210519 Inspraakreactie mw Zekveld - Het landschap is lijdend

Het landschap is lijdend Overwegingen bij het Uitnodigingskader windmolens en zonnevelden Inspraak forum ruimte: 20 mei 2021, Anne Zekveld Bijlagen aangeboden aan burgemeester van Hedel, d.d. 19 mei 2021: - handtekeningen ‘geen windmolens in de landgoederenzone van Brummen’ - overwegingen ten behoeve beleidskader windenergie Als stedenbouwkundige ben ik bekend met ruimtelijke vraagstukken en ben me bewust van vraagstukken omtrent de energietransitie en de Regionale Energie Strategie (RES). Als toekomstig inwoner en belangstellende heb ik me daarom aangemeld voor de presentatie van de gemeente Brummen van 2 feb. j.l. waarbij een eerste aanzet is gegeven voor het zonne- en windbeleid. Die avond ben ik geschrokken van de grote hoeveelheid windmolens die gepland staan in de gemeente en het ogenschijnlijke gemak waarbij de verschillende zoekgebieden over het landschap van de gemeente zijn uitgestrooid. Samen met Jeroen Eikholt heb ik me verder in de materie verdiept en zijn we in contact getreden met de verantwoordelijk wethouder en projectteam. Met name de afgelopen weken zijn we tot de conclusie gekomen dat het centrale uitgangspunt van het toekomstig beleid ‘het landschap is leidend’ met voeten wordt getreden.

Enkele overwegingen op een rij; De doelstelling; Gaat Brummen de ruimte voor windmolens van bijvoorbeeld Heerde, Wapenveld, Apeldoorn en/of Epe overnemen? De eerste vraag is; hoeveel windmolens (200-250m.) willen we dat er komen? Het college heeft de wens uitgesproken dat Brummen (éérder nog dan 2030) energieneutraal zal zijn. Om deze doelstelling te bereiken zijn maar liefst 48 windmolens nodig. Dit is natuurlijk volkomen onrealistisch, vanwege gebrek aan ruimte, het prachtige en beschermde landschap, maar ook vanwege de aanwezigheid van de zeer beschermde vogel de wespendief. In een zone van 8 km rond de Veluwe is daarom tot 2030 nog maar een zeer beperkt aantal windmolens mogelijk en dit hangt tevens nog af van vervolgonderzoek. De eerste resultaten hiervan laten nog 2 à 3 jaar op zich wachten. Heel concreet betekent dit dat voor de gehele Cleantechregio maximaal 5 windmolens kunnen worden gerealiseerd tot 2030 (onder voorbehoud van het vervolgonderzoek van de wespendief). Op de kaart van RES 1,0 zijn 5 groene zoekgebieden voor deze 5 molens aangegeven, waarvan 1 ligt in Brummen. Je zou verwachten dat Brummen opgelucht ademhaalt, maar nee. De wens bij de verantwoordelijk wethouder is nog steeds om een (arbitrair gekozen) aantal van drie windmolens te realiseren binnen haar eigen gemeente.

Het gevolg daarvan is dat daardoor bijvoorbeeld Apeldoorn, Epe of Wapenveld geen windmolens meer kunnen! maken. Voor het totale aanbod van duurzaam opgewekte windenergie voor de Cleantechregio maakt het dus geen klap uit, voor het landschap van de gemeente Brummen des te meer. Juist, omdat iedere windmolen in de gemeente Brummen per definitie in of direct naast beschermd landschap komt te liggen. Ons advies is daarom; doe maximaal wat er wordt gevraagd vanuit de RES 1.0, dus maximaal 1 windmolen. Dan ontstaat er een eerlijke verdeling van grootschalige windmolens binnen de Cleantechregio.

Landschap is leidend, of toch niet als het niet uitkomt? De afgelopen maanden hebben wij de gemeente Brummen voorzien van kaartmateriaal waarop alle vastgestelde en officieel beschermde (vanuit EU, rijk en Provincie) landschappen van de gemeente in kaart zijn gebracht zoals; Natura 2000, Gelders Natuurnetwerk, Groene Ontwikkelzone, stiltegebieden, landgoederen en Nationaal landschap de Veluwe. Om een voorbeeld te geven; het landschap ‘groene ontwikkelzone’ heeft een aantal kernwaarden nl; rust, stilte, donker, ecologische samenhang en openheid. Deze kernwaarden dienen in ieder geval beschermd te worden bij mogelijke ontwikkelingen. Ook de Cleantechregio onderschrijft dit. Genoemde landschappen worden dan ook in RES 1.0 uitgesloten voor de realisatie van windenergie. De gemeente Brummen doet dit echter niet! Hoe is dit verenigbaar met haar eerste uitgangspunt uit het beleid voor wind en zon dat het landschap leidend is, als deze landschappen in Brummen niet eens worden beschermd door het nieuwe beleid? Ja Bummen heeft een heel beschermd en bijzonder gewaardeerd landschap en ja, dat betekent wellicht dat er hier niet zoveel windmolens passen als aanvankelijk gedacht of gehoopt.

Trek dan ook deze conclusie, en torn niet aan de eigen uitgangspunten! Beschermd de Landgoederenzone! Bij onze analyse van het landschap is opgevallen hoeveel kwaliteiten en concentratie van beschermde landschappen ‘overlapt’ ter plaatse van de landgoederenzone. Ook zijn er meer informele ‘lagen’ als toerisme, economie en gezondheid toe te dichten aan deze groene band die zich in noord-zuid richting uitstrekt over de gemeente. Wij pleiten er daarom voor, en wij niet alleen, om deze landgoederenzone in ieder geval te sparen voor de realisatie van grote windmolens. Ook de 900 ondertekenaars van de petitie; ‘geen windmolens in de landgoederenzone’, ondersteunen de oproep om in ieder geval deze zone vrij te houden van windenergie (en vaak ook wel meer). Afgelopen maandag 17 mei was de laatste presentatie vanuit de gemeente om haar inwoners voor te lichten over de vraag ‘waar komen windmolens’. Die avond is gesteld dat alle opties nog open zijn en dat windmolens nog overal terecht kunnen komen. Opvallend daarbij is de nadruk die gesteld werd om een uitzonderingspositie toe te dichten aan landgoederen zelf en ‘initiatieven uit de buurt’. Of wordt hier soms bedoeld ‘initiatieven van de buren’? In deze specifieke situatie zou een windmoleninitiatief worden toegestaan.

Daarbij werd halfslachtig gewezen op ‘de zuidkant’ van de landgoederenzone waar wel een windmolen zou passen, vanwege de ‘kans’ van een gemeentegrens overschrijdend cluster van windmolens. Hier voelen we aan dat er wellicht andere belangen spelen dan die van het landschap. Met andere woorden; de landgoederenzone heeft bescherming nodig!

Anne Zekveld

Ter informatie; Het beschreven kaartmateriaal is als ingekomen stuk vindbaar bij de collegestukken en stukken voor de raad. Ook verdere achtergrondinformatie kunt u daarin vinden.