(135) Bijlagen bij toelichting
Tekst van het document
421612
Toekomst Voorstondensestraat 7a landschappelijk inpassingsplan
Opdrachtgever
Familie Jansen Project
W2101 Hall Fase
bestemmingsplan Projectteam
Michiel van der Wielen Ron Bouwman Datum
29 september 2022
Adres Wielen Architecten
Maliesingel 9, 3581 BB Utrecht Telefoon
06 24 52 41 98 Internet
Michiel@wielenarchitecten.nl www.wielenarchitecten.nl
Landschappelijke inpassing de huidige kwaliteiten op het erf blijven bestaan en worden versterkt
Wielen Architecten
Landschappelijke verankering de vakantie woningen op grasland met bomen zoals in de context
Wielen Architecten
Landschappelijke inpassing de vakantie woningen op grasland met bomen zoals in de context
Wielen Architecten
Huidige situatie luchtfoto
Wielen Architecten
Overzicht nieuwe situatie
Wielen Architecten
Bestaande bomen handhaven
Wielen Architecten
Groene oevers versterken en voorzien van zichtlijnen voor uitzicht vanuit de woningen
Wielen Architecten
Regenwater via korte, ondiepe wadi’s afvoeren naar sloten
Wielen Architecten
Nieuwe bomen zomer eiken langs de ontsluitingslaan en solitair in het graslandschap
Wielen Architecten
opgaande beplanting diverse soorten struiken zoals die nu ook in het coulissenlandschap te vinden zijn
Wielen Architecten
Grasland met tussen de woningen nabij de paden bloem- en kruidenrijke beplanting
Wielen Architecten
Houtrillen nabij het water voor de marterachtigen en in het grasland voor vogels en insecten
Wielen Architecten
Ontsluiting met parkeren aan een laan, pardenstal afzonderlijk ontsloten
Wielen Architecten
Toegangspaden van houtsnipper, grind of stol halfverharding
Wielen Architecten
Paarden rijbakken grotendeels bestaand
Wielen Architecten
Speelaanleiding van houten stammen
Wielen Architecten
Bomen nabij de sloten, de laan en solitaire
Wielen Architecten
Houtrillen nabij de slootoevers voor marterachtigen en in het graslandschap voor vogels en insecten
Wielen Architecten
Tussen de paden bloem- en kruidenrijke beplanting
Wielen Architecten
Paarden rijbak zoals bestaand (foto links)
Wielen Architecten
Speelaanleiding natuurlijke elementen vormen plekken om te zitten en te spelen
Wielen Architecten
Ontsluitingslaan smal met halfverharden zijkanten voor een natuurlijke uitstraling en beperken snelheden
Wielen Architecten
Paden van houtsnipper, grind of stol halfverharding, parkeren half verhard
Wielen Architecten
Maliesingel 9 3581 BB Utrecht 06 24 52 41 98 michiel@wielenarchitecten.nl ww.wielenarchitecten.nl
Voorstondensestraat 7a, Hall | Gemeente Brummen Landschappelijke inpassing
Project Landschappelijke inpassing Gemeente Brummen Projectnummer: 11.90.15
Initiatiefnemer Familie Jansen Voorstondensestraat 7a 6964 CC Hall
Opsteller Buro SRO Sweerts de Landasstraat 50 6814 DG Arnhem Contactpersoon: Lars Schothuis T (026) 35 23 125 E lars.schothuis@buro-sro.nl
Datum Maart 2023
2
Inhoud 2. Huidige situatie
6
Omgeving
6
Plangebied
7
3. Analyse
8
Historische ontwikkeling
8
Waterstructuur
12
4. Beleid
14
Recreatie
14
Landschap
15
Gelders Natuur Netwerk en Groene Ontwikkelingszone
16
5. Landschappelijke inpassing
18
Programma van eisen
18
Uitgangspunten uit analyse en inventarisatie
18
Landschappelijk inpassingsplan
19
Toelichting landschappelijke inpassing
20
6. Beeldkwaliteit
22
3
ks
g
eb
r we
ee
k
B la a Ee
rb
ee
e s to n d Voor
O
ude
ph Zut
e
we n se
nd
es
at
t we
r
o st
s en
a tr
S la g
o Vo
4
Po n
g
ge
w
eg
n ses t
r aat
1. Inleiding Op de Voorstondensestraat 7a te Hall is momenteel een nertsenhouderij
het africhten en trainen van paarden en begeleide rijtochten. Er zal geen
gevestigd. Het perceel betreft ca. 33.000m2, waarvan circa 10.000m2
horecavoorziening worden toegevoegd.
bebouwd ten behoeve van de nertsenhouderij. Vanaf 2024 geldt er
De eerste opzet van het plan is uitgewerkt door Wielen Architecten. Aan Buro
een verbod op het houden van nertsen in Nederland. Daarnaast heeft
SRO is gevraagd de landschappelijke inpassing te verzorgen. Voorafgaand
het kabinet in relatie tot de coronacrisis in 2020 alle nertsenhouderijen
is er een analyse van het landschap opgesteld waaruit randvoorwaarden
verplicht om alle dieren te ruimen. De bebouwing is specifiek gericht op het
en ideeën zijn voortgekomen die in het schetsontwerp zijn verwerkt.
houden van nertsen en niet makkelijk te benutten voor andere agrarische doeleinden. In de praktijk betekent dit dat het agrarische bedrijf op de Voorstondensestraat 7a in Hall zijn functie verloren heeft en er geen uitzicht is op het hervatten van de bedrijfsvoering. Initiatiefnemer wil blijven ondernemen in Hall en heeft besloten uit de intensieve dierhouderij te stappen en over te schakelen op duurzamere activiteiten. Daarbij is gekeken naar de kwaliteiten van de omgeving en wordt aangesloten bij de expertises van de familie, die met name op hoog niveau in de paardensport liggen. De Voorstondensestraat 7a ligt dichtbij de Veluwe, één van de populairste vakantiebestemmingen van Nederland. Er is bijna nergens in het land meer vraag naar recreatie dan hier. Initiatiefnemer heeft daarom bedacht om de bebouwing te slopen en meerdere recreatie verblijven, in combinatie met een trainingsstal om paarden te trainen, op te richten. Er is sprake van een sterke verbinding tussen de verblijfsrecreatie en de paardensport. Dit betekent dat er voornamelijk een combinatie gemaakt wordt tussen verblijfsrecreatie,
Kaart huidige situatie met bestaande beplanting, behouden boerderij en silo (geel) en sloop bedrijfsbebouwing (grijs)
5
2. Huidige situatie Omgeving
De locatie is gelegen in het ontginningenlandschap. Dat kenmerkt zich door rechtlijnigheid en een geordend karakter. Daarbij zijn de jongere ontginningen rationeler verkaveld dan de oudere ontginningen. Er werd daarbij gewerkt van hoog en droog naar laag en nat. De mate van groene landschapselementen verschilt eveneens: minder perceelsbeplanting op de jongere en meer op de oudere ontginningen. Dit uit zich rond de locatie ook door meer beplantingselementen ten zuiden van de Eerbeeksche Beek dan ten noorden daarvan. De erven liggen verspreid in het landschap aan of op enige afstand van de weg.
Eerbeeksche Beek, zandweg en bomenrijen als kenmerkende landschappelijke elementen
6
Luchtfoto omgeving
Wijdsheid van het jonge ontginningenlandschap
Landschappelijk herstel op de plaats van de nertsen boerderij
Plangebied 1
Het plangebied vormt één van de grotere agrarische erven in de omgeving en is gelegen aan een driehoekige ruimte aan de Voorstondensestraat die wordt gevormd door het samenkomen van de Voorstondensestraat, Slatweg en Oude Zutphensestraat. Het erf zelf heeft een groene omzoming
4
2
van opgaande beplanting van gebiedseigen soorten die zich aan de noordzijde verbreedt tot bosperceel. De invulling van het erf is vrij rationeel van opzet en heeft duidelijke lijnen
3
die het gebied opdelen in 4 kwadranten: 1. Woning met paardenstal en bosperceel 2. Paardenwei en rijbak 3. Opstallen met mestsilo
Luchtfoto bestaande situatie
4. Opstallen
Opstallen van kwadranten 3 en 4
Rijbak en weiden met zicht op woning en paardenstal van kwadranten 1 en 2
7
3. Analyse Historische ontwikkeling 1870
1935
Het grootste aandeel van het grondgebruik bestaat nog uit heide en
In de directe omgeving heeft de ontginning plaats gevonden en zijn de
bospercelen. Op een hoger gelegen deel is het dorpje Hall gevestigd en
heidegronden in gebruik genomen als agrarische gronden. Ook het areaal
de gronden rond dit dorp zijn al wel ontgonnen.
bos is afgenomen.
De Eerbeekse beek slingert door de rationele verkaveling waarvan een groot deel van de huidige parcellering is te herkennen. Evenals de driehoekige ruimte ten noorden van het plangebied. Veel van de perceelsgrenzen zijn beplant.
Topografische kaart 1870 (topotijdreis.nl)
8
Topografische kaart 1935 (topotijdreis.nl)
1965 De hoeveelheid bos en heide zijn verder afgenomen en ook perceelsbeplanting is beperkt aanwezig. Op de planlocatie zelf is een toren aanwezig. Na onderzoek blijkt dat hier een 14m hoge luchtwachttoren heeft gestaan die onderdeel uitmaakte van de 276 observatieposten in nederland ten tijde van de koude oorlog om vijandige vliegtuigen te signaleren. De toren aan de Voorstondensestraat (2p3) hoorde bij een kring van de 2e luchtwachtgroep die rapporteerde aan het luchtwachtcentrum in Amersfoort.
Topografische kaart 1965 (topotijdreis.nl)
Locatie luchtwachttoren 2p3 ter plaatse van het plangebied
Voorbeeld van een nog bestaande luchtwachttoren
9
1988
2015
In 1988 is er voor het eerste bebouwing op het perceel te zien. Opvallend
De trend van het toenemende aantal bospercelen heeft zich doorgezet.
is dat er in de omgeving weer een (beperkte) toename van het aantal
Daarnaast is te zien dat er op veel meer plekken water is gemaakt. Ook
bospercelen is.
de waterretentie langs de Eerbeekse Beek is gerealiseerd.
Topografische kaart 1988 (topotijdreis.nl)
10
Topografische kaart 2015 (topotijdreis.nl)
Toegenomen hoeveelheid oppervlaktewater o.a. door aanleg van retentie Eerbeekse Beek
11
Waterstructuur Hoogtes
Legger watersysteem
Het plangebied ligt op de overgang van de droge Veluwe, naar de natte
In de legger van het Waterschap is vooral te zien dat de watergangen
flanken van de Veluwe en de IJssel(vallei). Er stromen diverse beekjes vanaf
vooral van west naar oost lopen, met enkele onderlinge verbindingen. De
de hogere delen die uiteindelijk uitmonden in de IJssel. Op enkele plaatsen
Eerbeeksebeek loopt net ten noorden van het plangebied. Bijzonder aan
is sprake van kwel waarop bijzondere natuurwaarden zijn ontstaan.
deze beek is dat het een opgeleide beek is die licht verhoogd is gelegen om een gelijkmatiger aanvoer van water de creëren.
Hoogtekaart (AHN.nl) 12
Legger Waterschap (Waterschap Vallei en Veluwe)
Ha
ed
ijk
ng
ed
ijk Ha
La
11 m
ijk
lls
13 m
ed
Ha
geomorfologische kaart
lls
geomorfologische kaart
lls ed
eg
eg
g
we al na Ka
V
eg ew ng
V
r aa t
ew
eg
aat
Po
ng
e e s tr
g
Sm
we al
na
lls
ew
eg
Vlakte van sneeuwsmeltwaterafzettingen
Welvingen in sneeuwsmeltwaterafzettinge
Dalvormige laagte
Vlakte ontstaan door afgraving en/of egalisatie
World Hillshade
g
Bed rij venterre i n Kanaa l weg
Dekzandrug
al na
Ha
Ka
eg
Ka
at
Bed rij venterre i n Kanaa l weg
at
l Ha
ls
ew
eg
Vlakte van sneeuwsmeltwaterafzettingen
Daluitspoelingswaaier
Laagte zonder randwal
Welvingen in sneeuwsmeltwaterafzettingen
Dalvormige laagte
ew Vlakte ontstaan door afgraving en/of egalisatie lls
Bed rij venterre i n Kanaa l weg
s tr a
Laagte zonder randwal
we
aat
Vos
Hall
Laagte ontstaan door afgraving
d
e e s tr
rs to
st ra
15 m
Laagte ontstaan door afgraving
ew
pa
Sm
15 m Hall
Daluitspoelingswaaier
ng
Po
ag
V
w
Po
Me ns i nks w
tra at
Sm
tra at Bo ere ns
Ja
V oo
se nd en
eg
Ha
Dekzandrug Laagte ontstaan door afgraving
Vlakte van sneeuwsmeltwaterafzettingen
Laagte zonder randwal
Welvingen in sneeuwsmeltwaterafzettingen
Ha l l sed i j k
Vlakte ontstaan door afgraving en/of egalisatie
Dekzandrug
Bo er en st
eg Me ns i nks w
eg
ij k
Dalvormige laagte
g
se
d
ed
t
rn
pa
Geomorfologische kaart vanHall Nederland d
w ll s
we
ns es
t on de Daluitspoelingswaaier oo rs
w
pa
se
Ha
World Hillshade
14 m
World Hillshade 0
0.15
0
0.23
1:18,618 0.3
0.45
0.6 mi
0 11 m
0.15
0
0.23
S la
0.9 km
Esri, EsriNL, Rijkswaterstaat, Intermap, NASA, NGA, USGS, Land NRW, Kadaster, Esri, HERE, Garmin, Foursquare, GeoTechnologies, Inc, METI/NASA, USGS
tr aa
t
oo
rn
ew
eld
se
Hall
ng
Ap
eg
d
w
Po
eg
V o ss
g
pa
tw e
ag
Ja
Boe ren stra
at
eg ag
Geomorfologische kaart van Nederland
na Ka
2-11-2022
al
we
g
Sm
ee st
d
ra at
pa
11 m
Bedr i jventerre i n Kanaa l weg
Ha
ll s
ew
eg
Vlakte van sneeuwsmeltwaterafzettingen
Daluitspoelingswaaier
Laagte zonder randwal
Welvingen in sneeuwsmeltwaterafzettingen
Dalvormige laagte
Vlakte ontstaan door afgraving en/of egalisatie
World Hillshade
Dekzandrug
1:18,618
0 0.15 0.3 Geomorfologische kaart (PDOK.nl)
Laagte ontstaan door afgraving
0
0.23
0.45
0.6 mi 0.9 km
Esri, EsriNL, Rijkswaterstaat, Intermap, NASA, NGA, USGS, Land NRW, Kadaster, Esri, HERE, Garmin, Foursquare, GeoTechnologies, Inc, METI/NASA, USGS
1:18,
0.3
0.45
Esri, EsriNL, Rijkswa USGS, Land NRW, Foursquare, GeoTech
15 m
Ja
Men s i nksw
se
eg
rn
se
ag
rn
eg
a rw
oo
r aa t
14 m
oo
Ja
oo
Geomorfologische kaart van Nederland
Geomorfologische kaart van Nederland
Boerenstraat
e ld
rn
2-11-2022
2-11-2022
Bla
2-11-2022
eld
ag
ij k
eld
aat
14 m
eg
ed
n
oo
11 m
ijk
Ap
lls
13 m
La
eld
d
Ap
e s tr
d
Ja
pa
e
g
ag
ens
ens
at s tr a
twe
Ap
geomorfologische kaart
d ge
d
Ha
Me ns i nks w
pa
Sla
Ja
at
g
ag
to n d
pa
eg
van 1 tot ca. 3m verschil in hoogte.
Ja
s tr a
at
twe
g
aat
we
e e s tr
se
Bo ere ns
rn
o o rs
ag
to n d
Sla
hoogteverschillen zijn ook op de hoogtekaart waarneembaar en variëren oo
V
Ja
Ha l l sed i jk
eld
nse
e s t ra
g
g
en dekzandruggen aanwezig en enkele dalvormige laagten. Deze Ap
nde
ens
twe
Boerenstraat
we
rs to
to n d
S la
se
o o rs
Ha l l sed i jk
rn
eg
dalvormige laagten. Op de vlakkere delen zijn sneeuwsmeltwaterafzettingen oo
Voo
oors
14
a rw
eld
g
Bla
Ap
ijk
ijk
Zo zijn er op de steilere delen afzettingen van daluitspoeling en ingesleten
Ap
arw
ed
we
ed
ijk
ng
se
ng
eg
Boerenstraat
La
rn
La
a rw
gaande erosie en sedimentatieprocessen.
oo
11 m
Bla
typerend zijn voor de flanken van de Veluwe en de daarmee gepaard
eld
ed
Ap
lls
De ondergrond kent verschillende geomorfologische eenheden die
Ha
Boerenstraat
Geomorfologie
ijk
Bla
11 m 13 m
13
4. Beleid Recreatie In de strategie toerisme recreatie 2022-2026 ‘Kwaliteitstoerisme in gemeente Brummen’ worden kansen in beeld gebracht voor verbinding en samenhang in gemeentelijke opgaven en regionale ontwikkelingen wat betreft de recreatie. In dit document wordt aangegeven dat de Veluwe jaarlijks massaal wordt bezocht door bezoekers met als meest voornamelijk doel te recreëren in de natuur. Daarbij staan fietsen en wandelen hoog bovenaan, gevolgd door mountainbiken, paardrijden en watersporten. De vraag naar verblijfsmogelijkheden op de Veluwe is daarom groot. Het aanbod van verblijfsmogelijkheden in de gemeente Brummen is hierbij echter beperkt. Ongeveer 80% van alle overnachtingen in de gemeente zijn slechts bij één partij; Landal Coldenhove. Vanuit de gemeente kan worden gestuurd op het aantrekken van mogelijk nieuwe verblijfsaccommodatie(s). Dit komt ten goede van toeristenbelasting, werkgelegenheid en potentieel extra bezoek voor retail en horeca. Naast de ambitie om deze verblijfsmogelijkheden uit te breiden moet de ambitie zijn om verblijfsrecreatie te ontwikkelen welke past bij de gemeente, onderscheidend is ten opzichte van het huidige aanbod en de doelgroep gaat bedienen.
14
Landschap In het landschapsbeleidsplan (2008) ligt de locatie in het deelgebied ‘Ontginningen’. In de navolgende tekst zijn de kenmerken en doelen van dit deelgebied opgenomen. Deelgebied ‘Ontginningen’ Kenmerken voor het deelgebied ‘Ontginningen’ zijn: • De Empese en Tondense Heide als belangrijke restanten van de ooit kenmerkende kwelafhankelijke vochtige heide. • Een groot aantal west - oost stromende beken. • De grote mate van openheid. • Overwegend grondgebruik als grasland (t.b.v melkveehouderij). • Beperkt voorkomende beplantingselementen. • Rechtlijnige patronen van wegen, kavels en lanen. • Verspreid staande bebouwing langs de wegen. • Het patroon van oost - west lopende wegen. • De aanwezigheid van onverharde wegen en paden. Doelen in het deelgebied ‘ontginningen’ zijn onder meer: • Verdroging van natuur en beken tegen gaan. • Gebiedseigen water helpen vasthouden. • Ruimte bieden aan natte natuur. • Herkenbaarheid van de natte ondergrond zichtbaar maken. Deelgebieden kaart Landschapsbeleidsplan, gemeente Brummen (Landschapsbeleidsplan 2008) 15
Gelders Natuur Netwerk en Groene Ontwikkelingszone Het plangebied is geen onderdeel van het provinciale Gelders Natuur Netwerk of de Groene Ontwikkelingszone, maar ligt wel in de nabijheid van deze gebieden. De locatie kan met de juiste maatregelen wel bijdragen aan natuurdoelen. Het Gelders Natuur Netwerk en de Groene ontwikkelingszone zijn opgedeeld in deelgebieden. Per deelgebied zijn kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen opgesteld. Het plangebied ligt hier op de grens van de twee deelgebieden ‘Landgoederen Brummen’ en ‘Beekberger Woud - Empese en Tondense Heide’. De belangrijkste kernkwaliteiten van ‘Landgoederen Brummen’ en ‘Beekberger Woud - Empese en Tondense Heide’ zijn: • De overgang van de droge Veluwe naar de natte flanken en naar de IJssel(vallei) waarbinnen uitwisseling van planten en dieren mogelijk is, waarbinnen de natuur zich op de gehele gradiënt ontwikkelt. • Natte flanken van de Veluwe met zeer hoogwaardige, kwelgevoede natuur: beken, bosrestanten, natte heide, vennen, blauwgrasland. • Verbinding en gradiënt tussen de Veluwe en het IJsseldal (klimaatcorridor, bekencorridor). • Het vanuit ecologisch opzicht samenhangend geheel van landgoederen en beken waarin soorten als das, amfibieën en vleermuizen voorkomen.
• Parel Empese en Tondense heide: complex van arm vochtig bos, natte heide, vennen, moeras en blauwgrasland; bijzondere schakel in de Beekberger Poort. • Abiotiek: aardkundige waarden, kwel, bodem, grondwaterreservoir. 16
Kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen deelgebieden (Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelingszone)
17
5. Landschappelijke inpassing Programma van eisen
Uitgangspunten uit analyse en inventarisatie
• Realiseren van 20 paardenboxen in de bestaande schuur en bouw van
• Behoud van rationele erfindeling met duidelijke lijnen.
een overdekte paardrijbak.
• Duidelijke rol van hoofdgebouw voor bestaande woning. Overige
• Realiseren van (22) duurzame recreatiewoningen.
bebouwing is daaraan ondergeschikt. Daar wordt rekening meer
• Behoud van de bestaande woning (die in de afgelopen jaren is
gehouden door maat, schaal, positionering en beeldkwaliteit van de
verduurzaamd).
nieuwe bebouwing. • Zichtbaar maken van voormalige luchtwachttoren. • Maatregelen nemen ter verbetering van het recreatieve netwerk. • Maatregelen nemen ten aanzien van natuurinclusief bouwen. • Opvangen en vasthouden van hemelwater in combinatie met natte natuurontwikkeling. • Behoud en verbeteren van zoveel mogelijk bestaand groen t.b.v. de landschappelijke inpassing en deze aanvullen met het oog op kernkwaliteiten uit het Gelders Natuurnetwerk. • Voorzien in een heldere ontsluiting met voldoende parkeergelegenheid.
Parkeren in het buitengebied vraagt 1,3 parkeerplaats per bungalow, wat neerkomt op 28,6 parkeerplaatsen voor 22 bungalows. Per paardenbox is 0,4 nodig. Hiervan zijn er 20, waardoor het totaal neerkomt op 28,6 + 8 dus minstens 36,6 parkeerplaatsen. Voor de bestaande woning wordt parkeren op eigen terrein gerekend.
18
Landschappelijk inpassingsplan
Legenda Nieuw te bouwen bungalows (22) met privé terrein Behoud bestaande woning met parkeren op eigen terrein Nieuw te bouwen paardenhal Bestaande stal met paardenverblijven (20 boxen) Bestaande paardenbak Bestaande trainingsmolen Watergang Ruige oeverzone rondom verbrede sloten / wadi’s Aan te planten inheemse bomen en struiken Te behouden bestaande bomen Onderbeplanting In/uitrit voor woning en paardenstal Toegang recreatiewoningen vormgegeven als secundaire inrit Calamiteiten ontsluiting Wandelpad naar bungalows Informatiebord voormalige luchtwachttoren Parkeerplaatsen (37), onverhard (groen), verhard (grijs) en voor trailers (4) (bruingrijs)
19
Toelichting landschappelijke inpassing In het landschappelijk inpassingsplan blijft de rationele erfopzet behouden
De paardenweiden blijven in hoofdlijn zoals deze nu zijn maar worden ten
en wordt het erf en de daarop aanwezige structuren met groen-elementen
westen ingekort. Hier worden in een bosperceel drie recreatiewoningen
aangezet. Het noordelijke deel is ingevuld met de bestaande woning,
gesitueerd waardoor de functie van verblijfsrecreatie zich ook (bescheiden)
paardenstal met paardenweiden en drie vakantiewoningen. In het zuidelijke
toont aan de straatzijde van het erf. Aan de westzijde wordt langs de
deel (in de huidige situatie het deel met bedrijfsbebouwing) worden 19
Slatweg een singel geplaatst die onderdeel is van de landschappelijke
recreatiewoningen gerealiseerd in een groene natuurlijke inrichting.
inkadering van het erf.
Het geheel wordt omkaderd door ten dele bestaande groene zoom van gebiedseigen beplanting.
In het zuidelijke deel worden 19 recreatiewoningen gerealiseerd. Tussen het noordelijke en zuidelijke deel ligt een weg met 29 onverharde
De huidige paardenhouderij wordt uitgebreid met een trainingshal. De
parkeerplaatsen voor de recreanten. De parkeerplaatsen zijn ingebed in
nieuwe trainingshal is vanaf de weg gezien achter de bestaande woning
groen struweel. In het ontwerp zijn 37 parkeerplaatsen getekend, daarmee
gesitueerd om een duidelijke hiërarchie op het erf te waarborgen. Het
voldoet dit plan aan de parkeernorm. Daarnaast nog een aantal plaatsen
bosperceel blijft behouden en de noordelijke houtwal wordt uitgebreid.
om trailers te parkeren. Zichtlijnen vanaf de weg op de paardenweides
Tussen het bestaande bosperceel en de nieuwe trainingshal is een weg
verbinden de verschillende delen met elkaar.
gelegen. Hierdoor hoeven groot verkeer en auto’s met paardentrailers
De recreatiewoningen zijn gelegen in een groene besloten inrichting die
niet te keren maar kunnen ze rondrijden. Daarnaast komen er acht
bestaat uit bomen, struiken, bloemrijk gras en sloten / wadi’s met natuurlijke
parkeerplaatsen, ook voor de trailers, bij de trainingshal. Bij de bestaande
oeverbeplanting. Een beperkt aantal doorzichten die wordt gecreeërd in
woning wordt de bestaande ontsluiting verlegd en het erf wordt aangevuld
de bestaande en nieuwe houtsingels biedt fraai uitzicht op de omgeving.
met vier parkeerplaatsen. Voor de bewoner blijft mogelijkheid om te
De houtsingels zorgen daarnaast voor voldoende afscherming van de
parkeren op eigen terrein. Aan de straatzijde wordt op de hoek van de
recreatiewoningen. De bestaande coniferen langs de Slatweg worden
bestaande houtsingel een informatiebord geplaatst waarop uitleg gegeven
vervangen voor gebiedseigen soorten.
wordt over de luchtwachttoren die hier vermoedelijk op de plek van de
Met de royale landschappelijke inpassing wordt er veel groen toegevoegd.
woning heeft gestaan. De houtsingel vormt een scheiding in het noordelijke
Daarmee wordt er bijgedragen aan klimaatadaptatie en vermeerdert
deel tussen de woning en de paardenweiden.
de biodiversiteit. Hiermee wordt het kappen van enkele bomen voor de ontwikkeling ruimschoots gecompenseerd.
20
21
6. Beeldkwaliteit
22
Noordelijke deel
Bestaande reeds verduurzaamde woning
Bestaande houtwal waarlangs nieuwe entree wordt gerealiseerd
Informatiebord luchtwachttoren
Verbeteren bestaande kwaliteit bosperceel met onderbeplanting
Behoud van bestaande paardrijbak
Zuidelijke deel
Recreatiewoningen van enkelvoudig langgerekt volume met natuurlijke materialen
Spelaanleidingen en natuurlijk spelen
Water als scheidend element en ten behoeve van natuur
Bloemrijk gras
Struweel van gebiedseigen soorten 23
buro-sro.nl
stedenbouw + ruimtelijke ordening + ontwikkelingsmanagement
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a Hall 22-2186-R01AvH
COLOFON
Opdrachtgever
Bouwman Vastgoed Consultancy Immanuel Kantstraat 28 6663 LG Lent
Contactbedrijf
Buro SRO Sweerts de Landasstraat 50 6814 DG Arnhem
Locatie
Voorstondensestraat 7a te Hall
Type onderzoek
Verkennend bodemonderzoek NEN 5740 Verkennend asbestonderzoek NEN 5707
Rapportnummer
22-2186-R01AvH
Datum rapport
10 oktober 2022
Auteur
Dhr. A.J. van Houwelingen Projectleider Bodem
Kwaliteitscontrole
Mevr. M. Penders Projectleider Bodem
Inventerra Nijverheidsweg 34 3341 LJ Hendrik-Ido-Ambacht (078) 682 24 55 info@inventerra.nl
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
INHOUDSOPGAVE
1.
INLEIDING .......................................................................................................................... 1
2.
MILIEUHYGIËNISCH VOORONDERZOEK NEN 5725 .............................................................. 2 2.1 2.2 2.3
3.
ONDERZOEKSSTRATEGIE .................................................................................................... 6 3.1 3.2
4.
Algemeen ....................................................................................................................... 2 Verzamelde informatie vooronderzoek ............................................................................... 2 Hypothese ...................................................................................................................... 4
Onderzoeksstrategie verkennend bodemonderzoek NEN 5740 .............................................. 6 Onderzoeksstrategie verkennend asbestonderzoek NEN 5707 ............................................... 6
UITVOERING EN RESULTATEN VERKENNEND ONDERZOEK NEN 5740 ................................. 7 4.1 4.2
Uitvoering veldwerk ......................................................................................................... 7 Uitvoering chemisch-analytisch onderzoek ......................................................................... 8
5.
UITVOERING EN RESULTATEN ASBESTONDERZOEK NEN 5707 .......................................... 10
6.
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN .................................................................................... 11
BIJLAGEN 1.
2. 3. 4. 5. 6.
Weergave onderzoekslocatie 1.1 Omgevingskaart en kadastrale gegevens 1.2 Situatietekening(en) 1.3 Foto’s Boorprofielen Analysecertificaten Toetsingskader Resultaten vooronderzoek Kwaliteitsaspecten van het onderzoek
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
1. INLEIDING
In opdracht van Bouwman Vastgoed Consultancy heeft Inventerra in augustus 2022 een verkennend bodemonderzoek conform de NEN 5740 en een verkennend asbestonderzoek conform de NEN 5707 verricht op de locatie aan het Voorstondensestraat 7a te Hall. Aanleiding voor het verkennend bodemonderzoek is de (voorgenomen) wijziging van de bestemming in verband met de aanleg van een recreatiepark. Het doel is het vaststellen van de huidige bodemkwaliteit en of deze bodemkwaliteit geen belemmering vormt voor het geplande gebruik. Kwaliteit Inventerra is door Normec Certification gecertificeerd voor de BRL SIKB 2000, protocol 2001, 2002 en 2018 (certificaatnummer EC-SIK-20241) en de BRL SIKB 6000, protocol 6001 en 6002 (certificaatnummer ECSIK-60009) en is tevens door TÜV Nederland gecertificeerd voor de algemene kwaliteitsnorm NEN-EN-ISO 9001. De genoemde beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2000 is onderdeel van een certificatiesysteem voor het gehele proces van veldwerk bij milieuhygiënisch onderzoek, inclusief alle secundaire processen, dat begint bij de acceptatie van het veldwerk en dat eindigt bij de overdracht van veldgegevens en monsters, inclusief de daarbij horende veldwerkrapportage, aan de opdrachtgever.
Op dit bodemonderzoek zijn de volgende protocollen, behorende bij de BRL SIKB 2000, van toepassing: ☒ 2001 – Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van ☒
grondmonsters en waterpassen. 2002 – Het nemen van watermonsters.
☒
2018 – Locatie-inspectie en monsterneming van asbest in bodem.
De beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2000 is niet van toepassing op: de processen vóór het veldwerk, zoals vraagstelling, gegevens verzamelen en onderzoeksvoorstel; de processen ná het veldwerk, zoals laboratoriumanalyses, interpretatie van analyse- en veldwerkresultaten en advies; veldwerk anders dan middels de technieken boringen, steken en graven van sleuven, inclusief alle veldwerk dat volgt op deze technieken zoals plaatsen van peilbuizen of bemonsteren van peilbuizen; de monsterneming in het kader van het Besluit bodemkwaliteit. Inventerra verklaart hierbij geen organisatorische, financiële of juridische binding te hebben met de opdrachtgever en/of de onderhavige onderzoekslocatie en verklaart daarmee te voldoen aan de vereisten zoals gesteld in Kwalibo (Besluit uitvoeringskwaliteit bodembeheer).
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
pag. 1 van 11
2. MILIEUHYGIËNISCH VOORONDERZOEK NEN 5725
2.1
Algemeen
Om inzicht te krijgen over de mogelijke aanwezigheid van verontreinigingen wordt relevante informatie over de onderzoekslocatie en eventueel de beïnvloeding vanuit de directe omgeving verzameld, geanalyseerd en geïnterpreteerd. De te verzamelen informatie is afhankelijk van de aanleiding en het doel van het vooronderzoek. De aanleiding voor het navolgend beschreven vooronderzoek is het opstellen van een hypothese over de bodemkwaliteit ten behoeve van het uit te voeren bodemonderzoek (aanleiding A uit de NEN 5725:2017). Ten behoeve hiervan dient in ieder geval informatie te worden verzameld over: Bodemopbouw en geohydrologie, inclusief informatie over de verwachte aan- of afwezigheid van antropogene lagen in de bodem; Verwachting t.a.v. de bodemkwaliteit op basis van de bodemkwaliteitskaart, reeds uitgevoerde bodemonderzoeken en of mogelijk sprake kan zijn van een geval van ernstige bodemverontreiniging; Gebruik en beïnvloeding van de locatie, verdachte situaties, asbest, activiteiten en/of ongewone voorvallen, op basis van het voormalige en huidige gebruik.
Voor het verzamelen van de benodigde informatie kunnen meerdere informatiebronnen worden geraadpleegd, zoals: Informatie/interview(s) eigenaar en/of opdrachtgever Archieven gemeente, omgevingsdienst en/of provincie Online bronnen zoals Bodemloket.nl en Topotijdreis.nl Bodemkwaliteitskaarten Topografische kaarten Geohydrologische kaarten Verder dient een terreinverkenning te worden uitgevoerd. Deze kan eventueel meteen voorafgaand aan de uitvoering van het veldwerk worden uitgevoerd. Vermeld dient te worden dat de verantwoordelijkheid voor de resultaten van onderhavig onderzoek wordt beperkt tot de aan deze resultaten ten grondslag liggende en op het moment van onderzoek ter beschikking staande gegevens, alsmede de bij de terreininspectie(s) ter plaatse van de onderzoekslocatie geconstateerde situatie. 2.2
Verzamelde informatie vooronderzoek
In de navolgende tabel is de tijdens het vooronderzoek verzamelde relevante informatie weergegeven. Tabel 1 Overzicht verzamelde informatie vooronderzoek
Gegevens onderzoekslocatie Adres
Voorstondensestraat 7a te Hall
Kadaster
Brummen, sectie M, nr. 167, 168, 361, 365, 366
XY-coördinaten
X: 203.540
Begrenzing onderzoekslocatie
De begrenzing van de onderzoekslocatie is weergegeven in bijlage 1. De oppervlakte van de onderzoekslocatie bedraagt 32.200 m².
Huidig gebruik
Voormalige nertsenfarm, woning, paardenbak en weide.
Toekomstig gebruik
Gepland is de aanleg van een recreatiepark.
Omgeving
De locatie wordt omringd door agrarische percelen (voornamelijk weilanden). Noordelijk bevindt zich de Voorstondensestraat, westelijk de Slatweg en oostelijk de Pongeweg.
Y: 459.220
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
pag. 2 van 11
Vervolg tabel 1
Overzicht verzamelde informatie vooronderzoek
Overige informatie vooronderzoek Informatie eigenaar / opdrachtgever
Terreinverkenning
Kaartmateriaal
In de loods met paardenbak is een bovengrondse dieselolietank aanwezig. De daken van de nertsenstallen zijn voorzien van asbestdaken, maar wateren niet af op onverhard maaiveld, maar via goten en regenpijpen op de sloot. Op een deel van het terrein (nertsenverblijf) zijn asbestplaten aangebracht ter versteviging van de bodem. Onder een deel van de betonverharding en klinkers is in 2010 en later gecertificeerd puin / repac aangebracht. Er is geen informatie bekend van eerder op de locatie uitgevoerde bodemonderzoeken. Een groot deel van de locatie is verhard met beton. De bovengrondse dieseltank staat in een loods met een klinkerbestrating. Een deel van een pad bij het nertsenverblijf is over een lengte van circa 40 meter begrensd door ingegraven asbestplaten, bedoeld als grondkering. Bij de terreininspectie is aandacht besteed aan het voorkomen van verdachte punten, zoals brandplaatsen, terreinophogingen of verzakkingen, aanwezigheid van puin op de bodem en de aanwezigheid van asbestverdachte bouw- en/of verhardingsmaterialen. Behoudens voornoemde aspecten zijn deze niet waargenomen. Ook is gelet op de aanwezigheid van invasieve exoten zoals de ‘Japanse Duizendknoop’. Deze zijn op de onderzoekslocatie niet waargenomen. BAG-viewer: De woning dateert uit 1985, de loods waarin de dieseltank staat dateert uit 2011. Van de nertsenverblijven zijn geen bouwjaren bekend.
Topotijdreis: Tot 1987 was de locatie in gebruik als akkerland, weiland en een stukje bos. Daarna is de bebouwing van de nertsenverblijven, de loods en de woning zichtbaar. Op kaarten vanaf 2002 zijn de nertsenverblijven niet meer aangegeven. Voor zover te herleiden zijn er geen kassen, boomgaarden of sloten aanwezig geweest op de onderzoekslocatie. Explosieven: Volgens de bommenkaart van Beobom zijn aan de Oude Zutphenseweg direct ten noorden van de locatie ruimingen uitgevoerd. Grondwaterbeschermingsgebied: De locatie is niet gelegen in een grondwaterbeschermingsgebied (website provincie Gelderland).
Provincie Gelderland (omgevingsrapportage)
Op de locatie is een ondergrondse HBO-tank geregistreerd. Verder wordt melding gemaakt van een verkennend bodemonderzoek door De Klinker uit 1998 en een verkennend bodemonderzoek door MOS uit 2008. Nadere informatie is niet bekend.
Omgevingsdienst Veluwe IJssel
Bodeminformatie onderzoekslocatie: Op de locatie is in 1998 een ondergrondse HBO-tank onder KIWA-certificaat gesaneerd middels verwijderen. Bij de sanering is rond de tank geen verontreiniging aangetroffen. Door De Klinker is in 1998 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. Bij dit onderzoek zijn in de boven- en ondergrond licht verhoogde gehalten aangetoond. In het grondwater was sprake van sterke verontreinigingen met cadmium, nikkel en zink. Door MOS grondmechanica is in 2008 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd waarbij in de bovengrond een lichte verontreiniging met zink is aangetoond. De ondergrond en het grondwater waren schoon. Bodeminformatie omgeving: Aan de Pongeweg 4, 5, 6 en 7 zijn slootdempingen geregistreerd. Meer informatie is niet bekend.
Bodemloket.nl
Geen aanvullende informatie
Bodemkwaliteitskaart
De ontgravingsklasse van de bovengrond en ondergrond is “Landbouw/natuur”.
Geohydrologie (DinoLoket en Grondwaterkaarten TNO)
Het maaiveld ligt op circa 11,5 m +NAP. In de regio ontbreekt een deklaag. Vanaf het maaiveld komt dekzand de formatie van Boxtel voor (dikte ca. 3 meter). Hieronder bevindt zich een zandpakket van de Formatie van Kreftenheye tot een diepte van circa 75 meter. De grondwaterstromingsrichting is westelijk gericht.
In bijlage 1 zijn de foto’s, gemaakt tijdens de terreininspectie, en de situatietekening(en) bijgevoegd. In bijlage 5 zijn relevante gegevens van het vooronderzoek opgenomen.
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
pag. 3 van 11
2.3
Hypothese
Ten behoeve van het opstellen van de onderzoekshypothese(s) dienen de volgende onderzoeksvragen te worden beantwoord: Wat is de afbakening van de onderzoekslocatie? De begrenzing van de onderzoekslocatie is weergegeven op de situatietekening in bijlage 1. Is sprake van bodemvreemde lagen en waar bevinden deze zich? Er is op grond van het vooronderzoek geen aanleiding om te verwachten dat sprake is van bodemvreemde lagen. Is de bodem asbestverdacht? Vanwege de aanwezigheid van asbestplaten die als grondkering zijn gebruikt is de bodem ter plaatse verdacht voor asbest. Het aangebrachte puin/repac dateert van 2010 en kan derhalve als gecertificeerd beschouwd worden en is derhalve niet asbestverdacht. Welke kwaliteitsklasse is toegekend aan de bodem in de bodemkwaliteitskaart en welke lagen zijn daarbij te onderscheiden? De ontgravingsklasse van de bovengrond en de ondergrond is “Landbouw/natuur”. Is er sprake van beïnvloeding vanuit de omgeving van de bodemkwaliteit of de kwaliteit van het grondwater? Er wordt niet verwacht dat eventuele activiteiten op de omliggende percelen de bodemkwaliteit op het onderzoeksterrein negatief hebben beïnvloed. Is de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem afdoende bekend of is bodemonderzoek noodzakelijk? Er zijn eerder onderzoeken op delen van de locatie uitgevoerd, maar gezien de ouderdom hiervan is actualisatie nodig.
Wordt op de locatie of een deel daarvan (een geval van ernstige) bodemverontreiniging vermoed? Op grond van de resultaten van de eerdere onderzoeken wordt rekening gehouden met lichte verontreinigingen in de grond en fluctuerende concentraties aan zware metalen in het grondwater. Is er sprake van potentiële bronnen van bodemverontreiniging, waar liggen ze en wat zijn verdachte parameters? De volgende potentiële bronnen van bodemverontreiniging zijn geïdentificeerd; de ligging hiervan is weergegeven op de situatietekening in bijlage 1.2: bovengrondse dieselolietank, verdachte parameters: minerale olie en vluchtige aromaten asbestplaten als grondkering, verdachte parameter: asbest
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
pag. 4 van 11
Welke hypothese en strategie zijn van toepassing bij de uitvoering van bodemonderzoek? Voor de bovengrondse tank geldt dat sprake is van een plaatselijke bodembelasting en dat deze verdacht is voor de aanwezigheid van een duidelijke verontreinigingskern. De onderzoeksstrategie voor een ‘verdachte locatie met een plaatselijke bodembelasting met een duidelijke verontreinigingskern’ (VEP, NEN 5740) is van toepassing. Voor het onderzoek van de bodem op asbest bij de grondkering van asbestplaten is de NEN 5707 van toepassing en geldt de strategie voor een verdachte locatie met een plaatselijke bodembelasting met een duidelijke verontreinigingskern. Voor wat betreft de algemene bodemkwaliteit wordt er, gezien het gebruik en de resultaten van de eerder uitgevoerde onderzoeken, rekening gehouden met een diffuse bodembelasting en is de onderzoeksstrategie voor een ‘diffuus belaste niet-lijnvormige locatie met een heterogeen verdeelde verontreiniging op schaal van monsterneming’ (VED-HE-NL, NEN 5740)) van toepassing.
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
pag. 5 van 11
3. ONDERZOEKSSTRATEGIE
3.1
Onderzoeksstrategie verkennend bodemonderzoek NEN 5740
Op basis van de in het vorige hoofdstuk geformuleerde hypotheses en onderzoeksstrategieën is de minimaal benodigde onderzoeksinspanning bepaald. In onderstaande tabel is aangegeven welke werkzaamheden en analyses volgens de NEN 5740 worden verricht. Conform het beleid van de gemeente wordt tevens arseen meegenomen in de analysepakketten. Tabel 2 Veldwerkzaamheden en analyses Locatie
Strategie
Veldwerk
Analyses
boringen
peilbuizen
bg/vd
og
gw
Bovengrondse dieseltank, opp. <10 m2
VEP
-
1x*
1x MO
-
1x NENW+As*
Alg. bodemkwaliteit, opp. ca. 32.200 m2
VED-HE-NL
37x 0,5 m-vd 8x 2,0 m-mv
3x*
8x NENG+As
4x NENG+As
3x NENW+As*
Verklaring tabel: m-mv: meter-maaiveld As : MO : NENG :
NENW :
3.2
bg: bovengrond
vd: verdachte laag
og: ondergrond
gw: grondwater
arseen minerale olie en organische stof standaard pakket grond (droge stofgehalte, organisch stof- en lutumgehalte, 9 zware metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink), polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK 10 VROM), polychloorbifenylen (PCB), minerale olie) standaard pakket grondwater (9 zware metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink), vluchtige aromatische koolwaterstoffen (benzeen, tolueen, ethylbenzeen, xylenen, naftaleen en styreen), vluchtige gehalogeneerde koolwaterstoffen (VOCl, 11 stuks), minerale olie)
Onderzoeksstrategie verkennend asbestonderzoek NEN 5707
Op basis van de in het vorige hoofdstuk geformuleerde hypothese en onderzoeksstrategie is de minimaal benodigde onderzoeksinspanning voor het verkennend asbestonderzoek bepaald. De volgende werkzaamheden worden (na een maaiveldinspectie en in combinatie met het verkennend bodemonderzoek) uitgevoerd: Tabel 3 Veldwerkzaamheden en analyses Locatie, opp.
ca. <100 m2
Strategie
VEP
Verklaring tabel: m-mv: meter-maaiveld
Veldwerk
Analyses
inspectiegaten 30x30 cm
waarvan doorgeboord
vd
4x$ (tot max. 0,5 m-mv)
-
1x asbest (<20 mm)
vd: verdachte laag
$: 2 gaten aan elke zijde
De opgegraven en opgeboorde grond wordt gezeefd en visueel geïnspecteerd op asbestverdachte materialen (AVM). Vooralsnog wordt er vanuit gegaan dat geen asbestverdachte materialen in de bodem worden aangetroffen (grove fractie >20 mm). Indien hier wel sprake van is, dienen die eveneens te worden geanalyseerd.
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
pag. 6 van 11
4. UITVOERING EN RESULTATEN VERKENNEND ONDERZOEK NEN 5740
4.1
Uitvoering veldwerk
De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd conform BRL SIKB 2000 en de daarbij horende protocollen 2001 en 2002. De veldwerkzaamheden in het kader van protocol 2001 en 2002 zijn uitbesteed aan Bodem Expert te Huissen en Soil Select uit Den Haag. De uitvoerend veldmedewerkers van Bodem Expert dhr. C. Beunk en dhr. J.L. Brouwer zijn in dit kader geregistreerd bij Rijkswaterstaat Leefomgeving onder certificaatnr. K97733/03. De uitvoerend veldmedewerker van Soil Select dhr. V. Vernout is in dit kader geregistreerd bij Rijkswaterstaat Leefomgeving onder certificaatnr. K85363/05. Op 9 en 10 augustus 2022 zijn in totaal 49 boringen (boringen 101 t/m 110 en 112 t/m 150) geplaatst, in diepte variërend van 0,8 – 3,5 m-mv. De boringen 101 (bij de dieseltank), 104, 128 en 144 zijn afgewerkt met een peilbuis ten behoeve van het grondwateronderzoek. De situering van de boringen en de peilbuizen en enkele overzichtsfoto’s zijn weergegeven in bijlage 1.2 en 1.3. Het omhoog gebrachte bodemmateriaal is ter plaatse zintuiglijk beoordeeld, de vrijgekomen grond is geclassificeerd en bodemvreemde elementen en waarneembare afwijkingen (zoals kleur, geur, bijmengingen, verontreinigingen) zijn beschreven in boorprofielen, welke in bijlage 2 zijn bijgevoegd. Bij iedere boring zijn monsters genomen van de te onderscheiden bodemlagen. De bodem op de locatie bestaat onder de verharding geheel uit zand.
Bij boring 109 zijn van 0,2 tot 0,7 m-mv bijmengingen met sporen plastic aangetroffen en bij boring 139 was van 0,5 tot 0,6 m-mv sprake van sporen baksteen. Voor het overige zijn geen zintuiglijke afwijkingen waargenomen, die kunnen duiden op de aanwezigheid van bodemverontreiniging. Het grondwater bevond zich tijdens het veldwerk op een diepte van 2,0 m-mv. Het grondwater uit de geplaatste peilbuizen is op 19 augustus 2022 door dhr. J.L. Brouwer van Bodem Expert zorgvuldig afgepompt en bemonsterd. De resultaten van de veldmetingen en eventuele bijzonderheden zijn weergegeven in onderstaande tabel. Tabel 4 Resultaten veldmetingen en waarnemingen tijdens monstername grondwater Peilbuis
Filterstelling (m-mv)
Grondwaterstand (m-mv)
101
2,50 - 3,50
2,12
104
2,50 - 3,50
2,30
128
2,00 - 3,00
2,03
144
1,50 - 2,50
1,43
EGV (µS/cm)
Troebelheid (NTU)*
Bijzonderheden
%
%
100
-
5,9
720
134
-
5,3
360
22
-
5,5
1860
70
-
pH
Verklaring tabel: pH: zuurgraad EGV: elektrisch geleidend vermogen *: Bij een NTU >10 dient het grondwater als troebel te worden beschouwd %: Abusievelijk zijn deze waarden niet genoteerd
Tijdens de uitvoering van de veldwerkzaamheden zijn geen kritieke afwijkingen van de proceseisen opgetreden.
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
pag. 7 van 11
4.2
Uitvoering chemisch-analytisch onderzoek
In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de geanalyseerde grond- en grondwatermonsters en de uitgevoerde analyses. De analyseresultaten zijn getoetst aan het vigerende bodembeleid en zijn eveneens weergegeven in de tabel. Daarbij zijn alleen de parameters vermeld die verhoogd zijn ten opzichte van de achtergrond- c.q. streefwaarde(n). De analysecertificaten zijn bijgevoegd in bijlage 3. In bijlage 4 is het wettelijk toetsingskader beschreven en is de uitgebreide toetsing van de analyseresultaten bijgevoegd. Tabel 5 Overzicht grond- en grondwatermonsters en analyseresultaten Grond
Boring met traject (m-mv)
Analyse
Toelichting
> AW
>T
>I
101-2
101 (0,50 - 1,00)
MO
Zandige bovengrond, bij dieseltank
-
-
-
MM01
102 (0,00 - 0,50) 103 (0,05 - 0,20) 104 (0,00 - 0,50) 105 (0,00 - 0,50) 106 (0,00 - 0,50) 108 (0,00 - 0,50)
NENG
Zandige bovengrond
-
-
-
MM02
107 (0,00 - 0,50) 110 (0,05 - 0,20) 112 (0,13 - 0,50) 113 (0,11 - 0,50) 114 (0,05 - 0,20)
NENG
Zandige bovengrond
-
-
-
MM03
115 (0,00 - 0,50) 116 (0,00 - 0,50) 117 (0,00 - 0,50) 118 (0,00 - 0,50) 119 (0,00 - 0,50) 120 (0,00 - 0,50)
NENG
Zandige bovengrond
-
-
-
MM04
121 (0,00 - 0,50) 122 (0,00 - 0,50) 123 (0,00 - 0,50) 124 (0,00 - 0,50) 125 (0,00 - 0,50) 126 (0,00 - 0,50)
NENG
Zandige bovengrond
-
-
-
MM05
127 (0,20 - 0,50) 128 (0,11 - 0,50) 129 (0,00 - 0,40) 130 (0,00 - 0,20) 131 (0,00 - 0,20) 132 (0,00 - 0,20)
NENG
Zandige bovengrond
-
-
-
MM06
133 (0,00 - 0,50) 134 (0,00 - 0,50) 135 (0,00 - 0,50) 136 (0,00 - 0,50) 137 (0,00 - 0,50) 138 (0,00 - 0,50)
NENG
Zandige bovengrond
-
-
-
MM07
141 (0,00 - 0,50) 142 (0,00 - 0,20) 143 (0,00 - 0,50) 145 (0,00 - 0,20)
NENG
Zandige bovengrond
-
-
-
MM08
140 (0,50 - 0,90) 144 (0,50 - 1,00) 146 (0,50 - 0,90) 148 (0,70 - 1,20) 149 (0,70 - 1,20)
NENG
Zandige bovengrond, onder repac
-
-
-
MM09
101 (1,00 - 1,50) 101 (1,50 - 1,70) 104 (1,00 - 1,50) 104 (1,50 - 1,70) 106 (1,00 - 1,50)
NENG
Zandige ondergrond
-
-
-
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
pag. 8 van 11
Vervolg tabel 5
Overzicht grond- en grondwatermonsters en analyseresultaten
Grond
Boring met traject (m-mv)
Analyse
Toelichting
> AW
>T
>I
MM10
102 (1,00 - 1,50) 118 (1,00 - 1,50) 124 (1,00 - 1,50) 126 (1,00 - 1,50)
NENG
Zandige ondergrond
-
-
-
MM11
128 (1,20 - 1,70) 133 (1,50 - 2,00) 144 (1,20 - 1,70) 145 (1,20 - 1,70)
NENG
Zandige ondergrond
-
-
-
MM12
139 (1,00 - 1,50) 139 (1,50 - 2,00)
NENG
Zandige ondergrond
-
-
-
Grondwater
Filterstelling (m-mv)
Analyse
Toelichting
-
-
-
-
-
101-1-1
2,50 - 3,50
NENW
-
Barium (0,4) Naftaleen (-)
104-1-1
2,50 - 3,50
NENW
-
Naftaleen (-)
Arseen (0,52)
-
-
-
Nikkel (0,77)
-
128-1-1
2,00 - 3,00
NENW
-
Minerale olie (0,13) Nikkel (0,32) Naftaleen (-)
144-1-1
1,50 - 2,50
NENW
-
Zink (0,21) Naftaleen (-)
Verklaring tabel: MO : minerale olie en organische stof NENG : 9 zware metalen, PAK, PCB, minerale olie, droge stofgehalte, organisch stof- en lutumgehalte NENW : 9 zware metalen, vluchtige aromatische en gehalogeneerde koolwaterstoffen, minerale olie > AW : overschrijding achtergrondwaarde(n) >S : overschrijding streefwaarde(n) >T : overschrijding voormalige tussenwaarde(n) >I : overschrijding interventiewaarde(n) : geen overschrijding (getal) : verontreinigingsfactor t.o.v. de interventiewaarde (interventiewaarde is factor 1) (-) : verontreinigingsfactor is kleiner dan 0,01
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
pag. 9 van 11
5. UITVOERING EN RESULTATEN ASBESTONDERZOEK NEN 5707
De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd conform BRL SIKB 2000 en de daarbij horende protocollen 2001 en 2018. De uitvoerend veldmedewerker van Bodem Expert dhr. C. Beunk is in dit kader geregistreerd bij Rijkswaterstaat Leefomgeving onder certificaatnr. K97733/03. Bij de maaiveldinspectie is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Voor het asbestonderzoek zijn, op 10 augustus 2022, in de grond naast de ingegraven asbestplaten, 4 inspectiegaten gegraven, gecodeerd G01 t/m G04. De inspectiegaten hebben een oppervlakte van 0,3 m x 0,3 m en een diepte van 0,5 m-mv. De situering van de inspectiegaten is weergegeven op de tekening in bijlage 1.2. In bijlage 1.3 zijn enkele foto’s opgenomen. Van de gegraven inspectiegaten zijn profielbeschrijvingen gemaakt, welke in bijlage 2 zijn bijgevoegd. De opgegraven grond is gezeefd. In het opgegraven en opgeboorde bodemmateriaal is visueel geen asbestverdacht materiaal in de fractie >20 mm aangetroffen. Op basis van de zintuiglijke waarnemingen, de diepte waarop het bodemvreemde materiaal is aangetroffen en gezien het doel van het onderzoek is van de opgegraven grond 1 mengmonster samengesteld ter analyse op asbest (monster AMM01). In het mengmonster is geen asbest aangetoond. Omdat ook in de grove fractie (>20 mm) geen asbest is aangetoond, is een verdere berekening van het asbestgehalte in de grond niet van toepassing.
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
pag. 10 van 11
6. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
In opdracht van Bouwman Vastgoed Consultancy heeft Inventerra in augustus 2022 een verkennend bodemonderzoek conform de NEN 5740 en een verkennend asbestonderzoek conform de NEN 5707 verricht op de locatie aan het Voorstondensestraat 7a te Hall. De locatie, met een oppervlakte van 32.200 m2 betreft een voormalige nertsenfarm. Aanleiding voor het verkennend bodemonderzoek is de (voorgenomen) wijziging van de bestemming in verband met de aanleg van een recreatiepark. Het doel is het vaststellen van de huidige bodemkwaliteit en of deze bodemkwaliteit geen belemmering vormt voor het geplande gebruik. Op basis van het uitgevoerde vooronderzoek is een hypothese opgesteld met betrekking tot een mogelijke verontreinigingssituatie in de bodem, namelijk verdacht voor olieproducten ter plaatse van de dieseltank en verdacht voor asbest ter plaatse van de ingegraven golfplaten. De bodem op het overige terrein werd beschouwd als verdacht voor een diffuse verontreiniging met diverse parameters. Op grond van de resultaten van de uitgevoerde onderzoeken wordt het volgende geconcludeerd: Bij het asbestonderzoek is zowel visueel als analytisch geen asbest aangetoond. De grond en het grondwater bij de dieseltank (peilbuis 101) is niet verontreinigd met olieproducten. In de bovengrond en ondergrond zijn geen verontreinigingen aangetoond.
In het grondwater uit peilbuis 101 zijn licht verhoogde concentraties barium en naftaleen gemeten. Het grondwater uit peilbuis 104 is licht verontreinigd met naftaleen en matig met arseen. In het grondwater uit peilbuis 128 zijn licht verhoogde concentraties minerale olie, nikkel en naftaleen aangetoond. Het grondwater uit peilbuis 144 is licht verontreinigd met zink en naftaleen en matig met nikkel. De hypothese ‘verdachte locatie’ voor asbest dient verworpen te worden, aangezien geen verontreinigingen et asbest zijn vastgesteld. Dit geldt ook voor de hypothese verdacht ter plaatse van de dieseltank, aangezien op deze locatie geen verontreinigingen met olieproducten zijn aangetoond. Op basis van het uitgevoerde bodemonderzoek is de hypothese ‘verdacht voor verontreiniging’ voor het overige terrein (strikt genomen) bevestigd, vanwege de aangetoonde licht tot matig verhoogde concentraties in het grondwater. Arseen kan vaker voorkomen in deze regio en is over het algemeen toe te schrijven aan een natuurlijke oorsprong. Ook verhoogde concentraties barium en zink zijn toe te schrijven aan van nature verhoogde achtergrondwaarden. De matig verhoogde concentratie nikkel kan mogelijk in verband staan met meststoffen.
Hiervan is bekend dat deze het bodemevenwicht kunnen beïnvloeden, met als gevolg daarvan dat met name aan de grond gebonden nikkel (en soms overige metalen) oplossen in het grondwater. Voor de overige lichte verontreinigingen is geen oorzaak aan te geven. De aangetoonde verhoogde concentraties zijn echter zodanig licht verhoogd dat aanvullend onderzoek (eventueel op basis van een aangepaste onderzoeksstrategie) of nadere maatregelen ons inziens niet noodzakelijk worden geacht. Vanuit milieuhygiënisch oogpunt is het terrein geschikt voor de huidige en de toekomstige bestemming. Dit onderzoek is onder Kwalibo (een onderdeel van het Besluit bodemkwaliteit) uitgevoerd. Het betreft echter géén partijkeuring. Bij afvoer van grond of verhardingsmaterialen van de locatie kan er sprake zijn van beperkingen in de hergebruiksmogelijkheden en/of van verwerkingskosten. Ook kan door derden, ongeacht de resultaten van dit bodemonderzoek, een keuring van de af te voeren partij verlangd worden en/of een onderzoek naar PFAS. Bij graafwerkzaamheden in de grond dient rekening gehouden te worden met eventueel te treffen veiligheidsmaatregelen conform de CROW-publicatie 400. Voor verdere informatie hierover kunt u zich tot Inventerra wenden.
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall 22-2186-R01AvH
pag. 11 van 11
BIJLAGEN
Bijlage 1 Bijlage 1.1 Bijlage 1.2 Bijlage 1.3
Weergave onderzoekslocatie Omgevingskaart en kadastrale gegevens Situatietekening(en) Foto’s
Bijlage 2
Boorprofielen
Bijlage 3
Analysecertificaten
Bijlage 4
Toetsingskader en toetsingswaarden
Bijlage 5
Resultaten vooronderzoek
Bijlage 6
Kwaliteitsaspecten van het onderzoek
Bijlage 1
Weergave onderzoekslocatie
Bijlage 1.1
Omgevingskaart en kadastrale gegevens
Omgevingskaart
Deze kaart is noordgericht. Hier bevindt zich de onderzoekslocatie.
Kadastrale kaart
Uw referentie: 22-2186 Hall
Deze kaart is noordgericht
12345 25
Schaal 1: 2000
Perceelnummer Huisnummer Vastgestelde kadastrale grens Voorlopige kadastrale grens Administratieve kadastrale grens
Kadastrale gemeente Sectie Perceel
Brummen M 365
Bebouwing Voor een eensluidend uittreksel, geleverd op 14 juli 2022 De bewaarder van het kadaster en de openbare registers
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
Bijlage 1.2
Situatietekening(en)
Slat weg
Ou
de Z
utp h
en s
ew e
g
M 9 16 7
Voorstondensestraat
106
8
116
118
103
102 gras
paardenbak
klinkers
115
105
7A
Vo
stelcon
M
ors
6 36
5
119
120
ses
tra
123
3
4
klinkers
bg. dieseltank
110
11
101
gras
paardenbak
1
M 365
klinkers
6
114
126
125
112
113
M 361 G01
beto
G03
143 vml. nertsenverblijf
12
132
141
stelcon
G02
G01
130
stelcon
asbestplaten staand in grond
127
stelcon 109
beton
n
at
107 122
121
124
de n
108
104
M 167
gras
ton
2
117
149
142 vml. nertsenverblijf 139 128
129
145
144
135
138
136
M 168
gras
silo
stelcon
10
9
131
146 vml. nertsenverblijf
148
133 137
Pongeweg
beton met puinfundering
LEGENDA geplaatste boring geplaatste peilbuis inspectiegat grens onderzoekslocatie contour bestaande bebouwing tracé kabels en leidingen perceelgrens 167 perceelnummer 1 fotostandpunt
150
140 134
0
147
gras
50m
TITEL
puin (vanaf 2010 en recenter) onder klinkers/beton
Positie boringen, peilbuizen en inspectiegaten PROJECT
Verkennend (asbest)bodemonderzoek Voorstondensestraat 7a te Hall PROJECTNR.
22-2186
DATUM
20-09-2022
SCHAAL
1:1000
FORMAAT
A3
BIJLAGE
1.2
Bijlage 1.3
Foto’s
Foto 1
Foto 2
Foto 3
Foto 4
Foto 5
Foto 6
Vervolg bijlage 1.3
Foto’s
Foto 7
Foto 8
Foto 9
Foto 10
Foto 11
Foto 12
Bijlage 2
Boorprofielen
Voor de mate van bijmenging met bijzondere bestanddelen worden de volgende gradaties en percentages gehanteerd: • Sporen <1% • Zwak <5% • Matig 5 – 15% • Sterk 15 – 50% • Uiterst 50 – 80% • Volledig >80%
Projectnummer: 22-2186 Projectnaam: Voorstondensestraat 7a
Boring:
101
Boring:
102
Datum plaatsing:
10-8-2022
Datum plaatsing:
9-8-2022
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
GWS (cm-mv):
200
0 -5
0
klinker
0
0
Zuigerboor handmatig, Klinker Volledig repac, neutraalbruin, Edelmanboor
1 -50
50 2
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen grind, laagjes roest, neutraalbruin, Edelmanboor
2 -100
100 Zand, matig grof, zwak siltig, zwak grindig, laagjes roest, licht cremebeige, Edelmanboor
3
-50
50
-100
100
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sporen wortels, sporen grind, neutraalbruin, Edelmanboor
1
Zand, matig grof, zwak siltig, laagjes roest, neutraal roestbeige, Edelmanboor
150
Zand, matig grof, zwak siltig, laagjes roest, sporen grind, neutraal roestbeige, Edelmanboor
3 -150
150
Zand, matig grof, zwak siltig, sporen grind, neutraalgrijs, Edelmanboor
4 -170
4
Zand, matig grof, matig siltig, neutraalgrijs, Edelmanboor 200
gras
5
-200
200
6 -250
250
Zand, matig grof, matig siltig, zwak grindig, neutraalgrijs, Zuigerboor handmatig
7 -300
300
Zand, matig grof, zwak siltig, zwak humeus, zwak grindig, laagjes veen, neutraalgrijs, Zuigerboor handmatig
8 -350
350
Boring:
103
Boring:
104
Datum plaatsing:
9-8-2022
Datum plaatsing:
9-8-2022
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
0 -5
0 1
50
0
0
Edelmanboor, Klinker -20
2
Zand, matig grof, zwak siltig, sporen grind, licht beigecreme, Edelmanboor Zand, matig grof, zwak siltig, laagjes leem, laagjes roest, sporen grind, neutraal bruinroest, Edelmanboor
3 100
gras
-100
gras Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sporen wortels, sporen grind, neutraalbruin, Edelmanboor
1 50 2 -70
3 -100
100
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen grind, neutraal bruinbeige, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, matig grindig, neutraal beigebruin, Edelmanboor
4 150 5 -170
200
Zand, matig grof, zwak siltig, zwak grindig, sporen roest, licht beigecreme, Edelmanboor
6
7 -250
250
Zand, matig grof, matig siltig, sporen grind, neutraalgrijs, Edelmanboor
8 -300
300
Zand, matig grof, matig siltig, sporen grind, neutraalgrijs, Zuigerboor handmatig
9 350
-350
Projectnummer: 22-2186 Projectnaam: Voorstondensestraat 7a
Boring:
105
Boring:
106
Datum plaatsing:
9-8-2022
Datum plaatsing:
9-8-2022
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
0
0
gras
1 -50
50
-50
50
-100
100
gras Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sporen wortels, sporen grind, neutraalbruin, Edelmanboor
1
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, laagjes roest, licht cremebeige, Edelmanboor
2
0
0
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sporen wortels, sporen grind, neutraalbruin, Edelmanboor
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, laagjes roest, licht cremebeige, Edelmanboor
2 -100
100
Zand, matig grof, zwak siltig, matig grindig, laagjes roest, neutraal beigebruin, Edelmanboor
3 -150
150
Zand, matig grof, zwak siltig, neutraal beigebruin, Edelmanboor 4 -200
200
Boring:
107
Boring:
108
Datum plaatsing:
9-8-2022
Datum plaatsing:
9-8-2022
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
0
0
-50
50
-100
-50
50
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, laagjes roest, neutraal beigebruin, Edelmanboor
2 100
gras Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak grindig, sporen wortels, neutraalbruin, Edelmanboor
1
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, neutraal beigebruin, Edelmanboor
2
0
0
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sporen wortels, neutraalbruin, Edelmanboor
1
100
gras
-100
Projectnummer: 22-2186 Projectnaam: Voorstondensestraat 7a
Boring:
109
Boring:
110
Datum plaatsing:
10-8-2022
Datum plaatsing:
9-8-2022
Boormeester:
Vincent Vernout
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
Opmerking:
Gestaakt 0
0
-12 -20
1
50
2 -70
stelcon
-20
2 -50
50
-100
100
Boring:
112
Boring:
113
Datum plaatsing:
10-8-2022
Datum plaatsing:
10-8-2022
Boormeester:
Vincent Vernout
Boormeester:
Vincent Vernout
0
beton
-13
Betonboor
0
Zand, matig fijn, matig siltig, zwak humeus, donkerbruin, Edelmanboor
1 50
Zand, matig grof, zwak siltig, sporen grind, licht beigecreme, Edelmanboor Sporen grind, volledig repac, neutraal beigebruin, Edelmanboor
3
0
gras Edelmanboor, Klinker
1
Zand, matig fijn, matig siltig, neutraalbruin, Betonboor Matig grindhoudend, sporen plastic, volledig repac, donker grijsbruin, Edelmanboor
0 -5
0
Betonboor
Zand, matig grof, zwak siltig, laagjes leem, laagjes roest, sporen grind, neutraal bruinroest, Edelmanboor
0
beton
-11
Asfaltboor Zand, matig fijn, matig siltig, neutraalbruin, Edelmanboor
1 50 2
2 100
-80
-100
100
3 4
-90 -100
Zand, matig fijn, sterk siltig, zwak humeus, Edelmanboor Zand, matig fijn, matig siltig, sporen roest, neutraalgrijs, Edelmanboor
Projectnummer: 22-2186 Projectnaam: Voorstondensestraat 7a
Boring:
114
Boring:
115
Datum plaatsing:
9-8-2022
Datum plaatsing:
9-8-2022
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
0 -5
0
gras
0
0
Edelmanboor, Klinker
1
-20
2 -50
50
Zand, matig grof, zwak siltig, sporen grind, licht beigecreme, Edelmanboor Sporen grind, volledig repac, licht beigecreme, Edelmanboor
3 -100
100
Zand, matig grof, zwak siltig, laagjes leem, laagjes roest, sporen grind, neutraal bruinroest, Edelmanboor
Zand, matig grof, zwak siltig, zwak grindig, sporen textiel, licht beigecreme, Edelmanboor
1 -50
50
Zand, matig grof, zwak siltig, sporen grind, sporen roest, Edelmanboor 2 -100
100
Boring:
116
Boring:
117
Datum plaatsing:
9-8-2022
Datum plaatsing:
9-8-2022
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
0
0
gras
-50
50
0
0
Zand, matig grof, zwak siltig, zwak grindig, sporen textiel, licht beigecreme, Edelmanboor
1
1 -50
50
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, neutraalbruin, Edelmanboor
2
2 -100
gras Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sporen wortels, sporen grind, neutraalbruin, Edelmanboor
Zand, matig grof, zwak siltig, sporen grind, sporen roest, Edelmanboor
100
gras
100
-100
Projectnummer: 22-2186 Projectnaam: Voorstondensestraat 7a
Boring:
118
Boring:
119
Datum plaatsing:
9-8-2022
Datum plaatsing:
9-8-2022
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
Boormeester:
Jean Louis Brouwer
0
0
gras
1 -50
50
-50
50
-100
100
gras Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sporen wortels, neutraalbruin, Edelmanboor
1
Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen grind, laagjes roest, neutraalbruin, Edelmanboor
2
0
0
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sporen wortels, sporen grind, neutraalbruin, Edelmanboor