(111) Raadsvoorstel Versnelling woningbouw Routekaart

RaadsVoorstel Ons kenmerk

:

Programma(s)

:

Onderwerp

:

Z059874/D405217 Fysieke leefomgeving Versnelling woningbouw Routekaart

AAN DE GEMEENTERAAD

Brummen, 16 mei 2023

1. Instemmen met de voorgestelde ingezette lijn om te komen tot versnelling in de woningbouwproductie, opgenomen in de vastgestelde ‘Versnelling woningbouw: Routekaart’ met als belangrijkste acties: - Versnellen en stroomlijnen - Inzetten sturingsinstrumenten - Toepassen nieuw toetsingskader woningbouw - Zoeken naar nieuwe locaties - Monitoren en bijsturen 2. Voor 2023 een incidenteel bedrag van €114.600 (via bestemmingsvoorstellen Jaarstukken 2022) en een incidenteel bedrag, via de 1e bestuursrapportage van €49.412 beschikbaar te stellen. 3. Vanaf 2024 een structureel bedrag van €114.600 en een incidenteel bedrag van €12.912 beschikbaar te stellen. 4. Uiterlijk in het voorjaar van 2024 het vastgestelde beleid “Duurzaam wonen” als addendum toe te voegen aan de Routekaart wonen.

Inleiding Met de Woonagenda heeft de gemeenteraad de kaders gesteld voor het volkshuisvestelijke beleid en vervolgens is het college van B&W opgeroepen om tot uitvoering binnen die kaders te komen. Het college van B&W heeft aangekondigd een uitvoeringsprogramma (de Routekaart Wonen) op te stellen en heeft deze op 4 april 2023 vastgesteld. Het onderwerp Wonen is één van de focusgebieden in de programmabegroting en om die reden wordt de Routekaart Wonen ook ter kennisneming aan de gemeenteraad voorgelegd (waarmee het college van B&W in feite verantwoording aflegt over de wijze waarop men uitvoering wil gaan geven aan de Woonagenda). In het voorbereidingstraject van de Routekaart Wonen is intensief gesproken met stakeholders, maar ook is de gemeenteraad op enkele momenten meegenomen in de totstandkoming: op 3 februari 2022 is door adviesbureau Companen een presentatie gegeven over het proces en de inhoud, maar ook over de rollen van de gemeenteraad en het college van B&W. Op 3 november 2022 is als onderdeel van de toelichting op de Prestatieafspraken ook het afrondende proces van de Routekaart Wonen kort uitgelegd, met name ook dat (nieuwe) kaders voor Duurzaam Wonen via een afzonderlijk proces worden opgesteld. Het voorbereidingstraject heeft nu geresulteerd in de vaststelling van de Routekaart Wonen.

Voor onderdelen die leiden tot een budgetbesluit of bijstelling of wijziging van beleidskaders zullen afzonderlijke voorstellen aan de gemeenteraad worden gedaan. Een voorbeeld is het vaststellen van een verordening. Beoogd effect De Routekaart Woningbouw is een actiegericht sturingsdocument dat een grote bijdrage levert aan het realiseren van de woningbouwambitie, het toevoegen van 1250 woningen tot 2030. In de routekaart zijn hiervoor 5 gerichte acties opgenomen en bevat ook instrumenten om maximaal te kunnen sturen op het volkshuisvestingsprogramma.

Adviseur: M. Peters

Blz. 1 van 4

Argumenten 1.1 Het voorliggend document is een integraal document om optimaal te kunnen sturen op de woningbouwopgave Door een helder toetsingskader met indieningsvereisten, soepele interne processen, heldere wederkerige afspraken met ontwikkelende partijen en een strategie voor de middellange en lange termijn, wordt gezorgd voor voldoende beschikbare en betaalbare woningen, ook voor de lange termijn. Om boven op dit proces te zitten, tussentijds actief te monitoren en eventueel bij te sturen hebben wij besloten een regisseur woningbouw aan te stellen. Deze persoon is het centrale aanspreekpunt, coördineert en jaagt de woningbouwopgave aan. De regisseur woningbouw brengt de ambities van Brummen onder de aandacht bij initiatiefnemers, onderhoud de contacten, stemt intern af, optimaliseert plannen, beoordeelt de inzet van instrumentarium evalueert en informeert het college en u over de voortgang. 1.2 Het concept van de routekaart bevat een heldere boodschap en focus Een belangrijk doel van de routekaart is om de gemeente Brummen op de juiste manier te positioneren waarin het verhaal (en visie) van de gemeente over de woonopgave centraal staat. Waar zit de kracht van Brummen en hoe gaat Brummen deze de komende jaren benutten. Daarnaast moet heel duidelijk zijn voor wie wordt gebouwd (doelgroepen), waar wordt gebouwd (locaties / randvoorwaarden) en hoe daar op gestuurd wordt.

Binnen de routekaart zijn deze brede opgaven van het wonen gebundeld (kwantiteit op aantallen) en op de kwaliteit (via ons woningbouwprogramma afgerond 30% sociale huurwoningen - afgerond 35% betaalbaar en afgerond 35% overige koopwoningen). De Routekaart zorgt voor duidelijkheid binnen de organisatie en naar partners op de woningmarkt. Intern gaat het onder andere om duidelijkheid over verantwoordelijkheden, processtappen en prioritering. Extern gaat het om duidelijkheid over kansen en opgaven. 1.3 de routekaart kan inspelen op nieuw beleid en meebewegen met marktontwikkelingen De routekaart is zo vormgeven dat maximaal meebewogen kan worden met veranderingen in de woningmarkt of wetgeving. De woningmarkt is een krachtenveld van deelmarkten: woonruimtemarkt (vraag en aanbod), de financierings- en beleggingsmarkt en grondmarkt. In een groeiende economie zal bijvoorbeeld de vraag toenemen, is er consumentenvertrouwen en wordt er door bedrijven geïnvesteerd. Negatieve invloeden op de markt zijn: inflatie, verminderde koopkracht, stijgende hypotheekrente en op dit moment de hoge energiekosten. Om tussentijds in te kunnen spelen op veranderingen is gekozen om het toetsingskader als bijlage op te nemen bij de routekaart. In het toetsingskader zijn de woningmarktsegmenten opgenomen in combinatie met de randvoorwaarden die nodig zijn om een haalbaar plan in te dienen.

Hierdoor kan de bijlage aangepast worden als ontwikkelingen hier om vragen en blijft de routekaart als kader overeind. 1.4 de routekaart bevat voldoende effectieve instrumenten om grip te krijgen op de woningbouwopgave voor de juiste doelgroepen Door de wooncrisis is er een grote noodzaak om snel, vooral betaalbare woningen te realiseren. Sturen op betaalbare woningen vindt haar basis in duidelijk vastgelegd beleid. Dit beleid is vormgegeven in bijlage 1 van de routekaart, namelijk het Toetsingskader woningbouw. Woningbouwinitiatieven zullen moeten voldoen aan de uitgangspunten opgenomen in dit kader. Effectieve instrumenten kunnen ingezet worden om meer grip te krijgen op de woningbouwopgave. Deze instrumenten sturen vooral op het realiseren en beschikbaar houden van de juiste woningen voor de juiste doelgroepen, maar zorgen niet direct voor de belangrijkste actie, namelijk versnelling. Naast het feit dat instrumenten niet direct tot versnelling leiden, zullen instrumenten uitgewerkt, uitgevoerd, gecontroleerd en soms gehandhaafd moeten worden. Dit maakt dat er goed afgewogen moet worden of het doel niet op een andere manier bereikt kan worden zodat er niet onnodig geld en capaciteit hoeft te worden ingezet.

Bij de totstandkoming van de routekaart heeft een organisatie brede afweging plaatsgevonden, is er extern advies ingewonnen en zodoende heeft een goede afweging plaatsgevonden om afgewogen keuzes te maken over het wel of niet inzetten van de mogelijke instrumenten. De instrumenten die ingezet gaan worden (of al ingezet worden, maar in veranderende vorm) zijn opgenomen in de routekaart. Met deze instrumenten wordt verwacht goed te kunnen sturen op de betaalbaarheid en beschikbaarheid inclusief een instandhoudingstermijn. Deze instrumenten gaan we monitoren. Indien blijkt dat onze beleidsdoelen onvoldoende behaald worden kan een nieuwe afweging plaatsvinden en gekozen worden voor aanvullende instrumenten. Bij deze zorgvuldige afweging is ook uw motie van 16 december 2021 betrokken waar de wens is uitgesproken om een huisvestingsverordening op te stellen om, indien dit verankerd is in de wet, 30% van de nieuwbouwwoningen tot €355.000 toe te wijzen aan eigen inwoners. Na een zorgvul-

Z059874/D405217

Blz. 2 van 4

dige studie is besloten voorlopig geen huisvestingsverordening in te zetten als instrumentarium (zie voor een uitgebreide motivatie bijlage D404546). 1.5. het concept van de routekaart gaat uit van een pro-actieve en creatieve houding Een actieve manier van sturen vraagt een houding van de gemeente (zowel ambtenaren als bestuur) waarbij proactief wordt gezocht naar kansen en deze ook worden benut. Dit vraagt om een creatieve mindset waarbij niet alleen wordt gekeken naar bestaande kaders of producten. In de routekaart wordt hier invulling aan gegeven door het aanstellen van een regisseur woningbouw. De regisseur zal naast het aanjagen van woningbouwinitiatieven ook de verantwoordelijkheid krijgen van het onderhouden van contacten met initiatiefnemers, de monitoring en de verantwoording naar het college en u. 2.1 omdat geen rekening is gehouden met de kosten die voortvloeien uit de routekaart voor 2023 Voor het jaar 2023 is er een incidenteel bedrag van € 114.600 (onderdeel van de knelpuntennotitie) en een incidenteel bedrag van € 49.412 nodig om onder andere de werving van de regisseur woningbouw te kunnen starten en bedrag om uitvoering te geven aan onder andere inrichting webpagina en inzet van instrumenten. De benodigde bedragen zullen worden meegenomen in het bestemmingsvoorstel bij de Jaarstukken 2022 en de 1e bestuursrapportage 2023.

3.1 omdat geen rekening is gehouden met de kosten die voortvloeien uit de routekaart voor 2024 en volgende jaren Voor het jaar 2024 is er een structureel budget nodig van €114.600 (regisseur woningbouw en inzet instrumenten en een incidenteel bedrag van €12.912 (inzet verhuiscoach). De benodigde bedragen zullen worden meegenomen in de Meerjarenbegroting 2024-2027. 4 Duurzaam bouwen wordt later als addendum toegevoegd aan de Routekaart In de landelijke maatlat klimaatadaptief bouwen worden doelen en prestatie-eisen opgenomen die lokaal nader gespecificeerd moeten/mogen worden. Brummen is gestart om hier afspraken voor te maken. Belangrijk onderdeel hierbij is onze stakeholders hier goed bij te betrekken, zodat de afspraken breed gedragen worden. Zodra de set met afspraken gereed is, zal deze aan u worden aangeboden ter vaststelling en als addendum (bijlage 3) worden toegevoegd aan de Routekaart.

Kanttekeningen n.v.t. Burgerparticipatie Het proces om tot de Routekaart te komen is gestart met het in beeld brengen van de nul situatie (bestaand beleid) en zijn er bijeenkomsten geweest, zowel intern als een stakeholdersoverleg om de bevindingen 'van buiten' zo goed mogelijk op te halen. Op deze wijze zijn de knelpunten in het huidige plantoetsingsproces goed in kaart gebracht. Het concept van de Routekaart is besproken met Veluwonen en voorgelegd aan medewerkers van de provincie. Advies adviesorganen n.v.t. Communicatie De Routekaart Wonen is een belangrijk sturingsinstrument voor gemeente, maar ook voor inwoners, initiatiefnemers en anderen. Het is daarom belangrijk om de werking van de Routekaart Wonen goed uit te leggen en deze ook breed te communiceren. Daarvoor zetten we alle gebruikelijke gemeentelijke communicatiekanalen in, waaronder het actief informeren van direct betrokkenen zoals Veluwonen, MAR, projectontwikkelaars, en andere partners. In GemeenteThuis plaatsen we een extra themapagina over de Routekaart Wonen en op onze website richten we een speciale pagina in voor woningbouwinitiatieven (inclusief een intakeformulier). Via persbericht en persmeeting wordt de media geïnformeerd. Ook is er aandacht voor interne communicatie. Financiële toelichting In de begroting is geen rekening gehouden met de extra kosten die voortvloeien uit de Routekaart.

Vanaf het tweede halfjaar 2023 is er een structureel bedrag nodig van € 57.300 en een incidenteel be-

Z059874/D405217

Blz. 3 van 4

drag nodig van € 49.412. (Van dit incidentele bedrag is € 12.912 voor de verhuiscoach. Hierover is al eerder een besluit genomen.) Deze benodigde bedragen zullen meegenomen moeten worden in de 1e bestuursrapportage 2023. Structureel is er vanaf het jaar 2024 een bedrag nodig van € 114.600. Daarnaast is in 2024 nog een incidenteel bedrag nodig van € 12.912. Deze benodigde bedragen zullen opgenomen worden in de Meerjarenbegroting 2024-2027. Juridische grondslag Artikel 160 Gemeentewet Inkoop en aanbesteding n.v.t. Uitvoering Na instemming met de Routekaart woningbouw zal de webpagina ingericht worden, het intake formulier beschikbaar komen en starten we met de uitvoering van de acties opgenomen in de Routekaart woningbouw. Stukken behorende bij besluitvorming: 1. Concept raadsbesluit – D405388 2. Routekaart – D403584

Burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

Z059874/D405217

A.J. van Hedel burgemeester

Blz. 4 van 4