A3 - Raadsinformatiebrief Ruimtelijk Regioverhaal, bijlage en reactie op zienswijzen begroting 2024 Regio Stedendriehoek D417145 DOOR GROENLINKS

Gearchiveerd: vrijdag 15 september 2023 11:13:09 Van: Annick Bakker Verzonden: donderdag 14 september 2023 14:39:51 Aan: Dennie Kattenberg; Balduk, Diede; Ita Joosten; Griffie Heerde; Griffie Zutphen; Ingrid Heijmans; Marit Stam; Peter de Boer Cc: Brigit Huijsmans; Janssen, Geert; Jacob Spronk; Lodder, T (Tim); Joyce Zweers; Reijlink, MJB (Maaike); Mark, Maita van der; Marlies Chang; Mieke Groters; Wouter IJsseldijk; Helen Bernard; Heleen Hartkamp; Marieke Titsing; Ineke Lijnema; Henk Beekhuis Onderwerp: Raadsinformatiebrief Ruimtelijk Regioverhaal + bijlage en reactie op zienswijzen begroting 2024 Regio Stedendriehoek Precisie: Normaal Bijlagen: Reactie zienswijze Apeldoorn 23-08-2023.pdf ;Reactie zienswijze Lochem 23-08-2023.pdf ;2023-4681809 Gemeente Apeldoorn zienswijze Begroting 2024 Regio Stedendriehoek.pdf ;2023-271316 Gemeente Lochem zienswijze Begroting 2024 Regio Stedendriehoek.pdf ;Kansen en Knelpuntennotitie Regio Stedendriehoek DEF.pdf ;Raadsinformatiebrief Ruimtelijk Regioverhaal_sept 2023 def.pdf ;

Geachte griffiers, Hierbij doen wij u de raadsinformatiebrief Ruimtelijk Regioverhaal september 2023 Regio Stedendriehoek en de kansen en knelpuntennotitie toekomen voor uw raad. Daarnaast sturen wij u, volgens afspraak, ook de ontvangen zienswijzen op de begroting 2024 met de bijbehorende reacties op de zienswijzen van Lochem en Apeldoorn toe. De stukken in de bijlagen worden via de gemeentesecretarissen aan de colleges van B&W verstuurd. Met vriendelijke groet,

Annick Bakker Bestuursadviseur 06-25108595 Aanwezig op Ma Di Wo Do

Post- en bezoekadres Zutphenseweg 6 7418 AJ Deventer regiostedendriehoek.nl

Kenmerk: Behandeld door: Telefoon: Onderwerp:

0000403802 Deventer, 23 augustus 2023 Annick Bakker Uw referentie: 2023-4681809 06-25108595 Reactie op zienwijze Apeldoorn

Geachte leden van de raad, Op 22 juni 2023 diende u, gemeenteraad van Apeldoorn, een zienswijze in bij de Regio Stedendriehoek met betrekking tot de conceptbegroting 2024. Hartelijk dank hiervoor. Samenvattend geeft u in deze zienswijze aan dat u akkoord gaat met de verhoogde inwonerbijdrage in de concept begroting 2024. U ziet het belang van regionale samenwerking in de lokale en landelijke context en van de rol van de regio-organisatie als platform hiervoor We zijn verheugd te horen dat u akkoord gaat met de verhoogde inwonerbijdrage en willen u bedanken voor uw mooie woorden betreffende de regionale samenwerking. Met vriendelijke groet, Dagelijks Bestuur van de Regio Stedendriehoek,

Ineke Lijnema Secretaris

Ron König Voorzitter

Kenmerk: Behandeld door: Telefoon: Onderwerp:

0000403802 Deventer, 23 augustus 2023 A. Bakker Uw referentie: 2023-271316 06-25108595 Reactie op zienwijze Lochem

Geachte leden van de raad, Op 16 juni 2023 diende u, gemeenteraad van Lochem, een zienswijze in bij de Regio Stedendriehoek met betrekking tot de conceptbegroting 2024. Hartelijk dank hiervoor. Samenvattend geeft u in deze zienswijze aan dat u akkoord gaat met de extra kosten in 2024, om de regio sterker te kunnen positioneren. U gaat echter nog niet akkoord met de extra kosten voor de daaropvolgende jaren, gezien de veranderingen die de komende periode op de gemeenteraad af komen en de wijzigingen in de gemeenschappelijke regeling van de Regio Stedendriehoek. Daarnaast wenst u, na de transitie van de regio, in 2024, een herziene meerjarenbegroting te ontvangen met de mogelijkheid om daar een zienswijze op te geven. We zijn verheugd te horen dat u akkoord gaat met de extra kosten in 2024. Voor de daaropvolgende jaren geldt dat u ieder jaar de conceptbegroting voor het komende jaar zult ontvangen voor een zienswijze. Daardoor is het mogelijk om ieder jaar uw zienswijze met betrekking tot de conceptbegroting naar voren te brengen. Daarnaast komen we tegemoet aan uw wens, na de transitie, in 2024, een herziene meerjarenbegroting bij u voor te leggen. In de loop van 2024 ontvangt u de conceptbegroting voor 2025. Daarbij ontvangt u ook de herziene meerjarenbegroting voor de daaropvolgende jaren.

Dit wordt ook benoemd in het voorstel tot wijziging van onze gemeenschappelijke regeling. Deze heeft u inmiddels van ons ontvangen. We geven hiermee inzicht in de voorgestelde in- en uittredingsafspraken en de stemverhoudingen. We hopen dat de gevolgen van de investeringen daarmee zichtbaar zijn voor u. Met vriendelijke groet, Dagelijks Bestuur van de Regio Stedendriehoek,

Ineke Lijnema Secretaris

Ron König Voorzitter

Gemeente Apeldoorn Postbus 9033 7300 ES Apeldoorn Bezoekadres

Regio Stedendriehoek t.a.v. Dagelijks Bestuur Postbus 120 7390 AC Twello

Marktplein 1 www.apeldoorn.nl KvK 08223882 T 14 055 Doorkiesnummer 06-43046741 Emailadres M.Reijlink@apeldoorn.nl

Ons kenmerk:

2023

Datum: Betreft:

Zienswijze op de ontwerp begroting 2024 van de Regio Stedendriehoek

Geacht bestuur, Wij hebben in onze vergadering van 15 juni 2023 met instemming kennis genomen van de concept begroting 2024 van de Regio Stedendriehoek. Wij hebben dit gedaan onder voorbehoud van besluitvorming over de verhoogde inwonerbijdrage bij de Voorjaarsnota 2023 die in onze vergadering van 6 juli aanstaande wordt behandeld. Regionale samenwerking is belangrijker dan ooit. Niet alleen tussen overheden maar zeker ook in samenwerking met (regionaal) onderwijs het bedrijfsleven en instituties. We zien om ons heen dat stevige regio’s het voor elkaar krijgen om lokale en regionale opgaven beter voor het voetlicht te krijgen bij bijvoorbeeld de provincie of de Rijksoverheid. We zien in onze gemeente en in onze regio dat samenwerking loont. Dit betekent niet dat we alles samen doen, maar wel dat we van elkaar weten waar we mee bezig zijn en waar we ons voor in zetten. Soms doen we dit alleen en soms doen we dit met elkaar, maar sowieso doen we dit vanuit dit mooie stukje Nederland. Dank voor uw inzet voor onze mooie regio. De raad van de gemeente van Apeldoorn,

de wnd griffier,

de burgemeester,

S.M. Stam

A.J.M. Heerts

Behandeld door: G. Prosee Bijlage(n):

Als u reageert datum en kenmerk van deze brief vermelden

Regioarrangement Stedendriehoek in het kort: Kansen en knelpunten notitie Eigenheid regio Stedendriehoek Het gebied kenmerkt zich door zijn prachtige landschappen met de Veluwe, de meanderende IJssel, en de benedenloop van het bekensysteem in de Achterhoek. Goede voorzieningen en aantrekkelijke kernen, dorpen en steden. Stedendriehoek is een regio in balans. De opgaven zijn er dan ook op gericht de regio in balans te houden. Leefbaarheid en vestigingsklimaat gaan hand in hand met natuur en landbouw. Hierbij werken we aan de aantrekkelijkheid van het gebied voor onze inwoners, waarbij de balans betekent er te kunnen leven én voldoende voorzieningen te hebben als scholen, winkels, groen, openbaar vervoer, sportfaciliteiten, onderwijs cultuur en zorg. Mét de mogelijkheid om hier een bedrijf te vestigen en/of te laten groeien. Een regio Stedendriehoek in balans betekent de fysieke ruimte, de beschikbaarheid van medewerkers, goede bereikbaarheid (over weg, water, spoor maar ook digitaal) en de aanwezigheid van onderwijs naast de hoge natuur- en landschappelijke waarden te plaatsen en daarin is een vitaal landelijk gebied met een sterke agrarische sector kenmerkend.

Dit alles in een kwetsbaar landschap van Veluwe en IJsselvallei, waarbij de regio werkt aan een robuust natuurlijk systeem met duurzame energiebronnen, waarin water en bodem een sturend principe zijn in ruimtelijke opgaven. Wij zijn en blijven een uitgebalanceerde woon-, werk- en leefomgeving. Plek in Nederland De regio is de spil tussen internationale transportassen op weg, spoor en water in oost Nederland: de oost-west as (A1, Twentekanalen en spoorlijn Amsterdam-Deventer-Enschede - Berlijn) van de Randstad naar Duitsland (en verder Europa in), de noord-zuid as (A50, IJssel en spoor Rozendaal-Zwolle) en de kennisas van Groningen naar Eindhoven. Het effect van dit snijpunt op Stedendriehoek biedt kansen (waaronder bereikbaarheid en werkgelegenheid) maar betekent ook een druk op het gebied met juist een opgave op het gebied van bereikbaar blijven en de balans tussen groen/blauw en verstedelijking. De regio kent een aantal voor het Rijk grote nationale opgaven. Hieronder valt de toekomst van de Veluwe (als natuurgebied, maar ook in relatie tot drinkwaterwinning), de toekomst van de (bevaarbaarheid van de) IJssel en de opgave van verstedelijking. Opgaven waar nationaal veel druk op zit en waarvoor het beleid nog niet is vastgesteld en we zelfs afhankelijk zijn onze buurlanden en Europa.

Deze nationale opgaven zullen een groot effect hebben op de toekomst van en dus de identiteit van de regio. Het is kortom een krachtige regio met complexe opgaven, alleen al de plek in Nederland laat dit zien: ideaal voor verstedelijking, maar gelegen in een kwetsbaar natuurlandschap. Leefbare steden en dorpen (regio: slimme groene verstedelijking) De Stedendriehoek scoort het hoogste van alle Gelderse regio’s op het aandeel mensen dat tevreden is met het leven en met vrije tijd. Daarnaast is in deze regio de afstand tot openbaar groen het laagst. De regio gaat groeien naar 500.000 inwoners. In de komende jaren komen er 24.000 woningen bij, richting 2040 ligt dit aantal op 40.000 woningen in totaal. De ambitie is om deze groeiopgave in goede balans met het omliggend landschap te maken. Immers, extra woningen zorgt voor extra vraag naar mobiliteit, energie, natuur, werkgelegenheid etc. We willen als regio deze balans niet kwijtraken. Extra verstedelijking zal dus ook bij moeten dragen aan onze brede welvaart. De economische ontwikkeling is gericht op verduurzaming. De werkgelegenheid groeit naar 250.000 banen. Om de slag naar de toekomst te kunnen maken is het belangrijk een aantrekkelijk vestigingsklimaat en onderwijsaanbod te kunnen bieden voor behoud van de jong professionals.

De driehoek Apeldoorn-DeventerZutphen is per trein goed ontsloten, maar staat al onder druk, tegelijkertijd vraagt de wegverbinding met Zutphen extra aandacht om het daily urban system van de regio goed in balans te houden.

1

Gesignaleerde opgaven •

Versterking groen blauwe dooradering als verbinding tussen Veluwe en IJssel, als een voorbeeld van een van de kansen in de regio voor het afwentelen van de recreatie op de Veluwe (ten behoeve van natuurdoelstellingen daar).

•

Er moet een oplossing komen voor het goederenvervoer, zodat er weer voldoende ruimte is voor personenvervoer. Nu gaat alles over de bestaande spoorlijnen. De regio ziet de de Noordtak/GNOE (goederencorridor Noord Oost Nederland) als oplossing voor dit probleem. De regio is echter afhankelijk van het Rijk en vraagt nadrukkelijk om hier een keuze in te gaan maken.

•

De verstedelijking van de Stedendriehoek op gebied mobiliteit, inclusief OV, en energienetwerken zit tegen de grenzen aan, er is dus noodzaak voor regionale mobiliteitsmaatregelen (vergelijkbaar met verstedelijkingsstrategie Groene Metropool Regio/FoodValley-zuid).

•

De warmtetransitie, waarbij we afscheid nemen van aardgas, is een ongekend grote opgave. Niet alleen maatschappelijk en sociaal, maar ook ruimtelijk, technisch, juridisch en financieel. Ook zorgt de warmtetransitie voor een grote toename van de elektriciteitsbehoefte en dus voor benodigde verzwaring en uitbreiding van het bestaande netwerk.

Kansen en knelpunten •

De regio zet in op een verkenning naar de effecten van een extra schaalsprong (bovenop de bestaande ambitie van 40.000) en of en hoe die past in de balans en kwaliteit van de Stedendriehoek.

•

Het stedelijke gebied ligt relatief laag in het landschap. Op welke manier kan verstedelijking plaatsvinden rekening houdend met een toekomstbestendig bodem en watersysteem (waterkwaliteit, overstromingsgevaar, vasthouden water, klimaatadaptatie) en rekening houdend met behoud van goede landbouwgronden en biodiversiteit? Hiervoor gaat de regio scenario’s verder uitwerken (Parkstad, Hoeders van het land en Ecosysteem Voorop), om op basis daarvan ontwerpprincipes uit te werken.

•

Gebruik maken van de ligging van de landelijke dorpen in die driehoek voor de verstedelijkingsopgave met versterking van stations en andere OV-voorzieningen met behouden eigenheid van hun karakter (versterken unieke woon-karakter van de regio).

Natuur, landbouw en water (regio: vitaal landelijk gebied) De Veluwe is een belangrijk natuurgebied, waar veel toeristen graag recreëren. Onder de Veluwe bevindt zich één van de grootste zoetwatervoorraden van Nederland. Met deze grondwatervoorraad moeten we zorgvuldig omgaan. We vullen de grondwater zoveel mogelijk aan door regenwater te infiltreren, maar zorgen er ook voor dat we het water zoveel mogelijk behouden door kritisch te kijken naar (nieuwe) onttrekkingen, verdamping tegen te gaan en vasthouden van water op de flanken. De Veluwe heeft een grens bereikt qua balans tussen de gewenste natuurwaarden en ruimte voor recreatie. De Achterhoek heeft een grote opgave met betrekking tot droogte en hier zetten we in op het zoveel mogelijk vasthouden van water, maar zijn daarbij ook afhankelijk van aanvoer van water vanuit het oosten. Natte en lager gelegen gebieden zullen dat in natte periodes extra merken. Het gebied zal daarom robuust gemaakt moeten worden voor toenemende dynamiek als gevolg van klimaatverandering. In de regio zijn geschikte gronden voor de landbouw zoals delen van de IJsselvallei en de Achterhoek. In combinatie met de nabijheid van natuur en door goed te kijken naar het bodem en watersysteem kunnen we slimme keuzes maken die de landbouw perspectief biedt.

De regio gaat zorgvuldig om met waardevolle bodem voor de landbouw: bodem waar relatief met weinig moeite gewassen geteeld kunnen worden. Voor de meeste opgaven zullen extra bodem bedekkende maatregelen getroffen worden. De regio vindt het van belang dat deze zo min mogelijk op waardevolle landbouwgrond zullen plaatsvinden. Gesignaleerde opgaven •

Wat is het toekomstperspectief van de agrarische sector op de plek van het bedrijf? Hiervoor is het noodzakelijk beter inzichtelijk te krijgen waar verschillende vormen van landbouw meer of minder passend zullen zijn. Hoe kan elk individuele bedrijf en de sector als geheel een bijdrage leveren, afname emissies o.a

2

fosfaat naar water, aan stikstofreductie, bijdragen aan natuurherstel en landschapsversterking, bijdrage aan CO2-reductie en toch een perspectief over houden. •

Een heel groot deel van de piekbelasters die in aanmerking komen voor de LBV en LBV+ regeling bevinden zich in onze regio. Dit is een grotere opgave dan in eerste instantie verwacht en een aangescherpte opgave voor de regio. Indien deze boeren gebruikmaken van de uitkoopregeling, wat blijft er dan achter?

•

Versterking van de groen blauwe dooradering als kans pakken om toekomstperspectief voor de agrariërs te combineren met natuurinclusieve landbouw en recreatieve functies.

•

Alternatieve verdienmodellen zoals kans; productie in de korte keten, een rol een recreatiefunctie, versterking van groen blauwe dooradering, andere teelten, zoals eiwitteelt of voor biobased bouwen.

•

De droogteaanpak en het vasthouden van water is, zowel op de Veluwe als in de Achterhoek, een belangrijke opgave in het robuust maken van ons natuurlijk systeem.

•

Er is aanscherping op de ruimtevraag nodig; natuur inclusieve landbouw, ruimte voor water (bodem als spons) en extra natuur (GNN, maar ook groenblauwe dooradering landelijk en stedelijk gebied).

•

Ruimte voor en integratie van de grootschalige duurzame energie-opwek en bijbehorende infrastructuur met de andere opgaven in het landelijk gebied (functiecombinaties).

Kansen en knelpunten •

De overgangsgebieden N2000 en kwetsbare watersystemen inzetten voor stikstofreductie en natuurversterking is een kans, ook samen met de roep om nieuw sociaal economisch perspectief, in de vorm van andere activiteiten. GEUS is daarin een belangrijk deelproject waar al deze aspecten nu al samen komen.

•

Verder uitwerken van het Masterplan IJsselvallei als gebiedsproces.

•

De Veluwe speelt een belangrijke rol in de drinkwatervoorziening, maar tegelijkertijd moet de blauwe motor onder de Veluwe hersteld worden. Ook in andere delen van de regio wordt drinkwater onttrokken waar droogte een grote opgave is. De regio wil met het Rijk in gesprek over de rol van de Veluwe (zie ook onder grote nationale opgaven) en over drinkwaterwinning uit grondwater bij droogtegevoelige gebieden versus winning uit oppervlakte water.

•

Natuurlijke kwaliteit in relatie tot bodem: hoe terug naar potentieel natuurlijke vegetatie? En N2100: is de Veluwe heilig? Kans om natuurwaarden en biodiversiteit veel breder toe te voegen, waardoor er misschien ruimte ontstaat om iets te doen in de N2000 gebieden. Extra aandacht voor groenblauwe diensten voor de ‘verschuiving’ van de natuur naar betere plekken voor natuur (ook n.a.v. klimaateffecten op natuur).

•

Het biedt een kans om niet te snel over te gaan tot zonering (bepaalde functies op bepaalde plekken in de regio), maar juist de ruimte te houden/flexibiliteit te hebben en daarmee ook grondruil mogelijk te maken.

Netwerken voor energie en (circulaire) economie (regio: werkplek van de toekomst) Met ruim 230.000 banen (incl. Deventer) in onze regio is de Regiostedendriehoek de tweede regio na de GMR Arnhem-Nijmegen. Onze economie kenmerkt zich door de aanwezigheid van het brede MKB en veel nationaal en internationaal toonaangevende productiebedrijven (Remeha, Auping). Vanwege het belang van ons MKB ondersteunen we het ontstaan van sterke innovatieve ecosystemen, om vanuit ondernemerschap groene en digitale trends als kansen en mogelijkheden te benutten. Onze werkgelegenheid zit deels op onze bedrijventerreinen en ontwikkelt zich ook sterk rondom stationslocatie en gemengd centrum-stedelijke gebieden. Op bedrijventerreinen zit een blijvende en groeiende opgave - en een link met de energieopgave - om de huidige voorraad toekomstbestendig te houden en te maken. Hoewel we een sterke economie hebben, is regio Stedendriehoek ook een zorgregio met de daarbij behorende uitdagingen. Ruimte bieden voor bedrijvigheid is, in het kader van de Brede Welvaart, essentieel om met name de praktisch geschoolde inwoners van onze regio kans te bieden op werk en daarmee bestaanszekerheid. Voor deze regio is het dan ook van groot belang om wonen en werken in nabijheid van elkaar te ontwikkelen.

De energietransitie gaat over meer dan alleen opwek (RES-bod van 1,07 TWh realiseren voor 2030) en besparing van energie. Het gaat ook om het gezamenlijk toewerken naar het energiesysteem van de toekomst. We werken aan twee parallelle sporen. Binnen de RES gaat het dan onder meer om oplossingen voor 2030, om ons bod en

3

andere ambities mogelijk te maken. De andere opgave is om te zorgen dat keuzes over wat waar wanneer mogelijk na 2030 niet worden begrensd door netcongestie. Dat vraagt om duidelijke en integrale keuzes voor 2030. Want hoe bewaak je anders de balans in de regio met meer woningen, meer werk, meer mobiliteit en dus een grotere energievraag? Al onze ambities zullen vroeg of laat aanlopen tegen de netcongestie als niet vroegtijdig is nagedacht over de energievoorziening. Energie en netinfrastructuur zijn dus integraal onderdeel van de drie programmalijnen en komen daarin steeds in de vorm van één of meer opgaven terug. Gesignaleerde opgaven •

Nieuwe ramingen geven een opgave tot 2040 van 136 ha extra bedrijventerrein in het lage scenario en 252 ha in het hoge scenario. De ruimtewinst op onze bestaande – Gelderse - terreinen kan maximaal in 13 tot 15 ha voorzien. Dit onderdeel laten zijn van de verstedelijkingsstrategie.

•

Uit de raming blijkt er zowel behoefte is aan ruimte voor grootschalige bedrijvigheid (logistiek & groothandel, maakindustrie) en ruimte voor het lokale mkb.

•

Grip op grootschalige bedrijfsvestigingen (Rijksbeleid in ontwikkeling). Voor logistiek hebben we afspraken gemaakt dat we deze in principe vestigen tot 5 ha aan de A1. Vanwege Grip zal ons standpunt hierin moeten worden aangescherpt, omdat Grip over alle bedrijfsvestigingen gaat.

•

Werken aan en keuzes maken met betrekking tot het energiesysteem van de toekomst, zodat dit ruimte geeft en niet bepalend is voor de ambities van de regio; aanleg energie-infrastructuur, smart energy hubs (De Mars), waterstoftoepassingen en integraal programmeren.

•

Wat is er binnen de grenzen van natuurwaarden mogelijk aan grootschalige opwek, in het bijzonder voor wind? Om de zon-wind balans (en daarmee het energiesysteem) evenwichtiger te maken, om het bod te kunnen realiseren, om ruimtebeslag vanwege zon te beperken en tegemoet te komen aan de groeiambities van de regio?

•

Noodzakelijk: Nieuwe manieren van OV en bereikbaarheid van het buitengebied (betaalbaar vs. voldoen aan behoefte in relatie tot verstedelijkingsstrategie en leefbaarheid in de dorpen).

Kansen en knelpunten •

•

Dilemma driehoek Apeldoorn-Deventer- Zutphen o

Kans en opgave voor landbouw, natuur en recreatie (is samenspraak en afstemming met de opgaven op de Veluwe en afwenteling).

o

Opgave Woningbouwlocaties Apeldoorn, Deventer rondom bestaande stations (zoals Klarenbeek en Voorst-Empe)

o Opgave bedrijventerreinen langs de A1 Benutten van het scharnierpunt A1-A50/IJssel, zonder dat het afbreuk doet aan de (ruimtelijke) kwaliteit en eigenheid van de regio. Het logistiek ecosysteem gericht op regionale behoefte. Geen aantrekkende werking op XL-logistiek. De huidige congestie op zowel A1 én A50 vraagt al om extra aandacht.

•

De bevaarbaarheid van de IJssel (transportrivier. De IJssel ); is een belangrijk onderdeel van zowel het natuurlijk ecosysteem van de regio alsmede de economische functie, met daaraan gekoppelde toekomstige investeringen in bruggen, havens en bereikbaarheid. Dit geldt voor zowel de IJssel als het Twentekanaal. En daarmee zowel de noord-zuid als de oost-west as. Investeringen voor de (nabije)toekomst vragen om duidelijkheid op korte termijn vanuit het Rijk.

• •

De toekomst van het vliegveld Teuge als kans of knelpunt in de verstedelijking van de regio. Potentie waterstof als energiedrager; de regio zet in op de kans onderdeel te worden van de waterstofbackbone?

4

Kenmerk: Plaats, datum: Behandeld door: Telefoon: Onderwerp: Uw referentie:

0000403942 Deventer, september 2023 L. Boon van Ostade 06 25108595 Raadsinformatiebrief Ruimtelijke Opgaven

Beste leden van de gemeenteraad, Als regio werken wij hard aan het behoud en de ontwikkeling van onze mooie leefomgeving. Wonen, bereikbaarheid, energietransitie, economie, landbouw en natuur hebben allemaal een plekje nodig in onze omgeving. Het Rijk gaf eind 2022 aan de regie op de ruimtelijke ordening te hernemen. In januari 2023 informeerde wij u als gemeenteraad over het welke rol de regio hierin speelt en hoe we dit proces als regio oppakken. Met deze brief geven wij u een update over dit proces om te komen tot het Ruimtelijk Regioverhaal én geven wij aan hoe we u als gemeenteraad hierover blijven informeren. Ruimtelijk Voorstel Het Rijk wil met alle provincies afspraken maken over hoe de ruimtelijke opgaven in te passen. Deze afspraken worden gemaakt op basis van een Ruimtelijk Voorstel dat vanuit de provincies wordt opgesteld. De provincies kijken voor het opstellen van dit Ruimtelijk Voorstel nadrukkelijk naar het niveau van de regio’s. In het eerste maanden van het jaar zat er veel druk op het proces. Inmiddels hebben we te maken met nieuwe colleges van Gedeputeerde Staten én is voor het zomerreces het Kabinet Rutte IV gevallen. Welke invloed beide ontwikkelingen inhoudelijk en procesmatig hebben op het Ruimtelijk Voorstel is nu nog niet duidelijk. Vooralsnog zijn de provincies voornemens om in december 2023 het Ruimtelijk Voorstel naar het Rijk te sturen is.

Wat wel duidelijk is, is dat deze samenwerking tussen Rijk, provincies en regio ons als regio nieuwe kansen biedt voor erkenning en steun bij de grote opgaven in onze regio. We zijn er dus als regio en lokaal als gemeenten onverminderd bij gebaat om ons Ruimtelijk Regioverhaal gezamenlijk met alle gemeenten op te stellen. Ruimtelijk regioverhaal Met het Ruimtelijk Regioverhaal werken we aan een agenderend, samenhangend verhaal over de fysieke leefomgeving van de regio Stedendriehoek. Met nadruk agenderend. Wat zijn de gebieden in onze regio waar ruimtelijk meervoudige opgaven samenkomen waar we regionaal met elkaar, met de provincies en het Rijk over in gesprek moeten omdat het schuurt. Het gaat daarbij onder meer over vraagstukken die geagendeerd moeten worden omdat ze op het bord van het Rijk liggen (met name de status van de IJssel en de status van de Veluwe) maar zeer bepalend zijn voor kansen en knelpunten in de ontwikkeling van onze regio richting 2050. Hoe vinden we samen oplossingen en welke afspraken maken we daarover? Dit is een iteratief proces waar we de komende jaren intensief met alle benodigde partijen in optrekken en waarin recht gedaan wordt aan de bevoegdheden van de raden.

In het Ruimtelijk Regioverhaal verbinden we het lokale niveau (gemeentelijke ruimtelijke visies, strategie en/of omgevingsvisie) met het regionale niveau (strategische agenda en de uitvoeringsagenda). In het Ruimtelijk Regioverhaal komt veel samen: ruimtelijke keuzes rondom landbouw, natuur, water en klimaat in combinatie met bijvoorbeeld energietransitie en leefbaarheid en verstedelijking. We volgen daarbij de thema’s zoals ze ook door het rijk en de provincies genoemd zijn; Leefbare steden en regio’s Ordenende netwerken voor energie en economie Perspectief voor landbouw en natuur Het Ruimtelijk Regioverhaal gaat daarnaast in op de, door het Rijk geformuleerde, algemene sturende principes die ons helpen bij het maken van keuzes in de opgaven waar we voor staan; Ruimtelijke kwaliteit en Bodem en Water Sturend.

Als bijlage is de kansen en knelpuntennotitie toegevoegd waarin u een beschrijving vindt van de agenderende opgaven die we regionaal voor ons zien. Planning op hoofdlijnen In het zomerreces is hard gewerkt om de inhoud voor het Ruimtelijk Regioverhaal compleet te maken. Op dit moment zorgt een schrijfteam ervoor dat alle input van de afgelopen maanden landt in het verhaal. Vervolgens zullen verschillende gesprekken plaatsvinden om het concept verder uit te werken en aan te scherpen: • In september 2023 vinden gesprekken plaats in de individuele Colleges van B&W. • In oktober 2023 maken we een ronde langs alle gemeenteraden, waar u als raad in gesprek gaat met uw lokale bestuurder en een vertegenwoordiger vanuit de regio. Deze bijeenkomsten zijn samen met de griffie ingepland. Voor de precieze datum voor uw gemeenteraad verwijzen we u dan ook naar de griffie. Op basis van de input uit deze rondes zal het Ruimtelijk Regioverhaal verder aangescherpt worden, zodat het eind 2023 ter besluitvorming voorligt in het DB van de Regio Stedendriehoek, uiteraard met instemming van de colleges. Uw rol – Betrokkenheid van de gemeenteraden De omgevingsvisie en lokale ruimtelijke strategieën zijn van de raad zelf. Deze zijn en blijven bindend voor de gemeenten en de regio.

Het hebben van een gezamenlijk gedragen regionaal ruimtelijk verhaal zorgt er voor dat we als regio sterker kunnen opereren om onze gezamenlijke belangen te realiseren. Richting de provincies en richting het Rijk. De rol van de gemeenteraden, van u, in het ruimtelijk regioverhaal is in eerste plaats dat zij goed op de hoogte zijn, zodat ze in staat zijn mee te denken en kunnen participeren in het proces. De Regio Stedendriehoek organiseerde op 14 maart 2023 een raadsinformatiebijeenkomst met als thema ‘Kansen in de regionale ruimte’. Naast een inspirerende lezing van futuroloog Peter van der Wel, werd u bijgepraat en ging u verkennend in gesprek over de opgaven in de regio en de leidende principes, zoals Bodem en Water Sturend. Op 28 juni werd u uitgebreid bijgepraat in een online webinar, waarbij het mogelijk was om vragen te stellen over het proces om te komen tot het Ruimtelijk Regioverhaal. Deze webinar is terug te zien via de volgende link: https://www.youtube.com/watch?v=tjLyBovscZg. Wij hechten er in de regio veel waarde aan om uw gemeenteraad te informeren over het proces, maar ook over de inhoud van het Ruimtelijk Regioverhaal. Door de tijdsdruk die vooralsnog op het proces ligt, is het niet mogelijk om u formeel te consulteren op het Ruimtelijk Regioverhaal voor het einde van dit jaar.

Daarom kiezen wij er voor om u, nog vóór het vaststellen van het concept in de regio, in een bijeenkomst te informeren en met u in gesprek te gaan. Dit is dan ook nog geen formele besluitvorming of zienswijze-procedure op het Ruimtelijk Regioverhaal. Zoals hierboven genoemd zullen we in oktober als regio langskomen bij u in de gemeenteraad. Een formele procedure zal op zijn vroegst begin 2024 plaatsvinden. Wij zien er naar uit u in oktober te ontmoeten en te spreken! Hoogachtend,

Tom Horn Portefeuillehouder Gebiedsontwikkeling Regio Stedendriehoek

Bijlage: kansen- en knelpuntennotitie

Ron König Voorzitter Dagelijks Bestuur