(A24) GGD NOG - Jaarstukken 2023 D431969

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

11

2.2. Programma Jeugdgezondheid 2.2.1 Wat hebben we ervoor gedaan

Accent op veerkracht en weerbaarheid bij jongeren Indicator: Uit de studies blijkt dat de coronacrisis voor veel jongeren een negatieve invloed heeft gehad op de fysieke en mentale gezondheid. Tegelijkertijd laten de studies zien dat jongeren veerkrachtig zijn; in ieder geval in het begin van de crisis. Het is nog onduidelijk wat de effecten op de lange termijn zijn. In het algemeen is meer aandacht nodig voor preventie om gezondheidsproblemen te voorkomen en om de jeugd veerkrachtig te maken en houden. En daarbij speciale aandacht te hebben voor kwetsbare groepen. Om hier aan tegemoet te komen heeft de GGD een leerlijn veerkracht ontwikkeld, met verschillende activiteiten voor jeugdigen van 4 tot 18 jaar, ouders en docenten. Een deel van deze leerlijn voert de GGD binnen de basistaken uit. Daarnaast kunnen gemeenten extra aanbod afnemen of (bij jeugdgezondheid adolescenten) binnen het basispakket keuzes maken. In 2023 is het streven dat de GGD aan alle scholen de bij hen passende onderdelen van de leerlijn veerkracht heeft aangeboden, en dat 75% van de middelbare scholen het aanbod als onderdeel van Jeugdgezondheid Adolescenten is uitgevoerd. Met onze professionals hebben we de leerlijn verder geoptimaliseerd. Op steeds meer scholen worden veerkrachtlessen gegeven. Sommige scholen kiezen voor andere aanbieders of vinden geen ruimte in het rooster.

Jeugdgezondheid voor adolescenten Indicator: In het basispakket jeugdgezondheidszorg (JGZ) is opgenomen dat een structureel aanbod moet worden gedaan aan jongeren vanaf 14 jaar. De uitvoering van jeugdgezondheid adolescenten moet bij een erkende JGZ-instelling liggen. Afgesproken is dat gemeenten per (sub)regio de invulling bepalen van de jeugdgezondheid adolescenten in 2023. De GGD sluit hierop aan door met scholen, samenwerkingspartners en gemeenten in gesprek te gaan naar vraag en behoefte. In 2023 is met iedere gemeente een afspraak gemaakt over de uitvoering van Jeugdgezondheid Adolescenten. Jeugdgezondheid adolescenten is opgenomen in de basistaak jeugdgezondheid. Met alle gemeenten zijn hier afspraken over gemaakt. Team gezonde school biedt ondersteuning op VO scholen om te werken aan diverse gezondheidsthema’s.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

12

2.2.2 Wat heeft het gekost X € 1.000

Rekening van baten en lasten

Programmabegroting 2023

6e begrotingswijziging 2023

1.029 5.449 -4.420 0 0 -4.420

1.695 6.462 -4.767 0 0 -4.767

Rekening 2023

Afwijking

Jeugdgezondheid Baten Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

2.125 6.752 -4.627 21 0 -4.648

430 290 140 21 0 119

Het positief resultaat van € 119.000 wordt veroorzaakt doordat de GGD meer maatwerk voor verschillende gemeenten heeft uitgevoerd waardoor er meer baten zijn. Daarnaast zijn door de hogere stroom van asielzoekers de opbrengsten van het COA hoger. De lasten stijgen niet evenredig. Doordat de baten hoger zijn is er ook meer dekking voor de overhead. De kosten voor overhead worden bij het programma overhead gepresenteerd. Hierdoor blijft er een positief resultaat bij het programma jeugdgezondheidzorg. De dotatie reserve betreft de toevoeging aan de reserve personele lasten voor de feitelijke verplichting van verlofdagen per einde van het jaar. De toevoeging betreft het hoger aantal verlofuren dat medewerkers tegoed hebben ten opzichte van 2022.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

13

2.3 Programma Algemene Gezondheidszorg 2.3.1 Wat hebben wij ervoor gedaan

Bestrijding COVID-19 en infectieziektebestrijding Indicator: De afgelopen twee jaar is op een groot aantal manieren invulling gegeven aan de COVID-19-bestrijding. Het is lastig te voorspellen wat de ontwikkelingen zijn, maar we gaan ervan uit dat COVID-19 aandacht blijft houden. Onder voorbehoud van landelijke besluitvorming, heeft de GGD in 2023: • invulling gegeven aan de opdracht om de COVID-bestrijding vorm te geven. • de integratie van de COVID-projectorganisatie in de reguliere organisatie gerealiseerd. Een hele korte najaarscampagne van 2 oktober tot 31 december is ingezet om een beperkte doelgroep te kunnen vaccineren tegen COVID-19. Met een voorbereidingstijd van ca. 6 weken om een aanzienlijke opschaling te organiseren was het een flinke uitdaging. Dankzij een grote poule van mensen die graag weer bij de GGD wilden werken, konden we deze campagne aan. Regionaal gespreid met locaties in Apeldoorn, Lichtenvoorde en Nunspeet. De laatste week voor Kerst heeft de GGD nog een beknopte regiotour in verschillende gemeenten gedaan. Daarnaast is verder vormgegeven aan de integratie van de Covid-organisatie binnen de GGD. De samenwerking met IZB is daarin verbeterd.

Medische Milieukunde Indicator: We voorzien een toename in de vragen van gemeenten en inwoners op het terrein van medische milieukunde. Dit komt onder meer door de verwachte inwerkingtreding van de Omgevingswet en de opkomst van diverse nieuwe uitdagingen in de leefomgeving. Wij werken met gemeenten aan concrete werkafspraken. In 2023 is duidelijk welke dienstverlening de gemeenten van de GGD kunnen ontvangen. De Omgevingswet is gestart op 1 januari 2024. Het interne proces is op orde en de dienstverlening is afgestemd met de gemeenten. De eerste meldingen zijn binnen. De komende tijd ligt de nadruk op het testen van de samenwerkingsafspraken met gemeenten en ketenpartners, aanpassingen doen waar nodig en het monitoren van de eigen dienstverlening en processen.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

14

Toezicht kinderopvang Indicator: Vanaf 2022 worden landelijk meer middelen beschikbaar gesteld om het toezicht en de handhaving op de gastouderopvang te intensiveren. In 2022 kunnen gemeenten en GGD’en deze uitbreiding in gang zetten. Daarnaast wordt met ingang van 2022 de flexibilisering van de inspectieactiviteit ingevoerd. Dat houdt in dat gemeenten en GGD’en met elkaar in overleg moeten over welke keuzes gemaakt moeten worden. In 2023 zijn met gemeenten afspraken gemaakt over de inzet van de GGD op de intensivering van het toezicht en de handhaving op de gastouderopvang en over de onderwerpen die bij de reguliere inspecties moeten worden geïnspecteerd. GGD NOG heeft in 2022 al geïnvesteerd in het uitbreiden van de formatie van toezichthouders en administratieve krachten opdat we in 2023 konden voldoen aan de intensivering van 5% naar 50% toezicht op gastouders. In overleg met de gemeenten is ervoor gekozen om bij deze inspecties alle voorwaarden die gelden voor gastouders mee te nemen in het onderzoek. In 2023 zijn 548 van de 609 inspecties bij gastouders uitgevoerd. De doorontwikkeling van flexibel inspecteren is in 2023 verder uitgewerkt. Hierover zijn afspraken gemaakt met de gemeenten. Door flexibel inspecteren worden voorwaarden gecontroleerd, die een langere tijd niet geïnspecteerd zijn. Hieruit volgen meer nader onderzoeken en meer herstelaanbod.

In 2023 zijn in totaal 1038 inspecties kinderopvang uitgevoerd. Dit zijn alle soorten inspectie-onderzoeken kinderopvang. Vanaf 15 november zijn de groene inspecties bij kinderopvang afgeschaald in items. Hiervoor is een wijziging gemaakt in het bijbehorende tarief. Hierover zijn afspraken gemaakt met de gemeenten.

2.3.3 Wat heeft het gekost X € 1.000

Rekening van baten en lasten

Programmabegroting 2023

6e begrotingswijziging 2023

6.948 8.088 -1.140 0 0 -1.140

31.530 24.576 6.954 0 0 6.954

Rekening 2023

Afwijking

Algemene Gezondheid Baten Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

25.123 21.226 3.897 9 0 3.888

-6.407 -3.350 -3.057 9 0 -3.066

15

De lagere baten en lasten bij het programma Algemene Gezondheidszorg worden voornamelijk veroorzaakt door COVID-19. Halverwege 2023 hebben we een inschatting gemaakt van de lasten voor de najaarscampagne 2023. Deze lasten worden volledig vergoed door het ministerie van VWS. De werkelijke lasten van de najaarscampagne zijn ruim € 6,5 miljoen lager. Een deel van deze lasten € 2,9 miljoen betreffen overheadlasten. Deze presenteren we conform BBV onder het programma overhead. Hierdoor is het saldo bij het programma algemene gezondheidszorg als gevolg van de COVID najaarscampagne € 2,9 miljoen nadelig. Het teveel ontvangen bedrag voor de najaarscampagne betaalt GGD NOG terug aan het ministerie van VWS. Op de reguliere producten zien we een nadeel van ruim € 100.000. Dit betreft voornamelijk de producten reizigersvaccinatie en toezicht kinderopvang. Bij reizigersvaccinatie blijven de baten achter bij de prognose. De spreekuren zijn minder bezocht. Hierdoor blijven de lasten gelijk maar dalen de baten. Bij toezicht kinderopvang is door ziekteverzuim en het inwerken van collega’s de productie niet gehaald. Hierover zijn met de verschillende gemeenten afspraken gemaakt, zodat de belangrijkste taken wel uitgevoerd zijn. Doordat de baten achter blijven op de prognose en de lasten wel gelijk blijven zien we een negatief saldo.

Daar staat een positief saldo bij het product forensische geneeskunde tegenover. In 2023 zijn meer lijkschouwen uitgevoerd voor de gemeenten. Gemeenten betalen per lijkschouw aan de GGD. De lasten stijgen niet evenredig. Dit komt doordat de artsen die de lijkschouwen uitvoeren altijd beschikbaar moeten zijn, ook als er geen schouwen zijn. De dotatie reserve betreft de toevoeging aan de reserve personele lasten voor de feitelijke verplichting van verlofdagen per einde van het jaar. De toevoeging betreft het hoger aantal verlofuren dat medewerkers tegoed hebben ten opzichte van 2022.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

16

2.4. Programma Kennis en expertise 2.4.1 Wat hebben we ervoor gedaan

Nog gezondere leefstijl Indicator: Wij zetten in op de prioriteiten van het Nationaal Preventieakkoord 2018 (roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik); hieraan wordt zeer waarschijnlijk mentale gezondheid als thema toegevoegd. De landelijke nota gezondheidsbeleid 2020 – 2024 pleit voor een brede aanpak van gezondheid. In 2023 geeft de GGD in alle drie subregio’s input aan lokale of regionale preventieakkoorden, waarbij ingezet wordt op een brede programmatische aanpak. Gezonde leefstijl is een van de thema’s vanuit GALA. De GGD sluit aan bij de lopende ontwikkelingen. In afstemming met gemeenten/subregio’s vervult de GGD verschillende rollen in de vorming van de regionale preventie infrastructuur, inclusief inrichting van de ketenaanpakken. Daarnaast heeft de GGD ook de lopende projecten op verschillende leefstijlthema’s uitgevoerd.

Aansluiten bij informatiebehoefte gemeenten Indicator: De Koersnotitie bevat de ambitie dat de GGD snel toegepaste informatie kan leveren aan gemeenten (zie de AB-besluiten van 8 juli en 18 november 2021). Beoogd wordt de opgedane inzichten en ervaringen vanuit de COVID-19informatievoorziening te bestendigen en toe te passen op andere werkvelden. Om deze rol te borgen worden de samenwerking met regionale (kennis)partners en de deskundigheid binnen de GGD versterkt. In 2023 geeft de GGD uitvoering aan een tweejarig ontwikkelprogramma om de informatievoorziening te verbeteren. Ook in 2023 geeft de GGD uitvoering aan het ontwikkelprogramma om de informatievoorziening te verbeteren. Dit programma is gestart in 2022 en is genaamd Programma IGW (Informatie gestuurd werken). In dit programma pakken we onderwerpen op met de Scrum-methodiek. Opgeleverde onderwerpen zijn o.a. informatievoorziening aan gemeenten over Jeugdgezondheidzorg en stuurinformatie voor tactisch managers.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

17

Aandacht voor kwetsbare groepen Indicator: De coronapandemie heeft het belang laten zien van een gezonde leefstijl en aandacht voor kwetsbare groepen. In 2023 heeft de GGD samen met gemeenten en samenwerkingspartners bepaald welke inzet c.q. welk aanbod er vanuit de GGD is voor kwetsbare groepen in de samenleving. Dit hangt samen met de uitwerking van IZA en GALA. De GGD sluit hier zo goed mogelijk op aan en is met gemeenten in gesprek over mogelijke rollen en inhoudelijke uitwerking. Het vergroten van kansengelijkheid is een van de speerpunten vanuit GALA. De GGD sluit aan bij de lopende ontwikkelingen. In afstemming met gemeenten vervult de GGD verschillende rollen in de vorming van de regionale preventiestructuur, ketenaanpakken etc. Daarnaast heeft de GGD ook de lopende projecten uitgevoerd.

2.4.2 Wat heeft het gekost X € 1.000

Rekening van baten en lasten

Programmabegroting 2023

6e begrotingswijziging 2023

544 2.035 -1.491 28 0 -1.519

1.298 2.291 -993 28 0 -1.021

Rekening 2023

Afwijking

Kennis & Expertise Baten Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Dotatie reserve Mutatie reserve Gerealiseerd resultaat

1.383 2.371 -988 34 0 -1.022

85 80 5 6 0 -1

De baten en lasten zijn gestegen als gevolg van extra opdrachten van de gemeenten voor de ondersteuning bij IZA/GALA. De dotatie reserve betreft de toevoeging aan de reserve personele lasten voor de feitelijke verplichting van verlofdagen per einde van het jaar. De toevoeging betreft het hoger aantal verlofuren dat medewerkers tegoed hebben ten opzichte van 2022.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

18

2.5. Overhead 2.5.1 Wat hebben we ervoor gedaan

Nieuwe bestuursagenda 2023-2026 Indicator: Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 is een nieuw algemeen bestuur aangetreden. Het algemeen bestuur bepaalt de koers en de prioriteiten van de GGD. Deze legt het bestuur vast in de bestuursagenda. Samen met de gemeenten werkt de GGD deze prioriteiten verder uit. In 2023 stelt het algemeen bestuur een nieuwe bestuursagenda voor de periode 2023 – 2027 vast. De Bestuursagenda 2023 – 2027 krijgt in de eerste plaats uitwerking via de afspraken die de subregio’s met de GGD maken in het kader van IZA en GALA. De thema’s van IZA en GALA sluiten nauw aan op de Bestuursagenda. De planvorming was in 2023 nog volop gaande. In 2024 zal geïnventariseerd worden op welke thema’s uit de Bestuursagenda mogelijk nog geen uitwerking is vormgegeven. In 2025 zijn alle afspraken gemaakt en het jaar start de implementatie.

Informatievoorziening aan raden Indicator: De GGD laat zich graag uitnodigen door raden c.q. raadscommissies van de gemeenten om toelichting te geven over het beleid van en taakuitvoering door de GGD. Het streven is dat de GGD in 2023 bij meer dan 15 (minimaal 75%) bijeenkomsten van raden of raadscommissies aanwezig is geweest. De GGD’en is beschikbaar om toelichting te geven. Een aantal raden heeft hier al gebruik van gemaakt.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

19

2.5.2 Wat heeft het gekost X € 1.000

Rekening van baten en lasten

Programmabegroting 2023

6e begrotingswijziging 2023

52 5.782 -5.730 0 0 -5.730

285 16.698 -16.413 0 0 -16.413

Rekening 2023

Afwijking

Overhead Baten Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

831 13.396 -12.565 208 0 -12.773

546 -3.302 3.848 208 0 3.640

De lagere lasten worden voornamelijk veroorzaakt door de najaarscampagne COVID-19. Halverwege 2023 hebben we een inschatting gemaakt van de lasten voor de najaarscampagne 2023. Deze lasten worden volledig vergoed door het ministerie van VWS. De werkelijke lasten van de najaarscampagne zijn ruim € 6,5 miljoen lager. Een deel van deze lasten, € 2,9 miljoen, betreffen overheadlasten. Deze presenteren we conform BBV onder het programma overhead. De hogere baten van € 546.000 worden veroorzaakt door een opbrengst voor een medewerker die wordt gedetacheerd (€ 100.000), hogere renteopbrengsten (€ 200.000) en de frictiebijdrage COVID19 uit de meerkostenregeling (€ 246.000). De lasten zijn, naast de gevolgen van de najaarscampagne, ruim € 300.000 lager. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het niet kunnen inhalen van de achterstanden bij de bedrijfsvoering. Voor de najaarscampagne werd extra inzet van bedrijfsvoering gevraagd. Door de late opdrachtverstrekking door het ministerie van VWS kon de GGD geen medewerkers werven en is het werk door medewerkers uitgevoerd die waren aangenomen om de achterstanden in te halen. De dotatie reserve betreft de toevoeging aan de reserve personele lasten voor de feitelijke verplichting van verlofdagen per einde van het jaar. De toevoeging betreft het hoger aantal verlofuren dat medewerkers tegoed hebben ten opzichte van 2022.

Budget onvoorzien In de begroting heeft GGD NOG een budget van € 225.000 (1% van de totaal begrote lasten) opgenomen als budget onvoorzien. Dit budget is volledig ingezet voor ziektevervanging bij verschillende teams. Beleidsindicatoren taakveld Bestuur en ondersteuning Indicator Formatie per 1.000 inwoners Bezetting per 1.000 inwoners Apparaatskosten per inwoner Externe inhuur als % van de loonsom en kosten inhuur Overhead in % van de totale lasten

Kengetal

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

0,28 0,28 € 8.88 44.3% 36.2% 20

2.6. Inwonerbijdrage en Organisatieprojecten 2.6.1 Wat hebben we ervoor gedaan

GGD NOG Robuust Indicator: GGD NOG Robuust wordt projectmatig aangepakt en separaat gemonitord en geëvalueerd. Voor het programma inwonerbijdrage en organisatieprojecten zijn de prioriteiten voor 2023 die uit GGD NOG Robuust voortkomen: • In 2023 heeft de GGD een programma uitgevoerd om beter in te spelen op de behoefte van de gemeenten en hun inwoners. Hiervoor brengt de GGD relatie- en projectmanagement tot stand en hebben relatiemanagers structureel contact met de gemeenten en andere stakeholders. • Er zijn meerjarige afspraken gemaakt met gemeenten over Toezicht Wmo, Seksuele Gezondheid en Jeugdgezondheid Adolescenten (zie ook prioriteit 2 bij het programma Jeugdgezondheid). • Er is duidelijkheid over het resultaat van de businesscase van intensivering van de samenwerking met Het Service Centrum en de Veiligheidsregio NOG. GGD NOG heeft relatie- en projectmanagement ingebed in de organisatie. De relatiemanagers hebben structureel contact met alle gemeenten. We zijn met de gemeenten in gesprek om tot meerjarige afspraken te komen voor Toezicht Wmo en Seksuele Gezondheid. De businesscase ‘Participatie GGD NOG in Het Service Centrum (HSC)’ is door het DB vastgesteld. Het projectplan is uitgevoerd. Vanaf 1 januari 2024 participeert GGD NOG volledig in HSC.

Dit betekent dat financiële- en salarisadministratie (inclusief applicatiebeheer), inkoop en informatiebeheer voor GGD NOG worden uitgevoerd door HSC.

2.6.2 Wat heeft het gekost X € 1.000

Rekening van baten en lasten

Programmabegroting 2023

6e begrotingswijziging 2023

13.159 350 12.809 0 0 12.809

14.815 225 14.590 0 657 15.247

Rekening 2023

Afwijking

Inwonerbijdrage en organisatie-projecten Baten Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

14.814 6 14.808 0 657 15.465

-1 -219 -218 0 0 218 21

De lasten van het programma inwonerbijdrage en organisatieprojecten zijn € 219.000 lager. Dit komt doordat het bedrag dat in de inwonerbijdrage is gereserveerd voor de hogere indexering niet volledig is ingezet. Het beschikbare bedrag was een inschatting. Bij het opstellen van de jaarstukken zijn de gerealiseerde lasten bekend. De lasten van het programma inwonerbijdrage en organisatieprojecten zijn € 219.000 lager. Dit komt doordat het bedrag dat in de inwonerbijdrage is gereserveerd voor de hogere indexering niet volledig is ingezet. Het beschikbare bedrag was een inschatting. Bij het opstellen van de jaarstukken zijn de gerealiseerde lasten bekend. Algemene dekkingsmiddelen Bij de 4e begrotingswijziging 2023 is de inwonerbijdrage die de GGD van de deelnemende gemeenten ontvangt vastgesteld. De structurele inwonerbijdrage 2023 is € 14.158.341. Naast deze structurele inwonerbijdrage hebben de gemeenten een incidenteel bedrag betaald van € 656.000. De inwonerbijdrage verandert gedurende het jaar niet. Bij het opstellen van de jaarrekening maken we een eindafrekening op basis van het aantal inwoners per 31 december 2023.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

22

3. Paragrafen Op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bevat dit jaarverslag de volgende vijf paragrafen: • Weerstandsvermogen en risicobeheersing (inventarisatie weerstandcapaciteit, risico’s en beleid); • Financiering (treasurybeleid inclusief schatkistbankieren); • Bedrijfsvoering (bedrijfsprocessen om de beleidsdoelstellingen te realiseren en de sturing en beheersing daarvan); • Onderhoud kapitaalgoederen; • Verbonden partijen (waar de GGD bestuurlijke invloed en financieel belang heeft); • Overzicht kosten COVID-19.

3.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen is het vermogen van GGD NOG om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat de continuïteit van de GGD in gevaar komt. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: • de weerstandscapaciteit, d.w.z. de middelen en mogelijkheden om niet begrote kosten te dekken en • alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie. In het kader van de vernieuwing van het BBV is een uniforme basisset financiële kengetallen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing voorgeschreven. Voor GGD NOG zijn de onderstaande kengetallen van toepassing: • Netto Schuldquote: de netto schuld gedeeld door de totale inkomsten; • Solvabiliteit: eigen vermogen gedeeld door het totale vermogen; • Structurele exploitatieruimte: het structurele exploitatiesaldo in percentage van de totale baten. Kengetal Netto schuldquote Solvabiliteit Structurele exploitatieruimte

Realisatie 2022 -2,00% 23,2% -0,1%

Begroot 2023 -6,3% 47,0% 0,0%

Realisatie 2023 -5,1% 19,3% -0,0%

De solvabiliteit daalt ten opzichte van de begroting 2023. Dit is het gevolg van de financiering van de bestrijding van COVID-19. Het balanstotaal, de basis van de solvabiliteit, is € 16,2 miljoen. Dat is ruim hoger dan het reguliere balanstotaal van € 6,0 miljoen. GGD NOG heeft voorschotten van VWS ontvangen, zodat we de crediteuren tijdig kunnen betalen. Dit zien we terug in een saldo bij schatkistbankieren van ruim € 9,7 miljoen en een banksaldo van ruim € 1,0 miljoen. Dit is ruim € 10,0 miljoen hoger dan regulier. Tegenover deze vorderingen staan verplichtingen aan crediteuren, nog te betalen kosten voor de COVID-19 bestrijding en terug te betalen voorschoten van ruim € 10,0 miljoen. Dit betekent dat ons Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

23

balanstotaal incidenteel ruim € 10,0 miljoen hoger is en daarmee daalt de solvabiliteit. Zonder deze posten is de solvabiliteit 53%. De lagere solvabiliteit is het gevolg van de incidentele COVID financiering van de GGD. 3.1.1. Weerstandscapaciteit en risico’s Weerstandscapaciteit Het algemeen bestuur heeft op 22 november 2018 de onderstaande risico’s als belangrijkste risico’s voor de GGD in het kader van het risicomanagement vastgesteld. 1. inhoudelijke risico’s en risico’s met betrekking tot opbrengsten: a. wijziging wetgeving b. uitbraak infectieziekte/tbc c. gemeenten laten taken niet door de GGD uitvoeren d. omzetdaling/minder opdrachten e. morele verplichting voor uitvoering van taken die niet kostendekkend zijn 2. risico’s vanwege personele omstandigheden: a. ziekteverzuim boven 4% b. WW-verplichting c. arbeidsmarktkrapte/leeftijdsopbouw 3. risico’s vanuit de bedrijfsvoering: a. begrotingsoverschrijding b. technologische ontwikkeling Deze risico’s zijn gekwantificeerd voor de bepaling van het weerstandsvermogen. Voor de inwonerbijdrage Jeugdgezondheid worden de gemeenten geacht zelf een reserve aan te houden. Bij eventueel uittreden komt er een frictiebijdrage die de kosten voor de andere gemeenten dekt. De berekening wordt jaarlijks geactualiseerd. 3.1.2.

Beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s Percentage weerstandscapaciteit in € Berekening percentage weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit (materieel gezien) Voorstel tot storting bij jaarrekening 2023 Stand weerstandsvermogen bij GGD na stortingsvoorstel Weerstandsvermogen aan te houden bij de GGD per 31-12-2023 Percentage weerstandscapaciteit

31-12-2023 1.131.000 19.000 1.150.000 1.150.000 98%

Benodigd weerstandsvermogen structurele exploitatierisico’s Omschrijving risico 1 Inhoudelijke risico's en risico’s m.b.t. opbrengsten 2 Risico's vanwege personele omstandigheden 3 Risico’s vanuit de bedrijfsvoering Totaal risico Kans dat risico's zich gelijk voordoen Totaal risico GGD NOG Af post onvoorzien in exploitatie ( 4 jaar) Aan te houden weerstandsvermogen Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

in € 1.995.000 1.938.000 967.000 4.900.000 50% 2.450.000 1.300.000 1.150.000 24

Het percentage weerstandscapaciteit is 98%. In euro’s is het weerstandsvermogen € 19.000 te laag. Wij stellen voor € 19.000 te storten in de algemene reserve. Daarmee is de weerstandcapaciteit 100%.

3.2. Financiering Inleiding Deze paragraaf omvat de verantwoording voor het gevoerde beheer van de financieringsportefeuille. Het algemeen bestuur heeft een Treasurystatuut vastgesteld waarin de volgende uitgangspunten zijn vastgelegd: • zoveel mogelijk interne financiering; • een risicomijdende gedragslijn.

3.2.1 Renteresultaten De GGD heeft de overtollige kasmiddelen belegd bij de rijksoverheid (zie jaarrekening, paragraaf Schatkistbankieren). 3.2.2 Kapitaalgoederen De kapitaalgoederen van de GGD betreffen verbouwing van de hoofdlocatie, medische apparatuur, kantoorinventaris, ICT en telefonieproducten. Per 31-12-2023 is de boekwaarde van kapitaalgoederen afgerond op € 1,2 miljoen. De GGD heeft in 2023 € 356.000 geïnvesteerd. Het betreft voornamelijk investeringen voor de vervanging van de laptops en de kosten voor de nieuwe website van GGD Noord- en Oost-Gelderland. 3.2.3 Kasgeldlimiet Het kasgeldlimiet bedraagt 8,2% van het begrotingstotaal en er geldt een wettelijke ondergrens van € 2.500.000,00 GGD NOG heeft in 2023 geen gelden aangetrokken. Het hele jaar positief gestaan op de bank zonder geld aan te trekken. Dus aan de kasgeldlimiet is voldaan. 3.2.4 Renterisiconorm De renterisiconorm bedraagt 20% van het begrotingstotaal en er geldt een wettelijke ondergrens van € 2.500.000,00 Aangezien de GGD NOG geen schulden heeft en dus ook geen rente betaalt is deze norm voor de GGD NOG niet relevant.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

25

3.3. Bedrijfsvoering Hoofdlijnen Het afgelopen jaar is de bedrijfsvoering wederom druk geweest met het ondersteunen van de reguliere organisatie, de COVID-19 crisis- en projectorganisatie en de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne. Het was dus wederom een intensief en complex jaar voor de bedrijfsvoering. Om de werkzaamheden uit te kunnen voeren zijn in alle bedrijfsvoeringteams ook in 2023 tijdelijk extra medewerkers ingehuurd. De kosten hiervoor worden volledig gedekt door de COVID-19 gelden of uit de bijdrage voor vluchtelingen uit de Oekraïne. In de reguliere bedrijfsvoering zien we de gevolgen van drie jaar COVID-19-bestrijding terug. We hebben een start gemaakt met het inlopen van de achterstanden. Maar ook in 2023 zijn medewerkers die reguliere taken uitvoeren ingezet op de COVID-19-bestrijding en de najaarscampagne COVID-19. De gevolgen zien we terug in achterstallige werkzaamheden die ontstaan en over elkaar heen komen te liggen. Het gaat dan bijvoorbeeld om procesbeschrijvingen die niet zijn bijgewerkt en verbeterslagen die niet zijn gemaakt over de gehele linie. Hierdoor blijft er een flinke druk op de bedrijfsvoering in 2024 (en latere jaren) te liggen.

In 2023 hebben we de volgende zaken opgeleverd • Volledige participatie GGD NOG in Het Service Centrum (HSC) • Opzetten projectmanagement • Cyclus van functionering en beoordeling van medewerkers • Vernieuwing website GGD NOG • Professionaliseren informatiebeveiliging en privacy • Informatiegestuurd werken Daarnaast vindt in het 1e kwartaal 2024 de audit voor de certificering van NEN7510 plaats en ronden we de implementatie van het nieuwe functiehuis (HR21). Deze trajecten hebben in 2023 veel tijd en aandacht van de teams gevraagd. Rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van 2023 is het dagelijks bestuur van de GGD NOG cf. artikel 212 en 213 van de gemeentewet verplicht tot het zorgdragen van de toetsing op de rechtmatigheid van het financiële beheer en de inrichting van de financiële organisatie. GGD NOG toetst zelf de rechtmatigheid in 2023. Onder de rechtmatigheid wordt hier verstaan de rechtmatigheid van de financiële beheershandelingen over 2023. Hieronder vallen 3 aspecten: 1. Het voorwaardencriterium: zijn de lasten, baten en balansmutaties binnen de geldende weten regelgeving gedaan? Het door het algemeen bestuur vastgestelde normenkader is hierbij uitgangspunt. 2. Het begrotingscriterium: zijn de uitgaven binnen de van toepassing zijnde begrotingsregels gedaan? 3.

Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium: zijn de uitgaven binnen de regels van misbruik en oneigenlijk gebruik gedaan? De medewerker verbijzonderde interne controle rapporteert elke vier maanden de bevindingen uit de controle op bovenstaande drie aspecten aan de concern controller. De controles zijn uitgevoerd Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

26

conform intern controleplan GGD NOG 2023. Bij de controle van de jaarrekening heeft de accountant Stolwijk & Kelderman deze controles meegenomen. Uit de controle komt naar voren dat de in de jaarrekening 2023 verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grenzen. Wel zijn er drie bevindingen 1. Overschrijding van het drempelbedrag schatkistbankieren in kwartaal 2 t/m 4 2. WGA verzekering is niet Europees aanbesteed 3. De inhuur van personeel voor de inhaalcampagne HPV. De overschrijding van het drempelbedrag schatkistbankieren komt doordat GGD NOG één bank heeft die niet automatisch afroomt. In 2024 heffen we deze rekening op waardoor deze bevinding zich niet meer voor doet. De jaarlijkse kosten voor de WGA verzekering zijn niet Europees aanbesteed. Wel is er via de tussenpersoon Robidus een aanbesteding gedaan waarbij alle Nederlandse verzekeringsmaatschappijen zijn benaderd. De overeenkomst is gesloten voor 3 jaar. Als de overeenkomst afloopt wordt een Europese aanbesteding gedaan. Het personeel dat de inhaalcampagne HPV uitvoert zijn dezelfde als die voor COVID-19 werken. De inhuur van personeel voor COVID-19 valt onder dwingende spoed. Zodra deze personen voor de HPV campagne aan het werk gaan geldt de dwingende spoed niet. Dit had Europees aanbesteed moet worden.

Begin 2024 is een Europese aanbesteding gestart zodat deze inhuur vanaf 2024 rechtmatig is. Gegevensbescherming, fraude- en informatieveiligheid In 2023 is verder ingezet op het certificeringstraject voor de kwaliteitsnorm informatiebeveiliging in de zorg: NEN 7510. Het doel is deze certificering te behalen in gezamenlijkheid met GGD Hart voor Brabant en GGD West Brabant in het 1e kwartaal 2024. In de aanloop naar deze certificering hebben we reeds belangrijke stappen gezet. Door het implementeren van gestructureerde verbeter-overleggen, hebben we onze interne processen aanzienlijk kunnen versterken. Deze overleggen hebben geleid tot betere communicatie, duidelijkere procedures en een verhoogd bewustzijn van informatiebeveiligingsrisico's binnen onze organisatie. GGD NOG ligt op schema om de certificering te behalen. In 2023 hebben wij onder andere de volgende resultaten en speerpunten gerealiseerd: • GGD NOG maakt gebruik van een verbeterregister op alle ondersteunende processen. Wanneer uit het verbeterregister een hoog-risico komt, wat wel of geen acceptatie van het MT nodig heeft, wordt van dit specifieke onderwerp een risico-kaart opgemaakt voor het MT. • Informatiebeveiligingsmanagementsplatform (IBMF) is ingesteld. • Informatiebeleid (IB) is opgesteld en goedgekeurd door MT. • Cryptografie beleid opgesteld en goedgekeurd door MT.

• Project portfoliomanagement is geïmplementeerd met checks op projecten met betrekking tot IB en Privacy. • Beheerdocumenten hoge BIV (Beschikbaarheid, Integriteit en Vertrouwelijkheid) applicaties. • Voor het instroom, uitstroom en doorstroomproces is de IST-situatie inzichtelijk gemaakt.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

27

In 2023 zijn 63 meldingen over informatieveiligheid geweest: Datalekken 19 Spam, phising, mal-ransomware 41 Verlies apparatuur 3 Alle meldingen zijn conform wet- en regelgeving afgehandeld. Ongewenst gedrag en corruptie Er zijn geen melding van ongewenst gedrag of corruptie. Alle nieuwe medewerkers hebben in 2023 de eed of gelofte afgelegd. 3.3.1. Kwaliteitszorg Het kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) is een cyclisch systeem om continu verbeteren tot stand te brengen en de organisatie op een hoger niveau te brengen. Het KMS heeft betrekking op organisatieniveau, op teamniveau en op individueel niveau en geldt voor alle producten en diensten van de GGD. HKZ-certificaat GGD NOG voldoet aan het HKZ-certificatieschema publieke gezondheidszorg en bezit een HKZcertificaat. Daarmee laten we zien dat wij: • intern de zaken goed op orde hebben; • de klant centraal stellen; • voortdurend en systematisch werken aan verbetering. In juni 2023 heeft een externe audit voor HKZ plaatsgevonden. Twee externe auditoren van LRQA spraken met medewerkers over hun werkzaamheden en of deze werkzaamheden, processen en continu verbeteren beheerst plaatsvinden volgens de normen van het HKZ-schema Publieke Gezondheid 2019. Er is één tekortkoming geconstateerd: het veilig incidenten melden (VIM) moet beter. GGD NOG heeft het HKZ-certificaat gekregen.

Dit betekent dat we voor de komende 3 jaar aan onze stakeholders kunnen laten zien dat we goede, kwalitatieve zorg bieden. Interne audits De interne audits zijn in 2023 planmatig uitgevoerd conform een jaarplanning. In mei en september 2023 zijn interne audits uitgevoerd door 12 auditoren van de interne auditorenpool. De verbetermaatregelen zijn besproken met de managers en teruggekoppeld aan de interne auditoren en de auditees. Klachten van cliënten Als zorgaanbieder beschikt de GGD over een externe klachtenfunctionaris van Adviespunt Zorgbelang. Een onafhankelijke klachtenfunctionaris voor de afhandeling van klachten over verleende zorg is verplicht op basis van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. De klachtenfunctionaris behandelt ook klachten over de GGD als overheid, waarvan de afhandeling is geregeld in de Algemene wet bestuursrecht. In 2023 waren er 25 klachten gedaan. Dit is een sterke daling ten opzichte van de 146 klachten in 2022. Deze waren voor een belangrijk deel gerelateerd aan COVID-19-taken. Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

28

VIM (Veilig Incident Melden) GGD NOG beschikt over een VIM – groep (Veilig Incidenten Melden). Deze groep was in 2022 geen goede afspiegeling van de organisatie. In september 2023 is een verbeterplan VIM opgesteld. De VIM-groep, bestaande uit 2 artsen, 2 verpleegkundigen, adviseur facilitaire zaken en kwaliteitsadviseur, is weer volledig bezet. De werkwijze rondom veilig incidenten is nog eens onder de aandacht gebracht in de teams Meldingen kunnen zowel medisch als niet-medisch van aard zijn. De meldingen die bij deze groep binnenkomen worden afgehandeld door een VIM-groepslid. Indien gewenst, vinden verbetermaatregelen plaats. In 2023 zijn er 37 VIM-meldingen gedaan en afgehandeld.

3.4 Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf wordt normaliter verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid rondom het beheer van de gebouwen etc. De GGD NOG heeft geen gebouwen in eigendom.

3.5. Verbonden partijen De GGD kent geen verbonden partijen in formele zin.

3.6. Wet Open Overheid De Wet open overheid (Woo), die op 1 mei 2023 gedeeltelijk in werking is getreden, geldt ook voor gemeenschappelijkere regelingen zoals GGD NOG. De Woo heeft tot doel een transparante overheid te bevorderen en de informatiehuishouding op orde te brengen. Het is verplicht om in de begrotingsstukken in een openbaarheidsparagraaf aan te geven hoe het staat met de uitvoering van de Woo. Dit biedt een basis voor het algemeen bestuur om de uitvoering van de Woo te controleren. De gemeenten hebben in de begroting 2024 structureel € 25.000 beschikbaar gesteld om te borgen dat de GGD kan voldoen aan deze wet. GGD NOG heeft de eerste (verplichte) stappen voor de invoering van de Woo gezet. Samen met Hét Servicecentrum (HSC, de samenwerking voor bedrijfsvoering) heeft de GGD het Programma ‘Informatiehuishouding in control’ uitgevoerd. Onderdeel hiervan is inrichting van een archiveringsoplossing die tot een veilig en goed georganiseerd archief tot doel heeft. De gekozen oplossing sluit aan bij de M365-applicaties die GGD NOG in gebruik heeft. GGD NOG heeft team Communicatie aangewezen als Woo-contactpersoon. Ook is informatie ingevoerd voor de Woo-index, een soort verwijsindex die in de plaats is gekomen van het oorspronkelijk beoogde publicatiesysteem van het rijk (PLOOI). Dit moet nog worden uitgewerkt.

Voor de verdere invoering van de Woo is een plan van aanpak opgesteld. Dit betreft ook de actieve openbaarmaking van de bestuursinformatie (de wettelijke verplichting hiertoe wordt gefaseerd ingevoerd) en het stroomlijnen van de afhandeling van Woo-verzoeken.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

29

Deel 2: Jaarrekening

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

30

4. Jaarrekening 4.1. Balans per 31 december 2023 Balans per 31 december 2023 2022

ACTIVA

VASTE ACTIVA Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut

1.206

1.102

34

36

1.240

1.138

50

51

2.235

1.146

b. Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar c. Overige vorderingen

9.769 158

7.109 278

Totaal Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

12.162

8.533

Liquide middelen Banken Kassen

1.047 1

247 1

Totaal Liquide middelen

1.048

248

a. Van overheidslichamen te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel.

231

137

b. Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen.

1.717

1.336

Totaal Overlopende activa

1.948

1.473

Totaal vlottende activa

15.208

10.305

TOTAAL GENERAAL

16.448

11.443

Financiële vaste activa Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Totaal vaste activa VLOTTENDE ACTIVA Voorraden Gereed product en handelsgoederen Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar a. Vorderingen op openbare lichamen

Overlopende activa

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

31

X € 1.000

Balans per 31 december 2023 2022

PASSIVA

VASTE PASSIVA Eigen vermogen a. Algemene reserve b. Bestemmingsreserves c. Gerealiseerd resultaat

1.131 1.141 910

1.618 1.525 -487

Totaal Eigen vermogen

3.182

2.656

373

606

3.555

3.262

1.697

4.110

Van overheidslichamen ontvangen voorschotbijdragen voor specifieke uitkeringen die dienen ter dekking van volgende begrotingsjaren.

412

385

Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen.

10.666

3.568

Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen.

118

118

Totaal Overlopende passiva

11.196

4.071

Totaal vlottende passiva

12.893

8.181

TOTAAL GENERAAL

16.448

11.443

Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's

Totaal vaste passiva VLOTTENDE PASSIVA

Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overige schulden Overlopende passiva

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

32

4.2. Overzicht van baten en lasten 2023 GGD NOG X € 1.000

Rekening van baten en lasten

Programmabegroting 2023

6e begrotingswijziging 2023

21.732 21.704 28 28 0 0

49.623 50.252 -629 28 657 0

Rekening 2023

Afwijking

GGD Noord- en Oost Gelderland Baten Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

44.276 43.751 525 272 657 910

-5.347 -6.501 1.154 244 0 910

Toelichting baten en lasten 2023 GGD NOG Door de inzet van GGD NOG op de bestrijding van het COVID-19-virus stijgen zowel de baten als de lasten. Het volume is ruim twee keer de oorspronkelijke begroting. Doordat het ministerie van VWS alle kosten vergoedt die verband houden met de bestrijding van het COVID-19-virus heeft dit geen invloed op ons gerealiseerde resultaat. Het positieve gerealiseerde resultaat in de rekening 2023 van € 910.000 wordt veroorzaakt door de hogere renteopbrengsten, het niet volledig hoeven inzetten van de indexatie en lagere lasten door het niet kunnen inhalen van de achterstanden bij de bedrijfsvoering. De dotatie reserve betreft de toevoeging aan de reserve personele lasten voor de feitelijke verplichting van verlofdagen per einde van het jaar. De toevoeging betreft het hoger aantal verlofuren dat medewerkers tegoed hebben ten opzichte van 2022. Voor de najaarscampagne werd extra inzet van bedrijfsvoering gevraagd. Door de late opdrachtverstrekking door het ministerie van VWS kon de GGD geen medewerkers werven en is het werk door medewerkers uitgevoerd die waren aangenomen om de achterstanden in te halen. Om deze achterstanden in te halen is € 657.000 onttrokken uit de reserve GGD NOG Robuust. Dit hebben we niet volledig voor dit doel kunnen inzetten.

Bij de bestemming van het resultaat van 2023 doen we een voorstel om een deel terug te storten in de reserve GGD NOG Robuust, zodat deze gelden in 2024 ingezet kunnen worden om de achterstanden bij bedrijfsvoering in te halen.

4.3. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft. In de Financiële verordening GGD NOG zijn nadere kaders opgenomen voor de waardering en afschrijving van vaste activa. 4.3.1. Toerekening baten en lasten De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten worden slechts meegenomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

33

Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen, indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

4.3.2. Waardering balansposten Alle balansposten zijn opgenomen tegen nominale waarde, tenzij anders is aangegeven. Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. Eventuele van derden verkregen specifieke bijdragen worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag. Hierbij wordt de verkregen bijdrage als bate verantwoord. De materiële vaste activa met economisch nut worden afgeschreven in: • 10 jaar: meubilair, kantoorinventaris, archiefstellingen, kasten, witgoed, keukenapparatuur; • 5 jaar: specifieke softwarepakketten; • 4 jaar: automatiseringsapparatuur zoals printers, pc’s, ICT-apparatuur, (behalve mobiele apparatuur) netwerkvoorzieningen; • 3 jaar: mobiele automatiseringsapparatuur zoals laptops, telefoonapparatuur en – voorzieningen. Voor investeringen in gehuurde gebouwen, waarbij de investeringen een sterke relatie hebben met het gebouw, gelden afschrijvingstermijnen die niet langer zijn dan de resterende looptijd van het huurcontract. Kapitaallasten (rente en afschrijving) worden berekend vanaf het halfjaar volgend op de aanschaf van de activa. Financiële vaste activa De financiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Op waarborgsommen wordt niet afgeschreven.

Voorraden De voorraden vaccins worden gewaardeerd tegen de laatste inkoopprijs van het betreffende jaar ofwel verkrijgingsprijs. Debiteuren en Overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. Deze voorziening wordt statisch bepaald. Liquide middelen De liquide middelen worden gewaardeerd op het nominale bedrag. Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

34

Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

4.4 Waarderingsgrondslagen rechtmatigheidsverantwoording 2023 De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals vastgelegd in de Financiële Verordening GGD NOG en op basis van de kadernota rechtmatigheid. Dat betekent dat: • De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet; • De financiële rechtmatigheid het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat: o Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 6 juli 2023 door het algemeen bestuur is vastgesteld; o Het begrotingscriterium ziet toe op het respecteren van het budgetrecht van het algemeen bestuur. Daartoe dient te worden getoetst of begrotingsafwijkingen en met name overschrijdingen door het algemeen bestuur zijn geautoriseerd. Deze moeten tijdig, en in elk geval in het begrotingsjaar zelf, aan het algemeen bestuur worden voorgelegd.

Als een wijziging niet meer in het jaar zelf is voorgelegd zijn bestedingen op programmaniveau boven het begrotingsbedrag strikt genomen onrechtmatig, maar de VIC (en de externe accountant) kijkt per geval in hoeverre daadwerkelijk sprake is van een onrechtmatigheid die meeweegt in de rechtmatigheidsverantwoording. o Het M&O-criterium geldt in het bijzonder voor bijdragen om niet en subsidies; worden subsidies terecht verstrekt en worden ze ook voor het doel waarvoor het is gegeven gebruikt? Misbruik kan gelijk worden gesteld met het plegen van fraude om zich onrechtmatig overheidsgelden toe te eigenen en is dan ook onrechtmatig. Bij oneigenlijk gebruik is feitelijk gehandeld in overeenstemming met wet- en regelgeving, maar is dit in strijd met het doel en de strekking van de wet- en regelgeving. Daarmee zijn dergelijke handelingen niet onrechtmatig. • De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV alsmede onze eigen financiële verordening. Dit betekent dat: o Een verantwoordingsgrens van 3% (zijnde € 720.00) is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; o Een rapporteringstolerantie van € 10.000 is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen.

Verantwoordelijkheid dagelijks bestuur In deze rechtmatigheidsverantwoording geeft het dagelijks bestuur aan in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met door het algemeen bestuur vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

35

Deze verantwoording betreft de rechtmatige uitvoering van de taken en omvat het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium bij de desbetreffende financiële beheershandelingen en transacties. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het algemeen bestuur op 6 juli 2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door het algemeen bestuur bepaald en bedraagt 3% van de totale lasten inclusief mutaties in de reserves en is vastgesteld op € 1.320.000. Conclusie Het dagelijks bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

36

4.5. Toelichting op de balans per 31 december 2023 4.5.1. Vaste Activa Toelichting Materiële Vaste Activa X € 1.000

Gebouwen

Automatisering

Apparaten

Inventaris

1.291 0

1.003 344

283 0

446 12

3.023 356

2.377 646

1.291

1.347

283

458

3.379

3.023

Afschrijvingen primo Jaarlijkse afschrijving Inhaalafschrijving Desinvesteringen Afschrijving ultimo

-612 -132

-829 -70

-203 -13

-278 -36

-1.922 -251

-1.706 -215

-744

-899

-216

-313

-2.173

-1.921

Boekwaarde primo Boekwaarde ultimo

679 547

174 448

80 67

169 145

1.103 1.206

671 1.102

Materiële vaste activa Aanschafwaarde primo Investeringen Desinvesteringen Aanschafwaarde ultimo

Totaal 2023

Totaal 2022

Per 31-12-2023 is de boekwaarde van kapitaalgoederen afgerond € 1.206.000. De GGD heeft in 2023 € 356.000 geïnvesteerd. Het betreft voornamelijk investeringen in hardware. Het algemeen bestuur heeft € 540.000 aan kredieten beschikbaar gesteld. De daadwerkelijke investeringen in 2023 blijven daar binnen. Toelichting Financiële Vaste Activa De financiële vaste activa betreft betaalde waarborgsommen (€ 34.000) voor sleutels en huur van panden. x € 1.000

Totaal 2023

Financiële vaste activa Aanschafwaarde primo Investeringen Desinvesteringen Aanschafwaarde ultimo

Totaal 2022

36 1 -2 34

59 -23 36

36 34

59 36

Afschrijvingen primo Jaarlijkse afschrijving Desinvesteringen Afschrijving ultimo Boekwaarde primo Boekwaarde ultimo Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

37

4.5.2. Vlottende Activa Toelichting Voorraden De boekwaarde van de voorraden betreft de per 31 december aanwezige voorraad vaccins: X € 1.000

Stand ultimo Stand ultimo 2023 2022

Voorraden Voorraad vaccins Voorraad VVV-bonnen

50 0

50 1

Totaal voorraad

50

51

Toelichting liquide middelen Het saldo per 31 december: X € 1.000

Stand ultimo Stand ultimo 2023 2022

Liquide middelen Bank Nederlandse gemeenten Rabobank Kassen

1.009 38 1

201 46 1

Totaal voorraad

1.048

248

Toelichting uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar X € 1.000

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

Stand ultimo Stand ultimo 2023 2022

Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist Overige vorderingen Voorziening overige vorderingen

2.235 9.769 186 -28

1.146 7.109 314 -36

Totaal kortlopende vorderingen

12.163

8.533

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

38

Toelichtingen Overlopende Activa X € 1.000

Stand primo 2023

Overlopende activa

ToeOntvangen voegingen bedragen

Stand ultimo 2023

Van overheidslichamen te ontvangen bedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel Extra coronamonitors Ondersteuningsronde GS Doet gezonde school ertoe Samen in Beweging Overige subsidies Stimuleringsregeling R&S ronde 7 Rookvrij Leven Terborg Wijk gerichte aanpak roken Zutphen

301 30 4 42 0 11 42 13

-145 -23 -48 -100 -34

156 7 2 0 0 11 42 13

443

-350

231

Stand ultimo 2023

Stand ultimo 2022

231

137

Nog te ontvangen bedragen Nog te ontvangen PGV/COA Nog te factureren Forensisch Nog te factureren Technische Hygiëne zorg Nog te ontvangen afrekening 2021 Min VWS COVID-19 Overige overlopende activa overheidslichamen Vooruit betaalde kosten Totaal overige overlopende activa

161 116 199 315 0 686 240 1.717

11 82 76 174 644 107 242 1.336

Totaal overlopende activa

1.948

1.473

Totaal overlopende activa met een bepaald bestedingsdoel

46 58 34

138

X € 1.000

Overlopende activa

Totaal overlopende activa met een bepaald bestedingsdoel

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

39

4.5.3. Vaste Passiva Toelichting Eigen Vermogen X € 1.000

Saldo primo

Toevoeging

Onttrekking

Totaal saldo 2023

Algemene reserve Gerealiseerd resultaat Reserve Personele lasten Reserve Volwassen en Ouderenmonitor Reserve GGD NOG Robuust

1.131 0 735 56 734

0 910 244 28 0

0 0 0 0 -657

1.131 910 979 84 77

Saldo ultimo

2.656

1.183

-681

3.182

Eigen vermogen

De algemene reserve vormt de weerstandscapaciteit van de GGD. De weerstandscapaciteit betreft de middelen en mogelijkheden waarover de GGD beschikt om risico’s af te dekken. De risico’s zijn niet begroot, niet voorzienbaar, onverwachts en substantieel. Om te bepalen welke omvang de algemene reserve moet hebben om als organisatie voldoende weerstandscapaciteit te hebben, verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van dit jaarverslag. Het gerealiseerd resultaat 2022 van totaal € 487.000 is conform het bestuursbesluit onttrokken aan de algemene reserve. GGD NOG heeft per 31 december 2023 de volgende bestemmingsreserves: • Personele lasten; De bestemmingsreserve personele lasten is gevormd voor de feitelijke verplichting van verlofdagen per einde van het jaar. In 2023 is per saldo € 244.000 toegevoegd aan deze reserve. De toevoeging betreft het hoger aantal verlofuren dat medewerkers tegoed hebben ten opzichte van 2022. • Volwassen en Oudermonitor; De volwassen en ouderen monitor neemt de GGD eens in de 4 jaar af. Hiervoor wordt jaarlijks een bedrag in de reserve gestort van € 28.000. In 2023 is aan deze reserve € 28.000 toegevoegd. • GGD NOG Robuust; Het programma GGD NOG Robuust loopt over de periode 2022-2026. Dit betreft een programma om de GGD robuuster en kwalitatief te versterken. In 2023 is € 657.000 onttrokken.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

40

Het resultaat uit het vorige boekjaar is als volgt bestemd: X € 1.000

Resultaat 2023

Gerealiseerd resultaat Onttrekking Algemene reserve

487

Totaal

487

Het saldo van de rekening van baten en lasten 2023 bedraagt € 910.000. Het algemeen bestuur neemt een besluit (zie bladzijde 5) hoe het resultaat wordt bestemd.

4.5.4. Voorzieningen Toelichting Voorzieningen X € 1.000

Werkloosheid wet

Totaal saldo 2023

Saldo primo Toevoeging Onttrekking Vrijval

606 398 -449 -182

606 398 -449 -182

Totaal

373

373

Voorzieningen

De voorziening WW bestaat uit de WW-aanspraken van (tijdelijk) personeel in dienst van de GGD. Voor het afdekken van de risico’s van de salarislasten welke niet direct of indirect toegerekend kunnen worden aan onze producten en programma’s, is de voorziening boventallig personeel gevormd.

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

41

4.5.5. Overlopende Passiva Toelichting Overlopende Passiva x € 1.000 Stand ultimo 2023

Vlottende schulden

Stand ultimo 2022

Crediteuren

1.697

4.110

Totaal vlottende schulden

1.697

4.110

X € 1.000

Overlopende passiva

Totaal overlopende passiva met een bepaald bestedingsdoel

Stand ultimo 2023

Stand ultimo 2022

412

385

Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen Huisvesting 57 28 Nog te betalen personeel / inhuur derden / deskundigen 482 117 Advieskosten & automatisering 134 9 SOA / MMK / TBC 267 148 Opleiding AIOS 149 149 Overig nog te betalen kosten 1.333 1.600 Nog te betalen overige personeelslasten 1.562 1.406 Pandemische paraatheid 81 0 Voorschot Basis capaciteit Covid 19 2.809 Voorschot najaarscampagne Covid 19 2.928 Meerkosten regeling 01-07-2023 540 VIP pijler 5 250 Overige nog te betalen bedragen 74 10.666 3.568 Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen Jong Leren Eten 11 Regionale kenniswerkplaats jeugd NV 107 Totaal overige overlopende activa 118 Totaal vlottende schulden

11.196

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

25 93 118 4.071

42

X € 1.000

Stand primo 2023

Omschrijving

Toevoeging

Besteding

Stand ultimo 2023

Van overheidslichamen ontvangen voorschotbijdragen voor specifieke uitkeringen die dienen ter dekking van volgende begrotingsjaren Bijdrage soa 177 25 -113 De pas er in 12 -12 Vooruit ontvangen SOA PrEP 52 -38 Overige bijdragen van overheidslichamen 112 308 -119 Valpreventie 32 -24

89 0 14 301 8

Totaal overlopende passiva met een bepaald bestedingsdoel

385

334

-306

412

Toevoeging

Besteding

Stand ultimo 2023

X € 1.000 Omschrijving

Stand primo 2023

Van overheidslichamen ontvangen voorschotbijdragen voor specifieke uitkeringen COVID-19 basiscapaciteit en najaarscampagne 0 -10.480 VIP Pijler 0 -546 Opleiding AIOS -149 0 Pandemische paraatheid 0 -980 COVID-19 meerkostenregeling 2022 -1.301 0 COVID-19 meerkostenregeling 2023 0 -9.391 Totaal overlopende passiva met een bepaald -1.450 -21.397 bestedingsdoel

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

4.744 296 0 899 0 8.851 14.790

-5.736 -250 -149 -81 -1.301 -540 -8.057

43

4.6. Overzicht baten en lasten per programma X € 1.000

Rekening van baten en lasten per programma

Programmabegroting 2023

6e begrotingswijziging 2023

Rekening 2023

Afwijking

1.029 5.449 -4.420 0 0 -4.420

1.695 6.462 -4.767 0 0 -4.767

2.126 6.751 -4.625 21 0 -4.646

431 289 142 21 0 121

6.948 8.088 -1.140 0 0 -1.140

31.530 24.576 6.954 0 0 6.954

25.123 21.226 3.897 9 0 3.888

-6.407 -3.350 -3.057 9 0 -3.066

544 2.035 -1.491 28 0 -1.519

1.298 2.291 -993 28 -1.021

1.383 2.371 -988 34 0 -1.022

85 80 5 6 0 -1

52 5.782 -5.730 0 0 -5.730

285 16.698 -16.413 0 0 -16.413

831 13.396 -12.565 208 0 -12.773

546 -3.302 3.848 208 0 3.640

13.159 350 12.809 0 0 12.809

14.815 225 14.590 0 657 15.247

14.814 6 14.808 0 657 15.465

-1 -219 -218 0 0 -218

Jeugdgezondheid Baten Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Algemene Gezondheid Baten Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Kennis & Expertise Baten Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Dotatie reserve Mutatie reserve Gerealiseerd resultaat

Overhead Baten Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Inwonerbijdrage en organisatie-projecten Baten Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken 2023 GGD Noord- en Oost-Gelderland

44

Toelichting begrotingsrechtmatigheid Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd. Afwijkingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: a) Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren. b) Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling. c) De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage. Onderstaand lichten we de begrotingsrechtmatigheid per programma toe. Jeugdgezondheid: Zowel de baten als de lasten zijn hoger. Voor deze overschrijding geldt punt a ‘Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren’. De overschrijding is acceptabel en blijft binnen de verantwoordingsgrens. Algemene gezondheidzorg: De lagere baten en lasten bij het programma Algemene Gezondheidszorg worden voornamelijk veroorzaakt door COVID-19. Halverwege 2023 hebben we een inschatting gemaakt van de lasten voor de najaarscampagne 2023. Deze lasten worden volledig vergoed door het ministerie van VWS. De werkelijke lasten van de najaarscampagne zijn ruim € 6,5 miljoen lager. Een deel van deze lasten € 2,9 miljoen betreffen overheadlasten. Deze presenteren we conform BBV onder het programma overhead.

Hierdoor is het saldo bij het programma Algemene Gezondheidszorg als gevolg van de COVID najaarscampagne € 2,9 miljoen nadelig. Het teveel ontvangen bedrag voor de najaarscampagne betaalt GGD NOG terug aan het ministerie van VWS. Deze onderschrijding is gemeld. Op de reguliere producten stijgen de baten en lasten van Forensische geneeskunde doordat er meer lijkschouwen zijn uitgevoerd. Bij Reizigersvaccinatie blijven de baten achter bij de prognose. De spreekuren zijn minder bezocht. Hierdoor blijven de lasten gelijk maar dalen de baten. Bij Toezicht Kinderopvang is door ziekteverzuim en het inwerken van collega’s de productie niet gehaald. Hierover zijn met de verschillende gemeenten afspraken gemaakt zodat de belangrijkste taken wel uitgevoerd zijn. De baten zijn per saldo € 120.000 hoger en de lasten zijn € 275.000 hoger. Deze overschrijding is gemeld. Kennis en Expertise: Zowel de baten als de lasten zijn hoger. Voor deze overschrijding geldt punt a ‘Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren’. De overschrijding is acceptabel en blijft binnen de verantwoordingsgrens.