A16 - Dorpsraden Brummen - Onderzoek naar gemeentelijke samenwerking D461892

Afzenders: de dorpsraden van Brummen

Aan de gemeenteraad van Brummen Gemeentehuis Brummen griffie@brummen.nl

Oeken-Voorstonden-Broek Leuvenheims Belang Kleine Kernen Empe-Tonden Eerbeek Zuid Eerbeek-Hall Brummen

c.c. B&W Brummen bestuurssecretariaat@brummen.nl Brummen, 4 juni 2025 Betreft: Onderzoek naar gemeentelijke samenwerking Geachte leden van de gemeenteraad, De gezamenlijke wijk- en dorpsraden van Brummen willen u op de hoogte brengen van enkele belangrijke punten in het onderzoek naar de mogelijkheden voor gemeentelijke samenwerking. De vraag die u beantwoord wilde zien door het onderzoek was: “Met welk toekomstscenario wordt het beste richting gegeven aan de ontwikkeling van het bestuur en de organisatie op langere termijn, waardoor minimaal het huidige dienstverlening- en voorzieningenniveau voor onze inwoners langdurig wordt gewaarborgd?”. Bestudering van de Moventumrapporten, inclusief het bijlagenboek, leidde bij ons tot allerlei vragen en onduidelijkheden over het tot nu toe verlopen proces. Maar allereerst verwijzen wij naar de aanvullende kaders voor de opdracht (sectie 1.2.2., blz. 5), met onder meer de tekst: “Communicatie en participatie zijn in dit onderzoek belangrijk”. Ons trof ook een ander kader: “… de identiteit en de sociaaleconomische situatie van de gemeente Brummen én de staat van de eigen organisatie zijn daarin medebepalend.” Wij hebben de stellige indruk dat de door uzelf gestelde kaders nog onvoldoende zijn toegepast in de afbakening van het onderzoek.

In deze brief verzoeken wij de gemeenteraad daarom dringend om bijzondere aandacht te schenken aan de volgende drie punten, waarvan de eerste, participatie van de Brummenaren, het belangrijkste is: 1. Participatie van de bevolking van Brummen. 2. Een bestuurlijke afweging op basis van de eigen kwaliteiten van de gemeente Brummen. 3. Kwaliteit gaat boven tijd. Tijdsdruk alleen is voor ons geen valide argument voor een onvolledige of een slechte basis tot besluitvorming. Hieronder bieden wij u een uitleg van de drie punten aan. Deze brief ontvangt u ruim voor onze afspraak met burgemeester en wethouders op woensdagavond 2 juli. Wij gaan ervan uit dat we dan met B&W in gesprek kunnen gaan over hun reactie op deze punten. Hoogachtend, De gezamenlijke zes dorpsraden van Brummen Adres: secretariaat@dorpsraadbrummen.nl

1.

Participatie van de bevolking van Brummen

De gezamenlijke wijk- en dorpsraden stellen dat een belangrijke beslissing als deze slechts kan worden genomen wanneer de inwoners van de gemeente Brummen uitgebreid betrokken worden in het proces. Een goed onderbouwde motivatie van de gemeente, het toetsingskader en een beschrijving van de rol van de inwoners zijn ons inziens onontbeerlijk voor de participatie. Burgerparticipatie zou ook al van toepassing moeten zijn op de selectie van de mogelijke scenario’s. Maar tot nu toe zijn bewoners helaas nog niet gekend geweest in het onderzoek. De raadplegingen waaraan gerefereerd wordt, waaronder die van Brummen spreekt, hebben geen directe relatie met het onderzoek We stellen vast dat het doorlopen proces tot nu toe in tegenspraak is met het eigen beleid van de gemeente. Immers, de Participatievisie 2024-2028 van de gemeente Brummen stelt onder andere: “Als gemeente willen we de samenwerking met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties versterken. We geloven in de kracht van de samenleving. Daarom is het belangrijk dat we goede mogelijkheden voor participatie bieden. En dat we participatie inbedden in de voorbereiding, planning en uitvoering van werkzaamheden. Maar ook in beleids- en planvorming en bij evaluaties.” De onderzoekers stellen overigens zelf ook dat participatie van groot belang is. Het Eindrapport bestuurlijke toekomst benoemt op blz.

16 (Samenvatting, blz. 7) als belangrijke overwegingen, die bij elk scenario van belang worden geacht voor het uitwerken van samenwerking. Daarin staat onder meer: Beoordeel of de samenwerkingsvorm aansluit bij de eigen cultuur, identiteit en oriëntatie van de inwoners. En ook: Besteed zorgvuldig aandacht aan transparantie en communicatie: Wees helder over het waarom van samenwerken en onderbouw de richting. Neem inwoners tijdig, serieus én uitgebreid (onze nadruk) mee in de verschillende stappen van het onderzoek. Wellicht ten overvloede, tijdige, serieuze en uitgebreide participatie is beleid van de gemeente en wordt in het Eindrapport als belangrijk gekwalificeerd. Ook andere, voor de gemeente Brummen relevante, partijen hebben de onderzoekers op het belang van participatie van inwoners gewezen. Een citaat uit het gespreksverslag met Zutphen is: “Voor alle scenario’s geeft Zutphen als belangrijk vertrekpunt mee dat de inbreng, de oriëntatie en de belangen van de inwoners voor de lange termijn, zwaar moet(en) meewegen in de te maken keuzes.” (Bijlagenboek blz. 244). In het verslag met vertegenwoordigers van het Ministerie van Binnenlandse Zaken wordt eveneens nadruk gelegd op creëren van maatschappelijk draagvlak en het doorlopen van een goed participatietraject onder de bewoners (Bijlagenboek, blz. 194).

Het succes van het opsplitsen van de gemeente Haaren is volgens betrokkenen te danken aan het intensief betrekken van de bewoners in het proces (Bijlagenboek, blz. 217). De gemeente Vught noemt in het Moventumrapport als essentieel belang “… het ophalen van wensen en behoeften van de inwoners voor een goed traject! Het uitvragen waarop inwoners zijn gericht en waar zij zich prettig voelen of zelfs mee identificeren maar daarbij niet ontbreken.” De wijk- en dorpsraden fungeren graag als partijen in de dialoog tussen de inwoners en de gemeente over mogelijke gemeentelijke samenwerking.

2

2.

Samenwerking op basis van kwaliteiten en waarden

Natuur, landschap, water, papier en landgoederen worden in de toekomstvisie genoemd als de culturele kernwaarden van Brummen, samen een belangrijke component van de Brummense identiteit. De gemeente zelf hecht groot belang aan het behoud van deze waarden, terwijl ze zich voorbereidt op een toekomst die wordt gekenmerkt door duurzaamheid en innovatie. In de enquête van Moventum vermelden de bewoners ook landschap, natuur/rust en gemeenschapszin als de belangrijkste kernwaarden. Deze kwaliteiten en waarden zouden het startpunt moeten vormen voor onderzoek naar bestuurlijke samenwerking. Wij adviseren dat een goed startpunt zal moeten bestaan uit het aanvaarden door Brummen van een gemeentelijke omgevingsvisie. Immers, een Omgevingsvisie borgt de participatie van haar inwoners op een wettelijke basis, stelt formeel vast wat de uiteenlopende kernwaarden van de gemeente zijn en maakt voor de lange termijn een bindend kader voor omgevingsplannen. Brummen is zoals alle gemeenten verplicht om vóór 1 januari 2027 een Omgevingsvisie te hebben, dus dat lijkt goed te passen in een tijdschema voor onderzoek naar bestuurlijke samenwerking. Met een omgevingsvisie als basis zou een soort “bidbook” kunnen worden samengesteld van de eigen kwaliteiten. Daarmee kunnen we vervolgens de boer op te gaan naar buurgemeentes. 3.

Kwaliteit gaat boven tijd

Er is in het proces herhaaldelijk sprake geweest dat er snelheid gemaakt moet worden om tot een besluit te komen. Maar een goede argumentatie daarvoor ontbreekt ten enenmale. Als context zijn de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 diverse keren genoemd, maar wij beschouwen dat niet als argument. Integendeel, een proces met consequenties als dit verdient bestuurlijk gewicht. De dorpsraden zien geen heil in haast maken, wanneer dat ten koste gaat van de kwaliteit van het proces. Het is veel belangrijker dat er een weloverwogen stellingname komt over wat Brummen is en wil zijn en dat kan alleen met een intensief participatieproces met de bewoners. Het zou beter zijn om de verantwoordelijkheid van besluiten straks over te laten aan de nieuw samengestelde raad, samen met een nieuwe burgemeester. Samenvattend stellen wij vast dat het in het belang van de inwoners en ondernemers van de gemeente Brummen is dat het proces van gemeentelijke herindeling moet passen binnen vigerend (participatie)beleid, belangrijke adviezen van deskundigen en reguliere democratische processen. Dat vraagt zorgvuldigheid en tijd. De drie punten hierboven illustreren dat Brummen een consequent beleid zou kunnen voeren op basis van de identiteit en sociale en culturele kernwaarden van de gemeente. De raad en het bestuur zouden gevolg moeten geven aan hun eigen beleidsafspraken en -intenties.

Financiële en bestuurlijke afwegingen horen daar uiteraard bij, zij fungeren als randvoorwaarden. Uiteindelijk zijn de inwoners degenen die de identiteit van Brummen vormen. Dat bevestigt nog maar eens het belang van participatie.

3