B4 - B&W - Raadsinformatiebrief biobased bouwen gemeente Brummen D479056
Tekst van het document
Gemeenteraad Brummen
Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp
: 24 maart 2025 Verzonden op: 26 maart 2026 : Z119930/D472298 : : Actieplan biobased bouwen gemeente Brummen
Geachte raad, Op 6 december 2024 hebben 11 organisaties in de regio Stedendriehoek een afspraak gemaakt. Zij willen dat in 2030 bij 30% van de nieuwe huizen 30% van de materialen biobased is. Biobased materialen zijn natuurlijke materialen, zoals hout, wol en planten. De gemeente Brummen heeft deze afspraak in oktober 2024 ook ondertekend. Andere gemeenten, woningcorporaties en het waterschap doen mee. Het afgelopen jaar hebben de organisaties intensief samengewerkt, kennis opgedaan en kennis uitgewisseld. In de regio is daardoor een krachtige coalitie van woningbouwverenigingen en gemeenten ontstaan die de vraag naar biobased materialen gaat aanjagen. Dat is goed voor onze agrariërs. Zij kunnen deze materialen telen en hebben zo een nieuw verdienmodel. Het is goed voor lokale aannemers en projectontwikkelaars die hun productieprocessen ingericht hebben voor toepassing van biobased materialen. Het is goed voor onze (nieuwe) inwoners, zij kopen woningen met een aangenaam binnenklimaat. Om de opgedane kennis om te zetten in gerichte acties spraken alle deelnemers af een actieplan te maken. In dat plan staat hoe zij tot 2030 dit doel willen halen. Afgelopen jaar hebben de deelnemers samen een actieplan gemaakt. Het Actieplan biobased bouwen gemeente Brummen zit bij deze brief.
Z119930/D472298
Blz. 2
Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,
H. Matser secretaris
Bijlage(n):
Ir. J.N. Rozendaal burgemeester (wnd.)
- Actieplan Biobased Bouwen (D469321)
ACTIEPLAN BIOBASED GEMEENTE BRUMMEN
Natuurlijk bouwen voor de generaties van morgen
Concept actieplan biobased bouwen Kenmerk : Z119773/D469050 Versiedatum : 2 december 2025 Auteur/Afdeling : P.Severens/Fysieke Leefomgeving/Klimaat en Duurzaamheid Vastgesteld : in de vergadering van college van burgemeester en wethouders van <datum vaststelling> bij besluit <corsa kenmerk besluit> Inwerkingtreding : <datum inwerkingtreding> gepubliceerd : <publicatiedatum> in GemeenteThuis <Corsakenmerk GT>
INHOUDSOPGAVE
Blz.
SAMENVATTING ..................................................................................................................................................... 1 INLEIDING ............................................................................................................................................................... 2 WAT IS BIOBASED BOUWEN? .............................................................................................................................. 4 Waarom gebruiken we biobased materialen? ............................................................................. 4 Minder vervoer nodig .................................................................................................................................... 4 Andere voordelen zijn: .................................................................................................................................. 4 BELEIDSCYCLUS ................................................................................................................................................... 5 WETGEVING, BELEID EN AMBITIES ..................................................................................................................... 6 1. Nationale Aanpak Biobased Bouwen ...................................................................................... 6 2.
Woontop 2024 .......................................................................................................................... 6 3. City Deal TBGO (Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige gebiedsontwikkeling) ........ 6 4. Omgevingsvisie Provincie Gelderland ..................................................................................... 6 5. Omgevingsvisie gemeente Brummen ...................................................................................... 7 6. Anterieure overeenkomst ........................................................................................................ 7 7. Beleidskader Duurzaam Ontwikkelen ..................................................................................... 8 8. Routekaart Wonen ................................................................................................................... 8 9. Beleid gemeentelijk vastgoed ................................................................................................. 8 10. Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed .............................................................. 8 GESCHIKTE GEBOUWEN EN PROJECTEN ....................................................................................................... 10 1. Gemeentelijke gebouwen (bestaand) ...................................................................................
10 Voorbeeld: Knoevenoordstraat ........................................................................................................................ 10 Voorbeeld: Gemeentehuis Brummen .............................................................................................................. 10 2. Maatschappelijke gebouwen ................................................................................................. 10 Sport- en verenigingsgebouwen ...................................................................................................................... 10 Schoolgebouwen ............................................................................................................................................... 11 NIEUWBOUW TOT 2030 ...................................................................................................................................... 12 Elzenbos fase III................................................................................................................................................. 13 Burgersterrein Eerbeek ..................................................................................................................................... 13 Händelstraat Eerbeek ........................................................................................................................................
14 BOUWPROJECTEN NA 2030 ............................................................................................................................... 15 Aantal woningen en biobased doelen ....................................................................................................... 15 CO₂-UITSTOOT EN ENERGIEGEBRUIK TOT 2030............................................................................................. 17 ACTIEPUNTEN EN DOELEN ................................................................................................................................ 18 FINANCIERING EN SUBSIDIES ............................................................................................................................ 19 1. Landelijke subsidies .............................................................................................................. 19 ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing) .................................................... 19 2. Gemeentelijke financiering ................................................................................................... 19 🧾 Implementatie en advies ........................................................................................................
20 COMMUNICATIE EN BEWUSTWORDING ........................................................................................................... 21 BIJLAGE
. Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
1
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
SAMENVATTING De gemeente Brummen wil duurzamer bouwen. Dit staat in de routekaart wonen en het beleid voor duurzaam gebiedsontwikkeling dat de raad vaststelde. Als onderdeel van duurzaam bouwen maakte Brummen een plan om in 2030 bij 30% van de nieuwbouw en gemeentelijke gebouwen minstens 30% biobased materialen te gebruiken. Biobased materialen zijn natuurlijke producten, zoals hout, wol, planten en schimmels. Om dit doel te halen, werkt de gemeente stap voor stap. Elk jaar groeit het gebruik van biobased materialen. In 2025 is dat 2%, en in 2030 moet dat 30% zijn. Biobased bouwen heeft veel voordelen. Het zorgt voor minder CO₂-uitstoot en de materialen groeien opnieuw. Ook zijn ze zijn goed voor de natuur. Ook zijn ze licht van gewicht, makkelijk te vervoeren en opnieuw te gebruiken. Het gebruik van biobased materialen zorgt voor een beter lucht in de woning. Bij prefab bouwen worden onderdelen vooraf gemaakt, waardoor er minder afval en verkeer is op de bouwplaats. De gemeente Brummen paste bestaande gebouwen aan, zoals het gemeentehuis, sporthallen en brandweerkazernes. Ze gebruikte biobased isolatiematerialen waar dat kan. Ook schoolgebouwen en verenigingsgebouwen worden aangepakt. Verenigingsgebouwen zijn geen gemeentelijk gebouwen. Tot 2030 wil Brummen 430 nieuwe woningen bouwen. Bij ongeveer 97 daarvan worden biobased materialen gebruikt.
Grote projecten zijn Elzenbos, Burgersterrein en Händelstraat. Ook na 2030 wil de gemeente doorgaan met biobased bouwen. Tussen 2031 en 2040 worden 1.193 woningen gebouwd, waarvan minimaal 358 woningen biobased materialen worden toegepast. De gemeente werkt samen met woningcorporatie Veluwonen. Elk jaar maken ze afspraken over het aantal woningen en het gebruik van duurzame materialen. De gemeente Brummen werkt samen met boeren en bedrijven in de regio. Zo bouwen we samen aan een economie die klaar is voor de toekomst. Om biobased bouwen te betalen, gebruikt de gemeente subsidies van de Rijksoverheid, zoals de ISDE-regeling. De gemeente gaat er van uit dat het gebruik van biobased materialen niet duurder hoeft te zijn. Als het gebruik wel duurder is dan besluit het gemeente bestuur of ze mee betaalt aan projecten. De gemeente Brummen zoekt samenwerking met andere partijen. Brummen vindt het belangrijk dat iedereen weet wat biobased bouwen is. Daarom informeert ze medewerkers, inwoners en bedrijven. Ze organiseert bijeenkomsten en excursies, en werkt mee aan de Stedendriehoek ketensamenwerking “Boeren voor Biobased Bouwen”. Tot slot sluit Brummen aan bij de Nationale Aanpak Biobased Bouwen. Dit landelijke plan stimuleert het gebruik van natuurlijke materialen in de bouw. Zo werkt Brummen mee aan een duurzame toekomst voor Nederland.
In bijlage 2 staan de actiepunten die Brummen gaat uitvoeren de komende jaren.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
1
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
INLEIDING Op 6 december 2024 hebben 11 organisaties in de regio Stedendriehoek een afspraak gemaakt. Ze willen in 2030 bij 30% van de woningbouw 30% biobased materialen gebruiken. Biobased materialen zijn natuurlijke materialen, zoals hout, wol of planten. Met dit plan laat elke organisatie zien hoe ze dit doel willen halen. Ze geven aan wie ze nodig hebben en hoe ze dit binnen hun organisatie gaan doen. Deze afspraak hoort bij het landelijke doel: in 2050 moet alles circulair zijn. Dat betekent dat we materialen opnieuw gebruiken en geen afval maken. De gemeente Brummen heeft deze afspraak ook ondertekend. Dat gebeurde in oktober 2024. Andere gemeenten, woningcorporaties en het waterschap in de regio deden mee.
1. Doel van de Deal Het doel is om in 2030: • • •
Minimaal 30% van de gemeentelijke gebouwen te verduurzamen met biobased materialen. Minimaal 30% van de nieuwbouwwoningen biobased te bouwen. Bij nieuwe bouwprojecten slim en toekomstbestendig te plannen. Figuur 1 Ondertekende deal Biobased Bouwen
🔗 1.2 Verband met klimaat en circulariteit Biobased bouwen helpt bij het halen van klimaatdoelen. Het zorgt voor minder CO₂-uitstoot en past bij een circulaire economie. Dat betekent: materialen opnieuw gebruiken en minder afval maken.
1.3 Waarom deze deal? Met deze deal willen we: • Minder uitstoot van kooldioxide (CO₂) en stikstof (NOx). • De bouwsector duurzamer maken. • Samenwerken met boeren, bedrijven en andere organisaties. • Sluit aan bij de Routekaart wonen en Beleid duurzame gebiedsontwikkeling.
1.4 Hoe komen we daar? We werken stap voor stap aan het doel. We beginnen klein, doen ervaring op en delen kennis. We hebben een schema gemaakt waarin staat hoe het gebruik van biobased materialen elk jaar groeit. Tussen 2025 en 2030 wordt het aandeel steeds groter. Zo halen we in 2030 ons doel. Bij biobased bouwen gaat het om het aantal nieuwe gebouwen waarin natuurlijke materialen worden gebruikt. Daarnaast gaat het ook om het renoveren van bestaande gebouwen met natuurlijke materialen.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
2
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
Stappen biobased op route naar 30-30-30 2025
2%
2026
4%
2027
9%
2028
15%
2029
22%
2030
30%
Tabel 1 Deel biobased per jaar
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
3
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
WAT IS BIOBASED BOUWEN? Biobased bouwen betekent bouwen met natuurlijke materialen. Denk aan hout, wol, planten, schimmels en bacteriën. Deze materialen groeien in de natuur en kunnen opnieuw gebruikt worden. Ze zijn beter voor het milieu dan gewone bouwmaterialen zoals beton en staal. Deze materialen:
Figuur 2 isolatie van Mycelium (biomassafeiten.nl)
Groeien in de natuur en komen steeds terug Worden op een milieuvriendelijke manier geteeld en geoogst Kunnen opnieuw worden gebruikt in een gebouw of in de natuur Bevatten geen zand, klei of door de mens niet biologisch gemaakte grondstoffen
Waarom gebruiken we biobased materialen? Er zijn veel voordelen:
Minder CO₂-uitstoot Materialen groeien opnieuw Goed voor de natuur Opnieuw te gebruiken Licht van gewicht Minder vervoer nodig Andere voordelen zijn: Figuur 3 Bouwelementen (Building Balance)
Kortere bouwtijd Tot 80% minder energieverbruik op de bouwplaats Tot 90% minder bouwafval Minder overlast voor de omgeving Sneller woningen bouwen
Prefab bouwen is dus niet alleen efficiënt, maar ook goed voor het milieu én de buurt. In bijlage 4.1 staat meer informatie over de voordelen van het gebruik van biobased materialen
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
4
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
BELEIDSCYCLUS De Omgevingswet is een wet die gaat over de omgeving waarin mensen wonen, werken en leven. Deze wet zorgt ervoor dat we goed omgaan met onze leefomgeving. Bijvoorbeeld met natuur, gebouwen, wegen en water. De Omgevingswet zegt dat elke gemeente een plan moet maken: de omgevingsvisie. In dit plan staat hoe de gemeente de toekomst ziet. Bijvoorbeeld hoe we duurzamer gaan bouwen of hoe we de natuur beschermen. De beleidscyclus is een stappenplan dat helpt bij het maken en uitvoeren van beleid. Het bestaat uit vier stappen: 1. Beleid maken – De gemeente bedenkt wat ze wil bereiken. 2. Beleid uitvoeren – De gemeente voert de plannen uit. 3. Beleid controleren – De gemeente kijkt of het goed gaat. 4. Beleid aanpassen – Als het nodig is, verandert de gemeente het beleid. Bij biobased bouwen lopen sommige stappen tegelijk. Bijvoorbeeld: Figuur 4 De beleidscyclus
• In de jaren 2024 tot 2026 past de gemeente Brummen de omgevingsvisie aan. Daarin komen de doelen van biobased bouwen te staan.
• Tegelijk bekijkt de gemeente of ze regels kan maken voor bouwprojecten. Bijvoorbeeld om bouwbedrijven aan te sporen om biobased materialen te gebruiken.
Zo werkt de gemeente stap voor stap aan duurzamer bouwen.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
5
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
WETGEVING, BELEID EN AMBITIES De doelen van de biobased bouwdeal staan in verschillende plannen van de overheid. Deze plannen komen van het Rijk, de provincie Gelderland en de gemeente Brummen. Hieronder leggen we uit wat deze plannen zijn.
1. Nationale Aanpak Biobased Bouwen
De Nederlandse overheid wil dat we meer bouwen met natuurlijke materialen. Dit hoort bij het beleid voor duurzaamheid en een circulaire economie. In de Nationale Aanpak Biobased Bouwen staat hoe we dat kunnen doen. Het doel is om een economie te maken waarin landbouw en natuur samenwerken om meer te bouwen met natuurlijke materialen. Deze aanpak is de basis voor de deal die Brummen heeft ondertekend. In bijlage 1.1 staat meer informatie.
2. Woontop 2024
Op 11 december 2024 kwamen het Rijk, gemeenten, woningcorporaties en bedrijven samen op de Woontop. Ze spraken af om sneller huizen te bouwen: 100.000 woningen per jaar. Twee derde van deze woningen moet betaalbaar zijn. Ook willen ze bouwen in gebieden waar extra aandacht nodig is. Ze willen dit doen met duidelijke regels en gelijke eisen. In bijlage 1.2 staat meer informatie.
3. Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige gebiedsontwikkeling (City Deal) De Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige gebiedsontwikkeling is een samenwerking tussen overheden en bedrijven. Samen willen ze schoon, snel en betaalbaar bouwen. Schoon betekent: goed voor mens, dier en natuur. Elke deelnemer brengt een voorbeeldproject in. Brummen neemt als enige kleine gemeente deel aan deze agenda. Brummen kiest het project Burgersterrein in Eerbeek als voorbeeld. Daar willen we 30% biobased materialen gebruiken. In bijlage 1.3 staat meer informatie.
4. Omgevingsvisie Provincie Gelderland
De provincie Gelderland wil vooral werken aan de energietransitie. In hun plan ‘Gaaf Gelderland’ staat dat ze natuurlijke en herbruikbare materialen aanmoedigen. Biobased bouwen wordt niet apart genoemd, maar past wel bij hun doelen. In een ander verslag staan voorbeelden van projecten met biobased materialen.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
6
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
5. Omgevingsvisie gemeente Brummen
Brummen past haar omgevingsvisie aan. In 2026 willen ze deze vaststellen. In de visie komt een hoofdstuk over duurzaamheid en circulariteit. Daarin staat ook de biobased deal: in 2030 bij 30% van de woningbouw 30% biobased materialen gebruiken. De gemeente werkt de doelen uit in omgevingsplannen en regels voor bouwprojecten.
In de omgevingsvisie én in de omgevingsplannen werkt de gemeente Brummen de uitgangspunten van de deal voor biobased bouwen verder uit. Daarbij leggen we ook de voorwaarden en bouwvoorschriften vast.
6. Anterieure overeenkomst
In de vastgoedwereld is een anterieure overeenkomst een contract tussen een gemeente en een projectontwikkelaar. Dit contract wordt gesloten voordat een bouwproject begint. In het contract staan de afspraken en regels waar beide partijen zich aan moeten houden. Denk hierbij aan: • • • • •
Wie welke kosten betaalt Wie wat doet tijdens de bouw Welke wegen, riolering of groenvoorzieningen nodig zijn Welke regels voor het milieu gelden Wat er geregeld moet worden voor openbare voorzieningen, zoals speeltuinen of parkeerplaatsen
Zo’n overeenkomst zorgt voor duidelijkheid en zekerheid. De gemeente weet wat ze van de ontwikkelaar kan verwachten, en andersom. Het gaat dus om het uitvoeren van een plan voor het gebruik van grond of gebouwen. Dit noemen we ook wel “exploitatie”. Projectleiders kunnen deze regel gebruiken bij nieuwe bouwprojecten.
Er wordt een standaardregel opgesteld waarin de uitgangspunten van de deal over biobased bouwen worden verwerkt in de anterieure overeenkomst.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
7
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
7. Beleidskader Duurzaam Ontwikkelen
Op 30 mei 2024 stelde de gemeenteraad dit plan vast. Het gaat over vijf duurzaamheidsthema’s. Eén daarvan is circulariteit. Dat betekent: materialen opnieuw gebruiken. Brummen wil: • een lagere MPG-norm (dat is een maat voor duurzaamheid van materialen), • een materialenpaspoort, • meer biobased en hergebruikte materialen, • en minder klimaatimpact van materialen. Brummen wil ook lokale biobased materialen gebruiken. Deze keuzes komen terug in gebiedsplannen zoals Elzenbos en Burgersterrein. In bijlage 1.4 staat extra informatie over dit beleidskader.
8. Routekaart Wonen
In 2022 maakte Brummen een plan voor woningbouw. In dit plan staat hoe gemeente Brummen haar woningbouw gaat aansturen en versnellen. In 2026 passen we dit plan aan. Dan komen de doelen van biobased bouwen erin te staan.
In 2026 past de gemeente Brummen de Routekaart Wonen aan. Daarbij worden de uitgangspunten van biobased bouwen opgenomen in de routekaart.
Zo zorgen we ervoor dat duurzaam en 9. Beleid gemeentelijk vastgoed
In 2012 maakte Brummen een plan voor gemeentelijke gebouwen. Daarin staat dat duurzaamheid belangrijk is. Bij nieuwbouw moeten duurzame materialen voorrang krijgen. Het beleid is oud en moeten worden aangepast. Bij het aanpassen van dit beleid komen de doelen van biobased bouwen erbij.
Bij het aanpassen van het beleid voor gemeentelijk vastgoed worden de uitgangspunten van biobased bouwen opgenomen.
10. Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed
In november 2024 stemde het college van burgemeester en wethouders in met de Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Deze routekaart is een gids voor de gemeente. Het doel: alle gemeentelijke gebouwen energieneutraal maken vóór 2030.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
8
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
Biobased materialen in de praktijk In de routekaart staat dat we zo veel mogelijk biobased materialen gebruiken. Deze materialen gebruiken we bij het bouwen en verbouwen van gemeentelijke gebouwen. Een voorbeeld is de gemeentelijke werkplaats in Brummen. Daar is de tussenvloer geïsoleerd met cellulose — een restproduct van papier. Biobased materialen zijn duurzaam, herbruikbaar en goed voor het milieu.
Bij het isoleren van gemeentelijke gebouwen gebruiken we biobased materialen, zoals vlas, hennep of stro — waar dat bouwtechnisch mogelijk is. Daarnaast onderzoeken we ook andere toepassingen van biobased materialen. Denk aan biobased verf, plaatmateriaal of vloerbedekking.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
9
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
GESCHIKTE GEBOUWEN EN PROJECTEN In dit hoofdstuk gaat het over gebouwen die de gemeente Brummen wil verbeteren. Het gaat om bestaande gebouwen die we gaan renoveren, en om nieuwe gebouwen die we gaan bouwen. We willen deze gebouwen duurzamer maken met biobased materialen.
1. Gemeentelijke gebouwen (bestaand)
Figuur 5 kalkhennep dragend bouwmateriaal
De gemeente Brummen heeft verschillende gebouwen. Deze gebouwen krijgen eens in de 25 jaar groot onderhoud. In de afgelopen jaren zijn bijna alle gebouwen duurzamer gemaakt. Daarbij is ook isolatiemateriaal gebruikt dat biobased is. In bijlage 1.5 staat een overzicht van de gebouwen die zijn aangepakt.
Bij het isoleren van gemeentelijke gebouwen gebruiken we biobased materialen, zoals vlas, hennep of stro — waar dat bouwtechnisch mogelijk is. Daarnaast onderzoeken we ook andere toepassingen van biobased materialen bij onderhoud aan gemeentelijke gebouwen. Zo maken we onze gebouwen stap voor stap duurzamer, gezonder en toekomstbestendig.
Voorbeeld: Knoevenoordstraat Dit is een oude huurwoning van de gemeente. In 2025 wordt het dak geïsoleerd met biobased materiaal. Ook worden de muren beter geïsoleerd. Voorbeeld: Gemeentehuis Brummen De villa van het gemeentehuis is oud en was slecht geïsoleerd. In 2024/2025 is het dak verbeterd met cellulose, een biobased isolatiemateriaal gemaakt van papier.
2. Maatschappelijke gebouwen
Figuur 6 villa gemeentehuis
Dit zijn gebouwen voor sport, verenigingen en scholen. De gemeente Brummen is alleen eigenaar van schoolgebouwen. Sport- en verenigingsgebouwen In 2025 start de gemeente een project om eigenaren van gebouwen te helpen. Ze krijgen informatie over:
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
10
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
• •
Hoe ze hun gebouw duurzamer kunnen maken Welke subsidies er zijn
De nadruk ligt op biobased isolatiematerialen en hoe eigenaren deze kunnen betalen.
Bij het renoveren van sport- en verenigingsgebouwen stimuleert de gemeente het gebruik van biobased isolatiematerialen, zoals vlas, hennep of stro.
Schoolgebouwen De gemeente stelt deze gebouwen ter beschikking aan scholen. Sommige gebouwen zijn oud en hebben groot onderhoud nodig. Bijvoorbeeld de scholen in Empe, Hall en Leuvenheim. Deze zijn gebouwd tussen 1920 en 1955. Voor 2030 willen we deze gebouwen opknappen. We stimuleren het gebruik van biobased isolatiematerialen, als dat technisch mogelijk is.
Bij het renoveren van schoolgebouwen stimuleert de gemeente het gebruik van biobased isolatiematerialen, zoals vlas, hennep, stro of cellulose.
Figuur 7 Schoolgebouw Leuvenheim
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
11
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
NIEUWBOUW TOT 2030 De gemeente Brummen wil tot 2030 ongeveer 430 nieuwe woningen bouwen. Bij 30% van deze woningen willen we minstens 30% biobased materialen gebruiken. Dat zijn natuurlijke materialen zoals hout, wol of planten. In de tabel hieronder zie je hoeveel woningen we elk jaar willen bouwen. Ook zie je hoeveel daarvan met biobased materialen kunnen worden gebouwd. Uiteindelijk willen we minimaal 90 biobased woningen bouwen tot en met 2030. Dit aantal kunnen we ook in een of twee project bouwen. Fasering aandeel biobased op route naar 30-30-30
Project
Aantal woningen
Nagestreefd aandeel woningbouwopgave met min. 30% biobased materialen
2025
2%
Stuijvenburchstraat, Eerbeek
42 app.
1
2026
4%
Buurtweg, Oeken
12
1
Elzenbos fase III Brummen
23
5
Elzenbos III
79
7
Wolverlei
25
2
Meeuwenbergweg
40
4
Pastorietuin
30
3
Elzenbos Fase III
66
10
Burgersterrein
55
8 (streven 17)
2027
2028
9%
15%
2029
22%
Elzenbos fase III
71
16
2030
30%
Elzenbos fase III
40
12
Burgersterrein
55
17
Händelstraat
59
18
Totaal aantal woningen 2030
Ongeveer 104 (Streven 121)
Tabel 2 Aantal gestreefde woningen tot en met 20301
De gemeente Brummen wil bij ongeveer 90 woningen minimaal 30% biobased materialen gebruiken.
1
Deze aantallen is op informatie van november 2025.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
12
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
uitleg grote projecten De gemeente werkt aan drie grote bouwprojecten: Elzenbos fase III, Burgersterrein en Händelstraat. Deze projecten zijn gestart vóór de biobased deal, maar we kijken toch hoe we biobased materialen kunnen gebruiken. Elzenbos fase III Samen met Building Balance organiseerden we twee bijeenkomsten. Tijdens deze bijeenkomsten bespraken we de mogelijkheden om biobased bouwmaterialen te gebruiken in het project. In het ontwerp van het stedenbouwkundig plan voor Elzenbos Fase 3 staat dat biobased bouwmaterialen gebruikt moeten worden. Dit is opgenomen in het beeldkwaliteitsplan, dat onderdeel is van het stedenbouwkundig plan. Het ontwerpplan lag in juli 2025 ter inzage en wordt eind 2025 definitief vast gesteld door de raad. De volgende stap is dat de gemeenteraad het stedenbouwkundig plan vaststelt. De zienswijzen die zijn ingediend, spelen hierbij een belangrijke rol. Uiteindelijk komen er in de aanbesteding regels te staan over het gebruik van biobased bouwmaterialen. Burgersterrein Eerbeek Samen met Building Balance organiseerden we twee bijeenkomsten. Daarin bespraken we hoe we biobased bouwmaterialen kunnen gebruiken in dit project. Op dit moment schrijven we samen met Building Balance de stukken voor de aanbesteding. In de aanbestedingsleidraad staat dat de gemeente Brummen een ontwikkelaar wil kiezen voor het project.
Het plan van de ontwikkelaar moet zoveel mogelijk bijdragen aan toekomstbestendig bouwen. Daarbij gaat het om de volgende thema’s: Slim materiaalgebruik Minder energieverbruik Natuurinclusief bouwen (bouwen met de natuur) Aanpassing aan het klimaat ♂️ Duurzame mobiliteit (schoon verkeer en vervoer) De ontwikkelaar laat in zijn plan zien hoe hij deze thema’s wil toepassen. In het concept-omgevingsplan voor het Burgerterrein staat, dat de ontwikkeling van het gebied moet voldoen aan het toetsingskader voor duurzame gebiedsontwikkeling van de gemeente Brummen. Als het omgevingsplan is vastgesteld, schrijven we de verkoopovereenkomsten en de anterieure overeenkomst.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
13
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
Händelstraat Eerbeek Dit is een project van Veluwonen. Volgens de website van de ontwikkelaar komt hier een duurzaam appartementencomplex met 28 sociale huurwoningen. Het gebouw krijgt een houten constructie, groendaken, natuurlijke zonwering en HR+++ glas. Biobased en circulair bouwen staan centraal.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
14
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
BOUWPROJECTEN NA 2030 Ook na 2030 wil de gemeente Brummen doorgaan met biobased bouwen. Samen met bouwbedrijven en ontwikkelaars willen we bij nieuwe woningen natuurlijke materialen gebruiken.
Aantal woningen en biobased doelen Tussen 2031 en 2040 wil Brummen in totaal 1.193 woningen bouwen. Bij minimaal 30% van deze woningen willen we biobased materialen gebruiken. Dat betekent dat bij minimaal 358 woningen natuurlijke materialen worden toegepast. Fasering aandeel biobased op route naar 30-30-30 (min) Na 2030
30%
Project
Aantal woningen
Nagestreefd aandeel woningbouwopgave met 30% biobased materialen
1193
358
Totaal aantal woningen
Tabel 3 aantal gestreefde (biobased) woningen na 2030
De gemeente blijft ook na 2030 werken aan duurzaam bouwen aan projecten zoals de WVGlocaties en Nieuw Baank. We willen biobased materialen gebruiken waar dat kan. Zo bouwen we aan een toekomst met minder CO₂-uitstoot en meer hergebruik van materialen.
De gemeente Brummen wil bij woningen minimaal 30% biobased materialen gebruiken na 2030.
Prestatieafspraken met Veluwonen Veluwonen is een woningcorporatie die huizen bouwt en beheert in de gemeente Brummen. Veluwonen ondertekende ook de deal. Elk jaar maakt de gemeente afspraken met Veluwonen. Deze afspraken gaan over: • • •
hoeveel nieuwe woningen er komen, hoe duurzaam deze woningen zijn, en hoe we biobased materialen kunnen gebruiken.
Samen willen we zorgen voor betaalbare, energiezuinige en duurzame woningen. We kijken elk jaar opnieuw wat er mogelijk is. Daarbij letten we op de doelen van de biobased bouwdeal. Deze doelen zijn bij 30% van de woningen minstens 30% natuurlijke materialen gebruiken in 2030. De gemeente en Veluwonen werken samen aan projecten zoals het appartementencomplex aan de Händelstraat in Eerbeek. Daar wordt gebouwd met hout, groendaken en andere duurzame oplossingen.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
15
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
In 2026 leggen we in de prestatieafspraken vast dat we biobased materialen gaan toepassen bij: Renovatie van bestaande woningen Nieuwbouw van nieuwe woningen .
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
16
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
CO₂-UITSTOOT EN ENERGIEGEBRUIK TOT 2030 De gemeente Brummen wil minder CO₂ uitstoten en minder energie gebruiken. Dat staat in de Energiestrategie gemeente Brummen. Brummen wil: • • •
in 2050 klimaatneutraal wil zijn in 2030 55% minder CO2 wil uitstoten in 2040 90% minder CO2 wil uitstoten.
Dat hoort bij de doelen van duurzaam en biobased bouwen. We willen gebouwen beter isoleren en zuiniger maken.
Subsidie voor isolatie: Lokale Aanpak Er is een speciale regeling voor het isoleren van woningen: de Lokale Aanpak Isolatie. Met deze regeling kunnen inwoners subsidie krijgen om hun huis beter te isoleren. Dat betekent dat ze geld kunnen krijgen voor bijvoorbeeld: • het isoleren van muren, vloeren of daken, • het plaatsen van isolerend glas (HR++/HR+++) • of het gebruiken van biobased isolatiematerialen bij doe-het-zelf isoleren. Deze regeling is voor eigenaren van een eengezinswoning met: • • • •
een energielabel D, E, F of G of twee niet-geïsoleerde bouwdelen, met een WOZ-waarde van minder dan € 477.000,- (peiljaar 2022) en met een inkomen tot 180% van het sociaal minimum inkomen.
De gemeente helpt bewoners met informatie en advies. Zo zorgen we samen voor minder energieverbruik en een beter klimaat. Jaar
2030
Aantal te isoleren woningen (streven) 1180
WE MOEDIGE WONINGEIGENAREN AAN OM BIOBASED ISOLATIEMATERIALEN TE GEBRUIKEN BIJ HET ISOLEREN VAN WONINGEN.
We geven voorlichting aan lokale aannemers over het gebruik van biobased bouwmaterialen.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
17
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
ACTIEPUNTEN EN DOELEN Om de doelen van biobased bouwen te halen, heeft de gemeente Brummen een aantal duidelijke stappen en meetpunten opgesteld. Deze noemen we actiepunten en KPI’s. KPI betekent: Kritieke Prestatie Indicator. Dat is een manier om te meten of we onze doelen halen.
Wat willen we doen • Elk jaar meer biobased materialen gebruiken bij nieuwbouw en renovatie. • Gemeentelijke gebouwen isoleren met natuurlijke materialen. • Samenwerken met woningcorporaties zoals Veluwonen. • Projecten starten met lokale boeren en bedrijven. • Regels maken voor bouwbedrijven over het gebruik van biobased materialen. • Subsidies en financiering regelen voor duurzame bouw. • Informatie geven aan inwoners, bedrijven en organisaties.
Hoe meten we of het lukt? We kijken bijvoorbeeld naar: • Het aantal woningen waarin biobased materialen zijn gebruikt. • Het percentage biobased materiaal per bouwproject. • Hoeveel CO₂ we besparen door biobased bouwen. • Hoeveel gemeentelijke gebouwen zijn verduurzaamd. • Hoeveel mensen en organisaties meedoen aan biobased bouwen. Deze actiepunten en meetgegevens helpen ons om te zien of we op de goede weg zijn. Zo kunnen we bijsturen als dat nodig is. In Bijlage 2 staat een tabel met de acties.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
18
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
FINANCIERING EN SUBSIDIES Om biobased bouwen mogelijk te maken, is geld nodig. De gemeente Brummen gebruikt verschillende manieren om projecten te betalen. Er zijn landelijke subsidies en eigen gemeentelijke middelen. De markt verwacht dat de bouwkosten van biobased bouwen lager worden als het standaard gebruikt wordt.
1. Subsidies
De gemeente Brummen stimuleert actief het duurzaam bouwen. Hiervoor maken we gebruik van landelijke regelingen, die we op een praktische en toegankelijke manier toepassen. Daarnaast hebben we ook eigen lokale regelingen. Hieronder lichten we deze regelingen verder toe. ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing) Elke woningeigenaar kan subsidie krijgen voor het verduurzamen van de woning. Dat kan bijvoorbeeld door de woning te isoleren. Vanaf 1 januari 2024 krijgen inwoners extra subsidie als ze kiezen voor biobased isolatiemateriaal. Deze bonus is er omdat biobased materialen vaak duurder zijn dan gewone isolatiematerialen. Met deze bonus kunnen meer mensen duurzaam isoleren met natuurlijke materialen. Hoeveel subsidie kun je krijgen? • • •
Bij één isolatiemaatregel: ongeveer 15% subsidie van het totaalbedrag Bij twee of meer maatregelen: ongeveer 30% subsidie Bij gebruik van biobased isolatiemateriaal: daarbovenop komt een extra bonus
Isolatiemaatregel Dakisolatie Zolder- of vlieringvloerisolatie Spouwmuurisolatie Gevelisolatie Vloerisolatie Bodemisolatie
Bonus per m2 €5 €1,50 €1,50 €6 €2 €1
Daarnaast is er steun vanuit de Nationale Aanpak Biobased Bouwen. Dit programma helpt gemeenten en bedrijven om biobased materialen te gebruiken. Het doel is om een economie te bouwen waarin natuur en landbouw samenwerken. Daarnaast kunnen inwoners gebruik maken van lokale regelingen voor het gebruik van biobased materialen zoals de Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Brummen 2025.
2. Gemeentelijke financiering
Betalen van biobased projecten gebeurt via:
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
19
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
Projecten: biobased bouwen en budget Voor bouwprojecten is geen apart budget gereserveerd voor het gebruik van biobased materialen. In Brummen geldt het uitgangspunt: •
Duurzame gebiedsontwikkeling hoeft niet duurder te zijn dan gewone ontwikkeling.
Als biobased bouwen toch extra kosten met zich meebrengt, dan: • • •
Worden deze kosten meegenomen in de planvorming Beslist het college of deze extra kosten worden geaccepteerd Kunnen de kosten eventueel worden opgenomen in de plankosten of leges
Implementatie en advies Voor het invoeren van biobased materialen is geen extra geld beschikbaar. Ook voor advies bij gemeentelijke bouwprojecten is geen apart budget. De gemeente Brummen gaat ervan uit dat: • •
Het gebruik van biobased materialen En het geven van advies hierover vallen binnen de bestaande taken van beleidsmedewerkers.
Samenwerkingen voor duurzaam bouwen De gemeente werkt samen met woningcorporaties, bedrijven en andere partners. Samen zoeken we naar slimme en duurzame manieren van bouwen. Ook investeert de gemeente in kennis voor de medewerkers.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
20
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
COMMUNICATIE EN BEWUSTWORDING We hebben dit actieplan samen gemaakt met collega’s van wonen, projecten, gemeentelijk vastgoed en bedrijfsvoering. Het is een eerste stap om kennis over biobased bouwen op te bouwen en te delen. Communicatie is hierbij heel belangrijk — zowel binnen de organisatie als naar buiten toe.
Binnen onze organisatie
In 2026 maken we een communicatieplan. Het doel is dat iedereen in de organisatie weet: • • •
Waarom we deze deal hebben gesloten Wat we van de verschillende afdelingen verwachten Welke kennis nodig is en wordt opgebouwd
We gebruiken hiervoor onder andere: • • •
Het intranet Bijeenkomsten voor medewerkers Kennissessies, als dat nodig is
Buiten onze organisatie We willen onze ambitie en aanpak ook delen met mensen en organisaties buiten de gemeente. We doen dit via drie sporen: Organisaties en bedrijven We willen dat bedrijven waarmee we samenwerken weten: • •
Waarom we deze deal hebben gesloten Wat ze van ons kunnen verwachten
In het communicatieplan komt een apart hoofdstuk over deze groep. Boeren voor Biobased Bouwen – Regio Stedendriehoek We werken samen met boeren in de regio. Zo kunnen we: • • •
Kennis uitwisselen Leren van ervaringen Excursies organiseren
Dit werken we verder uit in het communicatieplan. Inwoners en ontwikkelaars Via onze gemeentelijke website en andere kanalen geven we: • •
Informatie over biobased bouwen Inspiratie om te verduurzamen
We sluiten aan bij bestaande initiatieven en regionale netwerken om onze invloed te vergroten.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
21
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
BIJLAGE 1 TOELICHTING BELEID 1.1. Nationale aanpak Biobased Bouwen 1.2. Woontop 1.3. Toekomstbestendige gebiedsontwikkeling City Deal 1.4. Beleidskader Duurzame Gebiedsontwikkeling 1.5. Overzicht gemeentelijke gebouwen
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
22
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
BIJLAGE 1.1. NATIONALE AANPAK BIOBASED BOUWEN (NABB) Wat is biobased bouwen? Biobased bouwen maakt gebruik van hernieuwbare grondstoffen zoals: • • • •
Vlas Vezelhennep Olifantsgras Stro
Deze gewassen: • • • •
Groeien snel terug Verbeteren biodiversiteit en waterkwaliteit Verminderen CO₂- en stikstofuitstoot Dragen bij aan landschapskwaliteit
Doel van de NABB Een systeemverandering in de bouw- en landbouwsector om te komen tot een zelfstandige, natuurinclusieve biobased economie.
Budget en fasering Fase Periode
Budget
Doel
1
2023–2025 € 25 miljoen Opzetten van de markt
2
2025–2030 € 175 miljoen Uitbreiding van de markt
Focusgebieden • •
Teelt en verwerking van Nederlandse biogrondstoffen Toepassing in: o Nieuwbouw en renovatie van woningen o Utiliteitsbouw o Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW)
Beoogde resultaten • • • • •
Vermindering van CO₂- en stikstofuitstoot Stimulering van circulaire economie Herstel van natuur en biodiversiteit Verbetering van ruimtelijke kwaliteit Een volwassen markt voor biobased bouwmaterialen
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
23
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
Figuur 8 Overzicht actielijnen Nationale Aanpak Biobased Bouwen
🏘️ Wat betekent dit voor Brummen? De gemeente Brummen heeft de biobased bouwdeal ondertekend. Deze deal sluit aan bij het landelijke plan. Brummen wil: • Meer biobased materialen gebruiken bij nieuwbouw en renovatie. • Samenwerken met boeren, bedrijven en andere gemeenten. • Regels maken die biobased bouwen makkelijker maken. Met deze aanpak werkt Brummen mee aan een duurzamere toekomst voor Nederland. Een voorbeeld is Stedendriehoek ketensamenwerking “Boeren voor Biobased Bouwen”. In dit project werken boeren, gemeenten en bedrijven samen. Ze leren van elkaar en doen mee aan excursies. In het communicatieplan werken we dit verder uit.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
24
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
BIJLAGE 1.2. WOONTOP Op 11 december 2024 hebben de overheid, woningcorporaties en bedrijven afspraken gemaakt. Ze willen elk jaar 100.000 nieuwe woningen bouwen. Twee derde van deze huizen moet betaalbaar zijn voor mensen met een laag of gemiddeld inkomen.
Waar komen de nieuwe huizen? Er komen bijna 75.000 extra woningen op drie plekken: • • •
Utrecht en Nieuwegein: ongeveer 63.000 huizen Lisserbroek en Nieuw-Vennep West: minstens 6.500 huizen Lansingerland (Bleizo): 5.000 huizen
In andere gebieden komen er 10.000 extra woningen tussen 2025 en 2029. Ook worden 40.000 woningen sneller gebouwd.
Geld en betaalbaarheid • •
•
Het bouwen van betaalbare huizen is mogelijk, als gemeenten de helft van de kosten betalen. Er is 7,5 miljard euro extra beschikbaar: o 5 miljard voor woningbouw o 2,5 miljard voor wegen en andere voorzieningen Twee derde van alle nieuwe woningen moet betaalbaar zijn.
Minder regels, sneller bouwen • • • •
Er komen minder regels die het bouwen vertragen. Alle nieuwbouwhuizen krijgen dezelfde eisen, passend bij Europese regels. Gemeenten gaan sneller vergunningen geven. Door beter samenwerken en slimmer plannen, kan bouwen tot 50% sneller.
Slim gebruik van bestaande gebouwen • • •
Kantoren worden omgebouwd tot woningen. Huizen kunnen worden gesplitst of uitgebreid. Er komt een landelijke aanpak om dit goed te regelen.
Voor wie wordt er gebouwd? • • •
30.000 sociale huurwoningen per jaar vanaf 2029 (liefst al in 2027). 288.000 woningen voor ouderen tot en met 2030. 25.000 studentenkamers worden versneld gebouwd.
Samenwerking Veel organisaties hebben de afspraken ondertekend. Ze gaan samen verder werken aan het bouwen van woningen. Elk jaar wordt gekeken hoe het gaat en of er nieuwe afspraken nodig zijn
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
25
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
BIJLAGE 1.3. TOEKOMSTBESTENDIGE GEBIEDSONTWIKKELING (CITY DEAL) Wat is de Toekomstbestendige gebiedsontwikkeling (TBGO)? Tijdens de Woontop is de City Deal gekozen als één van de manieren om woningbouw te versnellen. Dit hoort bij het Innovatie- en Opschalingsprogramma van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Het doel is om elk jaar 100.000 woningen te bouwen. Op verzoek van het ministerie is de City Deal opgenomen in het programma Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling. De organisaties Building Balance en Cirkelstad voeren dit uit.
Wat betekent dit voor Brummen? De gemeente Brummen werkt al samen met het expertteam van Building Balance. Dit gebeurt bij de gebiedsontwikkeling van het Burgersterrein en Elzenbos. De City Deal past goed bij deze projecten. De gemeente Brummen is de enige kleine landelijke gemeente die zich aanmeldde voor deze deal.
Samenwerken aan toekomstbestendig bouwen De City Deal zorgt ervoor dat overheden en marktpartijen beter kunnen samenwerken. Denk aan het Rijk, provincies, gemeenten, ontwikkelaars, bouwers, woningcorporaties en kennisinstituten. Ze werken gelijkwaardig en vrij samen. Het doel is: schoon, snel en betaalbaar bouwen. Schoon betekent: bouwen met hoge kwaliteit voor mens en dier. De City Deal wil dat toekomstbestendige gebiedsontwikkeling de nieuwe standaard wordt.
Wat vragen ze van ons? Als partner mogen we een voorbeeldproject inbrengen. Dat moet een project zijn met een sterke ambitie voor toekomstbestendig bouwen. Wij willen hiervoor het project Burgersterrein Eerbeek gebruiken.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
26
BIJLAGE 1.4. VOORDELEN BIOBASED BOUWEN
Waarom gebruiken we biobased materialen? Er zijn veel voordelen:
Minder CO₂-uitstoot Planten en bomen nemen CO₂ op als ze groeien. Als we deze materialen gebruiken in gebouwen, blijft die CO₂ opgeslagen. Dat helpt tegen klimaatverandering. Het moet om duurzaam (bos-) beheer gaan. En na het oogsten voegen we een nieuwe teelt toe. De meest gebruikte bouwmaterialen zijn cement, staal en beton. Deze stoffen hebben nu nog een grote uitstoot van CO2 en tasten het milieu aan. Materialen groeien opnieuw Sommige grondstoffen voor bouwmaterialen, zoals zand en mergel, raken op. Daarom is het belangrijk om te kijken naar materialen die opnieuw kunnen groeien. Materialen die binnen het leven van een mens opnieuw kunnen groeien. Biobased materialen komen uit de natuur en groeien weer aan, zoals hennep, stro of hout. Materialen zoals leem groeien niet opnieuw binnen één mensenleven. Daarom zijn ze niet biobased en niet oneindig beschikbaar. Goed voor de natuur Biobased vezelteelt is goed voor de natuur. Deze vezelteelt zorgt voor minder stikstofuitstoot, een gezonde bodem, schoon water en helpt tegen schadelijke aaltjes. Opnieuw te gebruiken Biobased materialen kunnen vaak opnieuw gebruikt worden. Bijvoorbeeld hout met natuurlijke olie kan verbrand worden voor energie. Mycelium (een soort schimmel) kan als compost dienen. Licht van gewicht Biobased bouwmaterialen zijn vaak lichter dan standaard materialen zoals beton of staal.
Daardoor zijn minder zware voertuigen nodig voor vervoer en plaatsing. Dat zorgt voor minder uitstoot van CO₂ en stikstof. Hout is bijvoorbeeld heel geschikt als frame voor: Bouwen bovenop bestaande gebouwen Bouwen op slappe ondergronden Bouwen op moeilijk bereikbare plekken Door op bestaande gebouwen te bouwen is sloop vaak niet nodig. Zo voorkomen we dat bouwmaterialen te vroeg worden weggegooid, nog vóór het einde van hun technische levensduur.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
1
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
Minder vervoer nodig Bij prefab bouwen maken we onderdelen van een gebouw eerst in een fabriek of werkplaats. Daarna brengen we deze kant-en-klare elementen naar het bouwterrein. Dit heeft als veel voordeel: Minder vervoer van onderaannemers naar de bouwlocatie (tot 60% minder verkeer)
Figuur 9 Bouwelementen (Building Balance)
Andere voordeel. Deze zijn: Kortere bouwtijd Tot 80% minder energieverbruik op de bouwplaats Tot 90% minder bouwafval Minder overlast voor de omgeving Sneller woningen bouwen Prefab bouwen is dus niet alleen efficiënt, maar ook goed voor het milieu én de buurt.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
2
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
BIJLAGE 1.5. BELEIDSKADER DUURZAAM ONTWIKKELEN Op 30 mei 2024 stelde de gemeenteraad het Beleidskader Duurzaam Ontwikkelen vast. Dit is een omgevingsprogramma volgens de Omgevingswet. Het kader bevat vijf duurzaamheidsthema’s, waaronder circulariteit.
Wat betekent circulair bouwen?
“Circulair bouwen betekent het ontwikkelen, gebruiken en opnieuw gebruiken van gebouwen.” Daarbij letten we op: Regels voor gebruikte materialen Welke materialen zijn toegestaan en hoe duurzaam zijn ze? Herkomst van materialen Komen ze uit hernieuwbare of biobased bronnen, zoals hout, hennep of stro?
Drie ambitieniveaus •
Het beleidskader werkt met drie niveaus:
•
Voor ten minste één duurzaamheidsthema wil de gemeente het hoogste niveau (‘willen’) toepassen.
Niveau Kunnen Voor het niveau Kunnen doen we het volgende: We gebruiken een lagere MPG-norm We stellen een materialenpaspoort op voor gebouwen We wegen het gebruik van biobased en secundaire materialen zwaarder mee We gebruiken de klimaatimpact van materialen als extra beoordelingscriterium Niveau Willen We willen sturen op het gebruik van lokaal en regionaal geproduceerde biobased grondstoffen. Gebiedsgerichte uitwerking De keuzes voor circulariteit uit het Beleidskader Duurzaam Ontwikkelen worden verder uitgewerkt in gebiedsplannen.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
3
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
Daarbij kijken we per locatie hoe we circulair en biobased bouwen kunnen toepassen. Voorbeelden van gebieden waar dit gebeurd zijn: • •
Elzenbos 3 West en Oost in Brummen Burgersterrein in Eerbeek
Zo maken we duurzaamheid concreet op lokaal niveau — met oog voor hergebruik, biobased materialen en klimaatimpact.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
4
Bijlage 1.6. overzicht renovatie gemeentelijke gebouwen Soort Gebouw
Adres
Bouwjaar
Jaar onderhoud 2024
Brandweerkazerne Brummen
Oude Eerbeekseweg 44
Jaren 1980
Gemeentehuis
Engelburgerlaan 31
Nieuwbouw 2014 Villa jaren 1800
2024/2025
2024
Energetische maatregelen biobased materialen in gespoten vloer zolder Energetisch
2014/2025
Maatregelen
Energetische maatregelen N.v.t
Koetshuis
De Pothof 2a
jaren 1800
Werf/Werkplaats/wagenloods
Oude Eerbeekseweg 40
Werf 1922
2024
Brandweerkazerne Eerbeek
Smeestraat 4a
Wagenloods 2014 Eind 1990
Energetisch Twee verdiepingsvloeren biobased materiaal ingespoten biobased
2024
Energetisch
Zwembad
L.R. Beijnenlaan 20
Jaren 1970
2024
Energetisch
sporthal Rhieneroord
L.R. van Beijnenlaan 24
2008
2024
Energetisch
Werkfit en Kollergang
Kollergang 14
Eind 1980
2024
Sporthal de Bhoele
Händelstraat 45
Jaren 1970
2023
Jongeren Ontmoetings Centrum Woning
Händelstraat 45c
2023
Knoevenoordstraat 46
Jaren 1900
Flexwoningen Veldkantweg
Veldkantweg 12 B2 t/m B16
2023
Energetische werkzaamheden Dak biobased geïsoleerd Wanden geïsoleerd Geen biobased materialen Kap biobased geïsoleerd Spouwmuren na geïsoleerd Semipermanent, houtskeletbouw e.d.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
2025
1
BIJLAGE 2. ACTIEPUNTEN Datum
Actiepunt
Toelichting
Kpi
2025/2026
Omgevingsvisie
LEGGEN EN WERKEN WE DE
− Opgenomen in (omgevingsvisie)
UITGANGSPUNTEN VAN DE
Bereikt Ja/nee −
DEAL VERDER UIT
ANTERIEURE OVEREENKOMST
HET FORMULEREN VAN EEN STANDAARD BEPALING
− Opgenomen in (anterieure overeenkomst)
−
− Opgenomen in (Planvorming) − Opgenomen in (Aanbesteding) − Aantal (percentage) Biobased gerealiseerde Woningen
−
WAARIN WE DE UITGANGSPUNTEN VAN DE DEAL N UITWERKEN.
Project Burgerterrein
Aangedragen als voorbeeldproject gebruik 30% Biobased bouwen in de citydeal o 110 WONINGEN PASSEN WE MINIMAAL 30 % BIOBASED MATERIALEN
− −
TOE
Project Elzenbos III
BIJ HET PROJECT ELZENBOS III WONINGEN PASSEN WE MINIMAAL 30% BIOBASED
Aantal (percentage) Biobased gerealiseerde Woningen
−
− Opgenomen In (Routekaart Wonen)
−
− Opgenomen In (Prestatieafspraken)
−
− Hoeveelheid toegepaste materialen − Opgedane kennis
−
− Opgenomen in (plannen) − Toegepaste Biobased materialen − Opgesteld plan
− −
− Opgenomen in
−
− Opgenomen in
−
− Opgenomen in
−
−
MATERIALEN TOE
2026
Herziening Routekaart Wonen Prestatieafspraken Corporatie Veluwonen
Verwerken uitgangspunten biobased bouwen HET TOEPASSEN VAN BIOBASED MATERIALEN BIJ RENOVATIE EN NIEUWBOUW
Gemeentelijke renovaties Vergroten kennis Biobased (ver)bouwen
Toepassen Biobased materialen bij renovatie schoolgebouwen Communicatieplan
2025-2030
Omgevingsplannen
BELEID GEMEENTELIJK VASTGOED
Opschalen van biobased materialen Projectleider gebouwenbeheer gaat zich verdiepen in de mogelijkheid van het toepassen van biobases materialen bij nieuwbouw en renovaties Opnemen in de plannen die gemaakt worden Uitwerken van een communicatieplan voor zowel de eigen organisaties als externen Uitgangspunten biobased vastleggen en uitwerken Uitgangspunten biobased vastleggen en uitwerken Uitgangspunten biobased vastleggen en uitwerken
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
−
−
2
Natuurlijk bouwen voor de toekomst in 2025-2030
Datum
Actiepunt
Toelichting
Kpi
30% Biobased materialen bij Nieuwbouwwoningen
TOT EN MET 2030 HET STREVEN OM BIJ 95 WONINGEN MINIMAAL 30%
− Aantal woningen (met 30 % biobased materialen)
Bereikt Ja/nee −
BIOBASED MATERIALEN TOE TE PASSEN.
Stimuleren toepassen Biobased materialen particulieren woningen
WE STIMULEREN WONINGEIGENAREN ACTIEF
− Aantal geïsoleerde (particulieren) woningen
−
− Aantal benaderde aannemers
−
− Percentage toegepaste (Biobased) materialen
−
OM BIOBASED ISOLATIEMATERIALEN TOE TE PASSEN BIJ HET ISOLEREN VAN WONINGEN.
Voorlichten aannemers
WE GAAN PLAATSELIJKE AANNEMERS VOORLICHTEN OVER HET TOEPASSEN VAN
BIOBASED MATERIALEN. Na 20230
30% biobased materialen bij Nieuwbouwwoningen
NA 2030 STREEFT BRUMMEN ER NAAR OM BIJ 358 WONINGEN MINIMAAL 30%
BIOBASED MATERIALEN TOE TE PASSEN.
Actieplan Biobased Bouwen (Join Z119773/D469050)
3