B2 - B&W - Raadsinformatiebrief Beantwoording Toezichtsbrief Spreidingswet Brummen D481880

Gemeenteraad Brummen

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

: 6 mei 2026 : Z104682/D481299 : : Beantwoording vragen ministerie inzake interbestuurlijk toezicht Spreidingswet

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u dat de gemeente een brief heeft ontvangen in het kader van interbestuurlijk toezicht op de uitvoering van de Spreidingswet. Als bijlage treft u zowel de ontvangen brief als de reactie van de gemeente daarop aan. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

Ir. J.N. Rozendaal burgemeester (wnd.)

Bijlage(n):

- D481319 Antwoord op brief inzake toezicht - D480136 Brief ministerie inzake toezicht

Engelenburgerlaan 31 6971 BV Brummen Postbus 5 6970 AA Brummen Telefoon (0575) 56 82 33 Fax (0575) 56 82 88 E-mail: gemeente@brummen.nl

> Retouradres Postbus 20011 2500 EH Den Haag

Aan het college van B&W van de gemeente Brummen Engelenburglaan 31 6971 BV Brummen

Directoraat-Generaal Migratie Directie Regie Migratieketen Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20011 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/jenv Onze referentie 7468089

Datum Betreft

9 april 2026 Brief interbestuurlijk toezicht Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen

Geacht college, De situatie in de asielopvang is urgent en kritiek. De asielketen loopt tegen de grenzen van het mogelijke aan en dat is de afgelopen tijd weer duidelijk zichtbaar door de grote druk op het aanmeldcentrum in Ter Apel en de gevolgen die dat heeft voor de directe omgeving. Het is daarom zeer van belang dat iedere gemeente haar bijdrage levert aan de opvang, op de langere termijn maar ook voor de acute korte termijn. Daarom heeft de minister in de brief ‘Samen werken aan meer grip op migratie en opvang’ van 26 maart jl. een expliciet beroep gedaan op alle gemeenten om opvangplekken te regelen, in het bijzonder de gemeenten die nog niet voldoen aan hun wettelijke taak in het kader van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (hierna: Spreidingswet). De minister van Asiel en Migratie vertrouwt erop dat uw solidariteit met andere gemeenten ertoe leidt dat u uw bijdrage zult leveren. In het kader van het interbestuurlijk toezicht worden de prestaties van uw gemeente op het gebied van het mogelijk maken van asielopvangplekken conform de Spreidingswet beoordeeld. Op 1 juli 2025 dienden gemeenten te voldoen aan hun wettelijke taak door vanaf deze datum het aantal asielopvangplekken mogelijk te maken zoals bepaald in eerder genomen verdeelbesluiten.

Beoordelingskader toezicht Het interbestuurlijk toezicht op de Spreidingswet is belegd bij de minister van Asiel en Migratie. Toepassing van het interbestuurlijk toezicht geschiedt op basis van een interventieladder1 die uit de volgende stappen bestaat: Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4 Fase 5 Fase 6

Signaleren Informatie opvragen en valideren Actief toezicht: afspraken over acties, termijnen en vervolg Vooraankondiging van juridische interventie Besluit tot indeplaatsstelling met laatste termijn om alsnog zelf te voorzien Sanctie indeplaatsstelling

Bevindingen Op 30 juni 2025 ontving het ministerie van de Provinciale Regietafel de voortgangsrapportage van de realisatie van asielopvangplekken in de provincie. Op basis van deze rapportage is geïnventariseerd wat de stand van zaken was van

Deze is gebaseerd op de Wet revitalisering generiek toezicht en het bijbehorend beleidskader indeplaatsstelling bij taakverwaarlozing 1

Pagina 1 van 3

Directoraat-Generaal Migratie Directie Regie Migratieketen

de realisatie van asielopvangplekken op 1 juli 2025. Voor uw gemeente zijn de cijfers als volgt: Regulier AMV

Wettelijke taak 350 0

Realisatie per 1-7-2025 0 0

Datum 9 april 2026 Onze referentie 7468089

Uit deze cijfers blijkt dat uw gemeente niet voldoet aan de in het verdeelbesluit opgenomen wettelijke taak. Op grond van deze informatie wordt uw gemeente ingeschaald op trede 2 van de interventieladder. U ontvangt daarom hierbij een verzoek om nadere informatie. Na ontvangst van deze informatie zal een gesprek plaatsvinden op ambtelijk niveau waarin een nadere toelichting wordt gevraagd. Als uit de aangeleverde informatie en/of het gesprek onvoldoende voortgang blijkt, zal opschaling naar trede 3 plaatsvinden. Uw gemeente komt dan onder actief toezicht te staan. Verzoek om informatie Met deze brief wordt u verzocht het ministerie te informeren over de stand van zaken met betrekking tot de realisatie van asielopvangplekken in uw gemeente en hierbij aan te geven wat de reden is waardoor u niet (volledig) aan de wettelijke taak voldoet. Dit voor zover u dit nog niet heeft aangegeven in het kader van de wettelijke meldplicht. U wordt verzocht om hierbij ook toe te lichten wat de huidige stand van zaken is van de realisatie van asielopvangplaatsen in uw gemeente, welke stappen uw gemeente al heeft gezet en – indien van toepassing - op welke termijn u verwacht aan de wettelijke taak te voldoen. Gevraagd wordt indien van toepassing ook onderliggende stukken te delen.

Verzoek is uw antwoord schriftelijk binnen drie weken na dagtekening van deze brief toe te sturen via ibtspreidingswet@minjenv.nl. Na ontvangst van de informatie zal bij de gemeenten waar daar aanleiding voor is zeer spoedig tot de volgende stap van gespreksvoering worden overgaan. Tot slot Het verdeelbesluit van 20 december 2024 geldt voor de duur van twee jaar. Op 27 februari 2026 is een nieuwe tweejarige cyclus gestart met een nieuwe capaciteitsraming, provinciale opgave en indicatieve verdeling. Deze indicatieve verdeling vormt opnieuw het startpunt voor gemeenten om aan de Regionale en Provinciale Regietafel tot afspraken te komen over welke bijdrage elke gemeente levert. Bij het interbestuurlijk toezicht op de wettelijke taak uit het verdeelbesluit van 20 december 2024 worden alle relevante feiten en omstandigheden in acht genomen, waaronder ook de hoogte van de nieuwe indicatieve opgave en de afspraken die aan de PRT worden gemaakt. Mochten zich omstandigheden voordoen waardoor u niet meer aan uw taak kunt voldoen, dan wordt u verzocht hiervan melding te doen conform artikel 8 van de wet. U kunt dit doen door een mail te sturen aan ibtspreidingswet@minjenv.nl. Indien u nog vragen heeft, kunt u eveneens via dit mailadres contact opnemen. Dit kabinet zal geen onduidelijkheid laten ontstaan over de uitvoering van de Spreidingswet.

Meerdere gemeenten die de afgelopen jaren al een bijdrage hebben geleverd, hebben om duidelijkheid gevraagd. Middels deze brief maakt de minister van Asiel en Migratie opnieuw duidelijk dat de Spreidingswet wordt gehandhaafd, het interbestuurlijk toezicht op de wet geldig is en onverkort Pagina 2 van 3

Directoraat-Generaal Migratie Directie Regie Migratieketen

wordt uitgevoerd en dat gemeenten die niet aan hun wettelijke taak voldoen hierop worden aangesproken. De commissaris van de Koning van uw provincie wordt geïnformeerd over deze brief.

Datum 9 april 2026 Onze referentie 7468089

Hoogachtend, De minister van Asiel en Migratie, namens hem,

Drs. K. Morren Directeur Regie Migratieketen

Pagina 3 van 3

Ministerie van Justitie en Veiligheid Directie Regie Migratieketen Postbus 20011 2500 EH Den Haag

Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp

Verzonden op: : 6 mei 2026 : Z104682/D481319 : 7468089 : Beantwoording Brief inzake interbestuurlijk toezicht Spreidingswet

Geachte mevrouw Morren, Wij ontvingen uw brief van 9 april 2026, waarin u de gemeente Brummen verzoekt om informatie in het kader van het interbestuurlijke toezicht op de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet). Graag informeren wij u met deze brief over de actuele stand van zaken binnen onze gemeente. Wij willen in eerste instantie benadrukken dat de gemeente Brummen het waardeert dat het ministerie met deze brief duidelijkheid biedt over de vervolgstappen met betrekking tot interbestuurlijk toezicht en handhaving. Deze duidelijkheid ondersteunt ons in het zorgvuldig uitvoeren van onze verantwoordelijkheid binnen dit dossier. Wij zijn vanzelfsprekend bereid om in een gesprek een en ander nader toe te lichten, indien u dat wenselijk acht. In uw brief geeft u aan dat per 1 juni 2025 binnen onze gemeente nog geen opvang is gerealiseerd. Dat is op zichzelf correct. Tegelijkertijd heeft onze gemeente zich in de afgelopen periode tot het uiterste ingespannen om tot duurzame opvangcapaciteit te komen. In het Provinciaal Plan Asielopvang Gelderland 2025 – 2026 (Provinciaal Plan PRT 2024-2025) is reeds aangegeven dat realisatie in Brummen niet voor 1-1-2027 zal plaatsvinden. Graag schetsen wij hieronder de ontwikkelingen tot nu toe en geven wij een beeld van de situatie zoals wij verwachten dat deze zich op korte termijn zal ontwikkelen.

Aantallen in verdeelbesluit december 2024 Op 28 januari 2025 heeft het college besloten bezwaar te maken tegen het verdeelbesluit van het ministerie om de taakstelling voor Brummen vast te stellen op 31 opvangplekken. Het college heeft daarbij verzocht om de taakstelling in lijn te brengen met de afspraken binnen de provinciale regietafel, namelijk 350 opvangplekken per 1 december 2027. Na herhaaldelijk aandringen van de gemeente is dit bezwaar op 8 december 2025 door het ministerie gehonoreerd, waarmee de

Z104682/D481319

Blz. 2

taakstelling definitief is vastgesteld op 350 opvangplekken. Vervolgens hebben enkele inwoners geprobeerd tegen dit besluit in beroep te gaan. Dit beroep is niet-ontvankelijk verklaard. Inspanningen tot nu toe In februari 2024 heeft het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) ons geïnformeerd in gesprek te zijn met de eigenaar van de Michaelshoeve, met de intentie het landgoed te verwerven en daar een asielopvanglocatie te realiseren. Het college heeft, mede op basis van eerdere communicatie met omwonenden, gemeenteraad en andere belanghebbenden, een positieve grondhouding ingenomen ten aanzien van deze mogelijke locatie. Op 17 januari 2025 heeft het COA ons geïnformeerd dat er in principe overeenstemming is bereikt over de mogelijke aankoop van het landgoed. In dat kader heeft het COA de gemeente verzocht om medewerking te verlenen aan de verdere uitwerking van de beoogde opvanglocatie. Daarbij hoort ook het voeren van gesprekken over een bestuursovereenkomst en de bijbehorende werkafspraken, die voor het COA randvoorwaardelijk zijn om de aankoop definitief te kunnen afronden. Op 28 januari 2025 heeft het college formeel besloten medewerking te verlenen aan het mogelijk maken van een asielopvanglocatie op de Michaelshoeve voor maximaal 350 asielzoekers en voor een periode van 30 jaar.

Hiermee realiseert Brummen ruim meer dan de 119 opvangplekken zoals vermeld in de indicatieve verdeling van februari 2024. Daarmee geeft het college de mogelijkheid aan om te komen tot duurzame opvangcapaciteit binnen de gemeente. Op verzoek van de gemeenteraad is vervolgens Bureau Beke gevraagd een uitgebreide risicoanalyse uit te voeren op het gebied van leefbaarheid en veiligheid voor alle inwoners van onze gemeente. De resultaten hiervan zijn in juli 2025 gepresenteerd en verwerkt in de concept bestuursovereenkomst die op 18 september 2025 aan de gemeenteraad is voorgelegd voor wensen en bedenkingen. Tijdens deze vergadering heeft de raad een motie aangenomen die het college verbiedt om onomkeerbare stappen te zetten ten aanzien van een asielopvanglocatie voor 350 bewoners. Vervolgens heeft de raad op 20 november 2025 het initiatiefvoorstel aangenomen waarin ze vragen: 1. af te zien van medewerking aan de realisatie van een grootschalig azc binnen de gemeentegrenzen; 2. het college op te dragen om in overleg met het COA en betrokken partijen een plan op te stellen voor de realisatie van een opvangvoorziening voor maximaal 119 asielzoekers, in eerste instantie voor de duur van maximaal vijf jaar, met een eventuele verlenging; 3.

te borgen dat de locatiekeuze, inrichting en begeleiding van de opvang plaatsvinden in nauw overleg met omwonenden en maatschappelijke organisaties; 4. het college op te dragen zo snel als mogelijk het plan voor deze kleinschalige opvangvoorziening aan de raad voor te leggen, zodat dit kan worden meegenomen in het overleg met het COA. Na zorgvuldig onderzoek heeft het college op 13 januari 2026 de raad geïnformeerd dat de variant voor 119 bewoners, voor 5 jaar, niet uitvoerbaar is. Op basis hiervan heeft de raad op 26 februari 2026 alsnog wensen en bedenkingen afgegeven bij de concept bestuursovereenkomst voor de opvang van 350 asielzoekers op de Michaelshoeve voor een periode van 30 jaar. De definitieve bestuursovereenkomst is op 11 maart 2026 ondertekend.

Z104682/D481319

Blz. 3

Wij merken overigens op dat wij de haalbaarheid van asielopvang binnen de te korte termijnen van het verdeelbesluit bij de Minister hebben aangekaart en dat in het besluit op bezwaar van 8 december 2025 met referentie 6786725 is aangegeven dat bij het toepassen van het interbestuurlijk toezicht met alle relevante feiten en omstandigheden zouden worden meegenomen en dat gemeenten niet aan het onmogelijke worden gehouden. Wij gaan ervan uit dat u hiermee rekening houdt. Vooruitblik Met deze bestuursovereenkomst heeft het COA een basis om de onderhandelingen met de eigenaar van de Michaelshoeve te hervatten, met als doel het landgoed aan te kopen en te ontwikkelen voor de opvang van 350 asielzoekers voor een periode van 30 jaar. De onderhandelingen zijn op dit moment weer gaande. De gemeente is geen directe partij in deze onderhandelingen en volgt de voortgang nauwlettend. Wij wachten de uitkomst hiervan af en verwachten vóór het zomerreces duidelijkheid te ontvangen. Zodra deze beschikbaar is, staan wij klaar om de vervolgstappen in goede samenwerking te zetten. Wanneer de onderhandelingen van het COA succesvol worden afgerond, zal de realisatie van de opvanglocatie de nodige tijd vergen. Het COA heeft aangegeven hiervoor minimaal twee jaar nodig te hebben.

Dit betekent dat de feitelijke realisatie – en daarmee het voldoen aan de verplichtingen uit de Spreidingswet – naar verwachting niet eerder dan medio 2028 kan plaatsvinden. Wanneer het project Michaelshoeve niet opportuun blijkt te zijn, zullen we andere trajecten in gang zetten om alsnog te voldoen aan onze taakstelling. Samenvattend De gemeente Brummen is verplicht aanzienlijk meer opvang te realiseren dan onze oorspronkelijke taakstelling: 350 opvangplekken in plaats van 119, en bovendien voor een periode van 30 jaar. Dit is een substantiële en langdurige bijdrage, die vraagt om een zorgvuldig proces dat zich nu in een cruciale fase bevindt. Gezien de delicate fase waarin de onderhandelingen tussen het COA en de eigenaar van de Michaelshoeve zich momenteel bevinden, vragen wij het ministerie om ruimte te bieden voor het realistische tijdpad dat hierbij hoort. Zodra er duidelijkheid is over de uitkomst van deze onderhandelingen, zijn wij als gemeente volledig bereid om een helder, uitvoerbaar en transparant tijdspad op te stellen voor de realisatie van de opvanglocatie. Daarmee leveren wij een structurele bijdrage die ruim boven onze oorspronkelijke opgave ligt. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris Bijlage: Bestuursovereenkomst

Ir. J.N. Rozendaal burgemeester (wnd.)