A20 - Ombudsteam PvdA Brummen Eerbeek - notitie veilige openbare ruimte 2021

p/a J.D. van der Waalsstraat 13 6961 ZL Eerbeek Eerbeek, 11 januari 2021 Aan het college van B&W en de Raad van de gemeente Brummen

Geachte dames en heren, Onlangs werd het PvdA-ombudsteam gewezen op een artikel in Brummens Nieuws. Het betrof het artikel “Horeca investeert fors gedurende lastig tijden”. Het gaat in het bijzonder over het stukje over Stuyv Inn in Eerbeek. De initiatiefnemers vertellen in dit artikel dat zij bezig zijn “voor een vergunning voor een terras buiten voor zeventig zitplaatsen”. Op zich een positieve ontwikkeling. Wie kan er nu tegen een gezellig centrum zijn. Zeker in deze tijd kijken vele burgers daar naar uit. Niettemin gaan onze gedachten vier jaar terug in de tijd. Vier jaar geleden heeft het PvdA-ombudsteam een notitie “Veilige openbare ruimte” overhandigd aan het college van B&W en aan de Raad. Wij sturen u deze notitie als bijlage mee. U kunt hem ook terugvinden op de website van de PvdA. In deze notitie wordt aandacht gevraagd over onveilige situaties in de openbare ruimten in Eerbeek in het bijzonder voor burgers met een visuele of mobiele handicap. We hebben ons laten informeren door een deskundige van Visio, een landelijk expertisecentrum voor slechtzienden en blinden. Een paar aanbevelingen is door de gemeente uitgevoerd, hetgeen zeer gewaardeerd wordt, maar er is nog een flink aantal aanbevelingen die mogelijk uit het geheugen van de gemeente verdwenen zijn. Eén van de aandachtspunten betreft de veilige toegankelijkheid van de openbare ruimten in de winkelgebieden.

Wij wijzen nogmaals op aanbeveling 5. “Treedt in overleg met de ondernemersorganisaties OVE en OVB over hun rol in het toegankelijk maken en houden van de openbare ruimte voor mensen met een beperking en betrek de laatsten daarbij.” Aan de winkelpleinen liggen naast de horeca ook verschillende winkels die voor álle burgers goed en veilig toegankelijk moeten zijn en blijven. Het ombudsteam is niet tegen een levendig winkelgebied, integendeel. Maar wij bevelen de gemeente nogmaals dringend aan om serieus werk te maken van genoemde problematiek samen met de ondernemersorganisaties en vertegenwoordigers van mensen met een beperking en vragen u om samen met genoemde groepen regels op te stellen voor het gebruik van de openbare ruimten voor terrassen, uitstalling koopwaar en reclameborden. Wij vragen u daarom voordat u vergunning verleent voor een terras voor 70 zitplaatsen eerst de toegankelijkheid van de openbare ruimte samen te beoordelen en in kaart te brengen samen met genoemde partijen. In afwachting van uw antwoord en te allen tijde bereid tot overleg, Met vriendelijke groet, Namens het PvdA-ombudsteam Brummen-Eerbeek

C. Flore

Notitie

Veilige openbare ruimte

NOTITIE VEILIGE OPENBARE RUIMTE

De aanleiding Medio 2016 ontving het Ombudsteam van de Partij van de Arbeid klachten over onveilige situaties in de kern van Eerbeek, nadat daar kort tevoren renovaties plaats hadden gevonden. Voornamelijk blinden en slechtzienden voelden zich daar niet meer veilig. In eerste instantie spitste het probleem zich toe op het oversteken van de Stuijvenburchstraat, c.q. plein. Als oplossing werd herhaalde malen de aanleg van zebrapaden genoemd. Het Ombudsteam besloot een kort onderzoek te doen bij Eerbeekse inwoners met visuele handicaps om na te gaan hoe hun ervaringen zijn als zij de openbare ruimte betreden. Er werd gesproken met 9 Eerbeekse inwoners met een visuele handicap. Door de geïnterviewden is een grote verscheidenheid aan knelpunten genoemd: 1. De oversteekmogelijkheden bij het Stuijvenburchplein en het Oranje-Nassauplein worden - zeker voor mensen met een visuele of andere beperking - als gevaarlijk beleefd o.a. door het ontbreken van een goede markering tussen het voetgangersdomein en de rijbaan. 2. De positionering van het straatmeubilair ( terrasjes, reclameborden, winkelrekken, bloembakken, tijdelijke verkeersborden, enzovoorts.) in het winkelgebied levert vaak problemen op, omdat het hier en daar nauwe doorgangen veroorzaakt waar slechtzienden in de knoop raken. Bijvoorbeeld geleidehonden wijken dan uit naar een route met meer ruimte en dat is dan vaak de rijbaan.

Mensen met andere beperkingen ( rollators, rolstoelen, scootmobielen ) ondervinden soortgelijke problemen. 3. Er zijn plekken waar overhangend groen, zowel gemeentelijk als particulier, overlast veroorzaakt. De bekende losliggende- en omhoog kruipende stoeptegels worden genoemd als gevaarlijk. 4. De geïnterviewden voelen zich niet of nauwelijks betrokken bij de plannenmakerij van de gemeente als een gebied wordt (her)ingericht zoals de kern van Eerbeek. Ervaringsdeskundigen hebben uitvoerige toelichting gegeven op bovengenoemde kwesties tijdens het Raadsforum van 16 juni 2016. Tijdens de daaropvolgende gemeenteraadsvergadering diende de PvdA-fractie een motie in met als boodschap aan Burgemeester en Wethouders om met oplossingen te komen voor de aangedragen problemen. De motie werd ingetrokken na toezeggingen van de portefeuillehouder daar snel werk van te zullen maken.

Het vervolg In opdracht van de PvdA is in de kern van Eerbeek door mevrouw Els de Keijzer van de Koninklijke Visio (expertisecentrum voor blinde en slechtziende mensen) een schouw uitgevoerd. De resultaten daarvan heeft zij op donderdag 8 december 2016 gepresenteerd in een bijeenkomst in de Beekwal. Naast ervaringsdeskundigen waren o.a. de wethouders van Ooijen en Tuiten, diverse gemeenteraadsleden en mevrouw Marieke Crezee, gemeentelijk adviseur Openbare Ruimte, aanwezig.

2

Mevrouw de Keijzer heeft tijdens haar tocht door Eerbeek meerdere knelpunten geregistreerd. Niet alleen voor mensen met een visuele handicap, maar ook voor mensen met andere beperkingen in hun mobiliteit ( rolstoelers, rollatorgebruikers enz. ). Ondersteund door fotomateriaal ( zie bijlage ) gaf zij een aantal voorbeelden: 1. Het is een probleem als trottoir en rijweg op hetzelfde niveau liggen en naadloos in elkaar overgaan. Met een visuele handicap kun je niet zien waar de stoep eindigt en de weg begint. Ook geleidehonden herkennen de stoep niet meer. Het is goed daar bij aanpassingen rekening mee te houden. 2. Gidslijnen en geleidelijnen zijn van groot belang voor de oriëntatie, maar ontbreken veelal. De Richtlijn routegeleiding bevat onder meer aanbevelingen over het aanbrengen daarvan ( zie CROWpublicatie 337 “richtlijn toegankelijkheid” ) 3. Het is gebruikelijk, dat bij oversteekplaatsen ( zoals zebrapaden en verhoogde kruisingen ) markeringen worden aangebracht door middel van noppen. Deze ontbreken veelal of liggen op de verkeerde plaats. 4. Op veel plekken liggen stenen en tegels niet gelijk. 5. Hier en daar wordt hinderlijk overhangende begroeiing aangetroffen. 6. Tijdelijke verkeersborden hangen soms te laag 7. Obstakels op het trottoir, zoals paaltjes en reclameborden dienen worden te vermeden en zeker niet op gidslijnen worden geplaatst. 8.

Ook wordt aanbevolen, dat het gemeentebestuur in de gehele gemeente met nadruk op de kernen laat onderzoeken hoe het gesteld is met de toegankelijkheid van de Openbare Ruimte voor mensen met visuele en andere handicaps. Ervaringsdeskundigen onder de aanwezigen kwamen met een aantal concrete voorbeelden van “hoe het niet moet”: - Het wandelpad langs het spoor te Eerbeek wordt veelvuldig gebruikt door fietsers en scooterrijders. Er wordt zelfs een enkele keer een auto gesignaleerd. Een slalomhekje zou een mooie oplossing zijn. Handhaving is gewenst. - Dat geldt ook voor het nieuwe brede voetgangerszone op het Stuijvenburchplein: Er wordt daar gefietst en bij de fonteinen is geen afscherming naar de rijbaan, zodat kinderen al spelend de weg op kunnen rennen. Er wordt daar veelvuldig geparkeerd buiten de blauwe parkeervakken en dat levert onveilige situaties op voor fietsers en voetgangers. - De afvoerputjes bij de Rabobank zijn te diep gelegd en een gevaar voor fietsers - De glasbakken bij de Dekamarkt zijn voor rolstoelers slecht te bereiken i.v.m. gladde oprijplaten.

3

Mevrouw de Keijzer oppert het idee om gemeentelijke vertegenwoordigers te laten ervaren hoe het is om blind te zijn. Dat kan door een bezoek te brengen aan het MuZIEum te Nijmegen. Ook stelt zij de gemeente Vught ten voorbeeld. Veel geleidelijnen en “geen tegel de grond in zonder dat is nagedacht over de gevolgen voor mensen met een handicap”. Wellicht een bezoek waard in het kader van de jaarlijkse bestuursexcursie van de gemeenteraad. Wethouder Tuiten gaf aan, dat de gemeente het komende jaar aan de slag gaat met een visie op de openbare ruimte en deelde mee, dat het rapport met bevindingen van het Ombudsteam daarbij zeker betrokken zal worden. Ook zal bij onveilige situaties gekeken worden naar wat mogelijk- en op korte termijn te regelen is.

De aanbevelingen Naar aanleiding van de interviews; de schouw door Visio en de inbreng tijdens de openbare bijeenkomst komen wij tot de volgende aanbevelingen: 1. Neem de signalen van- en de betrokkenheid door de bevolking serieus. In de beleving van meerdere betrokkenen was dit niet het geval. 2. Haal belemmeringen weg en realiseer bij (her)inrichting van de openbare ruimte voor iedereen een veilige situatie. Op korte termijn kan men denken aan: 2.1. Niet zichtbare zwarte paaltjes zichtbaar maken. 2.2. Borden, die bij een natuurlijke looprichting in de weg staan, verplaatsen. 2.3. Tijdelijke verkeersborden zodanig plaatsen, dat zij geen belemmering vormen voor mensen met een beperking. 2.4. Bij het openleggen van trottoirs ( kabels, leidingen ) bindende afspraken met ondernemers maken over het goed opnieuw bestraten. 2.5. Op korte termijn in kaart brengen waar noppentegels ontbreken ( zebrapaden, gelijkvloerse kruisingen ) en het alsnog realiseren van een veilige oversteek. 3. In het kader van de aangekondigde visie op de openbare ruimte in de gehele gemeente onderzoeken waar zich knelpunten voordoen. 4. Schenk meer aandacht aan handhaving van de spelregels in het verkeer. 5. Treedt in overleg met de ondernemersorganisaties OVE en OVB over hun rol in het toegankelijk maken en houden van de openbare ruimte voor mensen met een beperking en betrek de laatsten daarbij. 6.

Laat wijzigingen in bestemmingsplannen toetsen door (ervarings)deskundigen op het gebied van fysieke beperkingen. Voeg deze expertise structureel toe aan overleggroepen op dit gebied.

Brummen 20 januari 2017 Ombudsteam Partij van de Arbeid Brummen - Eerbeek

4

Bijlage: Voorbeelden uit de presentatie van mevr. De Keijser

obstakels in de looprichting

De bloembakken zouden als geleidelijn kunnen dienen, maar door de fietsenrekken is dit niet mogelijk.

Er is geen waarneembare overgang van trottoir naar winkelerf.

5

Deze betegeling kan goed dienen als geleidelijn

Geen noppentegels om begin en einde aan te geven

Zo’n paaltje midden op de stoep is voor slechtziende niet of nauwelijks te zien.

6

Waar begint en eindigt de weg? Geen markering voor slechtzienden.

Tijdelijke geplaatste verkeers- en routeaanwijzingsborden voldoen vaak niet aan de wettelijke regels

Deze bestrating kan goed dienen als geleidelijn, maar moet dan wel ergens naartoe leiden; niet de bosjes in.

7