A3 - GGD NOG - Concept programmabegroting 2022 en voorstel nieuw beleid 2022 GGD NOG
Tekst van het document
Archived: maandag 12 april 2021 15:26:22 From: Vries, Martien de Sent: vrijdag 9 april 2021 10:08:23 To: griffie@aalten.nl; otgriffie@apeldoorn.nl; griffie@gemeenteberkelland.nl; griffie@bronckhorst.nl; Griffie; griffie@doetinchem.nl; griffie@elburg.nl; griffie@epe.nl; raadsgriffie@ermelo.nl; griffie@harderwijk.nl; griffie@hattem.nl; e.lankman@heerde.nl; griffie@lochem.nl; griffie@montferland.info; griffie@nunspeet.nl; griffie@oldebroek.nl; griffie@oostgelre.nl; griffie@oude-ijsselstreek.nl; griffie@putten.nl; raad@voorst.nl; griffie@winterswijk.nl; griffie@zutphen.nl Subject: Concept-Programmabegroting 2022 en voorstel nieuw beleid GGD NOG Response requested: Yes Sensitivity: Normal Attachments: 012 - brief toezending aan raden Concept-Programmabegroting 2022 GGD NOG en voorstel nieuw beleid.pdf ;012-1 Programmabegroting 2022 GGD Noorden Oost-Gelderland - Concept.pdf ;012-2 Verhoging inwonerbijdrage RVP - 1e wijziging Programmabegroting 2022 adviesnotitie AB 8 april 2021.pdf;012-2bijlage 1 -Toelichting 1e begrotingswijziging 2022 Verhoging inwonerbijdrage RVP.pdf;012-2-bijlage 2 - 1e wijziging begroting 2022 GGD NOG.pdf ;
Geachte raad, Bijgevoegd treft u aan een brief van het dagelijks bestuur van GGD Noord- en Oost-Gelderland over de concept-Programmabegroting 2022 en een voorstel voor nieuw beleid 2022. De bijlagen bij deze brief zijn eveneens toegevoegd. Uw raad kan een zienswijze hierop indienen. U wordt verzocht een eventuele zienswijze vóór 8 juni a.s. aan ons toe te zenden. Voor het overige verwijs ik u naar de brief en bijlagen. Met vriendelijke groet, Martien de Vries Beleidsadviseur Werkdagen: ma-di-do-vr
Rijksstraatweg 65 7231 AC Warnsveld Postbus 3 7200 AA Zutphen
T. 088 - 443 34 01 (direct) T. 088 - 443 30 00 (algemeen) E. M.deVries@ggdnog.nl W. www.ggdnog.nl
Aan: de raden van de gemeenten die deelnemen in GGD Noord- en Oost-Gelderland - Per e-mail verzonden -
Kenmerk: Datum: Behandeld door: E-mail: Telefoonnummer: Onderwerp:
JB/mdv/21-dir 012 9 april 2021 M. de Vries m.devries@ggdnog.nl 088 – 443 34 01 Concept-Programmabegroting 2022 GGD NOG en voorstel voor nieuw beleid
Geachte raden, Bijgevoegd treft u aan: 1. de concept-Programmabegroting 2022 van GGD Noord- en Oost-Gelderland, en 2. een voorstel voor nieuw beleid voor de begroting 2022. Het algemeen bestuur van de GGD heeft op 8 april 2021 de concept-Programmabegroting en het voorstel voor nieuw beleid besproken. Concept-Programmabegroting 2022 In december stuurden wij u onze uitgangspunten voor de Programmabegroting 2022. Deze uitgangspunten zijn nader uitgewerkt in deze concept-Programmabegroting. Hierin gaan wij ook in op de zienswijzen die wij van de gemeenten op de Uitgangspuntennota 2022 hebben ontvangen. De conceptProgrammabegroting sturen wij u hierbij toe. Uw raad kan hierop een zienswijze indienen. Nieuw beleid 2022 – verhoging inwonerbijdrage Rijksvaccinatieprogramma Het voorstel voor nieuw beleid voor de begroting 2022 betreft de verhoging van de inwonerbijdrage voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma. Het voorstel treft u bijgaand aan, met de toelichting hierop en de bijbehorende eerste begrotingswijziging. Ook hierop kan uw raad een zienswijze indienen. Als u wilt reageren, dan graag vóór 8 juni 2021 Het algemeen bestuur, met de wethouders publieke gezondheid van de 22 gemeenten, beslist op 8 juli 2021 over de Programmabegroting 2022 en het voorstel voor nieuw beleid.
De raden kunnen met het oog hierop hun zienswijze op de concept-Programmabegroting 2022 en het voorstel voor nieuw beleid naar voren brengen. De Wet gemeenschappelijke regelingen schrijft hiertoe een achtwekentermijn voor. Wij verzoeken de raden die willen reageren om vóór 8 juni 2021 hun zienswijze aan ons te sturen. Daarmee kunnen wij tijdig een voorstel aan het algemeen bestuur van 8 juli 2021 voorbereiden.
Postbus 3, 7200 AA Zutphen
088 – 443 30 00
ggd@ggdnog.nl
www.ggdnog.nl
GGD Noord- en Oost-Gelderland is partner in het Centrum voor Jeugd en Gezin
Het is mogelijk dat de tijd tot 8 juni a.s. te kort is om de concept-Programmabegroting en het voorstel voor nieuw beleid in uw raad te behandelen. Ook met voorlopige reacties of standpunten kunt u ons helpen bij de voorbereiding van de besluitvorming in het algemeen bestuur. Nadere informatie Als u vragen heeft, kunt u contact opnemen met: R. Schwebke, controller (tel. 088 – 443 3525, e-mail r.schwebke@ggdnog.nl ), of M. de Vries, beleidsadviseur (tel. 088 – 443 3401, e-mail m.devries@ggdnog.nl). Met vriendelijke groet, het dagelijks bestuur,
drs. J.J. Baardman, directeur publieke gezondheid
C.M. de Waard-Oudesluijs MSc, voorzitter
2
Programmabegroting 2022
GGD Noord- en Oost-Gelderland
Concept d.d. 8 maart 2021
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
1
Inhoudsopgave 1.
Voorwoord ................................................................................................................ 4
2.
Zienswijzen gemeenten op Uitgangspunten voor de begroting 2022 ..................... 5 2.1.
Instemmende zienswijzen ......................................................................................... 5
2.2.
Reactie dagelijks bestuur op onderdelen zienswijzen gemeenten........................... 5
3.
Tijdsplanning ........................................................................................................... 11
4.
Kerngegevens begroting 2022 ................................................................................ 12
5.
Bestuurlijke kaders.................................................................................................. 16 5.1.
Gemeentelijke organisatie voor publieke gezondheid ........................................... 16
5.2.
COVID-19 ................................................................................................................. 16
5.3.
Takendiscussie en strategische visie GGD............................................................... 17
5.4.
Bestuursagenda ....................................................................................................... 17
5.5.
Indeling GGD-taken ................................................................................................. 18
6.
Voorstel nieuw beleid 2022 .................................................................................... 19 6.1.
Nieuw beleid: Verhoging inwonerbijdrage Rijksvaccinatieprogramma ................. 19
7.
Beleidsindicatoren .................................................................................................. 20
8.
Programma Jeugdgezondheid ................................................................................ 23 8.1.
Wat willen we bereiken?......................................................................................... 23
8.2.
Wat gaan we ervoor doen? ..................................................................................... 23
8.3.
Wat mag het kosten? .............................................................................................. 25
9.
Programma Algemene gezondheidszorg ................................................................ 26 9.1.
Wat willen we bereiken?......................................................................................... 26
9.2.
Wat gaan we ervoor doen? ..................................................................................... 26
9.3.
Wat mag het kosten? .............................................................................................. 28
10.
Programma Kennis- en Expertise ............................................................................ 29
10.1.
Wat willen we bereiken?......................................................................................... 29
10.2.
Wat gaan we ervoor doen? ..................................................................................... 29
10.3.
Wat mag het kosten? .............................................................................................. 31
11.
Inwonerbijdrage en organisatieprojecten .............................................................. 32
11.1.
Wat willen we bereiken?......................................................................................... 32
11.2.
Wat gaan we ervoor doen? ..................................................................................... 32
11.3.
Wat mag het kosten? .............................................................................................. 32
12.
Overhead................................................................................................................. 33
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
2
12.1.
Wat willen we bereiken?......................................................................................... 33
12.2.
Wat gaan we ervoor doen? ..................................................................................... 33
12.3.
Wat mag het kosten? .............................................................................................. 34
13.
Paragrafen ............................................................................................................... 35
13.1.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 35
13.2.
Financiering ............................................................................................................. 37
13.3.
Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 38
14.
Financiële uitgangspunten ...................................................................................... 39
14.1.
Uitgangspuntennota 2022 ...................................................................................... 39
14.2.
Indexering................................................................................................................ 39
14.3.
Overzicht baten en lasten 2020-2025 en toelichting .............................................. 42
14.4.
Uitzetting van de financiële positie en toelichting ................................................. 44
14.5.
Meerjarenraming en toelichting ............................................................................. 48
14.6.
Staat van activa ....................................................................................................... 50
15.
BIJLAGEN ................................................................................................................. 51
15.1.
Bijlage A: Inwonerbijdragen per deelnemende gemeente ..................................... 51
15.2.
Bijlage B: Overzicht zienswijzen gemeenten op de uitgangspunten voor de begroting 2022 ........................................................................................................ 53
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
3
ALGEMEEN DEEL 1. Voorwoord Programmabegroting De raden van de 22 gemeenten in Noord- en Oost-Gelderland ontvingen medio december 2020 de Uitgangspuntennota 2022. Daarin staan de algemene beleidsmatige en financiële uitgangspunten voor de Programmabegroting 2022. In deze ontwerpbegroting zijn deze uitgangspunten verwerkt. In hoofdstuk 2 gaan wij in op de zienswijzen op deze uitgangspunten die wij van de gemeenten hebben ontvangen. Zienswijzen indienen vóór 8 juni 2021 De raden kunnen tot 8 juni 2021 reageren op de ontwerpbegroting. De Wet gemeenschappelijke regelingen schrijft deze achtwekentermijn voor. U kunt in uw afweging over de begroting 2022 ook de informatie in de voorlopige Jaarrekening 2020 betrekken. Deze ontvangt u vóór 15 april 2021. Het algemeen bestuur van de GGD, dat samengesteld is uit de wethouders publieke gezondheid van de 22 gemeenten, beslist op 8 juli 2020 over de Programmabegroting 2022. Ook met voorlopige reacties of standpunten kunt u ons helpen bij de voorbereiding van de besluitvorming in het algemeen bestuur. U vindt op pagina 10 het volledige tijdschema van de procedure voor de Programmabegroting 2022. Nadere informatie Als u vragen heeft, kunt u contact opnemen met: R. Schwebke, controller, 088 443 35 25, r.schwebke@ggdnog.nl. M. de Vries, beleidsadviseur, 088 443 34 01, m.devries@ggdnog.nl.
Warnsveld, 8 april 2021 Het dagelijks bestuur,
drs. J.J. Baardman, directeur publieke gezondheid
C.M. de Waard-Oudesluijs MSc, voorzitter
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
4
2. Zienswijzen gemeenten op Uitgangspunten voor de begroting 2022 De gemeenten ontvingen in december 2020 de Uitgangspuntennota 2022. Zij konden tot 1 maart 2021 hun zienswijze indienen. Wij hebben diverse zienswijzen op de Uitgangspuntennota 2022 van de gemeenten ontvangen. Deze zienswijzen zijn betrokken bij het opstellen van deze Programmabegroting 2022. Ook later ontvangen zienswijzen hebben wij voor zover mogelijk hierin meegenomen. Een uitgebreid overzicht van deze zienswijzen en de reactie van ons dagelijks bestuur daarop staan in bijlage B van deze Programmabegroting.
2.1.Instemmende zienswijzen Veel gemeenten spreken hun waardering uit voor de grote inzet van de GGD in de bestrijding van COVID-19, terwijl tegelijkertijd het reguliere werk zoveel mogelijk is doorgegaan. Een compliment dat wij – namens de medewerkers van de GGD – graag in ontvangst nemen. De gemeenten Aalten, Apeldoorn, Bronckhorst, Doetinchem, Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Nunspeet, Oldebroek, Oude IJsselstreek, Putten, Voorst en Winterwijk stemmen in met de voorgestelde indexering en beleidsuitgangspunten of dienen hierop geen zienswijze in. Door de gemeenten Lochem, Oude IJsselstreek, Putten en Zutphen wordt in hun zienswijze expliciet de aandacht voor kwetsbare groepen genoemd. Zij onderschrijven dit of vragen om een nadere uitwerking daarvan. Enkele gemeenten Aalten, Apeldoorn, Brummen, Doetinchem, Ermelo, Lochem en Winterswijk hebben (aanvullende) opmerkingen op beleidsuitgangspunten. Onderstaand gaan wij hier nader op in. 2.2.Reactie dagelijks bestuur op onderdelen zienswijzen gemeenten Onderstaand gaan wij in op de door de gemeenten ingediende zienswijzen, voor zover deze niet instemmend van aard zijn. Onze reactie is ook terug te vinden in eerdergenoemde bijlage B.
Naar aanleiding van de strategische visie en takendiscussie De gemeente Apeldoorn rekent erop, dat de GGD de resultaten uit de strategische visieontwikkeling en de takendiscussie betrekt in de meerjarenbegroting 2022-2025. Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
5
Uiteraard verwerken wij de resultaten van deze trajecten zo spoedig mogelijk in de meerjarenbegroting en de Bestuursagenda 2019 - 2023. De raad van Ermelo ziet nadere informatie over het proces rond de strategische visie met belangstelling tegemoet en hoort graag wanneer en hoe de input vanuit de raden plaats kan vinden. De raad vraagt in dit kader aandacht voor de veranderende verhouding tussen overheid en maatschappij. Wij zeggen toe dat wij de raden van de gemeenten in het traject om te komen tot een strategische visie zullen raadplegen. Naar aanleiding van de financiële uitgangspunten De gemeente Lochem ziet in de Uitgangspuntennota een aantal ontwikkelingen die financiële gevolgen kunnen hebben, zoals de coronapandemie, statushouders en takendiscussie. Lochem gaat ervan uit dat de GGD hierover met de gemeenten een constructief gesprek voert en de gemeenten tijdig betrekt. Die toezegging doen wij bij deze. De gemeente Brummen wijst de werkwijze af om kosten voor nieuw beleid om te zetten in een verhoging van de inwonerbijdrage. Dit geeft de gemeente te weinig flexibiliteit. Bovendien is het lastig om kosten en baten tegen elkaar af te wegen bij de beoordeling van specifieke resultaten indien het om een deel van de inwonersbijdrage gaat.
Wij betrekken de zienswijze van Brummen ten aanzien van nieuw beleid en inwonerbijdrage bij de discussie over de strategische visie en de taken van de GGD. Het algemeen bestuur besluit over de uitkomsten van de takendiscussie en strategische visie en over verhoging van de inwonerbijdrage. De gemeente Oude IJsselstreek maakt zich zorgen over de algemene financiële ontwikkeling van de kosten van de GGD. Zij wachten de gesprekken van het algemeen bestuur over deze ontwikkelingen af. Ook wij wachten de resultaten van de gesprekken over strategische visie en takendiscussie af. Naar aanleiding van de beleidsinhoudelijke uitgangspunten Onderstaand gaan wij in op de meer beleidsinhoudelijke uitgangspunten reacties. Deze hebben wij in onderwerpen onderverdeeld.
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
6
Preventieaanbod GGD en Bestuursagenda De gemeente Lochem wil op een aantal onderdelen een nadere concretisering. Dit betreft onder meer: - het preventieaanbod van de GGD voor het voorkomen van eenzaamheid en mentale problemen, - meer transparantie over de taken van de GGD, - de rol van de GGD bij domein-overstijgende of regionale samenwerking bij het verkleinen van gezondheidsachterstanden, - de toepassing van het begrip Positieve Gezondheid en de vertaling daarvan naar lokale activiteiten en eigen taken, en - actualisatie van de Bestuursagenda. Ook de gemeente Ermelo vraagt om een concretisering en herijking van de Bestuursagenda. Daarbij vraagt Ermelo wat de inzet van de GGD zal zijn bij de vertaling van de landelijke nota volksgezondheid; met name vragen zij ook aandacht voor de inzet op het tegengaan van overgewicht. Ook gaat Ermelo in op Gezonder oud worden en de mogelijke inzet van de GGD hierop. Over het preventieaanbod en de inzet van de GGD willen wij graag met gemeenten in overleg. Waar mogelijk sluiten we aan op lokale activiteiten. Daarbij zien wij graag dat uit efficiencyoverwegingen zoveel mogelijk gemeenten aansluiten. Wij kijken uit naar wat de takendiscussie en strategische visie ter zake aan opbrengsten oplevert. Samen met de gemeenten bezien wij hoe wij beter inzichtelijk kunnen maken wat wij in en voor de gemeenten doen.
Daarnaast actualiseren wij de uitwerking van de Bestuursagenda, met name waar het gaat om de aandacht voor kwetsbare groepen. Brede aanpak gezondheidsvraagstukken De gemeente Brummen vraagt zich ten aanzien van een brede aanpak van gezondheidsvraagstukken (met specifieke nadruk op de vitaliteit, veerkracht en weerbaarheid van kwetsbare groepen en jongeren) af hoe breed de GGD wil worden. De gemeente Brummen kan hiervoor een beroep doen op diverse (lokale) partijen. Met hen ontwikkelt Brummen beleid en kan direct acteren als dat nodig is. De GGD kan hierin een rol hebben; de gemeente Brummen denkt dan voornamelijk aan kortdurende en specifieke activiteiten als het informeren en bijscholen van professionals. Wij geven invulling aan deze brede aanpak van gezondheidsvraagstukken binnen de bestaande publieke gezondheidstaken. Onze inzet kan individueel en collectief en in samenwerking met lokale of regionale netwerken zijn. Op die manier kunnen we tot een brede aanpak komen. Wij willen aansluiten bij lokale initiatieven. Het beperken van de rol van de GGD, zoals door Brummen verwoord, onderschrijven wij niet. Wij pleiten voor een steviger invulling van de opdracht van de gemeenten en van de inzet van de expertise van de GGD binnen de publieke gezondheid. Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
7
Rijksvaccinatieprogramma De gemeente Brummen ziet voorts weinig ruimte voor nieuw beleid dat gepaard gaat met extra kosten. In die situatie zal naar andere financieringsbronnen gezocht moeten worden. De gemeenten Doetinchem en Ermelo verzoeken de GGD om voor de bekostiging van het Rijksvaccinatieprogramma binnen de middelen te blijven die het rijk heeft toegevoegd aan het gemeentefonds. Ermelo bepleit daarnaast een aanpassing van de organisatie van het Rijksvaccinatieprogramma. Het door ons in deze Programmabegroting voorgestelde nieuw beleid betreft de uitbreiding van het Rijksvaccinatieprogramma. Dit zijn extra taken onder verantwoordelijkheid van de gemeenten, die de GGD voor de gemeenten uitvoert. Hiervoor zijn (extra) middelen toegevoegd aan het gemeentefonds. Wij gaan er van uit, dat wij binnen de budgetten blijven die het ministerie beschikbaar heeft gesteld en nog zal stellen aan de gemeenten. De door Ermelo genoemde aanpassing in de praktische organisatie van het RVP nemen wij mee in de andere werkwijze die wij in 2021 gaan invoeren. Jeugdgezondheid Adolescenten Doetinchem vindt dat JG Adolescenten een onderdeel van het wettelijk basispakket JGZ is. Daarom moet deze taak als integraal onderdeel meengenomen worden in de doorontwikkeling van de JGZ, zowel inhoudelijk als financieel, waarbij de financiering hiervan plaatsvindt via de inwonerbijdrage JGZ.
Ook de gemeente Aalten is deze mening toegedaan. De gemeenten Winterswijk en Doetinchem vinden dat de gemeenten die betrokken zijn bij Jeugdgezondheid Adolescenten evenredig financieel daaraan bijdragen met als verdeelsleutel het aantal inwoners per gemeente. De gemeente Aalten vindt dat wanner er in 2022 nog sprake is van een subsidieaanvraag, dat er dan een geactualiseerde verdeelsleutel moet worden gehanteerd. Ermelo koppelt de discussie over Jeugdgezondheid Adolescenten aan de extra aandacht voor veerkracht en weerbaarheid. Jeugdgezondheid Adolescenten is een thema dat meegenomen wordt in de takendiscussie. De uitkomsten van deze discussie geven mede richting aan de invulling en financiering van deze taak. De gemeente Doetinchem en Aalten vinden bovendien dat de taken van de JGZ goed moeten aansluiten op hun ketenafspraken met lokale partners en interventies. Wij onderschrijven het belang, dat wij aansluiten bij lokaal beleid en samenwerking zoeken met lokale partners.
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
8
Omgevingswet De gemeente Ermelo vraagt naar de positionering van de GGD in het kader van de Omgevingswet. Wij zien kansen om gezondheid steviger te positioneren. Het aanbod van de GGD en de samenwerking met gemeenten en ketenpartners gaan wij in 2021 nader concretiseren.
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
9
3. Tijdsplanning
Programmabegroting 2022
Jaarrekening 2020
Uitgangspuntennota 2022
Wanneer
Wat
Wie
9 december 2020
Uitgangspuntennota 2022 naar raden zenden.
dagelijks bestuur (DB) GGD
van 9 december tot 1 maart 2021
Zienswijzen op de Uitgangpuntennota 2022 indienen
gemeenten
18 februari 2021
Uitgangspuntennota 2022 bespreken.
algemeen bestuur (AB) GGD1
vóór 15 april 2021
voorlopige Jaarrekening 2020 ter informatie aan de raden zenden
DB GGD
8 april 2021
concept-Programmabegroting 2022 bespreken
AB GGD
13 april 2021
concept-Programmabegroting 2022 aan de raden toezenden.
DB GGD
van 13 april tot 8 juni 2021
zienswijzen op conceptProgrammabegroting 2022 indienen.
8 juli 2021
beslissen over vaststelling Programmabegroting 2022.
gemeenten
AB GGD
1 Het algemeen bestuur (AB) van GGD NOG bestaat uit de wethouders volksgezondheid van de 22
deelnemende gemeenten. Het AB kiest uit zijn midden een dagelijks bestuur (DB). Hierin hebben zes wethouders zitting en één burgemeester (namens het DB van Veiligheidsregio NOG, met in beide besturen de portefeuille geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio - GHOR). Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
11
4. Kerngegevens begroting 2022 Werkgebied GGD Noord- en Oost-Gelderland
Deelnemende gemeenten en inwoneraantallen 31-12-2020 Aantal deelnemende gemeenten Totaal aantal inwoners
22 831.319 Midden-IJssel / Oost-Veluwe
Noord-Veluwe
Achterhoek
Elburg Ermelo Harderwijk Nunspeet Oldebroek Putten
23.429 27.017 48.722 28.029 23.756 24.370
Apeldoorn Brummen Epe Hattem Heerde Lochem Voorst Zutphen
164.770 20.877 33.197 12.226 18.774 33.944 24.797 48.099
Aalten Berkelland Bronckhorst Doetinchem Montferland Oost Gelre Oude IJsselstreek Winterswijk
27.120 43.846 36.083 58.263 36.038 29.572 39.349 29.041
totaal aantal gemeenten
175.323 6
totaal aantal gemeenten
356.684 8
totaal aantal gemeenten
299.312 8
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
12
Personeelsbestand per 01-01-2021 in vaste dienst
tijdelijke dienst
totaal
Aantal medewerkers
222
52
274
Aantal fte’s
168
28
196
Gemiddelde fte 0,76 0,54 0,72 Toelichting: de inhuur van derden, ZZP’ers en oproepkrachten zijn niet opgenomen in deze cijfers.
Totaal lasten en baten begroting 2022 Lasten
€ 20.026.000
Baten
€ 20.049.000
Verdeling totale lasten over programma’s 2022 (x 1.000)
€ 5.185
€ 5.357
Jeugd gezondheid zorg Algemene Gezondheid zorg Kennis en Expertise
€ 253
Inwoner-bijdrage en organisatie projecten Overhead
€ 1.846
€ 7.385
Verdeling totale lasten 2022 (x 1.000) € 2.430
€ 1.742
Indirecte Kosten Personeelslasten Overige lasten
€ 15.854
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
13
Verdeling baten 2022 (x 1.000)
€ 7.757 Overige baten Inwonerbijdrage € 12.292
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
14
BESLUIT
Het algemeen bestuur van GGD Noord- en Oost-Gelderland;
BESLUIT:
de Programmabegroting 2022 van GGD Noord- en Oost-Gelderland vast te stellen.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 8 juli 2021
drs. J.J. Baardman, directeur publieke gezondheid
C.M. de Waard-Oudesluijs MSc, voorzitter
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
15
BELEIDSBEGROTING 5. Bestuurlijke kaders 5.1.Gemeentelijke organisatie voor publieke gezondheid De missie van de GGD luidt: “GGD Noord- en Oost-Gelderland is de gezondheidsdienst van 22 gemeenten. De GGD biedt actief ‘Een gezond houvast’ en bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van de inwoners.” De taken die de gemeenten en hun GGD hebben voor de publieke gezondheidszorg staan in de Wet publieke gezondheid (Wpg). Ook laten gemeenten andere taken door de GGD uitvoeren. Dit zijn taken die aansluiten bij de kerntaken en de deskundigheid van de GGD. De 22 colleges van B en W hebben hun samenwerkingsafspraken vastgelegd in een gemeenschappelijke regeling. 5.2.COVID-19 De bestrijding van de coronacrisis heeft grote invloed op de GGD. Ten behoeve hiervan is naast de reguliere organisatie een projectorganisatie ingericht. Vanuit deze projectorganisatie geeft de GGD invulling aan het informeren, testen, bron- en contactonderzoek en het vaccineren. Het ministerie van VWS vergoedt alle kosten van de aanpak van het coronavirus, voor zover deze niet gedekt zijn door de inwonerbijdrage van de gemeenten. Dit betreft onder meer kosten voor testen, bron en contactonderzoek, vaccineren, klantencontactcentrum, laboratoriumkosten, omzetderving en achterstanden.
Nu, in 2021, is nog niet duidelijk of achterstanden, bijvoorbeeld bij Jeugdgezondheid, aan het eind van 2021 ingelopen zijn of dat deze in 2022 nog ingehaald moeten worden; dat is afhankelijk van de duur van de coronamaatregelen. Op geleide van deze maatregelen is een deel van de uitvoering van de taken van de GGD aangepast. Uiteraard zet de GGD zich ten volle in om ook de reguliere taken zo goed mogelijk vorm te geven. We informeren de gemeenten hier periodiek over. Evenmin is duidelijk wat de gevolgen van de coronacrisis op de (middel)lange termijn voor de GGD zullen zijn. Zo is onzeker wat dit voor bepaalde onderdelen van de GGD gaat betekenen, bijvoorbeeld voor de taak Infectieziektebestrijding of Reizigerszorg. Tegelijkertijd laat de coronacrisis zien, dat mensen met leefstijl gerelateerde aandoeningen aanzienlijk meer kans hebben op een ernstig beloop van COVID-19. De noodzaak tot inzet op preventie, leefstijl en gezondheidsbevordering is daarom urgenter dan ooit.
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
16
5.3.Takendiscussie en strategische visie GGD In 2020 startten wij een traject om te komen tot een discussie over de taken van de GGD en voor de ontwikkeling van een strategische visie voor de GGD. Aanleiding hiervoor was de vraag vanuit gemeenten om te bezien of besparingen voor gemeenten mogelijk zijn. Er is begrip voor de financiële druk bij de gemeenten. Anderzijds heeft de GGD een smal takenpakket en moet hij alle zeilen bijzetten in een situatie waarin opgeschaald moet worden, zoals de afgelopen periode heeft laten zien. Daarom is een zorgvuldig proces gewenst. Het traject om te komen tot een strategische visie en het traject van de takendiscussie zijn gekoppeld. Er zijn twee vragen geformuleerd die leidend zijn voor de discussie: 1. welke GGD willen we zijn? 2. Hoe verhouden we ons als aparte gemeenten en als collectief van gemeenten (de eigenaren) tot de GGD die we willen zijn. Dit traject is in 2021 voortgezet. De raden van de gemeenten worden geraadpleegd. Het algemeen bestuur legt de uitkomsten van dit traject vast in een besluit. Deze uitkomsten verwerken wij zo spoedig mogelijk in de lopende begroting en de meerjarenbegroting, in de Bestuursagenda 2019 – 2023 en overige samenwerkingsafspraken. 5.4.Bestuursagenda Bestuursagenda 2019-2023 NOG Gezonder Het algemeen bestuur (AB) heeft een Bestuursagenda voor de periode 2019 – 2023 vastgesteld.
Hierin staan de belangrijkste uitgangspunten en prioriteiten voor de GGD in de jaren 2019-2023. Wij handhaven de benadering van ‘positieve gezondheid’. In de Bestuursagenda 2019 – 2023 NOG Gezonder staan vier prioriteiten: 1. NOG gezondere jeugd 2. NOG gezondere leefomgeving 3. NOG gezonder oud worden 4. NOG gezondere leefstijl Voor alle vier prioriteiten geldt: • Wij sluiten aan bij de landelijke ontwikkelingen en bij het gezondheidsbeleid en de preventieagenda’s van de gemeenten. • Gemeenten dragen bij aan het NOG gezonder laten worden van hun inwoners en aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. Door meer te investeren in preventie en gezondheidsbevordering kan gezondheidswinst worden behaald.
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
17
• Wij besteden specifieke aandacht aan het bereiken van kwetsbare groepen (mensen met een lage sociaaleconomische status, in armoede, laaggeletterdheid, nieuwkomers en psychisch kwetsbare mensen). • Wij zoeken innovatieve strategieën om het bereik en de effecten van gezondheidsprogramma’s te vergroten. Meer informatie is te vinden in de Bestuursagenda NOG Gezonder 2019 – 2023. Uitgaande van deze Bestuursagenda willen wij ons nadrukkelijker richten op een brede aanpak van gezondheidsvraagstukken, met specifieke nadruk op de vitaliteit en veerkracht van kwetsbare groepen. De GGD wil met name inzetten op veerkracht en weerbaarheid bij jongeren. De laatste jaren is de psychische en psychosociale ontwikkeling van jongeren hoger op de gemeentelijke agenda gekomen. Ook de bestrijding van COVID-19 laat het belang zien van een gezonde leefstijl en aandacht voor kwetsbare groepen. 5.5.Indeling GGD-taken Gemeenten willen weten welke invloed zij hebben op GGD-taken en hoe zij hierop kunnen sturen. GGD NOG onderscheidt daarom zijn taken volgens het ABCD-model: A. wettelijke GGD-taken Taken van gemeenten die zij wettelijk verplicht laten uitvoeren door de GGD: kerntaken uit de Wet publieke gezondheid (Wpg), het toezicht kinderopvang, taken uit de Wet veiligheidsregio’s. B.
wettelijke gemeentelijke taken Taken die de gemeenten op basis van een wet moeten uitvoeren en die de GGD in hun opdracht kan uitvoeren: bijvoorbeeld jeugdgezondheidszorg op basis van de Wpg; kwaliteitstoezicht, toegang beschermd wonen en maatschappelijke zorg op basis van de Wmo 2015; preventieve activiteiten op basis van de Jeugdwet, lijkschouw op basis van de Wet op de lijkbezorging. C. autonome gemeentelijke taken Taken die de GGD kan uitvoeren in opdracht van gemeenten. In de praktijk komt dit weinig voor, omdat de gemeentelijke taken meestal in de wet vastliggen. D. externe taken Taken die de GGD uitvoert in opdracht van derden, zoals rijksoverheid, politie en burgers, in aansluiting op de kerntaken van de GGD: arrestantenzorg, reizigersvaccinatie, vergunningen tattooshops, publieke gezondheidszorg asielzoekers. In de programma’s onderscheiden wij steeds deze vier soorten taken van de GGD.
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
18
6. Voorstel nieuw beleid 2022 6.1.Nieuw beleid: Verhoging inwonerbijdrage Rijksvaccinatieprogramma Vanaf 2019 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma. Wij voeren het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) uit voor 4-18jarigen voor 21 gemeenten (de gemeente Apeldoorn laat de Jeugdgezondheid door een andere organisatie uitvoeren). Hiervoor organiseert de GGD verschillende vaccinatiebijeenkomsten in de gemeenten. Daarnaast zijn er inhaalspreekuren. De gemeenten ontvangen voor de uitvoering van het RVP compensatie via het gemeentefonds. De financiering van de GGD is nog gebaseerd op de vergoeding die het RIVM in 2017 aan de GGD heeft betaald. Vanaf 2019 zijn er diverse aanpassingen geweest: - Extra taken in verband met de invoering van het informed consent; - Extra middelen voor het verhogen van de vaccinatiegraad; - Bijkomende administratieve lasten - Toevoeging vaccinatie tegen Meningokokken ACWY voor 14-jarigen - HPV-vaccinatie voor jongens (2022). In onder meer de Uitgangspuntennota 2022 en in een voorstel aan uw algemeen bestuur in november 2020 is aangekondigd dat wij een voorstel zouden doen voor verhoging van de inwonerbijdrage voor het RVP om deze in lijn te brengen met de reële kosten hiervan. In deze berekening nemen wij mee, dat wij onze werkwijze voor de uitvoering van het RVP aanpassen.
Het RVP-programma wordt hiermee efficiënter, van een hogere kwaliteit, minder foutgevoelig en meer op gemeentelijk niveau ingericht. De verwachting is dat de opkomst en daarmee de vaccinatiegraad omhoog gaat. Om het rijksvaccinatieprogramma in 2022 uit voeren komen de totale kosten op € 566.300. Dit leggen wij via een begrotingswijziging bij deze Programmabegroting aan het algemeen bestuur voor. Het voorstel is om de totale kosten vanaf 2022 te dekken vanuit de inwonerbijdrage. In de bijlage bij de begrotingswijziging staan deze kosten nader toegelicht.
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
19
7. Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren sluiten aan op de Bestuursagenda Hieronder staan de beleidsindicatoren voor de Programmabegroting. Het zijn beleidsindicatoren die aansluiten bij de Bestuursagenda 2019 – 2023 NOG Gezonder. Naast de algemene inzet voor het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid, noemt de Bestuursagenda 4 prioriteiten: - gezondere jeugd, - gezondere leefomgeving, - gezonder ouder worden, - gezondere leefstijl. De 4 prioriteiten geven nadrukkelijk richting aan de inzet van de GGD. De activiteiten van de GGD weerspiegelen deze ambities. Wij zoeken voor de uitwerking van de Bestuursagenda en voor het behalen van de resultaten samenwerking met lokale en regionale ketenpartners. Lokaal beleid, beleid van ketenpartners en landelijke of regionale ontwikkelingen beïnvloeden de realisatie van de indicatoren. Deze ontwikkelingen liggen grotendeels buiten de invloedssfeer van de GGD. Tenslotte merken wij op, dat COVID-19 gevolgen heeft voor de (psychische) gezondheid van de jeugd en van kwetsbare groepen. Dit beïnvloedt het behalen van een deel van onze resultaten. Beleidsindicatoren gaan over Noord- en Oost-Gelderland De percentages die genoemd worden bij de beleidsindicatoren betreffen cijfers voor de regio Noord- en Oost-Gelderland. De cijfers per gemeente zijn niet hetzelfde.
Per regio of gemeente kunnen daarom andere accenten worden gelegd, afhankelijk van de (gezondheids)situatie of van specifieke omstandigheden binnen een gemeente. Beschikbaarheid van de resultaten Significante resultaten zijn vrijwel altijd pas op langere termijn zichtbaar. Daarom is belangrijk om te onderkennen dat de Bestuursagenda en de daaruit afgeleide beleidsindicatoren richting geven aan de langetermijndoelen van de gemeenten en de GGD. De beleidsindicatoren komen daarom ook weer terug in komende programmabegrotingen. Voor de indicatoren zijn ook niet ieder jaar nieuwe resultaten beschikbaar. De resultaten van het beleid worden vooral gemeten via de verschillende GGD-monitors die vierjaarlijks worden afgenomen. Wanneer resultaten uit de monitors beschikbaar komen (dat is in de loop van het jaar volgend op het jaar van uitvoering van de monitor), zullen ze gebruikt Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
20
worden voor de evaluatie en eventuele bijstelling van beleid. In ieder geval zal via het jaarverslag van de GGD rapportage van de resultaten plaatsvinden. De resultaten worden voorts gemonitord via de bestuursrapportages. Daarnaast werken wij aan het helder en inzichtelijk maken voor gemeenten van de werkzaamheden en resultaten van de GGD. Dit inzicht laat zien of de activiteiten die de GGD uitvoert voldoende bijdragen aan het bereiken van de gewenste resultaten. De beleidsindicatoren geven richting aan de activiteiten van de GGD. Beleidsindicatoren De beleidsindicatoren delen we onderstaand in aan de hand van de 4 prioriteiten uit de Bestuursagenda. Een aantal van deze beleidsindicatoren richt zich op de grotere nadruk op de vitaliteit en veerkracht van kwetsbare groepen. De resultaten van de monitor Volwassenen en Ouderen komen medio 2021 beschikbaar. De onderstaand vermelde percentages uit deze monitor zijn om die reden nog niet aangepast. NOG gezondere jeugd - De vaccinatiegraad van vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma is in Noord- en Oost-Gelderland in 2023 hoger dan de vaccinatiegraad in 2019. o D(K)TP en BMR volledig (10 jaar) gaan van 90,4% in 2019 naar 92% in 2023; o HPV stijgt van 45,6% in 2019 naar 50% in 2023. (Bron: RIVM) - Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat hun gezondheid als goed of zeer goed ervaart is in 2023 92% (2015 89%).
(Bron: Jeugdmonitor) - Het percentage kinderen in Noord- en Oost-Gelderland met een verhoogde of matig verhoogde kans op psychosociale problematiek is in 2021 20% (2017: 23%). (Bron: Kindermonitor) - Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat in de categorie ‘normaal’ scoort op het terrein van de psychosociale gezondheid is in 2023 91% (2015: 88%). (Bron: Jeugdmonitor) NOG gezondere leefomgeving - In 2022 hebben minimaal 15 gemeenten omgevingsvisies vastgesteld, waarin doelstellingen en ambities op het gebied van gezondheid (of specifieke onderdelen daarvan) zijn benoemd. (Bron: Eigen registratie) - In 2022 is de GGD bij 15 omgevingsvergunningen, omgevingsplannen of vooroverleggen daarover door gemeenten om een gezondheidsadvies gevraagd. (In de afgelopen jaren waren dit er voor een omgevingsvergunning, planvorming of bestemmingsplanwijziging gemiddeld 7,5 per jaar).
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
21
(Bron: Eigen registratie) NOG gezonder ouder worden - Het percentage volwassen/ouderen dat hun gezondheid als goed of zeer goed ervaart is in 2020 80% (2016: 78%). (Bron: Monitor Volwassenen en Ouderen) - Het percentage volwassenen/ouderen in Noord- en Oost-Gelderland dat geen of een laag risico heeft op een angststoornis of een depressie is in 2020 58% (2016: 56%). (Bron: Monitor Volwassenen en Ouderen) NOG gezondere leefstijl - Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat ooit een hele sigaret of meer heeft gerookt is in 2023 13% (2015: 17%). (Bron: Jeugdmonitor) - Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat de laatste vier weken alcohol heeft gedronken is in 2023 28% (2015: 33%). (Bron: Jeugdmonitor) - Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat tenminste 5 dagen per week minimaal een uur beweegt is in 2023 60% (2015: 56%). (Bron: Jeugdmonitor) - Het percentage volwassenen/ouderen in Noord- en Oost-Gelderland dat rookt of weleens rookt is in 2020 17% (2016: 19%). (Bron: Monitor Volwassenen en Ouderen) - Het percentage volwassenen/ouderen in Noord- en Oost-Gelderland met matig of ernstig overgewicht is in 2020 50% (2016: 52%). (Bron: Monitor Volwassenen en Ouderen) - Het percentage volwassenen/ouderen in Noord- en Oost-Gelderland dat voldoet aan de norm voor alcoholgebruik is in 2020 72% (2016: 70%). (Bron: Monitor Volwassenen en Ouderen)
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
22
PROGRAMMAPLAN 8. Programma Jeugdgezondheid 8.1.Wat willen we bereiken? De jeugdgezondheid bij GGD NOG heeft twee verschillende opdrachten. Aan de ene kant ziet en monitort zij kinderen op individueel niveau. Hierdoor is het mogelijk om kinderen in een kwetsbare situatie te signaleren en om daar vervolgens wat mee te doen. Aan de andere kant heeft de jeugdgezondheid een collectieve opdracht. Deze collectieve opdracht is om de gezondheid van de populatie jeugdigen in de gemeenten te bewaken, te beschermen en te bevorderen. De jeugdgezondheid gaat uit van de eigen kracht van gezinnen (ouders en kinderen) en hun omgeving op basis van het concept van positieve gezondheid. 8.2.Wat gaan we ervoor doen? A. Wettelijke GGD-taken
Gemeenten laten de beleidsadvisering vanuit de jeugdgezondheidszorg uitvoeren door de GGD, in samenhang met de algemene taken van de GGD bij monitoring, signalering en advisering (Wet publieke gezondheid).
B. Wettelijke gemeentelijke taken die de GGD uitvoert
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het actief aanbieden van jeugdgezondheidszorg aan alle kinderen en jongeren tot 18 jaar (Wet publieke gezondheid - Wpg). Het Basispakket Jeugdgezondheidzorg geeft aan welke activiteiten beschikbaar moeten zijn (zie het Besluit publieke gezondheid). Dit is uitgewerkt in het landelijk professioneel kader JGZ en landelijke professionele richtlijnen. De uitvoering van de jeugdgezondheid sluit aan op de ontwikkelingen in het sociaal domein. In de regio NOG hebben 21 gemeenten de uitvoering van de jeugdgezondheid voor 4-18-jarigen opgedragen aan de GGD. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor preventie en jeugdhulp (Jeugdwet). De jeugdgezondheid draagt hieraan bij. Op verzoek van gemeenten voert de GGD deze preventieve activiteiten uit. De GGD voert het rijksvaccinatieprogramma (RVP) uit voor de 4-18-jarigen. De uitvoering van het RVP is gekoppeld aan de uitvoering van de jeugdgezondheid. Voor de doelgroep statushouders (vluchtelingen die in de gemeenten zijn gehuisvest) is bij de uitvoering van de reguliere jeugdgezondheid een extra inspanning van de GGD nodig. In de regio NOG hebben 21 gemeenten de uitvoering van de jeugdgezondheid voor 4-18-jarigen opgedragen aan de GGD (Wet publieke gezondheid).
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
23
Prioriteiten In het programma Jeugdgezondheid zijn de prioriteiten in 2022: 1. Accent op veerkracht en weerbaarheid bij jongeren In de nota ‘Een veerkrachtige jeugd, wat kan de GGD betekenen’ staan de taken van de GGD rondom veerkracht en weerbaarheid bij de jeugd. De verschillende taken bij elkaar dragen bij aan de bevordering van de veerkracht op populatieniveau. Via lessen/workshops wordt op verschillende wijze, passend bij de leeftijd, aandacht besteed aan telkens dezelfde boodschap. Deze boodschap is: ‘als er iets is waar je mee zit, ga naar een volwassene die je vertrouwt en praat erover. Blijf er niet alleen mee zitten’. Deze boodschap is voor iedereen relevant. Om nog meer kennis en ervaring op te doen rondom veerkracht en weerbaarheid bij jongeren in de regio Noord- en Oost-Gelderland, voert de GGD een verdiepend onderzoek uit met de data uit de Jeugdmonitor. Daarnaast gaat de GGD in gesprek met jongeren en hun ouders, over hoe zij aankijken tegen het thema ‘veerkrachtige jeugd’ en wat zij nodig hebben om ofwel zelf veerkrachtig op te groeien of om kinderen te begeleiden naar meer veerkracht. De opdracht voor de jeugdgezondheid gaat over het bevorderen van de gezondheid van de gehele populatie jeugdigen in de regio. De GGD heeft de mogelijkheden onderzocht om het aanbod op onderdelen anders vorm te geven, passend binnen het Basispakket Jeugdgezondheidszorg.
De GGD werkt hierin samen met gemeenten, Jeugdgezondheid 0-4 jaar en andere ketenpartners. Zodra dit is afgerond worden de resultaten hiervan geïmplementeerd. 2. Jeugdgezondheid Adolescenten Het aanbod Jeugdgezondheid Adolescenten is onderdeel van het landelijk vastgelegde takenpakket van Jeugdgezondheidszorg. Het rijk stelt hiervoor middelen beschikbaar via het gemeentefonds. De GGD vraagt jaarlijks subsidie aan; niet alle gemeenten nemen deze taak af. De GGD is overleg met de gemeenten gestart over een herijking, met als doel een nieuw plan met een zo breed mogelijk draagvlak. De inzet van de GGD op www.JouwGGD.nl is vanaf 2021 geen onderdeel meer van Jeugdgezondheid Adolescenten. Jeugdgezondheid Adolescenten wordt bovendien meegenomen in de takendiscussie die op dit moment plaats vindt. De uitkomsten hiervan geven mede richting aan de invulling en financiering van deze taak.
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
24
3. Rijksvaccinatieprogramma GGD NOG voert het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) uit voor 4-18-jarigen (met uitzondering van de gemeente Apeldoorn). Hiervoor organiseert de GGD tweemaal per jaar vaccinatiebijeenkomsten in de gemeenten; de zogenaamde groepsvaccinatie. Daarnaast zijn er inhaalspreekuren voor extreem angstige kinderen en jeugdigen die de vaccinatie gemist hebben. Het RVP kende de afgelopen jaren een aantal uitbreidingen van het programma, waaronder uitbreiding met de meningokokkenvaccinatie voor 14-jarigen. In 2022 wordt het Rijksvaccinatieprogramma verder uitgebreid. Het gevolg van deze ontwikkelingen is dat de GGD jaarlijks meer jeugdigen gaat vaccineren. Dit brengt extra kosten met zich mee. Hiervoor wordt het algemeen bestuur een begrotingswijziging voorgelegd (zie ook hoofdstuk 6, Voorstel nieuw beleid 2022 en bijlage C in hoofdstuk 15 van deze Programmabegroting). Daarnaast voeren wij wijzigingen door in de organisatie van het RVP, waardoor het programma efficiënter en van een hogere kwaliteit wordt. Het RVP richten wij meer op gemeentelijk niveau in. De verwachting is dat de opkomst en daarmee de vaccinatiegraad omhoog gaat. 8.3.Wat mag het kosten? Rekening van baten en lasten per programma
1e begrotings wijziging 2021
Programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren begroting raming raming raming 2022 2023 2024 2025
Jeugdgezondheid Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat
1.021 5.739 -4.718 0 0 -4.718
1.030 5.185 -4.155 0 0 -4.155
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
1.030 5.185 -4.155 0 0 -4.155
1.030 5.185 -4.155 0 0 -4.155
1.030 5.185 -4.155 0 0 -4.155
25
9. Programma Algemene gezondheidszorg 9.1.Wat willen we bereiken? Het programma Algemene gezondheidszorg bestaat uit een groot aantal verschillende producten. Gemeenschappelijk doel is het bevorderen, bewaken en beschermen van de gezondheid van de bevolking in de regio, met speciale aandacht voor risicogroepen. 9.2.Wat gaan we ervoor doen? A. Wettelijke GGD-taken
De wettelijke taken in dit programma betreffen de infectieziektebestrijding (waaronder de coronabestrijding), medisch milieukundige zorg, algemene technische hygiënezorg en psychosociale hulp bij rampen (Wet publieke gezondheid). De GGD draagt bij aan de geneeskundige hulpverlening in de regio (GHOR, Wet veiligheidsregio’s). De gemeenten zien toe op de naleving van de kwaliteitseisen voor kinderopvang. Zij wijzen de GGD aan als toezichthouder (Wet Kinderopvang). Voor de doelgroep statushouders (vluchtelingen die in de gemeenten zijn gehuisvest) is bij de uitvoering van reguliere taken een extra inspanning van de GGD nodig. Daarbij gaat het vooral om infectieziektebestrijding, seksuele gezondheid en gezondheidsbevordering (Wet publieke gezondheid).
B. Wettelijke gemeentelijke taken die de GGD uitvoert
De GGD voert de lijkschouw uit voor de gemeenten, als onderdeel van de forensische geneeskunde (Wet op de lijkbezorging). De gemeenten in Noord- en Oost-Gelderland, met uitzondering van de Noord-Veluwse gemeenten, hebben de GGD belast met het kwaliteitstoezicht op de uitvoering van de maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015), op basis van een overeenkomst. In opdracht van een aantal gemeenten voert de GGD taken uit voor toegang beschermd wonen en maatschappelijke zorg (Wet maatschappelijke ondersteuning 2015). De GGD voert voor een aantal gemeenten Verkennend Onderzoek uit in het kader van de Wet verplichte GGZ.
D. Taken die de GGD in opdracht van derden uitvoert.
De GGD verzorgt reizigersadvisering en -vaccinaties voor burgers. Het ministerie van VWS heeft de GGD belast met de inspectie en vergunningverlening voor het veilig en hygiënisch aanbrengen van tatoeages en piercings (regelgeving op basis van Warenwet).
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
26
De GGD ontvangt van VWS een subsidie voor de uitvoering van aanvullende seksuele gezondheidszorg. De GGD ontvangt via de subsidieregeling PrEP een subsidie voor de medische begeleiding bij het gebruik van PrEP door een specifieke doelgroep met een verhoogd risico op hiv. De GGD voert de arrestantenzorg en forensisch medisch onderzoek uit voor politie en justitie, als onderdeel van de forensische geneeskunde. In opdracht van het RIVM voert GGD NOG de Doetinchemstudie uit, een langlopende cohortstudie (bevolkingsonderzoek). De GGD voert de publieke gezondheidszorg asielzoekers uit op basis van een landelijke overeenkomst met het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA).
Prioriteiten Voor het programma Algemene gezondheidszorg zijn de prioriteiten in 2022: 4. COVID-19 en Infectieziektebestrijding Ook in 2022 zal de bestrijding van COVID-19 nog veel aandacht krijgen, hoewel naar verwachting minder intensief dan in 2021. Wij gaan ervan uit dat wij in 2022 nog wel invulling geven aan onder meer bron- en contactonderzoek, testen en vaccineren. De kosten hiervan zijn niet in deze Programmabegroting opgenomen. Het is nog onduidelijk welke omvang dit zal hebben. Het uitgangspunt is dat het ministerie van VWS deze kosten financiert. Landelijk zal de bestrijding van COVID-19 worden geëvalueerd. In deze evaluatie worden wellicht ook keuzes gemaakt ten aanzien van de landelijke en regionale organisatie van de infectieziektebestrijding. Het is nu nog onduidelijk wat dit gaat betekenen voor het ministerie van VWS, RIVM, GGD GHOR Nederland, regionale GGD’en en de Veiligheidsregio. 5. Omgevingswet We gaan ervan uit dat de Omgevingswet met ingang van 1 januari 2022 van kracht wordt. Deze wet geeft gemeenten opdracht om gezondheid van de inwoners mee te wegen in het ruimtelijk beleid. Gemeenten en GGD’en bereiden zich al enkele jaren voor op de Omgevingswet. De verwachting is dat gemeenten de GGD vaker om advies zullen vragen of om deel te nemen aan Omgevingstafels. De precieze taakverdeling en uitwerking van de samenwerking vraagt nog de nodige aandacht. 6.
Forensische Geneeskunde Landelijk loopt een aanbestedingstraject voor de uitvoering van de Medische Arrestantenzorg. Wanneer deze in 2021 wordt afgerond, zal in 2022 effectuering van het resultaat plaatsvinden.
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
27
Het resultaat van de aanbesteding zal wellicht de nodige aanpassingen geven in de werkwijze en de samenwerking met andere GGD’en in Oost-Nederland. 7. Tuberculosebestrijding Wij gaan de samenwerking met andere GGD’en in Oost-Nederland intensiveren. Ook de interne samenwerking met het team Infectieziektebestrijding krijgt nadrukkelijker aandacht. Door deze intensievere samenwerking leveren wij onze diensten dicht bij de cliënt en kunnen wij de kwaliteit garanderen.
9.3.Wat mag het kosten? Rekening van baten en lasten per programma
1e begrotings wijziging 2021
Programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren begroting raming raming raming 2022 2023 2024 2025
Algemene Gezondheid Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat
22.555 19.424 3.131 0 0 3.131
6.023 7.385 -1.362 0 0 -1.362
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
6.123 7.471 -1.348 0 0 -1.348
6.223 7.557 -1.334 0 0 -1.334
6.323 7.643 -1.320 0 0 -1.320
28
10. Programma Kennis- en Expertise 10.1. Wat willen we bereiken? GGD NOG ondersteunt gemeenten bij beleidsvorming en beleidsuitvoering. Dit gebeurt door het bieden van inzicht in de gezondheidssituatie van de inwoners van de gemeenten, integraal beleidsadvies en advies over gebruik van effectief gebleken interventies die leiden tot verbetering van leefstijl en gezonder gedrag van de bevolking. 10.2. Wat gaan we ervoor doen? A. Wettelijke GGD-taken
De gemeenten laten een aantal taken voor de publieke gezondheid uitvoeren door de GGD (Wet publieke gezondheid). In dit programma betreft dat onderzoek van de gezondheidssituatie van de bevolking (epidemiologische analyse), beleidsadvisering, bijdragen aan preventieprogramma’s en gezondheidsbevordering, preventieve ouderengezondheidszorg.
C. Autonome gemeentelijke taken die de GGD in opdracht van de gemeenten uitvoert
Academische werkplaats AGORA, een samenwerkingsverband met Wageningen University & Research centre, voert onderzoeken uit voor gemeenten, die deels boven de afgesproken basistaken uitgaan en afzonderlijk worden bekostigd. Dit geldt ook voor het Evaluatiebureau publieke gezondheid, dat voortkomt uit Agora.
Prioriteiten Voor het programma Kennis en expertise zijn de prioriteiten in 2021: 8. NOG Gezondere leefstijl Wij zetten in op de prioriteiten van het Nationaal Preventieakkoord 2018 (roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik) en de landelijke nota gezondheidsbeleid 2020 – 2024 waarin wordt gepleit voor een brede aanpak. Onder andere het verkleinen van gezondheidsachterstanden en vitaal ouder worden krijgen hier nadrukkelijke aandacht. We streven ernaar gezondheidswinst voor kwetsbare groepen te bereiken en de kosten in de zorguitgaven en het sociaal domein te beheersen. We zoeken hierbij aansluiting bij en geven inhoud aan het lokaal/regionaal gezondheidsbeleid en het beleid in het sociaal domein. In de subregio Midden-IJssel/Oost Veluwe staan de thema’s roken en gezond ouder worden centraal. Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
29
In de Achterhoek wordt in opdracht van de bestuurlijke thematafel ‘De gezondste regio’ gewerkt aan een Regionaal preventieakkoord. Ook is men in de Achterhoek bezig met sportakkoorden. Op de Noord Veluwe staan preventie- en sportakkoorden en de regionale gezondheidsnota centraal. Gemeenten oriënteren zich op een ketenaanpak overgewicht jeugd, aanpak op middelengebruik (IJslands model) en gezond ouder worden. 9. Trends in de volksgezondheid Het signaleren, duiden en publiceren van belangrijke trends en inzicht geven in de gezondheid van de inwoners. Wij zoeken naar nieuwe manieren om data en kennis te genereren. In 2022 worden de resultaten van de Kindermonitor (2021) bekend. Afhankelijk van landelijke besluitvorming en financiering, wordt in 2021 een extra Gezondheidsmonitor Jeugd uitgevoerd. Daarvan zullen de resultaten dan ook in 2022 verschijnen. 10. Academische Werkplaats AGORA Academische werkplaats AGORA (AW AGORA) is een samenwerkingsverband waarin veel projecten van de grond zijn gekomen. Er is onderwijs ontwikkeld voor (aankomend) professionals die werkzaam zijn in het veld van de publieke gezondheid. Vanuit het Evaluatiebureau Publieke Gezondheid, onderdeel van AGORA, ondersteunen we gemeenten bij beleidsvraagstukken rond het aantonen van effectiviteit van beleid- en gezondheidsprogramma’s.
AGORA heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling en/of evaluatie van veel effectieve leefstijlprogramma’s zoals SLIMMER, ProMuscle in de Praktijk en Smaaklessen / EU-Schoolfruit. Vaak is aan het eind van het subsidieprogramma het leefstijlprogramma klaar voor verdere verspreiding. Het ontbreekt echter aan een infrastructuur om dit te organiseren en te onderhouden. Op verschillende manieren spelen wij in op de aanwezige groeimogelijkheden: 1. Doorontwikkeling van beleids- en leefstijlprogramma’s 2. Doorontwikkeling van evaluatie- en onderzoeksmethodieken 3. Samen leren. 11. NOG Fitter en Vitaler NOG Fitter en Vitaler richt zich op het bevorderen van fitte en vitale medewerkers van organisaties in Noord- en Oost-Gelderland. Ruim 61 partners hebben zich al bij dit regionetwerk aangesloten, waarmee ruim 29.000 medewerkers kunnen worden bereikt. Wij werken in 2022 aan het doorontwikkelen van het aanbod, waarbij wordt Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
30
geanticipeerd op de wensen van onze partners. Extra inzet wordt gepleegd op het thema roken en ‘kwetsbare werkenden’. Daarnaast wordt aanvullende aandacht besteed aan werving, social media, een online challenge en webinars. 12. NOG gezonder oud worden Preventie helpt ouderen zo lang mogelijk gezond en zelfredzaam te blijven. Zo houden zij zo lang mogelijk de regie over hun leven. De groep ouderen wordt steeds groter en zal een groter beroep doen op zorgvoorzieningen. Daarom zet de GGD in op: - Het updaten van online informatie over/voor gezond ouder worden en ouderen. - In samenwerking met lokale partners ontwikkelen en uitvoeren van een duidelijk productaanbod voor de doelgroep ouderen.
10.3. Wat mag het kosten? Rekening van baten en lasten per programma
1e begrotings wijziging 2021
Programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren begroting raming raming raming 2022 2023 2024 2025
Kennis & Expertise Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat
454 1.830 -1.376 23 0 -1.399
458 1.846 -1.388 23 0 -1.411
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
458 1.846 -1.388 23 0 -1.411
458 1.938 -1.480 23 92 -1.411
458 1.846 -1.388 23 0 -1.411
31
11. Inwonerbijdrage en organisatieprojecten 11.1. Wat willen we bereiken? In dit programma hebben wij de kosten en opbrengsten opgenomen van: organisatie-ontwikkelingstrajecten binnen de GGD nog te realiseren, niet gespecificeerde omzet van plusopdrachten de inwonerbijdrage van gemeenten voor de uitvoering de basistaken van de GGD. 11.2. Wat gaan we ervoor doen? A. Wettelijke GGD-taken
De colleges van burgemeester en wethouders van gemeenten in een veiligheidsregio, treffen een gemeenschappelijke regeling voor de instelling en instandhouding van een regionale gezondheidsdienst in die regio (Wet publieke gezondheid). De wet schrijft voor dat de gemeenten een aantal taken voor de publieke gezondheid laten uitvoeren door de GGD.
Prioriteiten Voor het programma Inwonerbijdrage en organisatieprojecten is de prioriteit in 2022: 13. Herijking organisatieontwikkeling Mede in verband met de inzet op de COVID-19-bestrijding is de doorontwikkeling van zelforganisatie in 2021 ‘on hold’ gezet. In 2021 oriënteren we ons – mede op basis van de resultaten rondom strategische visie en takendiscussie – op een bijpassende inrichting van de organisatie. 11.3. Wat mag het kosten? Rekening van baten en lasten per programma
1e begrotings wijziging 2021
Programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren begroting raming raming raming 2022 2023 2024 2025
Inwonerbijdrage en projecten Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat
12.335 256 12.079 0 0 12.079
12.487 253 12.234 0 0 12.234
Programmabegroting 2022 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT
12.487 253 12.234 0 0 12.234
12.487 253 12.234 0 0 12.234
12.487 253 12.234 0 0 12.234
32
12. Overhead 12.1. Wat willen we bereiken? Een onderdeel van het programma Overhead is bestuursondersteuning. Het doel van de bestuursondersteuning is om het GGD-bestuur en de gemeenten in positie te brengen voor het besturen van de GGD. Dit betreft ten eerste advisering en ondersteuning voor de bestuurlijke besluitvorming. Ten tweede omvat dit het agenderen en oppakken van maatschappelijke en bestuurlijke vraagstukken op het gebied van de publieke gezondheid. 12.2. Wat gaan we ervoor doen? Prioriteiten: Voor het programma Overhead zijn de prioriteiten in 2022: 14. Actualisering Bestuursagenda 2019 – 2023 De COVID-19-pandemie heeft het belang van een gezonde leefstijl duidelijk gemaakt. De noodzaak tot inzet op preventie, leefstijl en gezondheidsbevordering is daarom urgent. Wij richten ons de komende periode nadrukkelijker op de veerkracht en vitaliteit van kwetsbare groepen. Daarnaast neemt het algemeen bestuur in 2021 besluiten over de strategische visie van de GGD en resultaten die voortvloeien uit de takendiscussie. Bovenstaande ontwikkelingen zullen met zich meebrengen dat wij de Bestuursagenda 2019 – 2023 actualiseren. 15. Passende informatie voor gemeenten Gemeenten zoeken naar mogelijkheden voor een grotere betrokkenheid bij de GGD. Samen met de gemeenten bezien wij hoe wij beter inzichtelijk kunnen maken wat wij in en voor de gemeenten doen.