A3 - VNG - Ledenbrief Nieuwe Model Winkeltijdenverordening 2025 D473666

Weijers, Chantal Van: Verzonden: Aan: Onderwerp:

VNG <info@vng.nl> vrijdag 12 december 2025 17:43 Gemeente Brummen Lbr. 25/064 - Nieuwe Model Winkeltijdenverordening 2025

Lees online | Gegevens wijzigen

Ter bescherming van uw priv acy is deze afbeelding niet automatisch v an internet gedownload. Logo VNG

Lbr. 25/064 - Nieuwe Model Winkeltijdenverordening 2025 12 december 2025

Geachte leden van college en gemeenteraad, Aanleiding en inleiding De VNG startte in 2021 het project Duidelijke Overheidscommunicatie. Het projectdoel is dat gemeenten duidelijkere taal gebruiken. Binnen dit project heeft de VNG al 47 modelbrieven herschreven. Een ander onderdeel is het herschrijven van Model Verordeningen in duidelijke taal zodat iedereen ze kan begrijpen.

Volledige brief met bijlagen

Contact

Afmelden

vng.nl

Gegevens wijzigen

Ter bescher ming van uw priv acy is deze afbeeldi ng niet

Dit bericht is verzonden door de VNG. Lees onze proclaimer.

1

Nieuwe Model Winkeltijdenverordening 2025 Brief

Gerelateerde onderwerpen Economie, Breed mkb en innovatie

vrijdag 12 december 2025

Ledenbrief nummer Lbr. 25/064 Geachte leden van college en gemeenteraad, Aanleiding en inleiding De VNG startte in 2021 het project Duidelijke Overheidscommunicatie. Het projectdoel is dat gemeenten duidelijkere taal gebruiken. Binnen dit project heeft de VNG al 47 modelbrieven herschreven. Een ander onderdeel is het herschrijven van Model Verordeningen in duidelijke taal zodat iedereen ze kan begrijpen.

Volledige brief Nieuwe Model Winkeltijdenverordening 2025 (153kB)

Bijlage(n) Model Winkeltijdenverordening 2025 met toelichting (78kB) Implementatiehandleiding Model Winkeltijdenverordening 2025 (74kB)

Aan de leden

Datum

12 december 2025 Ons kenmerk

U202500801 Lbr. 25/064 Telefoon

070-373 83 93 Bijlage(n)

2

Onderwerp

Nieuwe Model Winkeltijdenverordening 2025

Geachte leden van college en gemeenteraad, Aanleiding en inleiding De VNG startte in 2021 het project Duidelijke Overheidscommunicatie. Het projectdoel is dat gemeenten duidelijkere taal gebruiken. Binnen dit project heeft de VNG al 47 modelbrieven herschreven. Een ander onderdeel is het herschrijven van Model Verordeningen in duidelijke taal zodat iedereen ze kan begrijpen. Bij de keuze voor welke Model Verordeningen we herschrijven, gebruikt de VNG de volgende criteria: • Het gaat om Model Verordeningen die direct invloed hebben op inwoners. • Het mag niet gaan om Model Verordeningen die politiek gevoelig zijn. • Het mag niet gaan om Model Verordeningen die al kortgeleden zijn aangepast door andere wetten, zoals de Algemene wet bestuursrecht of de Omgevingswet. Op basis hiervan hebben we ervoor gekozen om de Model Winkeltijdenverordening te herschrijven. Eerder herschreven we al de Model Verordening straatnamen en huisnummers, de Model Parkeerverordening en de Model Verordening rechtspositie raads- en commissieleden. Op basis van onze ervaringen hebben we tot slot een handreiking (pdf, 2 MB) gemaakt voor gemeenten. Hierin staan tips en voorbeelden voor het schrijven van verordeningen in duidelijke taal. Herschreven Model Winkeltijdenverordening 2025 Hierbij ontvangt u de nieuwe Model Winkeltijdenverordening 2025.

U krijgt daarbij een toelichting en een implementatiehandleiding. De inhoud van de Model Verordening is hetzelfde als in het eerdere model uit 2013. Alleen het taalgebruik is aangepast.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

vng.nl

Evaluatie Winkeltijdenwet Het Ministerie van Economische Zaken heeft overigens een evaluatie van de Winkeltijdenwet aangekondigd. De verwachting is dat die evaluatie in 2026 plaats zal vinden en dat dan ook bij gemeenten navraag zal worden gedaan over de ervaringen met de Winkeltijdenwet. De evaluatie zou vervolgens ook tot een wetswijziging kunnen leiden. Als dat zo is, dan zal de VNG nagaan of het ook nodig is de Model Winkeltijdenverordening aan te passen. Bijlagen 1. Model Winkeltijdenverordening 2025 met toelichting 2. Implementatiehandleiding Model Winkeltijdenverordening 2025 Informatie De VNG-Model Verordeningen met toelichting staan in de Kennisbank Decentrale Regelgeving (www.decentraleregelgeving.nl). De Model Verordeningen zonder toelichting vindt u in Modellen Decentrale Regelgeving (https://puc.overheid.nl/mdr/). Heeft u vragen over de inhoud van deze brief of over deze Model Verordening? Neem dan contact op met het Klantcontactcentrum van de VNG via telefoon (070-373 8393) of e-mail (info@vng.nl). Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

dr. mr. L.K. Geluk Algemeen directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/2

20251212-bijlage-1-model-winkeltijdenverordening-incl-toelichting  Een kopie bewerken

Pagina 1 van 7



Toegankelijkheidsmodus

100% Feedback geven aan Microsoft

Implementatiehandleiding model Winkeltijdenverordening 2025 (nieuw model, december 2025) Inleiding De VNG startte in 2021 het project Duidelijke Overheidscommunicatie. Het projectdoel is dat gemeenten duidelijkere taal gebruiken. Binnen dit project heef t de VNG al 47 modelbrieven herschreven. Een ander onderdeel is het herschrijven van modelverordeningen in duidelijke taal zodat iedereen het kan begrijpen. Bij de keuze voor welke verordeningen we herschrijven, gebruikt de VNG de volgende criteria: • Het gaat om verordeningen die direct invloed hebben op inwoners. • Het mag niet gaan om verordeningen die politiek gevoelig zijn. • Het mag niet gaan om verordeningen die al kortgeleden zijn aangepast door andere wetten, zoals de Algemene wet bestuursrecht of de Omgevingswet. Op basis hiervan hebben we gekozen om de Model Winkeltijdenverordening te herschrijven. Eerder herschreven we al de Model Verordening straatnamen en huisnummers en de Model Parkeerverordening. Daarbij wordt op dit moment de Model Verordening rechtspositie raads- en commissieleden herschreven. Op basis van onze ervaringen hebben we tot slot een handreiking gemaakt voor gemeenten. Hierin staan tips en voorbeelden voor het schrijven van verordeningen in duidelijke taal.

Inhoud implementatiehandleiding Deze handleiding licht het nieuwe model voor de Winkeltijdenverordening toe, op de onderdelen waarover gemeenten keuzes moeten maken. De handleiding richt zich dus specif iek op degenen die de gemeentelijke keuzes begeleiden en de verordening en de toelichting opstellen. Daarbij moet de handleiding uiteraard worden gelezen in nauwe samenhang met de modelverordening en de modeltoelichting. Vooraf: wettelijk kader en onderbouwing keuzes Voor de keuzes die in de Model Winkeltijdenverordening te maken zijn, is van belang dat in de Winkeltijdenwet een aantal verboden opgenomen is. Zo moeten winkels op werkdagen vóór 6.00 en na 22.00 uur, op zondagen en op bepaalde f eestdagen gesloten zijn. Het Winkeltijdenbesluit geef t voor enkele categorieën van winkels een vrijstelling, maar gemeenten zijn vrij om in aanvulling hierop ook voor andere winkels ruimere openingstijden toe te staan. Het beperken van de openingstijden is niet toegestaan. Als een gemeente de openingstijden in de Winkeltijdenwet wil verruimen, dan moet de gemeente raad daarvoor een verordening vaststellen. In die verordening kan de gemeenteraad zowel algemene als individuele uitzonderingen mogelijk maken. Bij de algemene uitzonderingen gaat het om vrijstellingen die voor alle winkels gelden die onder de regels voor de vrijstelling vallen.

Bij de individuele uitzonderingen, de onthef f ingen, gaat het om uitzonderingen in specif ieke gevallen. Bij het toestaan van ruimere openingstijden moet de gemeenteraad vanzelf sprekend wel rekening houden met de belangen van inwoners, ondernemers en bezoekers. Toelichting keuzes per artikel Inleidende tekst Bij het opstellen van de modelverordening is gebleken dat er behoef te is aan een korte tekst die duidelijk maakt waar de verordening over gaat en waarvoor deze dient. Dit vergroot de begrijpelijkheid en toegankelijkheid. Daarom is daarvoor een f acultatieve tekst opgenomen onder de titel van de verordening. Artikel 1. Def inities Vereniging van Nederlandse Gemeenten Pagina 1 van 5

Winkel Als gemeenten de mogelijkheden voor vrijstellingen of onthef f ingen willen uitbreiden naar ambulante handel of bepaalde vormen daarvan, of de mogelijkheden voor vrijstellingen of onthef f ingen juist tot ambulante handel willen beperken, moeten zij de artikelen in de verordening daarop aanpassen. Bij het besluiten over regels voor vrijstellingen en onthef f ingen is het in elk geval belangrijk om goed het verschil tussen het eerste en het tweede lid van artikel 2 van de Winkeltijdenwet in de gaten te houden. De model Winkeltijdenverordening van de VNG bevat alleen regels over winkels in de zin van de Winkeltijdenwet. Het gaat dan om voor het publiek toegankelijke besloten ruimten, waarin goederen aan particulieren plegen te worden verkocht van het eerste lid, en de detailhandel zoals bedoeld in het tweede lid van artikel 2 Winkeltijdenwet. Regels voor overige detailhandel zijn te vinden in bijvoorbeeld de VNG model APV en model Marktverordening. Deze modellen zijn te raadplegen via de Kennisbank Decentrale Regelgeving. Zo is een (al dan niet op zondag gehouden) braderie een evenement, waarvoor een evenementenvergunning als bedoeld in de APV vereist is. Feestdagen In artikel 2, eerste lid van de Winkeltijdenwet is bepaald op welke dagen en tijden winkels gesloten moeten zijn.

Naast zondagen betref t dit Nieuwjaarsdag, Goede Vrijdag na 19.00 uur, tweede Paasdag, Hemelvaartsdag, tweede Pinksterdag, 24 december na 19.00, eerste en tweede Kerstdag en 4 mei na 19.00 uur. Feestdagen zoals Koningsdag en 5 mei vallen niet onder de verplichte winkelsluiting. Mocht Koningsdag op een zondag vallen, dan wordt Koningsdag op de zaterdag daarvoor gevierd. Het is aan de winkeliers zelf om te bepalen of ze op deze f eestdagen open willen zijn. Artikel 2 tot en met 4: algemene vrijstellingen Omdat gemeenten volledig vrij zijn in het vorm geven van de Winkeltijdenverordening is het denkbaar dat de gemeenteraad kiest voor een verordening met alleen een vrijstellingsregeling, alleen een onthef f ingsregeling of een verordening met beide regelingen. Omdat de meeste gemeenten in elk geval in een onthef f ingsregeling voorzien, is in het model alleen de vrijstellingsregeling als keuzemogelijkheid (f acultatief ) opgenomen. Bij het bepalen van de regels van de vrijstellingsregeling zijn er op hoof dlijnen twee varianten: 1.

In de eerste plaats is een vrijstelling mogelijk die voor alle winkels geldt. In dat geval moet een gemeente bij artikel 2 voor de eerste variant kiezen en in dat artikel aangegeven of de vrijstelling voor werkdagen, zondagen of f eestdagen geldt. En dan bovendien de tijden nog invullen en eventueel aangeven welke beperkingen of voorschrif ten er gelden. Dus bijvoorbeeld: 1. Winkels mogen, in aanvulling op de openingstijden in de Winkeltijdenwet, ook open zijn op werkdagen tussen 22.00 en 24.00 uur, op zon- en f eestdagen tussen 12.00 en 18.00 uur en op Koningsdag van 10.00 tot 20.00 uur. 2. Bij deze vrijstelling gelden de beperkingen dat: a. winkels op 4 mei vanaf 19.00 uur gesloten moeten zijn; b. er na 23.00 uur geen alcoholhoudende drank mag worden verkocht . 3. Bij deze vrijstelling gelden de voorschrif ten dat: a. bevoorrading op werkdagen na 22.00 uur niet toegestaan is; b. buitenreclame op zon- en f eestdagen niet toegestaan is.

2. In de tweede plaats is een vrijstelling per verbod uit de Winkeltijdenwet mogelijk . In dat geval moet een gemeente voor de tweede variant van artikel 2, artikel 3 of artikel 4 kiezen en per artikel aangeven voor welke gevallen de vrijstelling geldt. Daarbij kan een gemeente onderscheid maken naar winkels per

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Pagina 2 van 5

gebied, per branche of categorie, maar ook naar bepaalde perioden, dagen of evenementen. Ook dan moet de gemeente overigens nog wel de tijden invullen. Bij een onderscheid per gebied kan het bijvoorbeeld gaan om het noemen van bepaalde wijken of gebieden, maar ook om bijvoorbeeld winkelcentra of recreatieparken. Dus bijvoorbeeld: 2. Het eerste lid geldt alleen voor winkels in de volgende gebieden: a. het centrumgebied zoals aangegeven op de kaart in de bijlage; b. de winkelcentra Koopmeent, Oostplein en Vaartwijk. Bij het onderscheid per branche of categorie valt bijvoorbeeld te denken aan avondwinkels, supermarkten, bakkerijen of winkels met bepaalde artikelen voor sport of hobby. Dus bijvoorbeeld: 3. Het eerste lid geldt alleen voor winkels in de volgende branches of categorieën: a. supermarkten; b. bouwmarkten; c. tuincentra. Bij de perioden, dagen of evenementen is het mogelijk de data rond kerst te noemen, maar ook bijvoorbeeld Bevrijdingsdag, koningsnacht of bepaalde lokale f eestdagen en evenementen zoals braderieën en kermissen. Dus bijvoorbeeld: 4. Het eerste lid geldt alleen voor de volgende evenementen: a. koningsdag; b. jaarlijkse paardenmarkt; c. jaarlijks proef f estijn.

Ook kunnen gemeenten winkeliers hierin zelf een keuze laten maken en bijvoorbeeld regelen dat winkels gedurende maximaal tien zondagen per jaar open mogen zijn of dat zij gedurende maximaal drie weken per jaar ruimere openingstijden op werkdagen mogen hanteren. Dus bijvoorbeeld: 1. Winkels mogen, in aanvulling op de openingstijden in de Winkeltijdenwet, op maximaal tien door de winkelier te bepalen zondagen per kalenderjaar open zijn tussen 12.00 en 18.00 uur. 2. Winkels mogen, in aanvulling op de openingstijden in de Winkeltijdenwet, tijdens maximaal drie door de winkelier te bepalen weken per kalenderjaar ook open zijn op werkdagen tussen 22.00 en 24.00 uur. Bij het vastleggen van een vrijstelling hoef t een gemeente alleen de beperkingen op te nemen. Als er bijvoorbeeld geen beperking naar gebied is (en de vrijstelling dus voor heel de gemeente geldt), hoef t de gemeente het werkingsgebied van de vrijstelling niet uit te schrijven. Overigens biedt de Winkeltijdenwet ook de mogelijkheid om een vrijstelling onder beperkingen te verlenen of en er voorschrif ten aan te verbinden. Deze beperkingen en voorschrif ten moeten vanzelf sprekend wel binnen het kader en de doelstellingen van de Winkeltijdenwet blijven. Te denken is bijvoorbeeld aan beperkingen en voorschrif ten die de omgeving, de veiligheid, de openbare orde en de rust beschermen.

Het gaat bij de beperkingen bijvoorbeeld om de openingstijden van de winkels of het aangeboden assortiment (zoals een verbod op de verkoop van alcohol). Bij de voorschrif ten kan het bijvoorbeeld gaan om regels over de bevoorrading, het opruimen van af val of het maken van reclame.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Pagina 3 van 5

Dus bijvoorbeeld: 2. Bij deze vrijstelling gelden de beperkingen dat: a. winkels op 4 mei vanaf 19.00 uur gesloten moeten zijn; b. er in het horecaconcentratiegebied na 23.00 uur geen alcoholhoudende drank mag worden verkocht ; c. er geen gelegenheid tot het nuttigen van drank of etenswaren ter plaatse mag worden gegeven. 3. Bij deze vrijstelling gelden de voorschrif ten dat: a. bevoorrading op werkdagen na 22.00 uur niet toegestaan is; b. buitenreclame op zon- en f eestdagen niet toegestaan is; c. er tijdens de verlengde openstelling geen bezorging vanuit de winkel mag plaatsvinden. NB: Als de keuzemogelijkheden zijn ingevuld , moet de artikelnummering nog wel kloppen. Delegatie Een eerdere versie van de Winkeltijdenwet bevatte een grondslag om de vrijstellingsbevoegdheid aan het college te delegeren. In 2013 is de wet gewijzigd en is deze grondslag uit de wet gehaald. Sindsdien is het advies om deze bevoegdheid niet aan het college toe te kennen. Dit ondanks de algemene delegatiegrondslag in artikel 156 van de Gemeentewet. Zie hierover ook de annotatie bij: CBb van 2 f ebruari 2015, (ECLI:NL:CBB:2015:453), Gst. 2016/55 m.n. Adriaanse.

Artikel 5 en 6: individuele onthef f ingen Voor het geval een wens van een ondernemer voor verruimde openingstijden buiten de regels van de Winkeltijdenwet én buiten de mogelijkheden van vastgestelde algemene uitzonderingen (vrijstellingen) valt, geven deze artikelen het college de mogelijkheid om onthef f ingen te verlenen. Een onthef f ing is bedoeld voor specif ieke en meer individuele gevallen. Tegen die achtergrond moet een gemeente in artikel 5, eerste lid invullen waarvoor een winkelier de onthef f ing kan aanvragen en of het dus om een onthef f ing voor werkdagen, zondagen of f eestdagen gaat. Bovendien moet een gemeente invullen wat de maximale tijdsblokken voor een onthef f ing kunnen zijn. Dus bijvoorbeeld: 1. Het college kan een eigenaar of beheerder van een winkel op aanvraag onthef f ing verlenen van het verbod in de Winkeltijdenwet om op werkdagen tussen 22.00 en 24.00 uur, op zondagen tussen 12.00 en 20.00 uur en op f eestdagen tussen 12.00 en 18.00 uur open te zijn. Het f acultatieve tweede lid van artikel 5 biedt de mogelijkheid om de onthef f ingsbevoegdheid te beperken. Bijvoorbeeld door deze tot winkels in een bepaald gebied of in een bepaalde branche of categorie te beperken. Ook is een beperking tot bepaalde perioden, dagen of evenementen mogelijk.

In dit kader wordt verwezen naar de opmerkingen over gebieden, branches, categorieën, perioden, dagen en evenementen bij de bepalingen over vrijstellingen en ook naar de voorbeelden die daar zijn genoemd Tot slot kan een onthef f ing ook tot hele specif ieke gevallen worden beperkt. Dus bijvoorbeeld: 1. Het college kan een eigenaar of beheerder van een winkel die levensmiddelen verkoopt op aanvraag onthef f ing verlenen van het verbod in de Winkeltijdenwet om tijdens de ramadan vanaf twee uur voor zonsopgang en twee uur voor zonsondergang open te zijn. In de toelichting op deze bepalingen is gemeld dat er bij een onthef f ing eventueel sprake kan zijn van een schaars recht. Voor een schaars recht geldt dat een gemeente dat altijd alleen voor bepaalde tijd kan verlenen. Verder moet een gemeente schaarse rechten eerlijk verdelen en moet helder zijn hoe die verdeling plaatsvindt. In de Model Winkeltijdenverordening wordt het aan het college gelaten om hiervoor regels vast te stellen. Het college moet die regels wel goed kunnen onderbouwen. Vereniging van Nederlandse Gemeenten Pagina 4 van 5

Overigens kan het college ook aan een onthef f ing beperkingen en voorschrif ten verbinden. In dit kader wordt verwezen naar de opmerkingen over beperkingen en voorschrif ten bij een vrijstelling. Artikel 7. Toezicht en handhaving Aanvullend op de modelverordening en modeltoelichting wordt opgemerkt dat er bij de implementatie aandacht moet zijn voor de handhaving en het toezicht. Wanneer winkels open mogen of dicht moeten zijn, is in beginsel geregeld in de Winkeltijdenwet. Als een winkel open is buiten de tijden van de Winkeltijdenwet én daarvoor geen gemeentelijke vrijstelling of onthef f ing geldt, is dat een overtreding van de Winkeltijdenwet. Dan kan op basis daarvan handhavend worden opgetreden. Overtredingen van de landelijke Winkeltijdenwet, maar ook de daarop gebaseerde regels in de gemeentelijke Winkeltijdenverordening, zijn economische delicten op grond van de Wet op de Economische Delicten (hierna: WED). Deze economische delicten zijn in de WED aangemerkt als overtredingen (zie artikel 2, vierde lid, van de WED). Deze overtredingen worden bestraf t met hechtenis van ten hoogste zes maanden of een geldboete van de vierde categorie (€ 19.000). Toezicht wordt gehouden door de politie en door gemeentelijke toezichthouders. Voor de gemeentelijke toezichthouders geldt dat die dan wel over een aanwijzing moeten beschikken die ook geldt voor de Winkeltijdenwet.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Pagina 5 van 5