Document · PDF

A2. GGD NOG - Brief aan raden Toezending concept-Programmabegroting 2026 D457637

Besluitvormende raadsvergadering 26 juni 2025, gemeente BrummenBij agendapunt: Lijst met ingekomen en verzonden stukken28.864 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Prioriteit: Vergroten van gelijke kansen op gezondheid voor iedereen Indicator: Percentage 2e- en 4e-klassers dat hun gezondheid als goed of zeer goed ervaart Trend: Vmbo Resultaat

2019 85%

2021 83%

2023 79%

Havo/Vwo Resultaat

2019 89%

2021 83%

2023 83%

Beoogd doel: Het percentage 2e- en 4- klassers van Vmbo in Noord- en Oost-Gelderland dat hun gezondheid als goed of zeer goed ervaart is 80% (2023 79%). Het percentage 2e - en 4e-klassers van Havo/Vwo in Noord- en Oost-Gelderland dat hun gezondheid als goed of zeer goed ervaart is 83% (2023 83%).

Toelichting: Volgens de VTV 2024 blijft het percentage mensen dat zijn of haar gezondheid als goed of zeer goed ervaart redelijk stabiel tussen 2022 en 2050. Wij streven naar een kleine toename bij Vmbo en een stabilisatie van de ervaren gezondheid bij Havo/Vwo. De verschillen tussen Vmbo en Havo/Vwo worden in ieder geval niet groter. In 2026 vindt de volgende Gezondheidsmonitor Jeugd plaats. De resultaten komen in het voorjaar van 2027 beschikbaar Bron: Gezondheidsmonitor Jeugd

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Indicator: Percentage volwassenen en ouderen dat hun gezondheid als goed of zeer goed ervaart Trend: Lage SEP Resultaat

2016 67%

2020 70%

Beoogd doel: Het percentage volwassenen en ouderen met een lage Sociaal Economische Positie (SEP) dat hun gezondheid als goed of zeer goed ervaart is 60% (2022: 58%). Het percentage volwassenen en ouderen met een midden of hoge SEP dat hun gezondheid als goed of zeer goed ervaart is 80% (2022: 78%).

2022 58%

Midden / 2016 2020 2022 hoge SEP Resultaat 82% 84% 78% Toelichting: Een lichte verbetering na afname van het percentage wordt als realistisch gezien. Volgens de VTV 2024 blijft het percentage mensen dat zijn of haar gezondheid als goed of zeer goed ervaart redelijk stabiel tussen 2022 en 2050. Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en, CBS en RIVM)

Indicator: Vaccinatiegraad Trend: Vaccinatiegraad DKTP gerevaccineerd 10 jaar BMR volledig (10 jaar)

2019

2024

Resultaat

90,4%

84,5%

Resultaat

90,3%

85,3%

Beoogd doel: De dalende trend van de vaccinatiegraad onder schoolkinderen is omgezet naar een lichte stijging in 2024 van 84,5% (DKTP) en 85,3% (BMR), naar 87% (DKTP) en 88% (BMR).

Toelichting: Tussen 2019 en 2024 is de vaccinatiegraad van vaccinaties binnen het Rijksvaccinatieprogramma in de regio Noord- en Oost-Gelderland, net als landelijk, gedaald. In 2024 zien we dat deze daling doorzet bij kinderen in de basisschoolleeftijd en adolescenten, maar in de jongere leeftijdsgroepen lijkt deze te stabiliseren. We streven naar een lichte verbetering. Bron: StatLine - Rijksvaccinatieprogramma; soort vaccinatie, regio (indeling 2024)

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Prioriteit: Mentale gezondheid Indicator: Kinderen die in de categorie ‘normaal’ scoren op het terrein van de psychosociale gezondheid Trend:

Resultaat

2017 88%

2021 89%

Beoogd doel: Het percentage kinderen in Noord- en Oost-Gelderland dat in de categorie ‘normaal’ scoort op het terrein van de psychosociale gezondheid is 90% (2021: 89%)

Toelichting: Hoewel we bij de Kindermonitor geen toename zagen in psychosociale problematiek tussen 2017 en 2021, was het tussen 2013 en 2017 wel fors toegenomen. Het lijkt realistisch om te kiezen voor een lichte verbetering en dus voor een percentage van 90%. Bron: Kindermonitor

Indicator: Jongeren dat in de categorie ‘normaal’ scoren op het terrein van de psychosociale gezondheid Trend:

Resultaat

2019 nb

2021 73%

2023 73%

Beoogd doel: Het percentage jongeren in Noord- en OostGelderland dat in de categorie ‘normaal’ scoort op het terrein van de psychosociale gezondheid is 75% (2023: 73%).

Toelichting: Het aandeel jongeren met psychische problemen neemt de laatste jaren, en met name sinds corona, toe. In 2023 zagen we een stabilisering. We streven naar een verbetering van de resultaten na de coronacrisis. De eerstvolgende resultaten komen voorjaar 2027 beschikbaar. (NB In 2019 werd psychosociale gezondheid op een andere manier berekend.) Bron: Jeugdmonitor

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Indicator: Jongvolwassenen met angstige of depressieve gevoelens Trend: Resultaat

2019 63%

2022 81%

2024 79%

Beoogd doel: Het percentage jongvolwassenen in Noord- en OostGelderland dat angstige of depressieve gevoelens heeft is 77% (2023: 79%).

Toelichting: Het aandeel jongvolwassenen met psychische problemen is tussen 2019 en 2022 fors toegenomen. Sinds 2022 is er een lichte daling. We streven naar een verdere verbetering.. Bron: Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen

Indicator: Volwassenen en ouderen met een laag of matig risico op een angststoornis of een depressie Trend: Resultaat

2016 95%

2020 94%

2022 92%

Beoogd doel: Het percentage volwassenen en ouderen in Noord- en Oost-Gelderland dat geen, een laag of matig risico heeft op een angststoornis of een depressie is 92% (2022: 92%).

Toelichting: Het aandeel volwassenen en ouderen met psychische problemen neemt de laatste jaren toe. We streven naar een stabilisatie. Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en, CBS en RIVM

Prioriteit: Gezonde fysieke en sociale leefomgeving Vanuit de overtuiging dat een gezonde leefomgeving van cruciaal belang is voor de inwoners van de regio, wil de GGD multidisciplinair samenwerken op het gebied van gezondheid en omgeving. Het streven is daarom om zichtbaar en bereikbaar te zijn voor de vragen die de gemeenten in de regio daarover hebben.

Indicator: Adviesverzoeken vanuit gemeenten over gezondheidseffecten in het ruimtelijk beleid. Trend: Beoogd doel: Het team Medische Milieukunde ontving Het streven is dat door gemeenten minimaal 90 in 2024 72 adviesverzoeken vanuit adviesaanvragen aan de GGD worden gesteld. gemeenten over gezondheidseffecten in het ruimtelijk beleid. Toelichting: De GGD wil nog beter in beeld zijn bij gemeenten rondom advisering over vraagstukken rondom gezondheid en ruimtelijk beleid, bijvoorbeeld rondom de Omgevingswet. Bron: Eigen registratie Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Indicator: Betrokkenheid bij multidisciplinaire projecten rondom gezondheid en milieu, waarin met gemeenten wordt samengewerkt. Trend: In 2024 waren dit drie multidisciplinaire projecten.

Beoogd doel: Het streven is dat de GGD betrokken is bij minimaal zes multidisciplinaire projecten rondom gezondheid en milieu c.q. ruimtelijk beleid, waarin met gemeenten samengewerkt wordt.

Toelichting: De GGD wordt gevraagd deel te nemen aan verschillende integrale multidisciplinaire projecten, waarin met gemeenten wordt samengewerkt. Bron: Eigen registratie

Prioriteit: Gezonde leefstijl Indicator: Jongeren die wekelijks roken. Trend: 2019 5%

2021 5%

2023 8%

Beoogd doel: Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat wekelijks rookt is 8% (2023: 8%).

Resultaat Toelichting: Na een toename in 2023 streven we naar een stabilisatie. De opkomst van het vapen is hierin een onzekere factor. De resultaten komen voorjaar 2027 beschikbaar. Bron: Gezondheidsmonitor Jeugd

Indicator: Jongeren dat de laatste vier weken alcohol heeft gedronken. Trend: Resultaat

2019 31%

2021 34%

2023 33%

Beoogd doel: Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat de laatste vier weken alcohol heeft gedronken is 32% (2023: 33%).

Toelichting: We streven naar een lichte verbetering na de toename tussen 2019 en 2021. De eerstvolgende resultaten komen voorjaar 2027 beschikbaar. Bron: Gezondheidsmonitor Jeugd

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Indicator: Jongeren die dagelijks minimaal een uur bewegen. Trend:

Beoogd doel: Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat dagelijks minimaal een uur beweegt is 15% (2023: 15%).

2023 15%

Resultaat

Toelichting: In 2023 is de vraagstelling voor bewegen aangepast, waardoor vergelijkbare beweegcijfers voor de periode ervoor ontbreken. Van 2019 t/m 2021 was een dalende trend zichtbaar. We streven naar een stabilisatie. Bron: Jeugdmonitor

Indicator: Volwassenen/ouderen die (weleens) roken. Trend: 2016 19%

2020 15%

2022 15%

Beoogd doel: Het percentage volwassenen/ouderen in Noord- en OostGelderland dat (weleens) rookt is 14%

Resultaat Toelichting: Tussen 2016 en 2020 is het percentage rokers gedaald en daarna gelijk gebleven. Volgens de VTV 2024 zal het percentage volwassenen dat rookt gestaag afnemen tot 2050. We verwachten daarom ook een lichte afname. Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en, CBS en RIVM

Indicator: Volwassenen/ouderen met matig of ernstig overgewicht Trend: Resultaat

2016 52%

2020 52%

2022 53%

Beoogd doel: Het percentage volwassenen/ouderen in Noord- en OostGelderland met matig of ernstig overgewicht is 53% (2022: 53%).

Toelichting: In de afgelopen jaren nam overgewicht heel licht toe. We streven naar een stabilisering. Op basis van de VTV 2024 wordt een lichte toename van overgewicht verwacht tot 2050. Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en, CBS en RIVM

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Indicator: Volwassenen/ouderen dat voldoet aan de norm voor alcoholgebruik. Trend:

Resultaat

2016 40%

2020 43%

2022 41%

Beoogd doel: Het percentage volwassenen/ouderen in Noord- en OostGelderland dat voldoet aan de norm voor alcoholgebruik is 42% (2022: 41%).

Toelichting: De norm is: Drinkt niet of maximaal 1 glas per dag. Na een toename van het aandeel volwassen en ouderen dat voldoet aan de norm tussen 2016 en 2020 en een afname tussen 2020 en 2022 streven we naar opnieuw een lichte toename. Op basis van de VTV 2024 wordt een lichte toename verwacht tot 2050. Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en, CBS en RIVM

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

PROGRAMMAPLAN In het programmaplan staat per programma op hoofdlijnen wat de GGD in 2026 wil bereiken, wat ervoor wordt gedaan en wat het kost. GGD Noord- en Oost-Gelderland ontvangt voor het uitvoeren van de basistaken van de 22 deelnemende gemeenten een inwonerbijdrage over 2026 van € 17.807.000. De lasten van deze taken presenteren we conform BBV bij de programma’s waar de lasten worden gerealiseerd. De inwonerbijdrage presenteren we als één bedrag bij het programma inwonerbijdrage en organisatieprojecten. Hierdoor zijn de gerealiseerde resultaten per programma negatief. Het programma inwonerbijdrage en organisatieprojecten heeft een positief gerealiseerd resultaat van € 17.807.000. Daarnaast geven we aan wat de belangrijkste speerpunten voor de GGD binnen dat programma zijn. Wij rapporteren over de voortgang hiervan in de bestuursrapportages. Deze programmabegroting kent de volgende programma’s: - Jeugdgezondheid - Algemene Gezondheidszorg - Kennis en Expertise - Inwonerbijdrage en Organisatieprojecten, en - Overhead. Algemene speerpunten 2026: Naast speerpunten per programma zijn er ook enkele programma-overstijgende speerpunten geformuleerd. De uitwerking hiervan vindt plaats binnen verschillende programma’s. Deze algemene speerpunten zijn:  Er zijn belangrijke ontwikkelingen op het gebied van klimaat, gezondheid en veiligheid.

Deze raken de gezondheid en de veiligheid van de inwoners. Daarnaast neemt het besef toe dat niet alleen de overheid, maar ook de inwoners zelf een rol hebben in het oplossen van problemen en risico’s. Veerkracht van de samenleving en weerbaarheid van inwoners worden steeds belangrijker. De overheid moet hierbij aansluiten en zichtbaar en bereikbaar zijn. Om te kunnen voldoen aan de verwachtingen van de samenleving is een stevig bouwwerk voor publieke dienstverlening noodzakelijk. De GGD draagt in 2026 bij aan het versterken van veerkracht en weerbaarheid van de inwoners, versterkt de crisisorganisatie en levert een bijdrage aan het bouwwerk voor publieke dienstverlening. Dit doet de GGD onder andere op de scholen en in de samenwerking met de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland.  Om te komen tot goede, toegankelijke en betaalbare zorg, willen we bereiken dat minder mensen zorg nodig hebben. Een goede manier van leven is daarbij cruciaal. Dat begint bij preventie en speelt onder meer op het terrein van de gezondheid, sport, cultuur, veiligheid en sociale basis. De GGD werkt hier samen met gemeenten en andere ketenpartners aan.

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Mede met het oog op het bevorderen van gelijke kansen op gezondheid geeft de GGD een aanzet tot meer structureel en integraal werken aan gezondheidsbevordering. De visie hierop wordt in 2025 ontwikkeld en in 2026 geïmplementeerd.

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

7. Programma Jeugdgezondheid 7.1.

Wat willen we bereiken?

De jeugdgezondheid heeft als collectieve opdracht het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van de jeugd in de gemeenten. Daarnaast monitort de jeugdgezondheid kinderen op individueel niveau. Hierdoor is het mogelijk om kinderen in een kwetsbare situatie te signaleren en samen met de jeugdige/de ouders af te stemmen welke vervolgstappen gezet worden. Daarbij werkt de GGD samen met (lokale) netwerken. De jeugdgezondheid gaat uit van de eigen kracht van gezinnen (ouders en kinderen) en hun omgeving op basis van het concept van positieve gezondheid.

7.2.

Wat gaan we ervoor doen?

A. Wettelijke GGD-taken  Gemeenten laten de beleidsadvisering vanuit de jeugdgezondheidszorg uitvoeren door de GGD, in samenhang met de algemene taken van de GGD bij monitoring, signalering en advisering (Wet publieke gezondheid). B. Wettelijke gemeentelijke taken die de GGD uitvoert  Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het actief aanbieden van jeugdgezondheidszorg aan alle kinderen en jongeren tot 18 jaar (Wet publieke gezondheid - Wpg). Het Basispakket Jeugdgezondheidzorg geeft aan welke activiteiten beschikbaar moeten zijn (zie het Besluit publieke gezondheid). Dit is uitgewerkt in het landelijk professioneel kader JGZ en landelijke professionele richtlijnen. De uitvoering van de jeugdgezondheidszorg sluit aan op de ontwikkelingen in het sociaal domein. In de regio NOG hebben 21 gemeenten de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg voor 4-18-jarigen opgedragen aan de GGD.  Voor de kinderen binnen de doelgroep nieuwkomers is bij de uitvoering van de reguliere jeugdgezondheidszorg een extra inspanning van de GGD nodig.  De jeugdgezondheidszorg draagt bij aan preventie en jeugdhulp op grond van de Jeugdwet. Op verzoek van gemeenten voert de GGD deze preventieve activiteiten uit.  De GGD voert het rijksvaccinatieprogramma (RVP) uit voor de 4-18-jarigen. De uitvoering van het RVP is gekoppeld aan de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg. D.

Taken die de GGD in opdracht van derden uitvoert  De GGD voert de jeugdgezondheidszorg voor asielzoekers uit op basis van een landelijke overeenkomst met het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA). Speerpunten 2026  De huidige organisatie van de Jeugdgezondheidszorg voor 4-18 jaar is voor de toekomst niet houdbaar. De Jeugdgezondheidszorg heeft te maken met veranderde landelijke richtlijnen en het verzoek van gemeenten om te zoeken naar besparingen. Gemeenten zijn naar aanleiding hiervan een onderzoek gestart naar een toekomstbestendige Jeugdgezondheidszorg. In 2026 vindt implementatie plaats van de besluitvorming op basis van de uitkomsten van dit onderzoek.

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

 Scholen geven steeds vaker aan geen geschikte ruimte te hebben voor de werkzaamheden van de Jeugdgezondheidszorg. Als scholen geen ruimte hebben, maakt de GGD gebruik van andere beschikbare locaties. Naast een inefficiënte uitvoering van de JGZ en arbo-technische problemen, brengt dit extra kosten met zich mee. De GGD wil de bestuurlijke afspraken hierover opnieuw bezien. In 2026 vindt implementatie van deze nieuwe afspraken plaats.

7.3.

Wat mag het kosten?

Rekening van baten en lasten per programma

Realisatie 2024 (concept)

Jeugdgezondheid Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

1.582 7.428 -5.846 0 116 -5.730

1e begrotings Programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren wijziging begroting raming raming raming 2025 2026 2027 2028 2029 1.579 7.310 -5.731 0 0 -5.731

1.201 7.367 -6.166 0 0 -6.166

8. Programma Algemene gezondheidszorg 8.1.

Wat willen we bereiken?

Het programma Algemene gezondheidszorg bestaat uit een groot aantal verschillende producten. Gemeenschappelijk doel is het bevorderen, bewaken en beschermen van de gezondheid van de bevolking in de regio, met speciale aandacht voor risicogroepen.

8.2.

Wat gaan we ervoor doen?

A. Wettelijke GGD-taken  De wettelijke taken in dit programma betreffen de infectieziektebestrijding (waaronder de coronabestrijding), medisch milieukundige zorg, algemene technische hygiënezorg en psychosociale hulp bij rampen (Wet publieke gezondheid).  De GGD draagt bij aan de geneeskundige hulpverlening in de regio (GHOR, Wet veiligheidsregio’s).  De gemeenten zien toe op de naleving van de kwaliteitseisen voor kinderopvang. Zij wijzen de GGD aan als toezichthouder (Wet Kinderopvang).  Voor de doelgroep statushouders (vluchtelingen die in de gemeenten zijn gehuisvest) is bij de uitvoering van reguliere taken een extra inspanning van de GGD nodig. Daarbij gaat het vooral om infectieziektebestrijding, seksuele gezondheid en gezondheidsbevordering (Wet publieke gezondheid).  De GGD adviseert – mede in het kader van de Omgevingswet – gemeenten en inwoners over de wijze waarop zij gezondheidsrisico’s door milieufactoren zo veel mogelijk kunnen beperken en voorkomen. B. Wettelijke gemeentelijke taken die de GGD uitvoert  De GGD voert de lijkschouw uit voor de gemeenten, als onderdeel van de forensische geneeskunde (Wet op de lijkbezorging).  De GGD is belast met het kwaliteitstoezicht op de uitvoering van de maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015), op basis van een overeenkomst.

 In opdracht van een aantal gemeenten voert de GGD taken uit voor bemoeizorg, toegang beschermd wonen en maatschappelijke zorg (Wet maatschappelijke ondersteuning 2015). D. Taken die de GGD in opdracht van derden uitvoert  De GGD verzorgt reizigersadvisering en -vaccinaties voor burgers.  Het ministerie van VWS heeft de GGD belast met de inspectie en vergunningverlening voor het aanbrengen van tatoeages en piercings (op basis van de Warenwet).  De GGD ontvangt van VWS een subsidie voor de uitvoering van aanvullende seksuele gezondheidszorg.  De GGD verzorgt de medische begeleiding bij het gebruik van PrEP door een specifieke doelgroep met een verhoogd risico op hiv.  De GGD voert forensisch medisch onderzoek uit voor politie en justitie, als onderdeel van de forensische geneeskunde.  In opdracht van het RIVM voert GGD NOG de Doetinchemstudie uit, een langlopende cohortstudie (bevolkingsonderzoek).

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

De GGD voert de publieke gezondheidszorg asielzoekers uit op basis van een landelijke overeenkomst met het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA). Speerpunten 2026  Naar aanleiding van de covid-pandemie is een landelijk traject gestart om de infectieziektebestrijding en de pandemische paraatheid bij de GGD’en te versterken. Er is ingezet op verbetering van de capaciteit, de professionele kwaliteit en de informatievoorziening van de infectieziektebestrijding. Het rijk wil echter op de versterking van de pandemische paraatheid bezuinigen. Met inachtneming van deze omstandigheid borgt de GGD in 2026 de versterking van de infectieziektebestrijding en de pandemische paraatheid binnen de organisatie.  De kwaliteit van de woon- en leefomgeving heeft invloed op de gezondheid van mensen. Daarom is het belangrijk een aantrekkelijke leefomgeving te creëren die het maken van gezonde keuzes stimuleert en makkelijker maakt. De GGD biedt ondersteuning aan gemeenten bij het bevorderen van de gezonde leefomgeving. De GGD geeft in 2026 verder invulling aan de advisering van gemeenten, bijvoorbeeld door bij te dragen aan een Omgevingsvisie of advisering over ruimtelijke plannen of initiatieven.  Naast zorg voor de mentale gezondheid van jongeren, is er ook aandacht nodig voor volwassen inwoners in een kwetsbare positie.

Door een aanpak vanuit verschillende perspectieven kunnen we gezamenlijk verandering bereiken. Met kennis vanuit maatschappelijke zorg, cultuursensitief werken, kennis van gezonde leefomgeving en ervaring in het verbinden van krachten binnen de GGD, zet de GGD expertise in.

8.3.

Wat mag het kosten?

Rekening van baten en lasten per programma

Realisatie 2024 (concept)

1e begrotings Programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren wijziging begroting raming raming raming 2025 2026 2027 2028 2029

Algemene Gezondheid Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

14.872 14.023 849 0 118 967

10.532 10.921 -389 0 0 -389

9.644 10.390 -746 0 0 -746

9. Programma Kennis- en Expertise 9.1.

Wat willen we bereiken?

De GGD biedt gemeenten inzicht in de gezondheidssituatie van de inwoners van de gemeenten, geeft integraal beleidsadvies en advies over gebruik van effectief gebleken interventies die leiden tot verbetering van leefstijl en gezonder gedrag van de bevolking.

9.2.

Wat gaan we ervoor doen?

A. Wettelijke GGD-taken  De gemeenten laten een aantal taken voor de publieke gezondheid (het onderzoek van de gezondheidssituatie van de bevolking, beleidsadvisering, bijdragen aan preventieprogramma’s en gezondheidsbevordering en preventieve ouderengezondheidszorg) uitvoeren door de GGD (Wet publieke gezondheid). C. Autonome gemeentelijke taken die de GGD in opdracht van de gemeenten uitvoert  Academische werkplaats AGORA, een samenwerkingsverband met Wageningen University & Research, voert onderzoeken uit voor gemeenten, die deels boven de afgesproken basistaken uitgaan en afzonderlijk worden bekostigd. Dit geldt ook voor het Evaluatiebureau publieke gezondheid, dat voortkomt uit AGORA. Speerpunten 2026  Vanuit het beter faciliteren van gemeenten met data zijn al diverse stappen gezet. Er is een Producten- en Dienstencatalogus ontwikkeld en het Kompas Volksgezondheid is doorontwikkeld. Vanuit deze data adviseert de GGD gemeenten over gewenste en gerichte interventies voor gezondheidsbevordering. In 2025 is een project gestart om op de eerste plaats de al beschikbare kengetallen beter te ontsluiten. Vervolgens gaat de GGD samen met gemeenten outcome-indicatoren ontwikkelen die helpend zijn bij het doen van beleidskeuzes. De GGD blijft dit in 2026 samen met gemeenten verder ontwikkelen.

 In het kader van IZA en GALA vervult de GGD diverse rollen, afhankelijk van de mogelijkheden en wensen van de gemeenten. De GGD is betrokken bij enkele regionale preventie-infrastructuren. De GGD bestendigt in 2026 de bestaande infrastructuren en breidt deze waar mogelijk en wenselijk uit naar meer subregio’s en thema’s.

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

9.3.

Wat mag het kosten?

Rekening van baten en lasten per programma

Realisatie 2024 (concept)

1e begrotings Programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren wijziging begroting raming raming raming 2025 2026 2027 2028 2029

Kennis & Expertise Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

1.994 3.092 -1.098 28 140 -986

1.736 2.559 -823 28 0 -851

1.084 2.164 -1.080 28 0 -1.108

884 2.024 -1.140 28 0 -1.168

884 2.136 -1.252 28 112 -1.168

884 2.024 -1.140 28 0 -1.168

10.

Inwonerbijdrage en organisatieprojecten

10.1. Wat willen we bereiken? In dit programma staan de kosten en opbrengsten van:  organisatie-ontwikkelingstrajecten binnen de GGD  nog te realiseren, niet gespecificeerde omzet van plusopdrachten  de inwonerbijdrage van gemeenten voor de uitvoering van de basistaken van de GGD.

10.2. Wat gaan we ervoor doen? A. Wettelijke GGD-taken  De colleges van burgemeester en wethouders van gemeenten in een veiligheidsregio, treffen een gemeenschappelijke regeling voor de instelling en instandhouding van een regionale gezondheidsdienst in die regio (Wet publieke gezondheid). De wet schrijft voor dat de gemeenten een aantal taken voor de publieke gezondheid laten uitvoeren door de GGD.

10.3. Wat mag het kosten?

Rekening van baten en lasten per programma

Realisatie 2024 (concept)

1e begrotings Programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren wijziging begroting raming raming raming 2025 2026 2027 2028 2029

Inwonerbijdrage en projecten Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

15.824 200 15.624 710 910 15.824

17.378 765 16.613 0 0 16.613

18.007 263 17.744 0 0 17.744

11.

Overhead

11.1. Wat willen we bereiken? Een onderdeel van het programma Overhead is bestuursondersteuning. Het doel van de bestuursondersteuning is om het GGD-bestuur en de gemeenten in positie te brengen voor het besturen van de GGD. Dit betreft: 1. advisering en ondersteuning voor de bestuurlijke besluitvorming, en 2. het agenderen en oppakken van maatschappelijke en bestuurlijke vraagstukken op het gebied van de publieke gezondheid.

11.2. Wat gaan we ervoor doen? Speerpunt 2026  De afgelopen jaren is via het programma GGD NOG Robuust geïnvesteerd in de bedrijfsvoering van de GGD. Dit programma beoogde een positief effect op de kosten en kwaliteit en het verminderen van de kwetsbaarheid van de GGD. In 2026 borgt de GGD de behaalde resultaten in de reguliere organisatie.

11.3. Wat mag het kosten?

Rekening van baten en lasten per programma

Realisatie 2024 (concept)

1e begrotings Programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren wijziging begroting raming raming raming 2025 2026 2027 2028 2029

Overhead Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

752 11.503 -10.751 0 506 -10.245

187 9.829 -9.642 0 0 -9.642

159 9.883 -9.724 0 0 -9.724

159 9.823 -9.664 0 0 -9.664

PARAGRAFEN 12.

Paragrafen

Op basis van artikel 9 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bevat deze begroting drie paragrafen met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten:  weerstandsvermogen en risicobeheersing (inventarisatie weerstandcapaciteit, inventarisatie risico’s en beleid);  financiering (treasurybeleid);  bedrijfsvoering (bedrijfsprocessen om de beleidsdoelstellingen te realiseren en de sturing en beheersing daarvan). De andere paragrafen uit artikel 9 zijn niet van toepassing voor GGD Noord- en Oost-Gelderland. Dit geldt ook voor de paragraaf verbonden partijen. De GGD kent ook geen verbonden partijen in de zin van de wet, d.w.z. waar de GGD bestuurlijke invloed en financieel belang heeft.

12.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Inleiding In deze paragraaf geven wij weer hoe robuust de financiële positie is. Het weerstandsvermogen is het vermogen van GGD NOG om financiële tegenvallers op te vangen, zonder dat de continuïteit van de GGD in gevaar komt. Het weerstandsvermogen wordt bepaald op basis van de relatie tussen:  de weerstandscapaciteit, d.w.z. de middelen en mogelijkheden om niet begrote kosten te dekken, en  alle risico’s waarvoor geen specifieke maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie. In het kader van de vernieuwing van de BBV is een uniforme basisset financiële kengetallen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing voorgeschreven. Voor GGD NOG zijn de onderstaande kengetallen van toepassing:  Netto Schuldquote: de netto schuld gedeeld door de totale inkomsten;  Solvabiliteit: eigen vermogen gedeeld door het totale vermogen;  Structurele exploitatieruimte: het structurele exploitatiesaldo in percentage van de totale baten. Kengetal Netto schuld quote Solvabiliteit Structurele exploitatieruimte

realisatie 2024

begroot 2025

begroot 2026

-3,7% 14,5% -0,1%

-3,3% 18,7% 0,0%

-2,6% 20,4% 0,0%

Weerstandscapaciteit en risico’s De op 22 november 2018 door het algemeen bestuur vastgestelde belangrijkste risico’s voor de GGD in het kader van het risicomanagement zijn in 2024 opnieuw beoordeeld. Op 20 november 2024 heeft het algemeen bestuur onderstaande risico’s als belangrijkste risico’s voor de GGD in het kader van het risicomanagement vastgesteld.

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

1. inhoudelijke risico’s en risico’s met betrekking tot opbrengsten: a. wijziging wetgeving b. uitbraak infectieziekte/tbc c. gemeenten laten taken niet door de GGD uitvoeren d. omzetdaling/minder opdrachten e. morele verplichting voor uitvoering van taken die niet kostendekkend zijn 2. risico’s vanwege personele omstandigheden: a. ziekteverzuim boven 4% b. WW-verplichting c. arbeidsmarktkrapte/leeftijdsopbouw 3. risico’s vanuit de bedrijfsvoering: a. Imago risico b. technologische ontwikkeling c. aanbestedingsrisico ICT d. informatieveiligheid De belangrijkste aanpassingen is de toevoeging van informatieveiligheid als belangrijkste risico. Deze risico’s zijn gekwantiﬁceerd voor de bepaling van het weerstandsvermogen. Voor de inwonerbijdrage Jeugdgezondheid worden de gemeenten geacht zelf een reserve aan te houden. Bij eventueel uittreden komt er een frictiebijdrage die de kosten voor de andere gemeenten dekt. Het algemeen bestuur heeft 11 juli 2024 vastgesteld dat de weerstandscapaciteit minimaal 95% en maximaal 105% bedraagt van het weerstandsvermogen. De berekening is bij het opstellen van de jaarstukken in januari 2025 geactualiseerd. Risico’s Om het benodigde weerstandsvermogen te bepalen hanteren wij als definitie van een risico: een gebeurtenis of omstandigheid met mogelijk nadelige financiële gevolgen voor de organisatie.

Beleid weerstandscapaciteit en de risico’s Percentage weerstandscapaciteit Berekening percentage weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit (materieel gezien) Voorstel tot onttrekking bij jaarrekening 2024 Stand weerstandsvermogen bij GGD na voorstel Weerstandsvermogen aan te houden bij de GGD per 31-12-2024 Percentage weerstandscapaciteit

31-12-2024 1.150.000 -46.000 1.104.000 1.104.000 104%

Benodigd weerstandsvermogen structurele exploitatierisico’s Omschrijving risico 1 Inhoudelijke risico's en risico’s m.b.t. opbrengsten 2 Risico's vanwege personele omstandigheden 3 Risico’s vanuit de bedrijfsvoering Totaal risico Kans dat risico's zich gelijk voordoen Totaal risico GGD NOG Af post onvoorzien in exploitatie ( 4 jaar) Aan te houden weerstandsvermogen Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

in € 2.183.000 2.298.000 1.039.000 5.520.000 50% 2.760.000 1.656.000 1.104.000 41

Bij de opstelling van de jaarstukken 2024 is het weerstandsvermogen geactualiseerd. De berekening is gemaakt op basis van de begroting voor het jaar 2025.. Het percentage weerstandscapaciteit is 104%. In euro’s is het weerstandsvermogen € 46.000 te hoog. Bij de jaarrekening 2024 is een voorstel gedaan om € 46.000 te gebruiken als dekking voor een deel van het negatieve saldo over 2024. Daarmee wordt de weerstandscapaciteit 100%.

12.2. Financiering Inleiding Deze paragraaf omvat de beleidsvoornemens voor het risicobeheer van de financieringsportefeuille. De financieringsparagraaf geeft kaders voor het transparant maken en daarmee voor het sturen, beheersen en controleren van de financieringsfunctie. Het algemeen bestuur van de GGD heeft een Treasurystatuut vastgesteld waarin de volgende uitgangspunten zijn vastgelegd.  zoveel mogelijke interne financiering;  een risicomijdende gedragslijn;  rekening houdend met deze randvoorwaarden, het optimaliseren van de renteresultaten. Schatkistbankieren en financiering De Wet schatkistbankieren schrijft voor dat de decentrale overheden, waaronder de GGD, al hun overtollige liquide middelen en beleggingen aanhouden bij het ministerie van Financiën. Daarmee zijn de mogelijkheden om de renteresultaten te optimaliseren uitgeput. Wij verwachten dat het ook in 2026 niet nodig is externe financieringsmiddelen aan te trekken. De GGD kan volledig gebruik maken van interne financiering. Kapitaalgoederen De kapitaalgoederen van de GGD betreffen medische apparatuur, kantoorinventaris, ICT- en telefoniemiddelen. De rekening 2024 heeft per 31-12-2024 een boekwaarde van kapitaalgoederen van afgerond € 1,0 miljoen. Op 27 november 2025 bieden wij bij een wijziging op de Programmabegroting 2026 het algemeen bestuur een geactualiseerde Staat van activa aan.

12.3. Openbaarheidsparagraaf De Wet open overheid (Woo), die op 1 mei 2023 gedeeltelijk in werking is getreden, heeft tot doel een transparante overheid te bevorderen en de informatiehuishouding op orde te brengen. De Woo geldt ook voor gemeenschappelijke regelingen zoals GGD NOG. Het is verplicht om in de begrotingsstukken in een openbaarheidsparagraaf aan te geven hoe het staat met de uitvoering van de Woo. Dit biedt een basis voor het algemeen bestuur om de uitvoering van de Woo te controleren. Woo-contactpersoon GGD NOG heeft team Communicatie aangewezen als Woo-contactpersoon. Ook is informatie ingevoerd voor de Woo-index, een soort verwijsindex die in de plaats is gekomen van het oorspronkelijk beoogde publicatiesysteem van het rijk (PLOOI). Dit moet nog worden uitgewerkt.

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Plan van aanpak verdere invoering Woo Voor de verdere invoering van de Woo is een plan van aanpak opgesteld. Dit betreft ook de actieve openbaarmaking van de bestuursinformatie (de wettelijke verplichting hiertoe wordt gefaseerd ingevoerd) en het stroomlijnen van de afhandeling van Woo-verzoeken.

12.4. Bedrijfsvoering In de Uitgangspuntenbrief 2026 en elders in deze programmabegroting zijn onderwerpen aan bod gekomen die relevant zijn voor de Bedrijfsvoering in 2026.

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

FINANCIËLE BEGROTING 13.

Financiële uitgangspunten

13.1. Uitgangspuntennota 2026 In november 2025 hebben wij een brief met de uitgangspunten voor de begroting 2026 toegezonden aan de raden van de gemeenten.

13.2. Indexering Methodiek Ons uitgangspunt bij indexeren is dat de index in relatie staat tot de werkelijke ontwikkeling van de kosten. Dat houdt in dat wij de kosten voor het komende jaar begroten mét indexering. Het algemeen bestuur heeft in zijn vergadering van 21 november 2019 de aangepaste indexeringssytematiek vastgesteld. Deze systematiek gaat uit van:   

het basisjaar is het jaar van de begroting minus twee jaar; de indexcijfers uit de CPB kortetermijnraming van december; de verdeling van de kosten in 70% loonkosten (loonvoet sector overheid) en 30% materiële kosten (prijs overheidsconsumptie, netto materieel).

Als de vergelijking met de ontwikkeling van de inkomsten uit het Gemeentefonds daartoe naar oordeel van het algemeen bestuur aanleiding geeft, dan kan het AB besluiten een bezuinigingsopdracht te geven. Het uitgangspunt is dat een eventuele bezuinigingsopdracht gebaseerd is op een discussie over de inhoud en omvang van het takenpakket van de GGD. Wij handhaven de inspanningsverplichting van de afgelopen jaren tot het “inverdienen” van de indexering. Index 2026 In de Uitgangspuntennota 2026 zijn wij uitgegaan van een gewogen index van 4,57%. We maken gebruik van de indexcijfers van de septembercirculaire 2024. De gebruikte indexcijfers voor 2026 zijn: Loonkosten: 3,8% (loonvoet sector overheid CPB 2024 en septembercirculaire 2024) Materiële kosten: 2,2% (prijs overheid consumptie netto materiaal CPB 2024 en septembercirculaire 2024)

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Indexcijfers 2026 (gebaseerd op septembercirculaire 2024)

Omschrijving

Ontwikkelingen 2025

Loonkostenindex Materiële kostenindex Gewogen Index

1,10% 1,60% 1,25%

Indexcijfer 2026

Indexering begroting 2026

3,80% 2,20% 3,32%

4,90% 3,80% 4,57%

De kosten van de GGD bestaan voor 70% uit loonkosten en 30% uit materiële kosten. De bovenstaande berekening leidt tot het volgende indexeringsvoorstel voor inwonerbijdrage deelnemende gemeenten:

Gewogen index loonkosten 0,7 * 4,90% + materiële kosten 0,3 * 3,80% = 4,57%.

Inwonerbijdrage Als gevolg van de geactualiseerde indexcijfers wijzigt de inwonerbijdrage van de deelnemende gemeenten. Wij gaan in deze programmabegroting 2026 uit van de inwonertallen per 31 december 2024. Bij de inwonerbijdrage maken wij onderscheid tussen:  de bijdrage voor de A-taken voor publieke gezondheidszorg die worden bekostigd uit de inwonerbijdrage van alle gemeenten, en  de B-taak Jeugdgezondheidszorg 4 - 18-jarigen die wordt bekostigd uit een inwonerbijdrage van 21 gemeenten (Apeldoorn laat vanaf 2017 de jeugdgezondheidszorg uitvoeren door het Centrum voor Jeugd en Gezin Apeldoorn).

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Voor 2026 leidt dit tot de volgende inwonerbijdragen voor de gemeenten: Omschrijving Totaal Per inwoner Inwoner Aantal in € inwoners bijdrage in € Inwoneraantal 31-12-2022 Toename inwoners Inwoneraantal 31-12-2023

844.849 3.626 848.475

Programma begroting 2025

844.849 8.994.651

Toename inwoners

3.626

Totaal Per inwoner Inwoner Aantal in € inwoners bijdrage in € 676.637 3.275 679.912

10,646

38.604

676.637

7.958.577

3.275

38.520

Actualisering prijspeil 2025 1,25%

112.916

99.964

CPB Index 2026 3,32%

303.653

268.822

Inwonerbijdrage deelnemende gemeente 2026 Korting logopedie Voorst Inwonerbijdrage deelnemende gemeenten 2026 na correctie korting logopedie

848.475 9.449.824

11,137

679.912

8.365.884

8.431

9.449.824

8.357.453

De totale inwonerbijdrage van een deelnemende gemeente is het bedrag per inwoner vermenigvuldigd met het aantal inwoners van die gemeente (zie 14.1 Bijlage A op pag. 40 voor een overzicht). De gemeente Voorst maken van oudsher geen gebruik van het onderdeel Spraak- en taalscreening (logopedie) van de jeugdgezondheid. Hiervoor krijgen zij een korting op de inwonerbijdrage. De totale inwonerbijdrage aan de GGD voor 2026 is begroot op € 17.807.277. Voor de berekening per inwoner is de korting hierbij opgeteld. Dit resulteert in een inwonerbijdrage Publieke Gezondheid van € 11,137 en een inwonerbijdrage Jeugdgezondheid van € 12,304. Als het aantal inwoners van een gemeente lager wordt, dan neemt de totale inwonerbijdrage van deze gemeente ook relatief af. De definitieve inwonerbijdrage van de deelnemende gemeenten wordt bepaald aan de hand van de werkelijke inwonertallen op 1 januari van het jaar waarop de kosten betrekking hebben (zie Gemeenschappelijke regeling GGD NOG).

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

11,762

12,304

13.3. Overzicht baten en lasten 2024-2029 en toelichting in € 1.000 per programma

Rekening van baten en lasten per programma

Realisatie 2024 (concept)

1e begrotings Programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren wijziging begroting raming raming raming 2025 2026 2027 2028 2029

Jeugdgezondheid Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

1.582 7.428 -5.846 0 116 -5.730

1.579 7.310 -5.731 0 0 -5.731

1.201 7.367 -6.166 0 0 -6.166

14.872 14.023 849 0 118 967

10.532 10.921 -389 0 0 -389

9.644 10.390 -746 0 0 -746

1.994 3.092 -1.098 28 140 -986

1.736 2.559 -823 28 0 -851

1.084 2.164 -1.080 28 0 -1.108

884 2.024 -1.140 28 0 -1.168

884 2.136 -1.252 28 112 -1.168

884 2.024 -1.140 28 0 -1.168

752 11.503 -10.751 0 506 -10.245

187 9.829 -9.642 0 0 -9.642

159 9.883 -9.724 0 0 -9.724

159 9.823 -9.664 0 0 -9.664

15.824 200 15.624 710 910 15.824

17.378 765 16.613 0 0 16.613

18.007 263 17.744 0 0 17.744

Algemene Gezondheid Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Kennis & Expertise Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Overhead Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

Inwonerbijdrage en projecten Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

47 Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

in € 1.000 Totaal GGD NOG

Staat van baten en lasten

Realisatie 2024 (concept)

1e begrotings Programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren wijziging begroting raming raming raming 2025 2026 2027 2028 2029

GGD Noord- en Oost Gelderland Baten Lasten Gerealiseerd saldo baten en lasten Dotatie reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd resultaat

35.024 36.246 -1.222 738 1.790 -170

31.412 31.384 28 28 0 0

30.095 30.067 28 28 0 0

29.895 29.867 28 28 0 0

29.895 29.979 -84 28 112 0

De incidentele baten en lasten opgenomen in de programmabegroting 2026 zijn nul. In de lasten van het programma Overhead is € 400.000 onvoorzien begroot. Dit is 1% van de totale begroting plus een extra bedrag van € 100.000. De meerjarenraming 2027-2029 wordt opgenomen tegen prijspeil 2025. De hardheid van meerjarenprijsindexering is beperkt en deze meenemen geeft niet een reëler beeld.

48 Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

29.895 29.867 28 28 0 0

13.4. Uitzetting van de financiële positie en toelichting Balans 2024- 2026 in € 1.000

ACTIVA

Balans per 31 december 2024 2025 2026

PASSIVA

VASTE ACTIVA

Balans per 31 december 2024 2025 2026

VASTE PASSIVA

Materiële vaste activa

989

1.200

1.300

Eigen vermogen

1.921

2.050

Financiële vaste activa

Voorzieningen

464

300

150

Totaal vaste activa

1.023

1.234

1.334

2.385

2.350

2.200

420

500

Overlopende passiva

10.446

8.084

7.334

VLOTTENDE ACTIVA Voorraden

Totaal vaste passiva VLOTTENDE PASSIVA

9.885

8.000

7.000

Liquide middelen

115

125

Overlopende activa

2.153

1.500

Totaal vlottende activa

12.228

9.700

8.700

Totaal vlottende passiva

10.866

8.584

7.834

TOTAAL GENERAAL

13.251

10.934

10.034

TOTAAL GENERAAL

13.251

10.934

10.034

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

Crediteuren

50 Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Berekening EMU saldo 2024- 2026 (in € 1.000)

2024 -1.222

2025 28

2026 28

305

325

Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van de exploitatie

-164

-150

4 Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans geactiveerd

475

325

6 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa:

7 Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d.

8 Baten bouwgrondexploitatie:

9 Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen

1 Exploitatiesaldo voor toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves 2 Afschrijvingen ten laste van de exploitatie 3

Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overige

Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 10 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten 11 Verkoop van effecten: a Gaat u effecten verkopen? (ja/nee) b Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie? Berekend EMU-saldo

nee

-913

nee

-286

-122

Het BBV schrijft voor dat GGD NOG een overzicht in de begroting opneemt met een verdeling van de baten, lasten en het saldo per taakveld. De taakvelden zijn door de rijksoverheid gedefinieerd. Onderstaand het overzicht met de verdeling naar taakvelden over begroting 2026.

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Taakvelden 2026 (in € 1.000)

Taakveld IV3 0. 0.4 0.5 0.9 0.10 0.11 1. 1.1 7. 7.1 7.5

Baten Bestuur en ondersteuning Overhead Treasury Vennootschapsbelasting Mutaties reserves Resultaat van rekening van baten en lasten Veiligheid Crisisbeheersing/brandweer Volksgezondheid en Milieu Volksgezondheid Begraafplaatsen en crematoria

Lasten

Saldo

9.783 100 0 0 0

9.883 0 10 28 0

-100 100 -10 -28 0

151

19.315 746

19.447 576

-131 169

52 Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

13.5. Meerjarenraming en toelichting Geprognosticeerde balans in € 1.000

ACTIVA

Balans per 31 december 2027 2028

2026

PASSIVA 2029

VASTE ACTIVA

Balans per 31 december 2026 2027 2028 2029

VASTE PASSIVA

Materiële vaste activa

1.300

Eigen vermogen

2.050

Financiële vaste activa

Voorzieningen

150

100

Totaal vaste activa

1.334

2.200

2.150

500

Overlopende passiva

7.334

7.209

Totaal vlottende passiva

7.834

7.709

10.034

9.859

VLOTTENDE ACTIVA Voorraden

VLOTTENDE PASSIVA 75

7.000

Liquide middelen

125

200

Overlopende activa

1.500

1.250

Totaal vlottende activa

8.700

8.525

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

TOTAAL GENERAAL

Totaal vaste passiva

10.034

9.859

Crediteuren

TOTAAL GENERAAL

53 Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Geprognosticeerd meerjaren EMU saldo (in € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Exploitatiesaldo voor toevoeging aan c.q. onttrekking uit 1 reserves

-84

2 Afschrijvingen ten laste van de exploitatie

325

Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de 3 exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van de exploitatie

-150

-50

Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans geactiveerd

325

Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overige

6 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: 7

Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d.

8 Baten bouwgrondexploitatie: 9

Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen

Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste 10 van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten 11 Verkoop van effecten: a Gaat u effecten verkopen? (ja/nee) Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de b exploitatie? Berekend EMU-saldo

nee

-122

nee

-22

nee

-84

Meerjaren kengetallen Kengetal Netto schuld quote Solvabiliteit Structurele exploitatieruimte

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

begroot 2026 -2,6% 20,4% 0,0%

raming 2027 -2,5% 20,8% 0,0%

raming 2028 -2,5% 20,8% 0,0%

raming 2029 -2,5% 20,8% 0,0%

13.6. Staat van activa Wij leggen de Staat van activa (voorgenomen investeringen) op 27 november 2025 voor aan het algemeen bestuur in de vorm van een begrotingswijziging. Voor de inwonerbijdrage heeft dit geen gevolgen.

55 Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

14.

BIJLAGEN

Bijlage A: Inwonerbijdragen 2026 per deelnemende gemeente

Gemeente

Aantal inwoners 31-12-2024 incl Apeldoorn

Aantal Begroting Begroting inwoners 2026 2026 31-12-2024 Publieke Jeugd excl Gezondheid Gezondheid Apeldoorn in € in €

Begroting 2026 Totaal in €

Aalten Berkelland Bronckhorst Doetinchem Montferland Oost Gelre Oude IJsselstreek Winterswijk Regio Achterhoek

27.471 43.922 36.007 60.051 36.994 30.048 39.502 29.217 303.212

305.956 489.178 401.025 668.813 412.018 334.657 439.950 325.402 3.377.000

338.013 540.432 443.043 738.889 455.188 369.721 486.047 359.497 3.730.830

643.969 1.029.610 844.068 1.407.703 867.205 704.379 925.997 684.899 7.107.830

Apeldoorn Brummen Epe Hattem Heerde Lochem Voorst Korting Voorst Zutphen Regio Midden IJssel /Oost Veluwe

168.563 21.394 33.469 12.744 19.305 34.314 25.567

0 21.394 33.469 12.744 19.305 34.314 25.567

49.038

1.877.357 238.274 372.758 141.935 215.008 382.169 284.750 0 546.157

0 263.240 411.815 156.807 237.536 422.212 314.586 -8.431 603.381

1.877.357 501.514 784.573 298.742 452.544 804.381 599.336 -8.431 1.149.538

364.394

195.831

4.058.410

2.401.145

6.459.555

Elburg Ermelo Harderwijk Nunspeet Oldebroek Putten Regio Noord Veluwe

23.903 28.127 50.070 29.390 24.426 24.953 180.869

266.218 313.262 557.651 327.329 272.043 277.912 2.014.414

294.111 346.085 616.079 361.625 300.546 307.031 2.225.478

560.329 659.347 1.173.730 688.954 572.589 584.943 4.239.892

Totaal GGD NOG Korting Voorst ivm logopedie Totaal inwonerbijdrage Bijdrage per inwoner Bijdrage per inwoner Apeldoorn

848.475

679.912

9.449.824

8.357.453 8.431 8.365.884 12,304

17.807.277 8.431 17.815.708 23,442 11,137

9.449.824 11,137

56 Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Inwonerbijdrage 2026-2029 per gemeente Aantal inwoners 31-12-2024 Gemeente incl Apeldoorn

Begroting 2026 in €

meerjaren raming 2027 in €

meerjaren raming 2028 in €

meerjaren raming 2029 in €

Aalten Berkelland Bronckhorst Doetinchem Montferland Oost Gelre Oude IJsselstreek Winterswijk Regio Achterhoek

27.471 43.922 36.007 60.051 36.994 30.048 39.502 29.217 303.212

643.969 1.029.610 844.068 1.407.703 867.205 704.379 925.997 684.899 7.107.830

669.857 1.071.000 878.000 1.464.292 902.067 732.695 963.222 712.432 7.393.565

693.034 1.108.057 908.379 1.514.957 933.279 758.046 996.550 737.082 7.649.382

717.013 1.146.396 939.809 1.567.374 965.570 784.274 1.031.031 762.585 7.914.051

Apeldoorn Brummen Epe Hattem Heerde Lochem Voorst Korting Voorst Zutphen Regio Midden IJssel / Oost Veluwe

168.563 21.394 33.469 12.744 19.305 34.314 25.567 0 49.038 364.394

1.877.357 501.514 784.573 298.742 452.544 804.381 599.336 -8.431 1.149.538 6.459.554

1.952.827 521.674 816.113 310.752 470.736 836.717 623.429 -8.770 1.195.750 6.719.229

2.020.395 539.724 844.350 321.504 487.023 865.668 645.000 -9.073 1.237.123 6.951.714

2.090.300 558.399 873.565 332.628 503.874 895.620 667.317 -9.387 1.279.927 7.192.243

Elburg Ermelo Harderwijk Nunspeet Oldebroek Putten Regio Noord Veluwe

23.903 28.127 50.070 29.390 24.426 24.953 180.869

560.329 659.347 1.173.730 688.954 572.589 584.943 4.239.892

582.854 685.853 1.220.914 716.650 595.607 608.458 4.410.336

603.021 709.583 1.263.158 741.446 616.215 629.510 4.562.933

623.885 734.135 1.306.863 767.100 637.536 651.291 4.720.811

Totaal GGD NOG

848.475

17.807.277

18.523.129

19.164.029

19.827.105

De inwonerbijdragen 2027-2029 zijn berekend met de index uit de septembercirculaire 2024. Omschrijving 2027 2028 2029 Loonkostenindex 4,80% 4,00% 4,00% Materiële kostenindex 2,20% 2,20% 2,20% Gewogen Index 4,02% 3,46% 3,46%

57 Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Bijlage B: Overzicht zienswijzen raden op de Uitgangspuntennota 2026 en reactie dagelijks bestuur GGD Gemeente

Hoofdpunten zienswijzen raden

Aalten

Raadsbesluit d.d. 25-2-2025: Geen zienswijze indienen.

Apeldoorn

Reactie dagelijks bestuur

---

Raadsbesluit 13-2-2025: De gemeente Apeldoorn ziet dat de GGD in de komende jaren voor verschillende uitdagingen staat, waarbij het belangrijk is om de GGD voldoende te positioneren met name op de kennis, ervaring en de neutrale positie. De raad verzoekt de GGD de volgende punten in de uitwerking van de Programmabegroting 2026 mee te nemen: 

De gemeente Apeldoorn onderschrijft het belang van de evaluatie van GGD NOG Robuust en het betrekken van de gemeenten hierin. Hij verzoekt de GGD om in de jaarstukken van 2024 te verwerken of de inzet al dan niet heeft geleid tot de gewenste veranderingen op de gesignaleerde zwakke punten.

In 2025 rapporteren wij aan het algemeen bestuur opnieuw over de resultaten die bereikt zijn in het kader van GGD NOG Robuust. Deze rapportage is pas gereed na het opmaken van de jaarstukken, zodat wij deze daarin niet kunnen meenemen.



De gemeente Apeldoorn benadrukt de urgentie van het meetbaar maken van resultaten van inzet op preventie en vraagt de GGD om in de Programmabegroting 2026 indicatoren op te nemen voor minimaal de vier gezondheidsdoelen van de Bestuursagenda op basis van reeds beschikbare data, zodat in zowel de jaarstukken van de GGD als in de evaluatie van de Bestuursagenda gemonitord kan worden op basis van indicatoren.

In de concept-Programmabegroting nemen wij enkele beleidsindicatoren op die aansluiten bij de Bestuursagenda 2023-2027. Tegelijkertijd is de GGD een project gestart met twee trajecten om te komen tot meer gezamenlijk inzicht. Het eerste traject start met het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen van kengetallen per productgroep, zoals benoemd in de Producten- en dienstencatalogus. Het tweede traject omvat het gezamenlijk ontwikkelen van outcomeindicatoren die kunnen helpen bij beleidskeuzes. Samenwerking met gemeenten is hierbij een vereiste. Het project draagt bij aan een datagedreven aanpak voor gezondheidsbeleid.

58 Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Gemeente

Hoofdpunten zienswijzen raden

Reactie dagelijks bestuur



Graag overleggen wij met gemeenten over het aanleveren van data en het afstemmen op de inhoud. Het frequenter aanleveren van data dan nu het geval is brengt wel extra kosten met zich mee. Verder wijzen wij op het vernieuwde Kompas Volksgezondheid van de GGD, waarin een grote hoeveelheid gezondheidsinformatie is opgenomen.

De raadsmonitor sociaal domein van de gemeente Apeldoorn wordt op het gebied van gezondheid gevuld met data van de GGD. Het verzoek aan de GGD is om frequenter data aan te leveren en af te stemmen met gemeenten op inhoud.

Voor het overige stemt de raad in met de door de GGD voorgestelde inhoudelijke en financiële uitgangspunten voor de uitwerking van de Programmabegroting 2026. Berkelland

---

Raadsbesluit d.d. 11-2-2025: Besparingsmogelijkheden De raad constateert dat het voor gemeenten én GGD'en financieel uitdagende tijden zijn. Voor gemeenten nadert het ravijnjaar in 2026. Daarnaast bezuinigt het huidige kabinet rechtstreeks op de GGD'en bij pandemische paraatheid en preventie. Hoewel de GGD aangeeft dat er weinig tot geen ruimte is om op de huidige uitvoering van taken te bezuinigen, verzoekt de raad de GGD om in gesprek te gaan over het huidige takenpakket en op zoek te gaan naar besparingsmogelijkheden. Daarbij zijn er mogelijkheden voor het niet meer uitvoeren van niet wettelijke taken. Daarnaast is het verzoek aan de GGD NOG om bij een verwachte toename van kosten in gesprek te gaan met gemeenten over mogelijke oplossingen.

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

Wij werken in 2025 verschillende bezuinigingsscenario’s uit. De planning is dat het algemeen bestuur hierover in november 2025 een besluit neemt. De resultaten hiervan worden verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2026. Wij geven hierbij mogelijke keuzes aan, zoals taken of taakonderdelen niet-uitvoeren of de kwaliteit taakuitvoering verlagen, en geven inzicht in en een duiding van de effecten hiervan.

Wanneer duidelijk is dat er in afwijking van de begroting meerkosten voor alle gemeenten aankomen, maken we dat via de bestuursrapportage inzichtelijk en, waar eerder nodig, via de lijn van het algemeen bestuur kenbaar. In het geval deze meerkosten betrekking hebben op een specifieke gemeente (bijvoorbeeld bij kosten voor huisvesting van de Jeugdgezondheidszorg in die gemeente), nemen wij zo snel mogelijk rechtstreeks contact op met de betreffende gemeente. Wij onderschrijven het belang om dit tijdig te doen.

Gemeente

Hoofdpunten zienswijzen raden

Reactie dagelijks bestuur

Tenslotte herhaalt de raad het verzoek ervoor te zorgen dat de indexering van GGD NOG niet hoger is dan de indexatie vanuit het Gemeentefonds. Als de indexatie van de GGD NOG toch hoger is dan de indexatie van het Gemeentefonds, dan is het verzoek aan de GGD NOG om voor het verschil proactief met besparingsmogelijkheden te komen.

De indexeringssystematiek van de GGD gaat uit van de kosten van de GGD, gebaseerd op de CPB-indexcijfers; die van de gemeenten is gebaseerd op inkomsten. Wij hebben het algemeen bestuur toegezegd dat wij, in het geval van een substantieel afwijkende indexering, scenario’s met mogelijke bezuinigingsmaatregelen aan het AB zullen voorleggen.

Focus op mentale gezondheid bij de jeugd In de Bestuursagenda 2023-2027 is `Mentale gezondheid' één van de vier inhoudelijke speerpunten. De resultaten van de producten en diensten van de GGD NOG zijn op regionaal en lokaal niveau nog niet goed inzichtelijk. Het verzoek aan de GGD is om eerst het gebruik van de huidige diensten en producten voor mentale gezondheid in kaart te brengen en deze vervolgens (nog) beter op de vraag van inwoners en maatschappelijke partners aan te laten sluiten.

Indicatoren in de Programmabegroting 2026 Gemeenten hebben behoefte aan indicatoren om de inzet van de GGD (meer) inzichtelijk te maken en om te plannen, monitoren en evalueren. De GGD gaat aan de slag met deze wens door een set input- en outputindicatoren of kengetallen aan de Producten- en Dienstencatalogus toe te voegen. Het doel is dat er in de Programmabegroting 2026 ook indicatoren komen als basis voor het gesprek over de realisering van de

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

In de Producten- en Dienstencatalogus van de GGD, die te vinden is op de website van de GGD en gebaseerd is op de productgroepen van de GGD, vindt u een overzicht van onze producten en diensten; ook van die producten die een relatie hebben met mentale gezondheid bij de jeugd. Producten die specifiek op mentale gezondheid betrekking hebben zijn bijvoorbeeld de Workshop Veerkracht in klas 3 of 4 VO, themagerichte trainingen en workshops binnen de Gezonde School en diverse leefstijlcampagnes, waaronder de Nederlandse week van de Mentale gezondheid, de Wereld Suïcide Preventie Week, de Week tegen Pesten en de Week tegen Eenzaamheid. Daarnaast ontwikkelen wij momenteel, samen met gemeenten en ketenpartners, aanvullende dienstverlening ter voorkoming van suïcide. Dit jaar gaan wij aan de slag met het ontwikkelen van kengetallen, waardoor zicht ontstaat op bijvoorbeeld het gebruik van en de klanttevredenheid over onze producten en diensten. Wij stimuleren hierin zoveel mogelijk het vraaggericht werken en sluiten daarbij aan bij de vraag van inwoners en maatschappelijke partners. Onder meer via onze Gezonde School-adviseurs gaan wij na of onze producten aansluiten bij de wensen en behoeften. In de concept-Programmabegroting 2026 nemen wij beleidsindicatoren op die aansluiten bij de Bestuursagenda 2023-2027.

Wij zijn een project gestart met twee trajecten om te komen tot meer gezamenlijk inzicht. Het eerste traject start met het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen van kengetallen per productgroep. 60

Gemeente

Hoofdpunten zienswijzen raden

Reactie dagelijks bestuur

speerpunten. De raad onderschrijft het belang van de ontwikkeling van deze indicatoren nogmaals en volgt de ontwikkeling van deze indicatoren nauwgezet.

Het tweede traject betreft het gezamenlijk ontwikkelen van outcomeindicatoren.

Meer samenwerking tussen de verschillende GGD regio's Het verzoek aan de GGD is om ook voor andere producten en diensten dan via Het Servicecentrum en forensische geneeskunde nadrukkelijk de samenwerking te zoeken met andere GGD regio's. Te denken valt aan datagericht werken en ook het verkennen van de mogelijkheden van toepassing van Artificial Intelligence (Al) binnen de Publieke Gezondheid.

Geen gemeenschappelijke adviescommissie Het verzoek is aan de GGD NOG om geen gemeenschappelijke adviescommissie in te stellen. Tot nu toe is het in de gemeente Berkelland gebruikelijk geweest bij belangrijke besluiten over de GGD, de GGD zelf uit te nodigen om een toelichting te geven. Op die manier worden alle raadsleden gelijk geïnformeerd en is er ruimte voor het stellen van vragen. Het gaat bij de adviescommissie om één afgevaardigde per raad en een plaatsvervanger. Hierdoor heeft niet iedereen in de raad dezelfde informatiepositie. Dat ziet de raad van Berkelland als een belangrijk nadeel.

Bronckhorst

De mogelijkheden voor verdere samenwerking met andere GGD’en hebben zeker onze aandacht. Dit gebeurt ook al rondom monitoring en datagericht werken. Op het verschillende terreinen binnen de bedrijfsvoering werken wij intensief samen met andere GGD’en in Het Servicecentrum. En op de taakgebieden binnen het programma Algemene Gezondheidszorg vindt overleg en samenwerking plaats met de GGD’en in Oost-Nederland, bijvoorbeeld op het terrein van de medische milieukunde, infectieziektebestrijding, forensische geneeskunde en seksuele gezondheid. We nemen kennis van uw reactie.

Raadsbesluit d.d. 6-2-2025: Geen zienswijze indienen.

Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept

---

Gemeente

Hoofdpunten zienswijzen raden

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15624062/1