A9 - VNG - Ledenbrief Nieuwe Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024 D448865

Wannee, Helen Van: Verzonden: Aan: Onderwerp:

VNG <info@vng.nl> donderdag 28 november 2024 14:55 Gemeente Brummen Lbr. 24/049 - Nieuwe Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024

Lees online | Gegevens wijzigen

Lbr. 24/049 - Nieuwe Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024 28 november 2024

Geachte leden van college en gemeenteraad, Aanleiding Met het project Duidelijke Overheidscommunicatie wil de VNG begrijpelijke taal in de communicatie van gemeenten bevorderen. Tegen die achtergrond hebben we al een aantal modelbrieven herschreven. Een volgend onderdeel is het omzetten van een aantal modelverordeningen in begrijpelijke taal. Voor de selectie van verordeningen hanteren we onder meer de volgende criteria: •

• •

Het moet gaan om verordeningen met direct waarneembare maatschappelijke impact. De nadruk ligt op verordeningen die zich richten op de belevingswereld van inwoners en niet op doelgroepen van gespecialiseerde of professionele partijen die zich aan specifieke regels moeten houden. Er moeten op basis van de verordeningen, naast het herschrijven in begrijpelijke taal, geen beleidsmatige wijzigingen nodig zijn die politiek gevoelig van aard zijn. De verordeningen moeten niet al recent zijn aangepast of onder handen zijn vanwege andere wetgeving, bijvoorbeeld in verband met de wijziging van de Algemene wet bestuursrecht of de inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Volledige ledenbrief en bijlagen

Contact

Afmelden

vng.nl

Gegevens wijzigen

Dit bericht is verzonden door de VNG. Lees onze proclaimer.

1

Nieuwe Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024 Brief

Gerelateerde onderwerpen Dienstverlening en bedrijfsvoering van gemeenten, Informatiesamenleving, Recht, Basisregistraties, Dienstverlening aan inwoners en ondernemers, Modelverordeningen

donderdag 28 november 2024

Ledenbrief nummer Lbr. 24/049 Geachte leden van college en gemeenteraad, Met het project Duidelijke Overheidscommunicatie wil de VNG begrijpelijke taal in de communicatie van gemeenten bevorderen. Tegen die achtergrond hebben we al een aantal modelbrieven herschreven. Een volgend onderdeel is het omzetten van een aantal modelverordeningen in begrijpelijke taal. Voor de selectie van verordeningen hanteren we onder meer de volgende criteria: Het moet gaan om verordeningen met direct waarneembare maatschappelijke impact. De nadruk ligt op verordeningen die zich richten op de belevingswereld van inwoners en niet op doelgroepen van gespecialiseerde of professionele partijen die zich aan specifieke regels moeten houden. Er moeten op basis van de verordeningen, naast het herschrijven in begrijpelijke taal, geen beleidsmatige wijzigingen nodig zijn die politiek gevoelig van aard zijn. De verordeningen moeten niet al recent zijn aangepast of onder handen zijn vanwege andere wetgeving, bijvoorbeeld in verband met de wijziging van de Algemene wet bestuursrecht of de inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Volledige brief Nieuwe Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024 (117kB)

Bijlage(n)

Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024 inclusief toelichting (55kB) Implementatiehandleiding Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024 (63kB)

Aan de leden

Datum

28 november 2024 Ons kenmerk

U202400591 Lbr. 24/049 Telefoon

070- 373 83 93 Bijlage(n)

2

Onderwerp

Nieuwe Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024

Geachte leden van college en gemeenteraad, Aanleiding Met het project Duidelijke Overheidscommunicatie wil de VNG begrijpelijke taal in de communicatie van gemeenten bevorderen. Tegen die achtergrond hebben we al een aantal modelbrieven herschreven. Een volgend onderdeel is het omzetten van een aantal modelverordeningen in begrijpelijke taal. Voor de selectie van verordeningen hanteren we onder meer de volgende criteria:

•

• •

Het moet gaan om verordeningen met direct waarneembare maatschappelijke impact. De nadruk ligt op verordeningen die zich richten op de belevingswereld van inwoners en niet op doelgroepen van gespecialiseerde of professionele partijen die zich aan specifieke regels moeten houden. Er moeten op basis van de verordeningen, naast het herschrijven in begrijpelijke taal, geen beleidsmatige wijzigingen nodig zijn die politiek gevoelig van aard zijn. De verordeningen moeten niet al recent zijn aangepast of onder handen zijn vanwege andere wetgeving, bijvoorbeeld in verband met de wijziging van de Algemene wet bestuursrecht of de inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Vier verordeningen en een handreiking De eerste verordening die onder handen is genomen is de Model Verordening naamgeving en nummering uit 2018. Deze verordening regelt onder meer het toekennen van huisnummers en straatnamen. We herschrijven daarnaast nog drie andere verordeningen. Dit betreft in elk geval de Model Parkeerverordening. Binnenkort selecteren we de twee andere verordeningen. Op basis van onze ervaringen maken we een handreiking met tips en handvatten om verordeningen in begrijpelijke taal te herschrijven en het proces inclusief in te richten. Enerzijds willen we bij het voorbereidingstraject een zo divers mogelijke groep inwoners betrekken. Anderzijds willen we zorgen voor communicatie die voor zoveel mogelijk inwoners toegankelijk is rond het vaststellen en invoeren van de verordening. De handreiking verschijnt in de loop van 2025.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

vng.nl

Herschreven Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024 Bij deze brief bieden we de nieuwe Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024 aan in sterk vereenvoudigde taal. Inhoudelijk zijn er geen verschillen met de eerdere versie van het model. De verordening is voorzien van een toelichting en een implementatiehandleiding. We hebben ook de modelbesluiten herschreven van het college over het daadwerkelijk toekennen van straatnamen en huisnummers. Dit zodat deze besluiten gelijktijdig met de nieuwe Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024 beschikbaar zijn. Deze besluiten worden met deze ledenbrief en de Model Verordening op de website van de VNG geplaatst. De geconsolideerde teksten van de VNG Model Verordeningen (met de bijbehorende toelichtingen) zijn te raadplegen via Kennisbank Decentrale Regelgeving. De VNG Model Verordeningen (zonder de toelichtingen) staan ook in Modellen Decentrale Regelgeving. Bijlagen Deze ledenbrief bevat twee bijlagen: Bijlage 1. Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024 inclusief toelichting. Bijlage 2. Implementatiehandleiding Model Verordening straatnamen en huisnummers 2024. Vragen Voor vragen over het project of deze Model Verordening kunt u terecht bij het Klantcontactcentrum van de VNG (070-373 8393 of e-mail: info@vng.nl). Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

mr L.K. Geluk Algemeen directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/2

Modelverordening straatnamen en huisnummers 2024 (nieuw model, PM 2024) [Dit zijn regels over het toekennen van (straat)namen en huisnummers in de gemeente.] Leeswijzer modelbepalingen - [(iets)] = een voorbeeld ter illustratie voor gemeente, zie bijvoorbeeld artikel 3, tweede lid. - […] of [iets] = door gemeente in te vullen, zie bijvoorbeeld artikel 5, eerste lid. - [iets] = facultatief, zie bijvoorbeeld artikel 5, derde lid. - [iets OF iets] = door gemeente te kiezen, zie bijvoorbeeld artikel 7, tweede lid. - Combinaties zijn ook mogelijk. Nadere uitleg is opgenomen in de implementatiehandleiding.

De raad van de gemeente [naam gemeente]; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van [datum en nummer]; gelet op artikel 6 van de Wet basisregistratie adressen en gebouwen en de artikelen 149 en 156 van de Gemeentewet; gezien het advies van de [naam commissie]; besluit vast te stellen de volgende verordening:

Verordening straatnamen en huisnummers [naam gemeente, jaartal] Artikel 1. Definities In deze verordening en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder: - college: college van burgemeester en wethouders van de gemeente [naam gemeente];

- huisnummer: nummeraanduiding als bedoeld in artikel 1, onderdeel h, van de Wet; - naam: een door het college gegeven naam aan een woonplaats, [stadsdeel, wijk OF buurt] of een deel van de openbare ruimte, bedoeld in artikel 1, onderdeel j, van de Wet, waaronder een straat of plein; - naambord: afbeelding met de naam; - huisnummerbord: afbeelding met het huisnummer; - verantwoordelijke: iedereen die volgens het Burgerlijk Wetboek het recht heeft om op een bepaalde onroerende zaak een naam- of huisnummerbord op te hangen of te laten hangen; - Wet: Wet basisregistratie adressen en gebouwen. Artikel 2. Ophangen naamborden 1. Het college zorgt dat er op voldoende en passende plekken naamborden hangen. 2. Het college kan besluiten dat de verantwoordelijke een naambord moet ophangen. 3. De verantwoordelijke volgt bij het ophangen, onderhouden of verwijderen van een naambord de aanwijzingen van het college op. Artikel 3. Ophangen huisnummerborden 1. Het college besluit of de verantwoordelijke een huisnummerbord moet ophangen of dat het college dat zelf doet. 2. Als het college vindt dat de plek waar een huisnummerbord moet hangen nog niet klaar is, wordt het huisnummerbord opgehangen binnen [termijn in weken (bijvoorbeeld twee)] nadat de plek wel klaar is. Artikel 4. Laten hangen van borden 1. Een naam- of huisnummerbord is zichtbaar vanaf de openbare weg. 2.

Het college kan besluiten dat een vervallen naam of huisnummer op een naamof huisnummerbord wordt doorgestreept. Het college kan daarbij bepalen dat de verantwoordelijke die naam of dat huisnummer maximaal één jaar naast de nieuwe naam of het nieuwe huisnummer moet laten hangen. Artikel 5. Geven van namen en huisnummers 1. Het college voert de taken, bedoeld in artikel 6, eerste tot vierde lid, van de Wet, uit. [Het college kan hierbij een gemeente in [stadsdelen, wijken OF buurten] verdelen.] 2. Het college geeft binnen de gemeente een naam aan een of meerdere woonplaatsen[, stadsdelen, wijken OF buurten], straten en andere delen van de openbare ruimte.

[3. Het college stelt in ieder geval nadere regels over het ontwerp van naam- en

huisnummerborden en het ophangen daarvan.] 4. Het college houdt zich aan het Convenant inzake postcodes en de Richtlijnen voor gemeenten bij het vaststellen van een indeling naar wijken en buurten zoals uitgegeven door het Centraal Bureau voor de Statistiek. Artikel 6. Verbod eigen huisnummerbord of straatnaambord Het is verboden om zonder toestemming van het college een huisnummerbord of naambord op te hangen dat zichtbaar is vanaf de openbare weg. Artikel 7. Toezicht en handhaving 1. De [aanduiding toezichthouder] houdt toezicht op de naleving van deze verordening. Dit geldt ook voor de regels en besluiten die voor de uitvoering deze verordening zijn vastgesteld. [2. Op het overtreden van de artikelen 2 tot en met 4 en artikel 6 staat een straf. [De straf is een geldboete van de eerste categorie. OF In geval van overtreding van de artikelen 2 tot en met 4 en artikel 6 kan het college een bestuurlijke boete opleggen van hoogstens € [bedrag].] Artikel 8. Moment waarop de regels gaan gelden Deze verordening treedt in werking met ingang van [datum]. Artikel 9. Oude regels zijn niet meer geldig De Verordening naamgeving en nummering (adressen) [naam gemeente en jaartal] wordt ingetrokken. Artikel 10. Overgang van oude naar nieuwe regels Namen en huisnummers die het college op grond van de vorige verordening heeft toegekend, blijven na inwerkingtreding van deze verordening gelden.

Artikel 11. Citeertitel Deze verordening wordt aangehaald als “Verordening straatnamen en huisnummers [naam gemeente en jaartal]”. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van [datum vergadering]. De voorzitter, De griffier,

Toelichting Algemeen deel

Inleiding Op 1 juli 2009 is de Wet Basisregistraties Adressen en Gebouwen in werking getreden (Wet BAG). Deze wet regelt hoe gegevens van adressen en gebouwen, zoals bouwjaar, oppervlakte, gebruiksdoel en locatie op een gestructureerde manier geregistreerd moeten worden. De registratie is een onderdeel van het overheidsstelsel van basisregistraties Artikel 6 van de Wet BAG verplicht gemeenten om woonplaatsen, straten en pleinen, maar ook ligplaatsen, standplaatsen, panden en verblijfsobjecten van een naam, nummer of begrenzing te voorzien. Dit is belangrijk voor een goede gestructureerde basisregistratie van adressen en gebouwen. De regels in deze verordening voeren dus uit wat in de wet staat, maar er worden ook aanvullende regels door de gemeenteraad vastgesteld. Bijvoorbeeld om de naamgeving van straten en het ophangen van straatnaamborden te regelen.

Inhoud verordening en belang van straatnamen en huisnummers (adressen) De Wet BAG bepaalt dat de beslissingen genoemd in artikel 6 door de gemeenteraad moeten worden genomen. Dit betekent dat de gemeenteraad verantwoordelijk is voor deze beslissingen. Deze verordening delegeert de beslissingsbevoegdheid aan het college van burgemeester en wethouders (het college). Het college kan dan de namen, huisnummers en begrenzing vaststellen en zo adressen toekennen. Adressen zijn heel belangrijk in het dagelijks leven. Ze zijn nodig voor hulpdiensten zoals de politie, brandweer, postbedrijven en ambulances. Maar ook voor makelaars, advocaten, notarissen en andere bedrijven. Deze organisaties kunnen hun werk niet goed doen zonder betrouwbare adresinformatie. Bewoners hebben ook belang bij goede adressering. Hierdoor zijn bewoners vindbaar voor vrienden, familie en bezorgdiensten. Bovendien zijn adressen belangrijk voor de overheid. Veel overheidsregistraties bevatten adressen, en adressen helpen bij het selecteren van gegevens uit deze registraties.

Het is de taak van de gemeente om met aandacht namen te geven aan straten, pleinen en plantsoenen en andere delen van de openbare ruimte en nummers toe te kennen aan gebouwen (huisnummers). Dit moet nauwkeurig gebeuren om verwarring te voorkomen en ervoor te zorgen dat iedereen goed vindbaar is. Vanwege de vindbaarheid is het ook belangrijk dat namen en huisnummers vanaf de weg zichtbaar zijn. Zo kunnen de hulpdiensten ook makkelijk het juiste adres vinden.

Regels en gevolgen bevoegdheid Op basis van artikel 4:81 van de Awb kan het college voor de bevoegdheid om straatnamen en huisnummers toe te kennen beleidsregels vaststellen. Dat zijn regels die voor het college bepalen hoe hij zijn taak uitvoert. Dit zijn bijvoorbeeld regels over waaraan een nieuwe straatnaam (of andere delen van de openbare ruimte) moet voldoen. Zo moeten namen niet te lang of lastig uit te spreken zijn. Daarnaast kan het college op grond van de verordening ook nadere regels vaststellen. Dit zijn bijvoorbeeld regels over hoe naam- en nummerborden en het formulier voor het aanvragen van een huisnummer er uit moeten zien. Dit zijn regels die het college en ook bewoners binden. Bij het gebruik van de bevoegdheid tot het geven van straatnamen en huisnummers op grond van de Wet BAG moet het college rekening houden met de belangen van vooral bewoners en bedrijven. Het wijzigen van een naam of huisnummer kan met name deze groepen treffen. Soms moet het college de gevolgen van deze wijzigingen regelen. Het college moet er bijvoorbeeld voor zorgen dat bewoners en bedrijven voldoende tijd krijgen om hun nieuwe adres te kunnen doorgeven. Als het college beslissingen neemt, kan daartegen in de regel bezwaar worden gemaakt of beroep worden ingesteld bij de rechter op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Alleen tegen het toekennen van een straatnaam of huisnummer kan dat volgens de rechtspraak niet (zie ABRvS 23-01-2013, ECLI:NL:RVS:2013:BY9258). Als er sprake is van de plicht om op het eigen pand een opgehangen bord te accepteren (gedoogplicht) is wel bezwaar en beroep mogelijk. Artikelsgewijs

Artikel 1

Dit artikel licht bepaalde woorden toe die worden gebruikt in deze verordening. In de definitie van naambord en huisnummerbord wordt ruimte geboden om ook op een andere manier dan een bord een naam en nummer weer te geven door de term 'afbeelding'. In artikel 4 van het Besluit BAG staat dat huisnummers bestaan uit (Arabische) cijfers waarbij dit eventueel kan worden aangevuld met één of meer letters. Tot slot is ook het begrip verantwoordelijke gedefinieerd. Dat is degene die verantwoordelijk is voor het uitvoeren van deze verordening als het gaat om het ophangen van borden bij een onroerende zaak die niet van de gemeente is. Het gaat meestal om een eigenaar, maar het kan ook gaan om een huurder of beheerder. Dit hangt af van wat de eigenaar heeft afgesproken in het contract dat gaat over de rechten die iemand heeft om zaken aan de onroerende zaak te bevestigen. Uiteraard op een vanaf de openbare weg goed zichtbare plek.

Artikel 2 Dit artikel regelt het ophangen van naamborden. Het college is verantwoordelijk voor het ophangen van voldoende naamborden op goede plekken zoals het begin of einde van een straat. Het college kan ook besluiten dat een verantwoordelijke dit zelf moet doen. Dat kan het geval zijn als een bord het beste op een gevel van een huis of bedrijf kan worden gehangen. In dat geval moet de verantwoordelijke dulden (gedogen) dat er een bord wordt opgehangen aan zijn schutting, gevel of andere door het college aangewezen plaats. Het college geeft bij het besluit aan hoe en waar de verantwoordelijke het bord moet ophangen.

Artikel 3 Bij het ophangen van huisnummers is de hoofdregel dat de verantwoordelijke die zelf ophangt op een vanaf de openbare weg zichtbare plek. Het kan zijn dat een plek waarvoor een nummer is uitgeven door het college nog niet klaar is. Bijvoorbeeld als een gebouw of schutting nog niet is gebouwd of verbouwd. Het college geeft dan een termijn aan waarbinnen een huisnummer moet worden opgehangen als de plaats wel gereed is.

Artikel 4 Straatnamen veranderen soms. Als bijvoorbeeld een straatnaam of huisnummer is gewijzigd, kan het college ervoor kiezen om de oude naam zichtbaar, maar doorgestreept, te laten hangen. Dat kan op één bord met beide namen of op twee afzonderlijke borden. In ieder geval kan het college de oude naam tot maximaal een jaar laten hangen. De verantwoordelijke moet dat dus een jaar dulden en kan dan het bord weghalen.

Artikel 5 Dit artikel regelt de relatie met artikel 6 van de Wet BAG. De Wet BAG kent complexe definities voor het afbakenen en aanwijzen van delen van gebouwen en plaatsen die een huisnummer kunnen ontvangen. Om deze zaken niet in de verordening te herhalen beperkt het eerste lid van artikel 5 zich tot het delegeren van de bevoegdheid die door de wetgever bij de gemeenteraad is neergelegd. Het gaat dan om het afbakenen van ligplaatsen, standplaatsen, verblijfsobjecten en panden en het bepalen van woonplaatsen. Op grond van artikel 156 van de Gemeentewet kan de gemeenteraad deze bevoegdheid aan het college overdragen. Het college kan dan verder de naamgeving van woonplaatsen en de straten of andere delen van de openbare ruimte en de huisnummering regelen. [Een verdere onderverdeling in [stadsdelen, wijken of buurten] schrijft de Wet BAG niet voor, maar is wel mogelijk. Het tweede lid biedt daar ook in de verordening de ruimte voor.] [Het college heeft op grond van het derde lid verder de bevoegdheid om nadere

regels vast te stellen. Die nadere regels gaan volgens de verordening in elk geval over hoe naam- en nummerborden er uit moeten zien en hoe die moeten worden opgehangen. ] Tot slot is in het [derde OF vierde lid] geregeld dat het college zich bij het toekennen van namen en huisnummers houdt aan het convenant inzake postcodes en de richtlijnen van het Centraal Bureau voor de Statistiek over de indeling van woonplaatsen in wijken en buurten.

Artikel 6 Het is de bedoeling dat naam- en nummerborden alleen op grond van een besluit van het college worden opgehangen. Om verwarring te voorkomen is het verboden om andere naam- of nummerborden (met al dan niet eigen verzonnen namen of nummers) op te hangen die zichtbaar kunnen zijn vanaf de openbare weg. Het verbod ziet alleen op namen van straten of andere delen van de openbare ruimte zoals een park of een plein. Dit verbod geldt niet voor namen die bijvoorbeeld eigenaren voor hun eigen huis gebruiken.

Artikel 7 Met deze bepaling worden toezichthouders aangewezen die daarmee de bevoegdheden krijgen op grond van hoofdstuk 5 van de Awb. [Het is aan gemeenten hoe zij de verordening willen handhaven: bestuursrechtelijk of strafrechtelijk. In dit

geval is voor [bestuursrechtelijke OF strafrechtelijke] handhaving gekozen waarbij een boete kan worden opgelegd.] Bepalingen over de handhaving middels een last onder bestuursdwang of onder dwangsom zijn niet in de verordening opgenomen. De bevoegdheid tot het opleggen van die sancties vloeit rechtstreeks voort uit artikel 125 van de Gemeentewet, wat de last onder dwangsom betreft in verbinding met artikel 5:32 van de Awb.

Artikel 10 Artikel 10 regelt het overgangsrecht (van oud naar nieuw). De namen en huisnummers die zijn gegeven op grond van de oude verordening blijven gelden ondanks dat er een nieuwe verordening is vastgesteld. Als deze namen of nummers worden aangepast, dan zal dat volgens de nieuwe regels gebeuren.

Implementatiehandleiding model verordening Modelverordening straatnamen en huisnummers 2024 Project Duidelijke Overheidscommunicatie De VNG is in 2021 het project Duidelijke Overheidscommunicatie gestart. Met dit project wil de VNG begrijpelijke taal in de communicatie van gemeenten bevorderen. Tegen die achtergrond heeft de VNG al 47 modelbrieven herschreven. Een volgend onderdeel van het project is het omzetten van een aantal modelverordeningen in voor iedereen begrijpelijke taal. Voor de selectie verordeningen hanteren we onder meer de volgende criteria: •

Het moet gaan om verordeningen met direct waarneembare maatschappelijke impact. De nadruk ligt op verordeningen die zich richten op de belevingswereld van inwoners en niet op doelgroepen van gespecialiseerde of professionele partijen die zich aan specifieke regels moeten houden.

•

Er moeten op basis van de verordeningen, naast het herschrijven in begrijpelijke taal, geen beleidsmatige wijzigingen nodig zijn die politiek gevoelig van aard zijn.

•

De verordeningen moeten niet al recent zijn aangepast of onder handen zijn vanwege andere wetgeving, bijvoorbeeld in verband met de wijziging van de Algemene wet bestuursrecht of de inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Aan de hand van deze criteria is inmiddels besloten in elk geval de Model Verordening naamgeving en nummering en de Model Parkeerverordening te herschrijven. Later dit jaar volgen nog twee andere verordeningen. Op basis van onze ervaringen stellen wij tot slot een handreiking voor gemeenten op. Deze handreiking verschijnt in de loop van 2025 en bevat tips en handvatten om verordeningen in begrijpelijke taal te herschrijven en het proces rondom de verordening inclusief in te richten. Daarbij willen we enerzijds een zo divers mogelijke groep inwoners betrekken bij het voorbereidingstraject. Anderzijds willen

we zorgen voor communicatie die voor zoveel mogelijk inwoners toegankelijk is rond het vaststellen en invoeren van de verordening. Inhoud werkzaamheden herschrijven verordening De eerste verordening die onder handen is genomen is de Verordening naamgeving en nummering uit 2018. Deze verordening regelt onder meer het toekennen van straatnamen en huisnummers en is dus omgevormd tot de Verordening straatnamen en huisnummers 2024. Daarbij is de nieuwe Model Verordening herschreven in sterk vereenvoudigde taal zonder af te doen aan de inhoud. Met name het artikel waarin een bevoegdheid die de Wet BAG aan de gemeenteraad toekent aan het college wordt gedelegeerd is ingrijpend herschreven. De Wet BAG geeft de opdracht aan de gemeenteraad tot het maken van een indeling van woonplaatsen, straten en andere delen van de openbare ruimte (zoals parken en pleinen) en de nummering van verblijfsobjecten, standplaatsen en ligplaatsen. Het huidig model delegeert dit naar het college en herhaalt daarbij de begrippen en bepalingen uit de wet. In de nieuwe verordening is ervoor gekozen om de regels voor de bewoners rondom naamgeving en nummering zo eenvoudig mogelijk op te schrijven. Het artikel dat de delegatie regelt is daarom summier en zakelijk gehouden zonder herhaling van complexe begrippen uit de Wet BAG. Deze zijn vooral voor de BAG-medewerkers relevant.

De bewoner krijgt met name te maken met de besluiten van het college. Het streven is om deze besluiten ook te herschrijven en gelijktijdig met deze modelverordening beschikbaar te hebben. Verder is de toelichting op de nieuwe modelverordening herschreven. Hierbij is ook de toelichting bij het huidige model het uitgangspunt geweest. De toelichting is alleen geactualiseerd als het gaat om de uitleg over de rechtsbescherming. Inhoud implementatiehandleiding Deze implementatiehandleiding staat stil bij die onderdelen van de nieuwe modelverordening die nog een keuze van gemeenten vragen. Het gaat allereerst om het introduceren van een verklarende tekst bij de verordening. Verder betreft het de artikelen 1, 3, 5, 7 en 10 van de nieuwe modelverordening. Hieronder wordt daar nader op ingegaan.

Verklarende ondertitel Bij de voorbereiding van deze modelverordening is de tekst meerdere keren getest bij verschillende groepen willekeurige mensen. Hieruit bleek onder andere dat er behoefte is aan een verklarende of samenvattende tekst die duidelijk maakt waar de verordening over gaat en waarvoor deze dient. Dit zou de begrijpelijkheid en toegankelijkheid voor veel mensen vergroten. Daarom is optioneel, boven de tekst van de leeswijzer, een tekst toegevoegd die dat doel dient. Deze tekst kunnen gemeenten bijvoorbeeld als ondertitel of overweging gebruiken.

Artikel 1 Het college heeft volgens de Wet BAG de openbare ruimte van de gemeente verdeeld in onder andere pleinen, straten, plantsoenen en woonplaatsen. Deze indeling wordt gebruikt in adressen, maar de gemeente kan ook op andere manieren worden ingedeeld, zoals in stadsdelen, wijken of buurten, waarbij CBS-richtlijnen gelden die nog hieronder nog aan bod komen. Deze keuze komt terug in de definitie van "naam" waarin de onderdelen staan die het college van een naam voorziet.

Artikel 3 Het college bepaalt hoe en wanneer een huisnummer moet worden opgehangen. Als de plek waar een bord moet worden opgehangen nog niet klaar is, geldt dat een nummer pas wordt opgehangen als dit wel mogelijk is. Het gaat bijvoorbeeld om een verbouwing die na een tijd is afgerond. In de verordening kan een termijn worden opgenomen. Het is van belang om een realistische termijn te kiezen die consistent is met andere termijnen die hiervoor gelden. Gezien het belang van de hulpdiensten om een adres vlot te vinden wordt de suggestie van een termijn van twee weken gedaan.

Artikel 5 Dit artikel regelt de relatie met artikel 6 van de Wet BAG. De Wet BAG kent complexe definities voor het afbakenen en aanwijzen van delen van gebouwen en plaatsen waaraan het college een huisnummer kan toekennen. Om deze zaken niet in de verordening te herhalen, beperkt de bepaling zich tot het delegeren van de bevoegdheid die door de wetgever bij de gemeenteraad is neergelegd. Het gaat dan om het afbakenen van ligplaatsen, standplaatsen en panden en het bepalen van

woonplaatsen en verblijfsobjecten. Artikel 156 van de Gemeentewet biedt de gemeenteraad ruimte die bevoegdheid aan het college over te dragen. Het artikel in de modelverordening bevat ook een optionele bepaling op grond waarvan het college nadere regels kan vaststellen. Via deze nadere regels kan het college voorwaarden verbinden aan de besluiten die inwoners krijgen voor het ophangen van borden en huisnummers op hun gevels. Bijvoorbeeld als het gaat om de kleur van het bord of de plaats op de gevel. Het advies is om goed na te gaan of deze optionele bepaling moet worden opgenomen en of het inderdaad nodig is regels in de vorm van algemeen verbindende voorschriften te stellen (die anderen rechtstreeks binden). Als de gemeente zelf de borden plaatst, zijn beleidsregels bijvoorbeeld voldoende. Het gaat dan over de eigen taak van de gemeente. Verder kan het college ook in een individueel besluit nog voorwaarden opnemen. Nadere regels zijn dan evenmin nodig. Gemeenten die hun verordening willen aanpassen en nu al over nadere regels beschikken, doen er dus goed aan om bij het aanpassen van de verordening na te gaan wat de inhoud van hun nadere regels is. Als het algemeen verbindende voorschriften regels zijn, moeten deze de nieuwe grondslag uit de verordening bevatten.

Als het om beleidsregels gaat, kunnen deze gebaseerd worden op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). In dat geval kunnen gemeenten er ook voor kiezen het optionele lid niet op te nemen. In dat geval moet het artikel opnieuw genummerd worden. Ten slotte is geregeld dat het college zich bij het toekennen van namen en huisnummers houdt aan het convenant inzake postcodes en de richtlijnen van het Centraal Bureau voor de Statistiek over de indeling van gemeenten in wijken en buurten.

Artikel 7 Met het eerste lid deze bepaling worden toezichthouders aangewezen die daarmee de bevoegdheden krijgen op grond van hoofdstuk 5 van de Awb. Het is vervolgens aan gemeenten om te bepalen hoe zij de verordening willen handhaven. Het model biedt daarvoor een optioneel tweede lid met een keuze

tussen bestuursrechtelijke of strafrechtelijke handhaving. Er kan echter ook voor worden gekozen het tweede lid volledig achterwege te laten. Bij zowel bestuursrechtelijke als strafrechtelijke handhaving is het mogelijk om in het opleggen van een boete te voorzien. Voor wat betreft de strafrechtelijke boete wordt verwezen naar een van de boetecategorieën in het Wetboek van Strafrecht. In dit geval een bedrag in de eerste categorie. Bij de bestuursrechtelijke boete moeten gemeenten zelf een bedrag bepalen. Dat moet dan wel een passend bedrag zijn. Bij de keuze tussen bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving moeten gemeenten nagaan wat voor hen het uitgangspunt is. Een strafrechtelijke sanctie is bestraffend, maar dat kan passen bij het belang dat een gemeente aan de vindbaarheid van een straat of huisnummer hecht. Een bestuursrechtelijke sanctie is vooral gericht op herstel tot een rechtmatige situatie. Dat kan voor een gemeente ook voorop staan. Bepalingen over een last onder bestuursdwang of onder dwangsom zijn niet in de verordening opgenomen. De bevoegdheid tot het opleggen van die sancties vloeit rechtstreeks voort uit artikel 125 van de Gemeentewet, wat de last onder dwangsom betreft in verbinding met artikel 5:32 van de Awb. Om die reden is het tweede lid ook een optionele bepaling.

Als gemeenten het tweede lid volledig laten vervallen is handhaving via een last onder bestuursdwang mogelijk.

Artikel 10 Dit artikel regelt het overgangsrecht (van oud naar nieuw). De namen en huisnummers die zijn gegeven op grond van de oude verordening blijven gelden ondanks dat er een nieuwe verordening is vastgesteld. Als deze namen of nummers worden aangepast dan zal dat volgens de nieuwe regels gebeuren.