(A7) Factsheet preventieve zorg Nieuwkomers GGD NOG 2024 + brief - D447379

Geachte raadsgriffiers, Hierbij ontvangt u een factsheet over de taken die GGD Noord- en Oost-Gelderland uitvoert voor Nieuwkomers. Vanuit gemeenten hebben wij hierover de afgelopen tijd vragen gekregen. In dit factsheet leggen wij uit wat de taak van onze organisatie voor deze doelgroep is, om welke groepen het gaat en hoe dit wordt bekostigd. Wilt u deze informatie onder de aandacht brengen bij de leden van uw raad? Met vriendelijke groet, Thijs Nijland directiesecretaris Werkdagen: ma-di-wo-do-vrijdagochtend

Rijksstraatweg 65 7231 AC Warnsveld Postbus 3 7200 AA Zutphen

T. 088 443 3270 / 06 2564 4118 (direct) T. 088 443 3000 (algemeen) E. t.nijland@ggdnog.nl W. www.ggdnog.nl

De informatie in dit bericht kan vertrouwelijk zijn en is alleen bedoeld voor de geadresseerde. Als je dit bericht per ongeluk hebt gekregen, vragen we je om de inhoud niet te gebruiken en de afzender meteen te informeren door het bericht terug te sturen. En het bericht inclusief bijlage(n) daarna te verwijderen.

Factsheet preventieve zorg Nieuwkomers GGD Noord- en Oost-Gelderland voert namens gemeenten publieke gezondheidstaken uit voor Nieuwkomers. Vanuit gemeenten hebben wij hierover de afgelopen tijd vragen gekregen. In dit factsheet leggen wij uit wat de taak van onze organisatie voor deze doelgroep is, om welke groepen het gaat en hoe dit wordt bekostigd.

Huidige situatie Nieuwkomers De toestroom van vluchtelingen is al jaren een belangrijk onderwerp, de verwachting is dat de toestroom van Nieuwkomers ook de komende jaren een actueel thema blijft.

Belang preventieve zorg voor Nieuwkomers

Lees verder

Lees verder

Categorieën Nieuwkomers en opdrachtgevers Als GGD Noord- en Oost-Gelderland onderscheiden we 3 verschillende categorieën Nieuwkomers. Per categorie wijkt de opdrachtgever, financiering of de uit te voeren dienstverlening af.

Lees verder Jeugdgezondheidszorg (JGZ)

Aangeboden dienst­ verlening gemeentelijk zorg Nieuwkomers Lees verder

Het takenpakket van de GGD voor de jeugdgezondheidszorg 4 tot 18-jarigen bestaat uit:

Lees verder

Inspectie Technische Hygiënezorg

Lees verder

Gezondheids­ voorlichting Knelpunten en oplossingen

Het takenpakket van de Technische Hygiënezorg bestaat uit:

Lees verder

Infectieziekten bestrijdingen preventie (IZB)

Lees verder

Lees verder

Definitie Nieuwkomers De definitie van Nieuwkomers gehanteerd door GGD Noord- en Oost-Gelderland: Asielzoekers, statushouders en ontheemden (bijvoorbeeld Oekraïners) die in asielzoekerscentra (AZC’s), noodopvang en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV-)opvang, of een andere woonlocatie binnen de 22 gemeenten van GGD Noord- en Oost-Gelderland verblijven.

Huidige situatie Nieuwkomers De toestroom van vluchtelingen is al jaren een belangrijk onderwerp, de verwachting is dat de toestroom van Nieuwkomers ook de komende jaren een actueel thema blijft door: Terug naar factsheet

• Oorlogen, klimaatverandering en het ontbreken van perspectief in het land van herkomst,

brengen wereldwijd een continue vluchtelingenstroom op gang; • De opvang van ontheemde Oekraïners duurt veel langer dan verwacht, de toestroom zet door; • Langdurig samenleven in een asielzoekerscentrum (AZC) of noodopvanglocatie is voor alle

betrokkenen zwaar als het langer duurt dan verwacht, door beperkte ruimte, minder privacy, samenleven met onbekenden, onzekerheid en vooral een gebrek aan lange termijn perspectief; • Problematiek die thuis al aanwezig was, manifesteert zich ook hier, wat kan leiden tot complexe

(psychosociale) problematiek.

Belang preventieve zorg voor Nieuwkomers

Terug naar factsheet

Als GGD gaan we uit van Positieve Gezondheid, dit betekent een bredere kijk op gezondheid, die uitgaat van het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Het verbeteren van de gezondheid in brede zin voor Nieuwkomers heeft op de korte en lange termijn een positieve impact. Gezonde Nieuwkomers zijn beter in staat te participeren in de samenleving, leggen doorgaans minder druk op het zorgsysteem en zorgen voor minder overlast en escalaties. GGD Noord- en Oost-Gelderland is in het uitvoeren van preventieve zorg aan Nieuwkomers onmisbaar. Daarnaast heeft GGD Noord- en Oost-Gelderland een adviserende rol naar gemeenten en kan voor gemeenten dienen als sparringpartner op dit thema.

Categorieën Nieuwkomers en opdrachtgevers Als GGD Noord- en Oost-Gelderland onderscheiden we 3 verschillende categorieën Nieuwkomers. Per categorie wijkt de opdrachtgever, financiering of de uit te voeren dienstverlening af. • Publieke Gezondheid Asielzoekers (PGA) dienstverlening

Terug naar factsheet

Asielzoekers woonachtig in een opvanglocatie van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en in afwachting van een verblijfstatus. De dienstverlening is geregeld volgens het contract Publieke Gezondheid Asielzoekers (PGA) dat GGD GHOR Nederland namens de GGD’en met het COA heeft gesloten. Financiering komt rechtstreeks van het COA. • Oekraïners

Oekraïners mogen vanwege hun Europese status vrij in de Europese Unie verblijven. Sinds de plotselinge grote toestroom van Oekraïners in 2022, heeft Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG) een coördinerende rol in informatiedeling, plaatsing bij gemeenten, schouwen van nieuwe locaties en regionale communicatie en kennisoverdracht. Dienstverlening en financiering is geregeld vanuit de gemeenten en VNOG. • Overige Nieuwkomers

Dit is een divers samengestelde groep: statushouders, ontheemden, expats en seizoenarbeiders zijn woonachtig in de gemeente of in gemeentelijke (nood) opvanglocaties. De financiering van de dienstverlening loopt via de inwonerbijdrage voor basistaken of via extra bijdragen voor plusopdrachten.

Aangeboden dienstverlening gemeentelijk zorg Nieuwkomers Terug naar factsheet

GGD Noord- en Oost-Gelderland heeft als taak het beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van de inwoners van Noord- en Oost-Gelderland. De doelgroep Nieuwkomers die onder de zorg van de gemeenten vallen, komen net als alle andere mensen woonachtig in de regio, in aanmerking voor preventieve zorg vanuit de GGD. GGD Noord- en Oost Gelderland biedt vanuit verschillende disciplines preventieve zorg aan Nieuwkomers woonachtig in de gemeente.

Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Het takenpakket van de GGD1 voor de jeugdgezondheidszorg 4 tot 18-jarigen bestaat uit: • Na de (verplichte) registratie bij de gemeente legt de GGD voor iedere Nieuwkomer tussen

de 4 en 18 jaar een digitaal kinddossier aan; Terug naar factsheet

• Nieuwkomers hebben recht op jeugdgezondheidszorg, net als alle kinderen in onze regio.

Doordat zij vaak pas zeer kort in Nederland zijn, is extra inzet van jeugdgezondheidszorg nodig. Hiervoor voert GGD Noord- en Oost-Gelderland een entree onderzoek uit. In het entree onderzoek wordt aandacht besteed aan onder andere de medische voorgeschiedenis, het vluchtverhaal, lichamelijke klachten, psychisch welbevinden en vaccinaties. Na het entree onderzoek bepaalt de zorgprofessional of en welke verdere acute hulp nodig is; • Na het gezondheidsonderzoek worden de reguliere taken uit het basistakenpakket

Jeugdgezondheidszorg aangepast; • Opstarten en uitvoeren van het Rijksvaccinatieprogramma, dat kinderen beschermt tegen

een aantal ernstige infectieziekten.

1 D  e jeugdgezondheidszorg voor 0 tot 4-jarigen wordt in Noord- en Oost-Gelderland uitgevoerd door Yunio, Icare en Vérian. In Apeldoorn voert het Centrum Jeugd en Gezin Apeldoorn de jeugdgezondheidszorg voor 0 tot 18-jarigen uit.

Infectieziekten bestrijding- en preventie (IZB)

Terug naar factsheet

Team Infectieziektebestrijding van de GGD richt zich op het voorkomen, signaleren en bestrijden van infectieziekten. Daarbij zorgt de GGD voor een volledig beeld van de verspreiding en voor adviezen over effectieve interventies en beleid. Daarbij kan het gaan om adviezen en voorlichting aan (groepen) bewoners en locatiemanagers. Mensen afkomstig uit landen waar tuberculose veel voorkomt, ontvangen bij aankomst in Nederland een verplichte tuberculose screening door de GGD. Asielzoekers en statushouders ontvangen deze screening direct bij aankomst in Nederland, voor ontheemden vindt deze screening plaats wanneer de persoon langer dan 3 maanden in Nederland verblijft. De GGD behandelt en begeleidt nieuwkomers met tbc-besmettingen en vaccineert indien nodig.

Inspectie Technische Hygiënezorg (THZ) Het takenpakket van de Technische Hygiënezorg bestaat uit: • Het uitvoeren van een nulmeting (bij voorkeur voor opening) van een nieuwe noodopvanglocatie.

Terug naar factsheet

In deze nulmeting worden de collectieve voorzieningen, zoals sanitair en kookgelegenheden in de noodopvanglocatie, beoordeeld en ontvangt de locatiemanager een rapport met eventuele verbeterpunten; • Het optioneel aanbieden van jaarlijkse THZ-inspectie van de collectieve voorzieningen in de

noodopvanglocaties, van de THZ-inspectie wordt een rapport opgesteld; • In afstemming met de locatiemanager wordt voorlichting gegeven over hygiëne op de COA

opvanglocatie aan medewerkers van de locatie.

Gezondheidsvoorlichting

Terug naar factsheet

Op afroep worden er op gemeentelijke opvanglocaties gezondheidsvoorlichtingen georganiseerd. De inhoud van de gezondheidsvoorlichtingen wordt afgestemd met de locatiemanager. Voorbeelden van onderwerpen zijn: leefstijl en hygiëne, seksuele gezondheid, vaccinaties, (het voorkomen van) scabiës en opvoeden in 2 culturen. Naast de gezondheidsvoorlichtingen neemt een aantal gemeenten aparte dienstverlening bij GGD Noord- en Oost-Gelderland af voor het geven van beleidsadvies voor Nieuwkomers. De GGD doet jaarlijks een aanbod in een ‘aanbiedingsbrief’. Gemeenten kunnen hiervoor de keuze maken benodigde uren in te kopen.

Knelpunten en oplossingen • De opvang van nieuwkomers is een complex vraagstuk voor de betrokken overheidsorganen.

Ook voor GGD’en vormt de zorg voor Nieuwkomers een voortdurende uitdaging. • Door de vele wijzigingen is het (ook) voor de GGD lastig om zicht te hebben en te blijven

Terug naar factsheet

houden op de verschillende groepen Nieuwkomers in de regio. • De verschillende teams binnen de GGD die de zorg voor Nieuwkomers uitvoeren ervaren

een hoge werkdruk. • Om de organisatie en afstemming rond de zorg voor Nieuwkomers te verbeteren heeft de

GGD een coördinator aangesteld. Deze coördinator heeft een verbindende en signalerende rol, en functioneert als schakel tussen de interne teams, management, opdrachtgevers, samenwerkingspartners en de landelijke organisatie GGD GHOR Nederland. • De GGD heeft verschillende taken voor Nieuwkomers en heeft daardoor te maken met verschillende

vormen van financiering en opdrachten. In de afgelopen maanden heeft GGD Noord- en OostGelderland meer zicht gekregen op de inzet vanuit de GGD en de bijbehorende financieringsstromen. Verdere verdieping in de inkomsten en uitgaven is noodzakelijk. Het financieel kader wordt gevormd door de bestaande inwonerbijdrage van de gemeenten en de verschillende aparte vergoedingen voor de verschillende doelgroepen.