Bijlage 1 Toelichting vraag Ligt op Groen

Bijlage 1. Vraag uit forum Fysieke leefomgeving 12 februari 2026 over uitvoering Ligt op Groen Afspraak / toezegging Portefeuillehouder Inberg zegt toe schriftelijk terug te komen op de vraag wat de afdwingbare financiële bijdrage bij nieuw te bouwen bouwpannen betekent? (p. 88). Toegevoegd wordt dat er staat dat ‘bouwinitiatieven al dan niet bij moeten dragen aan sociale woningbouw’. Graag een toelichting hierop. Portefeuillehouder Inberg zegt toe aan het einde van het jaar een voorstel voor gestaffelde bijdrage aan het fonds ‘Ligt op Groen’ en een precieze uitwerking van de regels van het fonds aan de raad voor te leggen. Antwoord Antwoord op de vraag over de afdwingbare financiële bijdrage: • Dit raadsvoorstel ziet alleen toe op hoe de LOG-bijdrage wordt besteed; • Onze nieuwe Omgevingsvisie en de nota Kostenverhaal zijn straks de nieuwe kaders, over hoe deze kaders kunnen worden ingevuld komen wij bij u terug; • Naast verplicht kostenverhaal en de afdwingbare financiële bijdrage, bestaat dan ook de mogelijkheid om ontwikkelende partijen van vrije sector woningen een financiële bijdrage te vragen als compensatie voor sociale woningbouw. Toelichting Dit raadsvoorstel ziet toe op de besteding van de bestemmingsreserve Ligt op Groen. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (per 1 januari 2024) zijn de mogelijkheden van kostenverhaal en financiële bijdrage aangepast.

De bijlage “Handreiking kostenverhaal en financiële bijdragen Omgevingswet” gaat over de Omgevingswet. Deze is voor de volledigheid bij de stukken gevoegd. Eind 2026 wordt de Omgevingsvisie ter goedkeuring aan de gemeenteraad voorgelegd. Onderdeel van deze Omgevingsvisie zal een nota Kostenverhaal zijn, waarin het college een voorstel doet voor het kostenverhaal en de afdwingbare financiële bijdrage. Kostenverhaal is verplicht op grond van artikel 13.11 van de Omgevingswet. Dit betekent dat als de gemeente kosten maakt (bijvoorbeeld plankosten of aanleggen van openbare ruimte) dan is de gemeente verplicht om deze kosten te verhalen op de initiatiefnemer (indien die het kan dragen). Indien de gemeente zelf eigenaar is van de grond, dan vindt kostenverhaal plaats via het verkopen van bouwrijpe grond. Indien de gemeente geen eigenaar van de grond is, is de gemeente verplicht deze te verhalen via een anterieure overeenkomst (privaatrechtelijk) of via kostenverhaalsregels (publiekrechtelijk). Nieuw in de Omgevingswet is de afdwingbare financiële bijdrage. Voor een aantal specifieke benoemde categorieën kan de gemeente een financiële bijdrage afdwingen (indien de ontwikkeling het financieel kan dragen).

Het gaat om de volgende categorieën: • Aanpassing van de inrichting van het landelijk gebied voor verbetering van de landschappelijke waarden; • Aanleg of verandering van aangewezen gebieden voor de bescherming van de natuur. Of voor het herstel van dier- en plantensoorten die van nature in Nederland in het wild voorkomen; • Aanleg van infrastructuur voor verkeers- en openbaarvervoernetwerken van gemeentelijk of regionaal belang; • Aanleg van recreatievoorzieningen die onderdeel zijn van de gemeentelijke of regionale groenstructuur; • Ontwikkelingen om een evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad te bereiken; • Stedelijke herstructurering. Het opnemen van de afdwingbare financiële bijdrage is niet verplicht, maar dit is wel op te leggen aan private partijen. In de Omgevingswet zijn veel mogelijkheden overgenomen van de oude wetten of in de nieuwe wet minimaal aangepast (zo is het exploitatieplan vervangen door kostenverhaalregels, de werking is grotendeels gelijk). Een nieuw element is de mogelijkheid om ontwikkelende partijen van vrije sector woningen

een financiële bijdrage te vragen (ontwikkelingen om een evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad te bereiken). Dit is mogelijk in gebieden waar minder sociale woningen worden gerealiseerd dan het streefpercentage. Met die bijdrage kunnen dan in andere gebieden meer sociale woningen kunnen worden gerealiseerd dan het streefpercentage voorschrijft. Zo kan het opnemen van deze categorie bijdragen aan het bereiken van een goede woonruimteverdeling en een kwalitatief hoogwaardig woon- en leefklimaat. Wil een gemeente bouwactiviteiten tot een financiële bijdrage voor sociale woningbouw op een andere locatie kunnen verplichten? Dan is vereist dat het omgevingsplan de beoogde sociale huur- of koopwoningen specifiek toelaat of regels bevat op grond waarvan op een woningbouwlocatie een verplicht deel van de woningen in de categorieën sociale huur of koop moet worden gerealiseerd. Als het omgevingsplan hierin nog niet voorziet, zijn financiële bijdragen alleen mogelijk als de sociale woningbouw voor de beoogde locatie in een programma op grond van de Omgevingswet staat.