelling van 119 en ten opzichte van de aangekondigde uitkomst van het bezwaar op het verdeelbesluit van 350? 2. Is het logisch en juridisch verdedigbaar om uit te komen op een aantal van 119? 3. Is het logisch en juridisch verdedigbaar om uit te komen op een aantal van 350? Planning De hierboven beschreven vragen zijn inmiddels door ons aan de betreffende organisaties per brief gesteld (zie bijlagen).

Op basis van ambtelijk contacten, verwachten wij dat wij binnen enkele weken hierop antwoorden ontvangen. Deze zullen wij, voorzien van onze eigen reflectie, aan u voorleggen. Wij hopen het resultaat van ons onderzoek naar de uitvoerbaarheid van de door u voorgestelde asielopvang voor 119 plekken voor 5 jaar kort voor of na het Kerstreces met u te delen. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

Bijlage(n):

G.J.M. van Rumund burgemeester (wnd.)

D472839 Vragen inz kleinschalige opvang Gemeente Brummen D472841 Vragen inz consequenties voor financieel toezicht D472850 Verzoek om uitspraak inz Verdeelbesluit D472844 Vragen inz consequenties voor bestuurlijke afspraken sPRT D472846 Vragen mbt consequenties voor bestuurlijke afspraken inz asielopvang

Centraal Orgaan opvang asielzoekers t.a.v. dhr. ds. J. Kapteijns Postbus 30203 2500 GE Den Haag

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

: 2 december 2025 Verzonden op: 4 december 2025 : Z104682/D472839 : : Vragen inz kleinschalige opvang Gemeente Brummen

Geachte heer Kapteijns, In de raadsvergadering van 20 november 2025 heeft onze gemeenteraad het voorstel “Kleinschalige opvang als alternatief voor een groot AZC” aangenomen (zie bijlage). Hiermee geeft de raad vanuit zijn kaderstellende rol een nieuwe politieke richting en randvoorwaarden mee aan het college voor de ontwikkeling van asielopvang in onze gemeente. De raad draagt het college op om in overleg met het COA en betrokken partijen een plan op te stellen voor de realisatie van een opvangvoorziening voor 119 asielzoekers, in eerste instantie voor de duur van maximaal vijf jaar, met een eventuele verlenging. Onze vragen aan u zijn: 1. Welke mogelijkheden ziet u om een dergelijke opvang te realiseren op de Michaelshoeve? 2. Is het COA bereid te onderzoeken of er een verantwoorde businesscase kan worden opgesteld voor het realiseren van een nieuw te bouwen azc voor 119 personen op een door de gemeente beschikbaar gestelde kavel? 3. Kan het COA momenteel een inschatting maken van: 3.1. De haalbaarheid van deze businesscase wanneer gekozen wordt voor 119 bewoners en een periode van 5 jaar; 3.2. Indien dit niet mogelijk blijkt voor 5 jaar, of er een alternatieve periode denkbaar is waarin een dergelijke businesscase verantwoord kan worden gerealiseerd. 3.

Kan het COA een beeld schetsen van de kwalitatieve voorzieningen die op een dergelijke locatie geboden zouden worden? Denk aan zorg, onderwijs, dagbesteding, fysieke faciliteiten enzovoort. 4. Kan het COA tevens aangeven welke voorzieningen op een dergelijke locatie niet beschikbaar zouden zijn? En welke door de gemeente zouden moeten worden gerealiseerd? 5. Zijn er voorbeelden van locaties van vergelijkbare omvang (ca 119) en situatie?

Z104682/D472839

Blz. 2

Zoals ook ambtelijk afgestemd, zou het dienstbaar zijn voor het vervolg indien het lukt om ons voor vrijdag 19 december te berichten. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

Bijlage(n):

G.J.M. van Rumund burgemeester (wnd.)

- D469631 Initiatiefvoorstel 'Kleinschalige opvang als alternatief voor een groot AZC'

Aan het college van Gedeputeerde Staten van de Provincie Gelderland Postbus 9090 6800 GX Arnhem

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

: 2 december 2025 Verzonden op: 4 december 2025 : Z104682/D472841 : : Vragen inz consequenties voor financieel toezicht

Geacht college, In de raadsvergadering van 20 november 2025 heeft onze gemeenteraad het voorstel “Kleinschalige opvang als alternatief voor een groot AZC” aangenomen (zie bijlage). Hiermee geeft de raad vanuit zijn kaderstellende rol een nieuwe politieke richting en randvoorwaarden mee aan het college voor de ontwikkeling van asielopvang in onze gemeente. De raad draagt het college op om in overleg met het COA en betrokken partijen een plan op te stellen voor de realisatie van een opvangvoorziening voor 119 asielzoekers, in eerste instantie voor de duur van maximaal vijf jaar, met een eventuele verlenging. In de week voorafgaande aan de besluitvorming over dit voorstel heeft onze gemeenteraad de Programmabegroting 2026-2029 vastgesteld. Deze begroting is u ter beoordeling gestuurd op 13 november 2025. Het door onze raad aangenomen voorstel voor kleinschalige asielopvang is niet voorzien van een financieel dekkingsvoorstel. Bij de aanbieding van de Programmabegroting heeft het college aangegeven dat het aannemen van een voorstel van deze strekking, op basis van eigen berekening met de bij ons beschikbare informatie, zou leiden tot een tekort van €2,5 miljoen over een periode van 5 jaar, dat vooruitlopend op de besluitvorming nog niet in de begroting is verwerkt.

Z104682/D472841

Blz. 2

Graag vernemen wij van u welke gevolgen het aangenomen voorstel en het resulterende gat in de begroting heeft voor uw beoordeling en toezichtsregime. Zoals ook ambtelijk afgestemd, zou het dienstbaar zijn voor het vervolg indien het lukt om ons voor vrijdag 19 december te berichten. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

Bijlage(n):

G.J.M. van Rumund burgemeester (wnd.)

- D469631 'Initiatiefvoorstel Kleinschalige opvang als alternatief voor een groot AZC'

Aan de Minister van Asiel en migratie Mevrouw mr. drs. M.C.G. Keijzer Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

: 2 december 2025 Verzonden op: 4 december 2025 : Z104682/D472850 : : Verzoek om uitspraak inz bezwaar Verdeelbesluit

Geachte mevrouw Keijzer, In de raadsvergadering van 20 november 2025 heeft onze gemeenteraad het voorstel “Kleinschalige opvang als alternatief voor een groot AZC” aangenomen (zie bijlage). Hiermee geeft de raad vanuit zijn kaderstellende rol een nieuwe politieke richting en randvoorwaarden mee aan het college voor de ontwikkeling van asielopvang in onze gemeente. De raad draagt het college op om in overleg met het COA en betrokken partijen een plan op te stellen voor de realisatie van een opvangvoorziening voor 119 asielzoekers. Dit in eerste instantie voor de duur van maximaal vijf jaar, met een eventuele verlenging. Zoals elke gemeente in Nederland is ook Brummen gehouden aan de ‘Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen’ (Spreidingswet). In dat kader zijn wij al vanaf begin 2024 in overleg met COA en andere belanghebbenden om asielopvang voor ruim 300 asielzoekers te realiseren op landgoed De Michaelshoeve. Dit aantal opvangplekken is weliswaar ruim hoger dan het aantal dat voor onze gemeente is genoemd in het kader van de indicatieve verdeling uit februari 2024 (119). Echter, wij kunnen vooralsnog alléén op deze wijze binnen een redelijke termijn een bijdrage leveren aan een duurzaam opvanglandschap in Nederland. Het doet recht aan de lokale omstandigheden en de mogelijkheden van COA.

Maar ook sluit het aan bij de beschreven praktijk van clustering zoals verwoord in de Memorie van Toelichting bij de Spreidingswet. Op basis van de lopende gesprekken in onze gemeente en de regio, hebben wij aldus in het najaar van 2024 het aantal van 350 plekken op laten nemen als Brummense deelbijdrage in het Plan van Aanpak Asielopvang Gelderland 2025-2026. In december 2024 heeft de toenmalige minister van Asiel en Migratie een onnavolgbaar verdeelbesluit genomen voor de Provincie Gelderland. Daarin is voor onze gemeente een taakstelling van 31 plekken is genoemd. Hiermee doorkruiste de minister de afspraken en bestuurlijke samenwerking in onze regio. Ook heeft zij met het noemen van dit aantal verwarring gezaaid in politiek en samenleving over de omvang van de opgave, onze verplichtingen en de mogelijkheden die wij hebben.

Z104682/D472850

Blz. 2

Tegen deze gang van zaken en concreet tegen het verdeelbesluit van december 2024 hebben wij op 29 januari 2025 bezwaar gemaakt. In september hebben we dit op uw verzoek aangevuld met een ambtelijke zienswijze. Sindsdien is bij herhaling door vertegenwoordigers van uw ministerie aangegeven dat een beslissing op ons bezwaar aanstaande is. In deze beslissing wordt uitgegaan van de aantallen en termijnen uit het Plan van Aanpak voor Gelderland (waaronder 350 voor Brummen). Het meest recent is dit nog aangekondigd per brief van secretaris-generaal mevrouw Bertrand van 20 november 2025. Evenwel blijft een uitspraak op bezwaar van uw kant uit. Inmiddels circuleren er drie aantallen als het gaat om de omvang van onze taakstelling: • 119 vanuit de indicatieve verdeling, • 31 vanuit het Verdeelbesluit waartegen bezwaar is gemaakt en waarvan is toegezegd dat deze wordt aangepast en • 350 zoals vastgesteld in het Plan van Aanpak Asielopvang Gelderland 2025-2026 en aangekondigd door uw ministerie. Hiermee duurt de geschetste verwarring voort. Om onze inspanningen te ondersteunen, is het essentieel dat u vanuit uw verantwoordelijkheid heldere kaders en richting aangeeft voor het lokaal bestuur. Wij wachten inmiddels al 10 maanden op een uitspraak op bezwaar en een aangepast Verdeelbesluit. Deze lange termijn is voor ons onbegrijpelijk en onacceptabel.

Hiermee sluiten wij ons nadrukkelijk aan bij eerdere signalen vanuit onder meer de VNG over het gebrek aan rugdekking op dit dossier vanuit het kabinet. Twee concrete verzoeken Langs deze weg vragen wij u nogmaals en indringend om een uitspraak op ons bezwaar, een herzien Verdeelbesluit voor Gelderland en duidelijkheid over de omvang van de taakstelling voor onze gemeente. Ook vragen wij u om aan te geven wat het zou betekenen voor onze gemeente als er een Verdeelbesluit van 350 plekken onherroepelijk wordt en wij 119 plekken realiseren. Daarmee willen wij meer inzicht krijgen in eventuele bestuurlijke handhaving en (financiële) consequenties die hieruit voortvloeien. Het zou dienstbaar zijn voor het vervolg indien het lukt om ons voor vrijdag 19 december 2025 te berichten. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

Bijlage(n): CC:

G.J.M. van Rumund burgemeester (wnd.)

D469631 Initiatiefvoorstel 'Kleinschalige opvang als alternatief voor een groot AZC' voorzitter van de VNG, mevrouw, S.A.M. Dijksma voorzitter van de Tijdelijke Commissie Asiel en Migratie (TCAM), de heer M. Boumans

Regietafel Asiel en migratie, Regio Stedendriehoek t.a.v. de voorzitter dhr. A.J.M. Heerts p/a Postbus 9033 7300 ES Apeldoorn

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

: 2 december 2025 Verzonden op: 4 december 2025 : Z104682/D472844 : : Vragen inz consequenties voor bestuurlijke afspraken sPRT

Geachte heer Heerts, In de raadsvergadering van 20 november 2025 heeft onze gemeenteraad het voorstel “Kleinschalige opvang als alternatief voor een groot AZC” aangenomen (zie bijlage). Hiermee geeft de raad vanuit zijn kaderstellende rol een nieuwe politieke richting en randvoorwaarden mee aan het college voor de ontwikkeling van asielopvang in onze gemeente. De raad draagt het college op om in overleg met het COA en betrokken partijen een plan op te stellen voor de realisatie van een opvangvoorziening voor maximaal 119 asielzoekers, in eerste instantie voor de duur van maximaal vijf jaar, met een eventuele verlenging. Aan de subregionale provinciale regietafel Stedendriehoek heeft de gemeente Brummen de afgelopen twee jaar aangegeven opvang te realiseren voor 350 asielzoekers voor een periode van 30 jaar. Hierdoor is onze gemeente ontzien bij vragen om (crisis-) noodopvang, alsook de volledige invulling van de taakstelling voor Oekraïners en de realisatie van extra plekken. Wij vragen u om te schetsen wat de consequenties zijn van het gewijzigde standpunt en de impact op eerder gemaakte afspraken. Zoals ook ambtelijk afgestemd, zou het dienstbaar zijn voor het vervolg indien het lukt om ons voor vrijdag 19 december te berichten.

Z104682/D472844

Blz. 2

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

Bijlage(n):

G.J.M. van Rumund burgemeester (wnd.)

- D469631 Initiatiefvoorstel 'Kleinschalige opvang als alternatief voor een groot AZC'

Aan de Voorzitter van het Provinciale Regietafel Gelderland Commissaris van de Koning in Gelderland dr. D.H.J Wigboldus Postbus 9090 6800 GX Arnhem

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

: 2 december 2025 Verzonden op: 6 december 2025 : Z104682/D472846 : : Vragen mbt consequenties voor bestuurlijke afspraken inz asielopvang

Geachte heer Wigboldus, In de raadsvergadering van 20 november 2025 heeft onze gemeenteraad het voorstel “Kleinschalige opvang als alternatief voor een groot AZC” aangenomen (zie bijlage). Hiermee geeft de raad vanuit zijn kaderstellende rol een nieuwe politieke richting en randvoorwaarden mee aan het college voor de ontwikkeling van asielopvang in onze gemeente. De raad draagt het college op om in overleg met het COA en betrokken partijen een plan op te stellen voor de realisatie van een opvangvoorziening voor 119 asielzoekers, in eerste instantie voor de duur van maximaal vijf jaar, met een eventuele verlenging. Aan de subregionale provinciale regietafel Stedendriehoek heeft de gemeente Brummen de afgelopen twee jaar aangegeven opvang te realiseren voor 350 asielzoekers voor een periode van 30 jaar. Deze toezegging is onderdeel geworden van het Plan Asielopvang Gelderland 2025-2026, zoals door u aangeboden aan de minister van Asiel en Migratie in december 2025. Wij vragen u om te schetsen wat de consequenties zijn van het gewijzigde standpunt en de impact op eerder gemaakte afspraken. Zoals ook ambtelijk afgestemd, zou het dienstbaar zijn voor het vervolg indien het lukt om ons voor vrijdag 19 december te berichten.

Z104682/D472846

Blz. 2

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

Bijlage(n):

G.J.M. van Rumund burgemeester (wnd.)

- D469461 Initiatiefvoorstel 'Kleinschalige opvang als alternatief voor een groot AZC'