A14 - VNG - Lbr. 20-095 - Handreiking Leegstand te lijf 2.0 en VNG Model Leegstandverordening

Ja, verstrekking voor 2 jaar

Ja, maximum Minimaal 6 huurprijs in maanden vergunning maximaal 7 jaar

Nee Verlenging Opeenvolvergunning gende per jaar huurders mogelijk tijdens geldigheidsduur vergunning

Huurovereen- Minimaal 3 komst eindigt maanden in ieder geval van te voren als vergunning is verlopen; tussentijdse opzegging mogelijk

Minimaal 1 maand van te voren

Nee

Ja, verstrek- Ja, maximum Minimaal 6 huurprijs in maanden king voor 2 maximaal 10 jaar, of voor vergunning (moet ook jaar (samende duur loop met waarvoor een per kamer) omgevingsomgevingsvergunning) vergunning is verleend (maximaal 10 jaar)

Nee Verlenging Opeenvolvergunning gende per jaar huurders mogelijk tijdens geldigheidsduur vergunning

Huurovereen- Minimaal 3 komst eindigt maanden in ieder geval van te voren als vergunning is verlopen; tussentijdse opzegging mogelijk

Minimaal 1 maand van te voren

Nee

B Tijdelijke huurcontracten Burgerlijk Wetboek Volledigheidshalve nemen we hier ook de mogelijkheden op die het Burgerlijk Wetboek biedt voor het maken van tijdelijke huurcontracten. Het huurrecht is met ingang van 1 juli 2016 gewijzigd (Wet doorstroming huurmarkt 2015). In onderstaand schema is een overzicht gegeven van de wettelijke mogelijkheden voor tijdelijke huurcontracten die het Burgerlijk Wetboek biedt. Grond- Voor wie? slag

Vergun- Prijsbe- Duur contract Verlenging schermogelijk? ning ming van nodig toepasvan gemeen- sing? te?

Tussentijdse beëindiging mogelijk. Beëindiging vindt plaats o.g.v. dringend eigen gebruik (274, lid 1 onder c)

Andere Opzegging nodig / Opzeggingstermijn eindigt van rechts- verhuurder passende wege woning verplicht bij beëindiging

Opzeggings- Recht termijn op huurder verhuiskostenvergoeding? (Art 7:275 BW)

1

Doelgroepcon- 7:274 a Gehandicap- Nee tract gehandicap- BW ten in voor ten hen gebouwde of aangepaste zelfstandige woningen

Ja

Geen wettelijk n.v.t. bepaalde termijn

ja ja indien woning nodig is voor andere gehandicapten en geen van de huurders/medebewoners meer gehandicapt is

Opzegging nodig. Huur eindigt niet zonder opzegging.

Ja, opzegtermijn hangt af van aantal jaren dat huurder woont (opzegtermijn minimaal 3 maximaal 6 maanden)

Ja Gelijk aan betaaltermijn (minimaal 1 maximaal 3 maanden van tevoren)

2

Doelgroepcontract ouderen

7:274 b Ouderen in Nee BW voor ouderen bij de bouw ingerichte en bestemde zelfstandige woningen in seniorencomplex

Ja

Geen wettelijk n.v.t. bepaalde termijn

ja Ja indien woning nodig is voor andere oudere, geen van de huurders/medebewoners meer oudere is

Opzegging nodig. Huur eindigt niet zonder opzegging.

Ja, opzegtermijn hangt af van aantal jaren dat huurder woont (opzegtermijn minimaal 3 maximaal 6 maanden)

Ja Gelijk aan betaaltermijn (minimaal 1 maximaal 3 maanden van tevoren)

3

Doelgroepcontract jongeren

7:274 c Tot 28 jaar in Nee BW voor hen bestemde jongerenwoningen

Ja

Minimaal 5 jaar Met 2 jaar

Nee

Nee

Opzegging nodig. Huur eindigt niet zonder opzegging.

Ja, opzegtermijn hangt af van aantal jaren dat huurder woont (opzegtermijn minimaal 3 maximaal 6 maanden)

Ja Gelijk aan betaaltermijn (minimaal 1 maximaal 3 maanden van tevoren)

4

Doelgroepcontract studenten

7:274 d Moeten BW studeren aan ouderwijsinstelling

Tot je geen student meer bent

Woning nodig voor Nee andere studenten en huurder(s) niet meer ingeschreven als student

Opzegging nodig. Huur eindigt niet zonder opzegging.

Ja, opzegtermijn hangt af van aantal jaren dat huurder woont (opzegtermijn minimaal 3 maximaal 6 maanden)

Ja Gelijk aan betaaltermijn (minimaal 1 maximaal 3 maanden van tevoren)

Nee, wel Ja (jaarlijkse) verklaring onderwijsinstelling vereist < 3 mnd

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

41

Grond- Voor wie? slag

Vergun- Prijsbe- Duur contract Verlenging schermogelijk? ning ming van nodig toepasvan gemeen- sing? te?

Tussentijdse beëindiging mogelijk. Beëindiging vindt plaats o.g.v. dringend eigen gebruik (274, lid 1 onder c)

Andere Opzegging nodig / Opzeggingstermijn eindigt van rechts- verhuurder passende wege woning verplicht bij beëindiging

Opzeggings- Recht termijn op huurder verhuiskostenvergoeding? (Art 7:275 BW)

Nee

5

Doelgroepcon- 7:274 e Moeten Nee, wel Ja tract promovendi BW promoveren (jaarlijkse) aan onderverklaring wijsinstelling, onderwijsinstelling vereist < 3 mnd

Tot je geen promovendus meer bent

Woning nodig voor andere promovendus, jongere of student en huurder(s) beho(o)r(t)en niet meer tot de doelgroep

6

Doelgroepcontract grote gezinnen

Als huurder geen groot gezin meer is (5 of meer BRP)

Woning nodig voor Ja ander groot gezin en huurder behoort niet meer tot de doelgroep

7

Tussenhuur ook 7:274 lid Verhuurder is Nee 1 onder tijdelijk wel genoemd b en afwezig maar huurovereen7:274 lid komt terug komst met diplomatenclau- 2 BW sule. Is huurovereenkomst voor bepaalde termijn totdat verhuurder terug komt.

Ja

Nee Geen wettelijk Ja met wederzijds bepaalde goedvinden. termijn. Meerdere huurovereenkomsten met opvolgende huurders mogelijk.

8

Tijdelijk huurcon- 7:271 lid Corporaties Nee in DAEB-wotract voor bepaal- 1 BW, ningen alleen de tijd (max. 2 jr) voor opzeg- voor bepaalzelfstandige ging is de doelgroewoonruimte artikel pen* (algemeen) 228 BW van toepassing

Ja

Maximaal 2 jaar

42

7:274 f BW

Tenminste 8 personen

Nee, wel ja (jaarlijkse) verklaring uit BRP mogelijk

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Nee

Verhuurder mag niet Nee Nee geen tussentijds opzegnieuw contract voor gen, huurder wel bepaalde tijd, bij voortzetting wordt het een contract voor onbepaalde tijd

Opzegging nodig. Huur eindigt niet zonder opzegging.

Ja, opzegtermijn hangt af van aantal jaren dat huurder woont (opzegtermijn minimaal 3 maximaal 6 maanden)

Ja Gelijk aan betaaltermijn (minimaal 1 maximaal 3 maanden van tevoren)

Opzegging nodig. Huur eindigt niet zonder opzegging.

ja, opzegtermijn hangt af van aantal jaren dat huurder woont (opzegtermijn minimaal 3 maximaal 6 maanden)

Ja Gelijk aan betaaltermijn (minimaal 1 maximaal 3 maanden van tevoren)

Opzegging nodig. Huur eindigt niet zonder opzegging.

Ja, opzegtermijn hangt af van aantal jaren dat huurder woont (opzegtermijn minimaal 3 maximaal 6 maanden)

Nee Gelijk aan betaaltermijn (minimaal 1 maximaal 3 maanden van tevoren)

Nee Minimaal 1 Eindigt van rechts- Geen opzegging. maximaal 2 wege, mits verhuur- Wel schriftelijke der vooraf schriftelij- melding van beëindi- maanden van tevoren (max. ging. Minimaal 1 ke melding van maand en maximaal 3 2 jaar, dus beëindiging doet maximaal 2 (minimaal 1 maand maanden voor einddatum afgespro- maanden en maximaal 3 opzegggingsken huurtermijn. maanden voor termijn) einddatum van afgesproken huurtermijn

Grond- Voor wie? slag

9

Kan voor Tijdelijk huurcon- 7:271 tract voor bepaal- BW lid iedereen de tijd (maximum 1, voor 5 jr) onzelfstandi- opzegge woonruimte ging is artikel (algemeen) 228 BW van toepassing

Vergun- Prijsbe- Duur contract Verlenging schermogelijk? ning ming van nodig toepasvan gemeen- sing? te?

Nee

Ja

Maximaal 5 jaar

Tussentijdse beëindiging mogelijk. Beëindiging vindt plaats o.g.v. dringend eigen gebruik (274, lid 1 onder c)

Andere Opzegging nodig / Opzeggingstermijn eindigt van rechts- verhuurder passende wege woning verplicht bij beëindiging

Verhuurder mag niet Nee Nee geen tussentijds opzegnieuw contract voor gen, huurder wel bepaalde tijd. Als de overeenkomst doorloopt wordt het een contract voor onbepaalde tijd

Opzeggings- Recht termijn op huurder verhuiskostenvergoeding? (Art 7:275 BW)

Nee Gelijk aan Eindigt van rechts- Geen opzegging. betaaltermijn wege, mits verhuur- Wel schriftelijke der vooraf schriftelij- melding van beëindi- (minimaal 1 maximaal 3 ging. Minimaal 1 ke melding van maand en maximaal 3 maanden van beëindiging doet tevoren) (minimaal 1 maand maanden voor einddatum afgesproen maximaal 3 ken huurtermijn. maanden voor einddatum van afgesproken huurtermijn

Geen voorgeschreGeen Nee Bij afgesproken Nee Geen maxiJa (zie 7:228 Geen voorgeschre- Nee 7:232 lid Bedoeld voor Nee 10 Huurovereenvoorgeschrehuurtermijn eindigt ven opzegtermijn mum in de wet BW) ven opzeggingsechte korte 2 BW komst dat een ven opzegtede huur na verstrij- (7:228 BW). bepaald, maar gronden. Alleen (alleen duur, gebruik betreft rmijn (7:228 ken afgesproken moet kort zijn tussentijdse opzegdat naar zijn aard algeme- bijvoorbeeld BW). huurtermijn. Bij ging nodig bij vakantiehuisvan korte duur is ne onbepaalde tijd of onbepaalde termijn bepalin- je * voor onbepaalde of bij voor onbepaalgen tijd verlengd is de tijd verlenging over opzegging nodig. (7:228 BW) huur (7:228 BW) van toepassing (7:201231 BW) * Voor woningcorporaties geldt een belangrijke uitzondering bij gebruik van het huurcontract voor twee jaar als bedoeld in 7:21 lid 1 BW. Het is een woningcorporatie niet toegestaan om zelfstandige daeb-woningen te verhuren voor bepaalde tijd, tenzij het gaat om verhuur aan personen die vallen onder specifieke, bij ministeriële regeling aangewezen, groepen.

Op basis van artikel 22a Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 is het woningcorporaties toegestaan om sociale huurwoningen te verhuren aan: 1) huurders die voor hun werk of studie tijdelijk in een andere gemeente binnen Nederland of afkomstig vanuit het buitenland in Nederland werken of studeren; 2) een huurder die zijn woning moet verlaten vanwege renovatie of sloop als bedoeld in 7:220 lid 2 BW en tijdelijk een andere woonruimte nodig hebben; 3) huurders afkomstig uit noodopvang; 4) huurders die in een noodsituatie zitten en direct andere woonruimte nodig hebben; 5) huurders met wie een tweede- of laatste kans contract is aangegaan en 6) huurders met wie een tijdelijke huurovereenkomst in combinatie met woonbegeleiding als bedoeld in artikel 1.1.1. van de WMO 2015 is afgesloten. Voor deze doelgroepen mag een woningcorporatie (toegelaten instelling) artikel 7:232 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek (Huurovereenkomst dat een gebruik betreft dat naar zijn aard van korte duur is) niet meer gebruiken. Woningcorporaties mogen wel, evenals andere verhuurders, tijdelijke huurovereenkomsten van maximaal twee jaar afsluiten ten aanzien van niet-daeb c.q. vrije sector huurwoningen. Ook onzelfstandige woonruimte kan verhuurd worden met een tijdelijke huurovereenkomst. Hiervoor geldt een bepaalde tijd van maximaal vijf jaar.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

43

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 2514 JS Den Haag +31 70 373 83 93 info@vng.nl december 2020

Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad

Datum

17 december 2020 Kenmerk

TLE/U202001022 Lbr. 20/095 Telefoon

070 373 83 93 Bijlage(n)

2

Onderwerp

Handreiking Leegstand te lijf 2.0 en VNG Model Leegstandverordening (nieuw) Samenvatting De VNG-handreiking Leegstand te lijf uit 2011 is geheel herzien. De VNG heeft een nieuwe Model Leegstandverordening opgesteld (zie bijlage). De modelverordening is vooral wetgevingstechnisch en tekstueel gewijzigd ten opzichte van het model uit 2011. De huidige modelverordening uit 2011 wordt gearchiveerd.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

U202001022

PROD

Aan de leden

Datum

17 december 2020 Kenmerk

TLE/U202001022 Lbr. 20/095 Telefoonnummer

070 373 83 93 Bijlage(n)

2

Onderwerp

Handreiking Leegstand te lijf 2.0 en VNG Model Leegstandverordening (nieuw) Geacht college en gemeenteraad, 1. Aanleiding De VNG-handreiking Leegstand te lijf - Handvatten voor langetermijnstrategie uit 2011 is geheel geactualiseerd. Ondanks het grote woningtekort komt in het hele land leegstand voor, bijvoorbeeld winkelpanden of kantoorgebouwen. Zo voorziet het Planbureau voor de Leefomgeving in haar rapport Veerkracht op de proef gesteld (december 2020) in 2022 een forse toename van winkelleegstand. Ook de coronamaatregelen kunnen effect hebben op het winkel- en kantoorbestand. De Leegstandwet biedt aan gemeenten instrumenten om leegstand te lijf te gaan. De Handreiking Leegstand te lijf 2.0 – Met speciale aandacht voor winkels en kantoren (hierna: handreiking), die alleen digitaal beschikbaar is, gaat in op het maken van een leegstandaanpak, de gemeentelijke gereedschapskist en de Leegstandverordening. Behalve leegstand komt ook het tegengaan van verloedering van gebouwen aan de orde. De handreiking bevat twee bijlagen: bijlage 1 is de nieuwe VNG Model Leegstandverordening, en bijlage 2 gaat over tijdelijke verhuur van woonruimte (niet alleen op basis van de Leegstandwet, maar ook op andere vormen van tijdelijke verhuur). Gemeenten die al een Leegstandverordening hebben, hoeven deze niet gelijk aan te passen.

Inhoudelijk is met name de boetetabel geactualiseerd en een tweede variant toegevoegd. 2. Model Leegstandverordening (nieuw) De VNG heeft een nieuwe Model Leegstandverordening opgesteld. De modelverordening is vooral wetgevingstechnisch en tekstueel gewijzigd ten opzichte van het model uit 2011. De huidige modelverordening uit 2011 wordt gearchiveerd.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

U202001022

PROD

De kern van de Model Leegstandverordening is een leegmeldingsplicht voor eigenaren, gevolgd door overleg tussen de eigenaar en de gemeente over het gebruik van het gebouw of de woning. Daarna kan de gemeente een leegstandbeschikking vaststellen, met vervolgacties. De ultieme stap is voordracht van een gebruiker door de gemeente. Keuzemogelijkheden voor gemeente De Model Leegstandverordening kent diverse artikelen die facultatieve of nader door de gemeente in te vullen onderdelen of keuzemogelijkheden bevatten. De toelichting bij de Model Leegstandverordening is grotendeels zo opgesteld dat gemeenten deze kunnen overnemen als ze ook de bepaling waar de toelichting bij hoort (ongewijzigd) overnemen. Hieronder wordt in aanvulling daarop ingegaan op de keuzemogelijkheden die gemeenten hebben. Afhankelijk van de gemaakte keuzes zullen dus bepaalde onderdelen van de toelichting wel of juist niet geschikt zijn voor overname. Uiteraard kan onafhankelijk van de keuzes die specifiek worden aangegeven in de modelverordening, ook op andere punten worden gekozen voor lokaal maatwerk en kunnen bepalingen worden aangepast of toegevoegd. Artikel 2. Aanwijzing werkingsgebied en Bijlage 1. Aanwijzing werkingsgebied De reikwijdte van de Leegstandverordening kan worden afgestemd op de lokale behoefte om leegstand in kaart te brengen.

De aanwijzing van categorieën gebouwen of woningen is opgenomen in bijlage 1 bij de Leegstandverordening. Of de gemeente neemt het werkingsgebied op in artikel 2. Er dient hier een keuze gemaakt te worden. Artikel 3. Plicht tot leegmelding Tweede lid: Dit facultatieve lid wordt opgenomen, als ook gebouwen of woningen die door een leegstandbeheerbedrijf (anti-kraakbedrijf) worden beheerd, moeten worden gemeld in het kader van de leegmeldingsplicht. Vierde lid, onder i: Het vierde lid geeft aan welke gegevens en bescheiden de eigenaar in ieder geval moet aanleveren bij een leegmelding. Het vierde lid kan nader worden ingevuld. Artikel 9. Bestuurlijke boete Eerste en tweede lid: Hier dient een keuze gemaakt te worden. Als de bijlage 1 wordt opgenomen bij de verordening (zie artikel 2), dan wordt de bijlage waarin de boetetabel staat vernummerd tot bijlage 2. Bijlage [1 OF 2]. Boetetabel In deze bijlage dient een keuze gemaakt te worden. Variant 1 regelt een differentiatie naar de oppervlakte van het leegstaande gebouw (niet woning), en het aantal maanden dat te laat wordt gemeld gerekend vanaf het moment waarop de meldingsplicht ingaat, namelijk na zes maanden leegstand. In variant 2 is een onderscheid gemaakt tussen gebouwen en woningen en tussen een professionele en niet-professionele verhuurder of eigenaar. De boetes zijn niet gedifferentieerd.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/4

3. Bijlagen Deze ledenbrief bevat 2 bijlagen (onderdeel van het document Leegstand te lijf 2.0): Bijlage 1 - Model Leegstandverordening (nieuw model, december 2020) met artikelsgewijze toelichting: Deze kan desgewenst gebruikt worden voor de raadsvoordracht voor de wijziging van de verordening. Bijlage 2 - Tekst van de Model Leegstandverordening (nieuw model, december 2020): Opgemaakt in Word 2.0 format (DROP) voor publicatie, zonder toelichting. 4. Informatie De geconsolideerde teksten van de VNG modellen (met de bijbehorende toelichtingen) zijn te raadplegen via Kennisbank Decentrale Regelgeving. De VNG modelverordeningen (zonder de toelichtingen) en model raadsbesluiten staan ook in Modellen Decentrale Regelgeving. Voor vragen over deze ledenbrief kunt u terecht bij het Informatiecentrum van de VNG (070-373 8393 of e-mail: info@vng.nl). Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

L.K. Geluk Algemeen directeur

Deze ledenbrief staat ook op www.vng.nl onder ‘Producten’ - ‘Brieven’.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4/4