(091) Raadsvoorstel Vaststellen uitgangspunten concept Energiestrategie Gemeente Brummen (D439315)

RaadsVoorstel Ons kenmerk

:

Programma(s)

:

Onderwerp

:

Z089095/D439315 Duurzaamheid Vaststellen uitgangspunten concept Energiestrategie Gemeente Brummen

AAN DE GEMEENTERAAD

Brummen, 15 oktober 2024

Wij stellen voor te besluiten om:

1. Geen aanwijzingen te geven voor de ter inzage legging van de concept Energiestrategie Gemeente Brummen (D439242) voor zes weken. 2. In 2050 uit te gaan van klimaatneutraal als hoofddoelstelling. 3. In Brummen geen rol te zien voor (kleinere) kerncentrales. 4. Uit te gaan van scenario 2 (de uitstoot van de papierindustrie niet mee te nemen). 5. De uitstoot broeikasgassen in 2030 met 55% en in 2040 met 90% te verminderen. 6. Op de langere termijn (na 2030) geen maatregelen uit te sluiten om klimaatneutraal te worden. 7. Op de korte termijn (2030) in te zetten op maatregelen die onafhankelijk zijn van een (slim) energiesysteem en die bijdragen aan klimaatneutraal.

Inleiding Doelstelling Rijk In 2030 moet Nederland 55% minder broeikasgassen uitstoten vergeleken met 1990. Het streven is zelfs 60%. In 2050 wil Nederland klimaatneutraal zijn. Dat betekent dat de uitstoot van broeikasgas in 2050 netto nul is. Deze doelstellingen zijn uitgewerkt in het klimaatakkoord. De VNG sloot zich namens de Nederlandse gemeenten aan bij het klimaatakkoord. Er zijn vijf sectortafels opgericht om de doelstellingen van het klimaatakkoord te realiseren. In het Klimaatakkoord staan afspraken met deze vijf sectoren. Het gaat om de sectoren gebouwde omgeving, landbouw en landgebruik, elektriciteit, industrie en mobiliteit. De afspraken aan de sectortafels gaan over maatregelen die deze sectoren de komende 10 jaar en in de jaren daarna gaan nemen om de klimaatdoelen te halen. Doelstelling RES Stedendriehoek In de RES is de doelstelling 55% minder uitstoot van broeikasgassen concreet gemaakt in het bod van 1,07 TWh hernieuwbare bronnen in 2030. Bestaande uit 0,11 TWh wind, 0,51 TWh zon op dak en 0,45 TWh zon op land. Doelstelling gemeente Brummen De gemeente Brummen had eerder als doelstelling energieneutraal in 2030. De afgelopen periode zette Brummen al stappen in die richting. Opdracht energiestrategie Aan een adviesbureau is de opdracht gegeven om met ons een energiestrategie op te stellen; een strategie tot 2050 met een uitvoeringsprogramma.

Het doel is om begrijpelijk te maken hoe het mogelijk wordt dat Brummen in 2050 klimaatneutraal is. Wij stelden u met een raadsinformatiebrief (D425895) op de hoogte van de opzet van het onderzoek. Ook was er op 23 mei 2024 een informeel gesprek met uw raad over de uitgangspunten van de conceptstrategie. Concept energiestrategie De concept Energiestrategie in Brummen is onderligger van dit advies. De energiestrategie gaat over de thema’s mobiliteit, gebouwde omgeving en duurzame opwek. Dit sluit aan bij de nationale klimaattafels.

Adviseur: P. Severens

Blz. 1 van 4

Het energieverbruik van de papierindustrie is ruim 70% van het totaal in onze gemeente. De papierindustrie is aangesloten bij de sectortafel industrie. De belangrijkste taak van de industrietafel is om de CO2-uitstoot van de industrie met 14,3 megaton te verminderen tegen 2030. Dit wordt bereikt door samen te werken met verschillende belanghebbenden, waaronder bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties. De papierindustrie is niet alleen belangrijk voor werkgelegenheid en de lokale economie, maar biedt op termijn mogelijk kansen in de warmtetransitie en in de ontwikkeling van slimme energiesystemen. In de concept energiestrategie gaan we uit van twee scenario’s: − −

Scenario 1, waarbij onze gemeente streeft naar klimaatneutraal in 2050 en hierbij de uitstoot (70%) van de papierindustrie betrekt. Scenario 2, hierbij richt onze gemeente zich op het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen zonder die van de papierindustrie er bij te betrekken (overige 30%).

Vervolgproces Met mogelijk aanwijzingen vanuit de raad bij de concept energiestrategie, leggen we deze 6 weken ter inzage. Doel is om reacties en inzichten op te halen en deze waar dat kan te verwerken in de definitieve energiestrategie. Het college van burgemeester en wethouders stelt die uiteindelijk vast. Daarna beschrijven we een uitvoeringsprogramma. Het college van burgemeester en wethouders stelt dit uitvoeringsprogramma vast. Het uitvoeringsprogramma wordt ook ter kennisname aan uw raad aangeboden. Andere opties voor inspraak Naast de terinzagelegging zijn er alternatieve mogelijkheden voor het betrekken van inwoners en belanghebbenden bij het vaststellen van de energiestrategie. Denk hierbij aan het organiseren van informatieavonden of andere interactieve sessies. We hebben echter bewust gekozen om deze opties niet te benutten. Dit vanwege de complexiteit en abstractie van het onderwerp, dat vaak lastig te vertalen is naar laagdrempelige bijeenkomsten. Bovendien blijkt uit eerdere ervaringen dat de opkomst bij dergelijke bijeenkomsten doorgaans beperkt is, terwijl de formele terinzagelegging een breed toegankelijk en juridisch vastgelegd inspraakproces biedt. Beoogd effect Inzichtelijk maken of Brummen in 2050 klimaatneutraal kan zijn. En inzicht geven in de consequenties en route om daar te komen tot 2030, 2040 en 2050.

Argumenten 1.1 De gemeenteraad kan het college aanwijzingen meegeven om tot een definitieve energiestrategie te komen De aanwijzingen vanuit de raad vormen samen met de ontvangen reacties bij de terinzagelegging de input die het college gebruikt om de energiestrategie af te ronden tot een definitief document. 2.1 De huidige doelstelling van energieneutraal in 2030 is niet realiseerbaar. Uit monitoring van het energiebeleid blijkt dat energieneutraal in 2030 niet haalbaar is voor onze gemeente. De vraag die wij nu kunnen stellen is; welke doelen kan onze gemeente wel in 2030 halen? Maar ook de vraag of onze gemeente in 2050 wel klimaatneutraal kan zijn. En welke middelen nodig zijn om deze doelstelling te halen. 3.1 Er is nog veel onduidelijkheid over SMR’s (small modular reactor, kleine kerncentrale). In de westerse wereld zijn nog geen SMR’s gebouwd. Het is onzeker wanneer en tegen welke kosten SMR’s zouden kunnen worden gebouwd in Nederland. Naast de bouw en vergunningverlening spelen er meer aspecten een rol bij de daadwerkelijke realisatie van een SMR. Enkele aspecten zijn locatieonderzoek, financiering, koeling, veiligheid, aan- en afvoer van splijtstof, bereikbaarheid hulpdiensten e.d. 4.1 De gemeente Brummen heeft per sector een andere rol. De gemeenten heeft alleen een faciliterende rol ten aanzien van de papierindustrie.

De papierindustrie valt onder de cluster 6 aanpak. Hier zijn op rijksniveau afspraken gemaakt met betrekking tot het bereiken van de klimaatdoelstellingen. Daarnaast is de provincie Gelderland bevoegd gezag voor activiteiten met dit type milieueffecten.

Z089095/D439315

Blz. 2 van 4

5.1 Met deze beleidsstrategie sluiten we aan bij Europese en landelijke klimaatdoelstellingen. De Europese Commissie (EC) heeft een nieuwe reductiedoelstelling voor netto broeikasgasemissies voorgesteld. Een reductie van 90% in 2040 ten opzichte van 1990, voortbouwend op de reductie van 55% die zij hoopt te bereiken in 2030. 6.1 Als we maatregelen uitsluiten dan kunnen we de ambitie op de langere termijn niet waarmaken. Klimaatneutraal in 2050 vraagt een grote inspanning van de gemeente Brummen. Alle oplossingen kunnen nodig zijn om in 2050 klimaatneutraal te zijn. 7.1 Gezien de huidige netcongestie ontstaat pas na 2030 een energiesysteem met voldoende ruimte voor alle wensen en maatregelen wat betreft elektrificatie. De strategie tot 2030 is om maatregelen toe te passen binnen de bestaande infrastructuur die CO2 besparen. Dus vooral te sturen op het verminderen c.q. verduurzamen van het energieverbruik waar onze gemeente wel invloed op heeft. Kanttekeningen 1.1 Deze energiestrategie Gemeente Brummen is opgesteld met de kennis van nu. De energietransitie is een speelveld dat altijd in beweging is. Er doen zich nieuwe ontwikkelingen voor. Dit kan betekenen dat sommige inzichten in deze energiestrategie over een aantal jaren ingehaald zijn door de realiteit. Dat kan tot gevolg hebben dat de strategie moet worden aangepast.

Het voorstel is om de actualiteit van deze strategie eens in de vijf jaar te beoordelen. Burgerparticipatie De concept Energiestrategie ligt 6 weken ter inzage. Iedereen kan zijn of haar mening bekend maken over deze energiestrategie. Hierbij is sprake van de consultatieve stijl van de participatieladder. Advies adviesorganen Niet van toepassing Communicatie De terinzagelegging wordt via de gebruikelijke kanalen (website, nieuwsbrief, GemeenteThuis en sociale media) bekend gemaakt. De inwoners die gebruik maken van de terinzagelegging worden op de hoogte gesteld van de reactie van de gemeente op hun zienswijze. Financiële toelichting De energiestrategie heeft geen directe financiële consequenties. Deze komen vooral naar voren in het nog uit te werken uitvoeringsprogramma. De financiële gevolgen van het uitvoeringsprogramma zullen worden afgewogen en meegenomen in begrotingsvoorstellen. Juridische grondslag Artikel 160 gemeentewet de inspraakverordening gemeente Brummen 2006 Inkoop en aanbesteding Niet van toepassing Uitvoering • • • • • • •

Zes weken ter inzage leggen conceptstrategie Verwerken inspraak Definitief vaststellen Energiestrategie door college van burgemeester en wethouders Ter kennisname raad Opstellen uitvoeringsprogramma Vaststellen uitvoeringsprogramma door college van burgemeester en wethouders Uitvoeringsprogramma ter kennisname aan de raad

Z089095/D439315

Blz. 3 van 4

Stukken behorende bij besluitvorming: 1. 2.

Concept raadsbesluit (D439326) Energiestrategie Gemeente Brummen (D439242)

Burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

Z089095/D439315

G.J.M. van Rumund burgemeester (wnd.)

Blz. 4 van 4