A12. Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen - 2025-039 GMR Brief gemeenteraad Brummen Fusieproces D471707

GROENE METRP@L REG IA ARNHEM NIJMEGEN Aan: de gemeenteraad van Brummen Postbus 5 6970 AA BRUMMEN

Datum

12 november 2025

Ons kenmerk

2025-039 GMR

Contactpersoon

H. van den Berg

Telefoonnummer

06-46737374

Onderwerp: Fusieproces Brummen Geachte leden van de gemeenteraad van Brummen, Momenteel voert u een verkenning uit naar een mogelijke herindeling tussen Brummen en Rheden danwel tussen Brummen en Zutphen. Wanneer u kiest voor de gemeente Rheden dan is vervolgens de vraag of de gefuseerde gemeente gaat aansluiten bij de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Om u te helpen deze vraag te beantwoorden presenteren wij u in deze brief ons samenwerkingsverband. De Groene Metropoolregio In de regio Arnhem-Nijmegen kennen we een lange traditie van regionale samenwerking die teruggaat tot 1988. Sinds 1 januar1 2021 bundelen 17 gemeenten met bijna 800.000 inwoners en 90.000 studenten hun krachten in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen om zo een sterke regio te vormen en om in balans met de waardevolle, maar kwetsbare, groene leefomgeving een schaalsprong te realiseren (o.a. 60.000 woningen, 30.000 arbeidsplaatsen, 3.000 ha extra recreatief gebied en extra hectares voor industrie). Wij koesteren daarbij de Veluwezoom met haar Natura 2000 gebieden als groene long, waterkraan en recreatiepark van de regio. Bescherming en herstel van de natuur en watersystemen hebben hier de hoogste prioriteit. In het woningbouwprogramma en de dorpendeals zijn de leefbaarheid en vitaliteit van kernen leidend. De Groene Metropoolregio is de 5° regio van Nederland en de economische motor van Gelderland.

Met een groene omgeving, rijke cultuurhistorie, sterk en breed aanbod aan kennisinstellingen en innovatieve bedrijven wordt hier een forse bijdrage geleverd aan het verdienvermogen van Nederland. Een sterke regio versterkt ook de gemeenten. Dit is ook een belangrijk uitgangspunt in onze regionale samenwerking; elke gemeente moet direct danwel indirect baat hebben bij de samenwerking en de samenwerking moet bijdragen aan de Brede Welvaart van onze (toekomstige) inwoners. Binnen de GMR richten wij ons op 5 hoofdopgaven: • Groene groeiregio (verbinden van ruimtelijke opgaven en woningbouw); • Productieve regio (economische ontwikkeling, bedrijventerreinen en arbeidsmarkt); • Ontspannen regio (leefbaarheid, natuur en landschap, cultuur en erfgoed); • Verbonden regio (duurzame mobiliteit en bereikbaarheid); • Circulaire regio (circulariteit, duurzaamheid, klimaat en energie). Binnen het regiobureau (34 medewerkers) verzorgt het team Public Affairs een sterke lobby in Den Haag en Brussel.

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen - Nijverheidsweg 2a, 6662 NG Elst

Datum: Ons kenmerk: 2025-039 GMR Pagina: 2

We werken samen aan een gezonde groene groei van de regio waarbij het accent de komende jaren komt te liggen op de uitvoering van de gezamenlijke ambitie. De uitvoering ligt bij de gemeenten en onze partners waarbij zij ondersteunt worden door het regiobureau. Met de regionale samenwerking kan met dezelfde mensen en middelen meer bereikt worden, bijvoorbeeld door kostenvoordelen bij gezamenlijke inkoop (gas en elektra), delen van kennis en capaciteit en het samen uitvoeren van projecten waardoor minder menskracht nodig is. Bij capaciteitsknelpunten ondersteunen wij gemeenten met een projectleiderspool en diverse experts. Bedrijven ondersteunen we bijvoorbeeld met het Regionaal Expertiseteam energie (REE). De GMR is een netwerkorganisatie en werkt nauw samen met The Economic Board, de provincie, de waterschappen, het Rijk (verschillende departementen), de kennisinstellingen, ondernemers en maatschappelijke partners. Het NOVEX-gebied Arnhem Nijmegen Foodvalley is 1 van de 16 door het Rijk aangewezen NOVEXgebieden. Hierin werken de Rijksoverheid, de provincies Gelderland en Utrecht en de regio Food Valley (8 gemeenten, ca 365.000 inwoners) en de GMR samen aan het realiseren van de schaalsprong die voortkomt uit de grote woningbouwopgave, bereikbaarheidsproblemen, een forse herstelopgave van natuur- en watersystemen en de noodzakelijke transitie van landbouw, industrie en energie.

Wij werken samen onder de titel "Meer landschap, meer stad". Resultaten We zijn trots op wat we tot op heden bereikt hebben. Met de toekenning door het Rijk van ca €300 miljoen (o.a. Woningbouw-Impuls en mobiliteitsbijdragen) aan GMR-gemeenten heeft de samenwerking in 2021 en 2022 een vliegende start gemaakt. De woningbouwopgave ligt op koers. Met het Rijk is een Regio Deal "Gezonde groene groei" gesloten om de Brede Welvaart in ons gebied te verbeteren. Het Rijk heeft hiervoor €15 miljoen beschikbaar gesteld. Het programma bevat zes programmalijnen, te weten: Gezond leven - Toekomstbestendig wonen - Sterke Bedrijvigheid Werkende arbeidsmarkt - Grenzeloos samenwerken - Wijk en dorpsgericht werken. Het programma Slim & Schoon Onderweg stimuleert mensen om minder te reizen door thuis te werken, om buiten de spits te reizen en/of om te kiezen voor duurzame vervoermiddelen zoals het openbaar vervoer, de fiets of deelmobiliteit. Voor het mkb is een inventarisatie gemaakt van financieringsmogelijkheden en is deze via een fundingstool makkelijk ontsloten. Met The Economic Board en provincie Gelderland is een breed gedragen Human Capital Agenda ontwikkeld.

In het Regionaal Programma Werklocaties zijn regionaal afspraken gemaakt over uitleglocaties, verdichting en herstructurering van bestaande bedrijventerreinen en prioritering van economische groei van de bekende clusters Health, High Tech (Semicon) en Energy. We hebben een samenwerkingsovereenkomst gesloten "Romeinen in Gelderland". Hieraan ligt een programma ten grondslag om ons Romeinse verleden beleefbaar te maken, dat nu wordt uitgevoerd. In samenwerking met de IJsselvallei (Veluwe, Achterhoek en Salland) is een belevingsconcept voor het derde Waterverhaal van Nederland opgesteld. We hebben het wandelroutenetwerk uitgebreid tot 1.365 kilometer aan wandelroutes, keuzepalen en luisterverhalen, die onze regio met de buurregio's verbindt.

Datum: Ons kenmerk: 2025-039 GMR Pagina: 2

In de visie "Vervlochten regio" zijn in 2022 de kansen voor het groen-blauw raamwerk in beeld gebracht. AIie colleges hebben in 2025 de Uitvoeringsagenda Groen-blauw raamwerk vastgesteld en is een start gemaakt met de gebiedsaanpakken. Door de provincie is ongeveer €1,2 miljoen beschikbaar gesteld voor een aantal groen-blauwe gebiedsaanpakken, waaronder koploperproject het beekherstel "Soerens beekdal". Eén van de vijf gebiedsoverstijgende thema's in de "Vervlochten regio" is de ontwikkeling van de landbouw en de voedselvoorziening in onze regio. De RES 2.0 is in 2025 gereedgekomen voor besluitvorming. Nieuw is de verbreding naar het gehele energiesysteem, zoals de aandacht voor netcongestie en de warmtetransitie. Met de regionale investeringsagenda (RIA) (samen met de provincie Gelderland, The Economic Board en partners) tilt de regio de samenwerking naar een hoger niveau en is de regio daarmee klaar voor de schaalsprong voor een gezonde groene groei. Gemeente Rheden De gemeente Rheden is voor de GMR een vooraanstaande en zeer gewaardeerde partner die wij graag behouden.

Op een aantal thema's is Rheden een inspirerende "trekker" zowel bestuurlijk als ambtelijk zoals de woningbouwopgave en huisvesting van aandachtsgroepen, het versterken van het groen-blauw raamwerk en de ontwikkeling van een gebiedsagenda voor de Veluwezoom (geografisch gemeenten Renkum, Arnhem, Arnhem, Rheden) en Ruimte voor de Rivier. Wij zien grote gelijkenissen tussen de gemeente Rheden en Brummen zowel qua ruimtelijke inrichting en vraagstukken als qua dorpscultuur (hechte gemeenschappen met sterke cohesie) en bestuurscultuur. Veel van de GMR-opgaves zijn relevant voor Rheden én Brummen. We noemen: natuurherstel en bescherming, reductie van de recreatiedruk en ontwikkeling van alternatieve verdienmodellen, de bevordering van vitale kernen, verduurzaming industrie en herontwikkeling van bedrijventerreinen, landbouwtransitie, warmtetransitie in kleine kernen, verstedelijking in kleine kernen. Bij een eventuele fusie tussen Rheden en Brummen voorzien wij een nagenoeg geruisloze uitbreiding van het bestaande lidmaatschap van de GMR voor de nieuwe gefuseerde gemeente. U bent van harte welkom bij de GMR-familie! Hoogachtend,

Hubert Bruis olregio Arnhem-Nijmegen.

Voor meer informatie over de GMR en TEB: GMR Regionale agenda 2025-2028 (https://onlinetouch.n/gmr/regionale-agenda-2025-2028)

Datum: Ons kenmerk: 2025-039 GMR

Pagina: 2

GMR Website (kwartaalrapportages) (https://www.gmr.nl/documentenlkwartaalrapportagesl) Strategisch Plan TEB 2026-2030 (https:lllifeport.nllstrategisch-plan-2026-2030/)