(063) Concept programmabegroting 2026 GGD NOG
Tekst van het document
66
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur
Uitwerking raadsadviescommissie De raad heeft eerder gewezen op het belang van het instellen van een raadsadviescommissie. De GGD heeft aangegeven hier positief tegenover te staan en mee te werken aan de instelling van een raadsadviescommissie. De raad heeft inmiddels van de VNOG een voorstel voor het instellen van een raadsadviescommissie ontvangen. De raad roept u op om op korte termijn met een vergelijkbaar voorstel voor GGD NOG te komen.
De gemeente Berkelland verzoekt geen gemeentelijke adviescommissie in te stellen. Nu niet alle 22 gemeenten instemmen, maar er verder wel een breed gedragen wens is voor het instellen van een raadsadviescommissie, gaan wij - in navolging van de VNOG - bezien welke mogelijkheden er zijn een informele adviescommissie in het leven te roepen.
Eerder contact opnemen bij te verwachten meerkosten In de Uitgangspuntennota worden meerdere zaken aangehaald waardoor meerkosten verwacht worden of al zijn gemaakt (bijvoorbeeld over huisvesting jeugdgezondheid en de kleinschalige locaties voor het nieuwe prikmoment voor 5-jarigen). De raad verzoekt de GGD om eerder contact op te nemen als een soortgelijk probleem zich voordoet, zodat gezamenlijk naar oplossingen gezocht kan worden.
Voortgang acties uit zienswijzen De raad geeft in overweging om de voortgang van de acties naar aanleiding van de ingediende zienswijzen voor de raden inzichtelijk te maken. Bijvoorbeeld door een actielijst hiervoor op te stellen, deze te voorzien van een deadline, de voortgang actief te monitoren en deze te delen met de raden.
Tot slot De raad onderkent en onderschrijft dat de huidige situatie wat betreft verschillende landelijke ontwikkelingen veel onzekerheid met zich
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
Wanneer duidelijk is dat er in afwijking van de begroting meerkosten voor alle gemeenten aankomen, maken we dat via de bestuursrapportage inzichtelijk en, waar eerder nodig, via de lijn van het algemeen bestuur kenbaar. In het geval deze meerkosten betrekking hebben op een specifieke gemeente (bijvoorbeeld bij kosten voor huisvesting van de Jeugdgezondheidszorg in die gemeente), nemen wij zo snel mogelijk rechtstreeks contact op met de betreffende gemeente. Wij onderschrijven het belang om dit tijdig te doen. De meeste zienswijzen hebben betrekking op onderwerpen die aan de orde komen in de Programmabegroting. Twee keer per jaar rapporteren wij aan het algemeen bestuur via een bestuursrapportage over de voortgang van de onderwerpen in de Programmabegroting. Een separate actielijst is naar ons oordeel daarom niet nodig. Voor wat betreft het project voor de ontwikkeling van kengetallen en indicatoren betrekken wij gemeenten nadrukkelijk bij de voortgang; gemeenten zijn uitgenodigd deel te nemen aan een ambtelijke klankbordgroep. Zoals aangegeven vinden ook wij het belangrijk de gemeenten tijdig te informeren over relevante ontwikkelingen.
67
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur
meebrengt. De raad dankt de GGD voor de inzet en roept de GGD op de raad te informeren zodra er meer duidelijkheid is. Epe
Raadsbesluit d.d. 20-3-2025: De raad beschouwt de genoemde ontwikkelingen in de Uitgangspuntennota voornamelijk als voorzetting van de al bekende afspraken. GGD NOG ligt daarmee voor zover bij ons bekend op koers. Daarnaast wil de raad de GGD het volgende meegeven: Programmabegroting / Ravijnjaar 2026 gemeenten De raad verzoekt de GGD mee te denken over de financiële opgave die vanwege het Ravijnjaar 2026 op gemeenten afkomt. De GGD kan hierbij helpen door kritisch naar het eigen takenpakket in het kader van bezuinigingsmogelijkheden te kijken. De raad roept de GGD op inzichtelijk te maken welke keuzes t.a.v. de begroting hierin mogelijk zijn. Indicatoren Bestuursagenda De raad verzoekt de GGD om in de programmabegroting 2026 indicatoren op te nemen voor minimaal de vier gezondheidsdoelen van de Bestuursagenda. Een nulmeting en concrete doelstellingen bij deze indicatoren zijn wenselijk, zodat in zowel de jaarstukken van de GGD als in de evaluatie van de Bestuursagenda een goede monitoring kan plaatsvinden.
Evaluatie GGD NOG Robuust De raad onderschrijft het belang van de evaluatie van GGD NOG Robuust en het betrekken van de gemeenten hierin. Hij verzoekt de GGD om in de jaarstukken van 2024 te verwerken of de inzet al dan niet
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
De GGD werkt momenteel bezuinigingsscenario’s uit, waarover het algemeen bestuur in november 2025 een besluit kan nemen. Daarbij worden mogelijk keuzes aangegeven, zoals taken of taakonderdelen nietuitvoeren of de kwaliteit van de taakuitvoering verlagen, en wordt inzicht gegeven in de effecten ervan en een duiding gegeven van die effecten.
In de concept-Programmabegroting nemen wij enkele beleidsindicatoren met doelstellingen op die aansluiten bij de Bestuursagenda. Tegelijkertijd starten wij een project met twee trajecten om te komen tot meer gezamenlijk inzicht. Het eerste traject start met het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen van kengetallen per productgroep. Het tweede traject omvat het gezamenlijk ontwikkelen van outcomeindicatoren. In april 2025 rapporteren wij aan het algemeen bestuur over de resultaten die bereikt zijn in het kader van GGD NOG Robuust. Deze rapportage is pas gereed na het opmaken van de jaarstukken, zodat wij deze daarin niet kunnen meenemen.
68
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur
heeft geleid tot de gewenste veranderingen op geformuleerde zwakke punten. Ermelo
Raadsbesluit d.d. 12-2-2025: De raad bedankt de GGD voor de toezegging een bijdrage te leveren aan het ravijnjaar 2026.
---
De gemeenteraad van Ermelo heeft in aanvulling op de zienswijze van 25 juni 2024 op de concept-programmabegroting 2025 de specifieke wens, dat bij elk tekort dekkingsscenario’s worden voorgelegd aan het algemeen bestuur om goed afgewogen keuzes te maken. Het gaat hen daarbij ook om tekorten van structurele aard door een hogere indexatie volgens de vastgestelde indexatiesystematiek van de GGD ten opzichte van de compensatie die gemeenten van het rijk ontvangen.
Op grond van de Financiële Verordening GGD NOG informeren wij het algemeen bestuur wanneer het saldo van de baten en de lasten van een programma afwijkt van de geautoriseerde begroting en leggen wij het algemeen bestuur eventuele wijzigingsvoorstellen voor. De door de GGD gehanteerde indexeringssystematiek, zoals door het algemeen bestuur vastgesteld in november 2019, gaat uit van de kosten, gebaseerd op de CPB-indexcijfers; de systematiek van de gemeenten is gebaseerd op inkomsten. Wij hebben het algemeen bestuur toegezegd dat wij, in het geval van een substantieel afwijkende indexering, scenario’s met mogelijke bezuinigingsmaatregelen aan het algemeen bestuur voorleggen.
Voor het overige verwijst de raad naar de zienswijze die hij op de concept-programmabegroting 2025 heeft ingediend waarin aanscherping heeft plaatsgevonden op een aantal concrete punten. De raad verwacht dat deze punten verwerkt zijn in de conceptprogrammabegroting 2026. Mocht deze verwachting onjuist zijn, dan verzoekt de raad de GGD het algemeen bestuur hier vooraf over in te lichten.
De gemeente Berkelland verzoekt geen gemeentelijke adviescommissie in te stellen. Nu niet alle 22 gemeenten instemmen, maar er verder wel een breed gedragen wens is voor het instellen van een raadsadviescommissie, gaan wij - in navolging van de VNOG - bezien welke mogelijkheden er zijn een informele adviescommissie in het leven te roepen.
Wij zijn een project gestart met twee trajecten om te komen tot meer gezamenlijk inzicht. Het eerste traject betreft het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen van kengetallen per productgroep, zoals benoemd in de Producten- en dienstencatalogus. Het tweede traject gaat over het gezamenlijk ontwikkelen van outcome-indicatoren die kunnen helpen bij beleidskeuzes.
(NB Die zienswijze uit 2024 heeft betrekking op: Het actief instellen van een raadsadviescommissie; De behoefte aan de inrichting van een PDCA-cyclus met de juiste data, inzichten en smart KPI’s, alsmede duidelijkheid over de wettelijke taken van de GGD op het gebied van advisering publieke gezondheid, versterking van de kennis- en adviesfunctie
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
69
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
-
Reactie dagelijks bestuur
van de GGD vanuit het GALA-akkoord en de rol van de GGD binnen de regionale preventie-infrastructuur; en Scenario’s voor besparingsmogelijkheden en een herijking van de methodiek risico- en weerstandscapaciteit uit 2019. )
Samenwerking met gemeenten is hierbij een vereiste. Op het vernieuwde Kompas Volksgezondheid van de GGD is een grote hoeveelheid gezondheidsinformatie opgenomen. Graag verwijzen wij ook daarnaar.
De reguliere taken van de GGD (gezondheidsonderzoek, gezondheidsbevordering etc.) dragen bij aan het bevorderen van de gezondheid van de inwoners; en daarmee ook aan de primaire doelstellingen van IZA en GALA. Onze producten- en dienstencatalogus geeft inzicht in de taken die wij vanuit de inwonerbijdrage uitvoeren. Wij zijn een project gestart, waarin wij beogen aan de hand van het ontwikkelen van kengetallen en indicatoren de relatie tussen de doelstellingen van de akkoorden en onze inzet meer zichtbaar te maken. Aanvullende opdrachten in het kader van IZA en GALA worden niet via de inwonerbijdrage gefinancierd; deze worden merendeels bekostigd uit de IZA-SPUK-regeling en GALA-SPUK-regeling. Voorbeelden hiervan zijn de regionale coördinatie ketenaanpakken in de Achterhoek en Midden-IJssel/Oost-Veluwe, het monitoren van het Regioplan Apeldoorn/Zutphen en de regionale coördinatie van JOGG in de Achterhoek. Verantwoording van onze activiteiten gebeurt aan de hand van de gebruikelijke planning- en controlcyclus.
Momenteel werken wij verschillende bezuinigingsscenario’s uit. De planning is dat het algemeen bestuur hierover in november 2025 een besluit neemt. De resultaten hiervan worden verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2026. In november 2024 heeft het algemeen bestuur van de GGD het
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
70
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur risicomanagement en het weerstandsvermogen geactualiseerd.
Harderwijk
Raadsbesluit d.d. 16-1-2025: De raad besluit de volgende zienswijze in te dienen: a. In de programmabegroting 2026 inzichtelijk te maken welke gevolgen een korting op de beschikbare middelen heeft voor de dienstverlening aan onze gemeente en onze inwoners en zich in te zetten voor het aantrekken van meer externe (Europese) subsidies;
In 2025 werken wij verschillende bezuinigingsscenario’s uit. De planning is dat het algemeen bestuur hierover in november 2025 een besluit neemt. De resultaten hiervan worden verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2026. Daarbij worden mogelijk keuzes aangegeven, zoals taken of taakonderdelen niet-uitvoeren of de kwaliteit taakuitvoering verlagen en wordt inzicht gegeven in de effecten ervan en een duiding gegeven van de effecten. Het aantrekken van externe subsidies heeft onze aandacht. De mogelijkheden daartoe worden met name gemonitord via onze Academische Werkplaats AGORA. Deze mogelijkheden spelen met name rondom onderzoek en gezondheidsbevordering.
b. Opnieuw de indexeringssystematiek te beoordelen en daarbij rekening te houden met de financiële ontwikkelingen van de gemeente;
In het algemeen bestuur is toegezegd dat het dagelijks bestuur met vervolgvoorstellen komt over de mogelijkheid dat als de indexering van de GGD substantieel afwijkt van die van de gemeenten, scenario’s met mogelijke bezuinigingsmaatregelen aan het AB worden voorgelegd. In 2025 worden scenario’s voor mogelijke bezuinigingen voor 2026 onderzocht.
c. De P&C cyclus door te ontwikkelen en indicatoren op te nemen in de programmabegroting 2026 voor de bestuursagenda 2023-2027;
In de concept-Programmabegroting nemen wij enkele beleidsindicatoren op die aansluiten bij de Bestuursagenda 2023-2027. De GGD is gestart met een project met twee trajecten om te komen tot meer gezamenlijk inzicht. Het eerste traject start met het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen van kengetallen per productgroep. Het tweede traject omvat het gezamenlijk ontwikkelen van outcomeindicatoren die kunnen helpen bij beleidskeuzes.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
71
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur
d. Inzicht te geven in welke (reguliere) taken de GGD NOG heeft uitgevoerd voor het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) en/of het Integraal Zorgakkoord (IZA) via een jaaroverzicht 2025 en in de programmabegroting 2026.
De reguliere taken van de GGD (gezondheidsonderzoek, gezondheidsbevordering etc.) dragen bij aan het bevorderen van de gezondheid van de inwoners; en daarmee ook aan de primaire doelstellingen van IZA en GALA. Onze producten- en dienstencatalogus geeft inzicht in de taken die wij vanuit de inwonerbijdrage uitvoeren. Wij zijn een project gestart, waarin wij beogen aan de hand van het ontwikkelen van kengetallen en indicatoren de relatie tussen de doelstellingen van de akkoorden en onze inzet meer zichtbaar te maken. Aanvullende opdrachten in het kader van IZA en GALA worden niet via de inwonerbijdrage gefinancierd; deze worden merendeels bekostigd uit de IZA-SPUK-regeling en GALA-SPUK-regeling. Voorbeelden hiervan zijn de regionale coördinatie ketenaanpakken in de Achterhoek en MiddenIJssel/Oost-Veluwe, het monitoren van het Regioplan Apeldoorn/Zutphen en de regionale coördinatie van JOGG in de Achterhoek. Verantwoording van onze activiteiten gebeurt aan de hand van de gebruikelijke planning- en controlcyclus.
Hattem
Raadsbesluit d.d. 3-2-2025: Bezuinigingsmogelijkheden De gemeenteraad roept de GGD op met het oog op de financiële opgaven die op gemeenten afkomen inzichtelijk te maken welke mogelijkheden er zijn voor begrotings-ombuigingen. De raad ontvangt graag per begrotingsonderdeel een onderbouwing met een mogelijkheid tot bezuinigen (of niet) en de eventuele consequenties daarvan. Op die manier worden gemeenten in de mogelijkheid gesteld om -samen met de GGD NOG- een overwogen keuze te maken en waar mogelijk een taakstelling op te leggen.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
De GGD werkt verschillende bezuinigingsscenario’s uit. Hierover kan het algemeen bestuur in november 2025 een besluit nemen. Dit wordt verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2026. Daarbij worden mogelijk keuzes aangegeven, zoals taken of taakonderdelen niet-uitvoeren of de kwaliteit taakuitvoering verlagen en wordt inzicht gegeven in de effecten ervan en een duiding geven van de effecten.
72
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden Indicatoren In de zienswijzen op de programmabegroting van de GGD NOG 2025 heeft de meerderheid van de gemeenten aangegeven dat er behoefte is aan indicatoren om de inzet van de GGD inzichtelijk te kunnen maken en om de bestuursagenda te monitoren en evalueren. De raad verwacht dan ook dat de GGD in de programmabegroting 2026 voor de onderwerpen van de bestuursagenda indicatoren heeft opgenomen.
Reactie dagelijks bestuur
In de concept-Programmabegroting staan beleidsindicatoren die aansluiten bij de Bestuursagenda 2023-2027. Verder start de GGD een project met twee trajecten om te komen tot meer gezamenlijk inzicht. Het eerste traject betreft het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen van kengetallen per productgroep, zoals benoemd in de Producten- en dienstencatalogus. Het tweede traject omvat het gezamenlijk ontwikkelen van outcomeindicatoren die kunnen helpen bij beleidskeuzes. Verder wijzen wij op het vernieuwde Kompas Volksgezondheid van de GGD, waarin een grote hoeveelheid gezondheidsinformatie is opgenomen.
Heerde
Raadsbesluit d.d. 3-3-2025: Besparingsmogelijkheden De raad verzoekt de GGD mee te denken over de financiële opgave die in 2026 op gemeenten af komt door inzichtelijk te maken welke mogelijkheden er voor de GGD zijn voor begrotings-ombuigingen. Daarvoor ontvangt de raad graag per begrotingsonderdeel een onderbouwing met een mogelijkheid tot ombuigingen(of niet) en de eventuele consequenties daarvan. Op die manier worden gemeenten in de mogelijkheid gesteld om -samen met de GGD NOG- een overwogen keuze te maken. Indicatoren De raad verzoekt de GGD om in de programmabegroting 2026 indicatoren op te nemen voor minimaal de vier gezondheidsdoelen van de Bestuursagenda inclusief een nulmeting. Daarmee kan in de jaarstukken van de GGD NOG en in de evaluatie van de Bestuursagenda gemonitord worden op basis van indicatoren.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
Wij werken verschillende bezuinigingsscenario’s uit. Hierover kan het algemeen bestuur in november 2025 een besluit nemen. Dit wordt verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2026. Daarbij worden mogelijk keuzes aangegeven, zoals taken of taakonderdelen niet-uitvoeren of de kwaliteit taakuitvoering verlagen en wordt inzicht gegeven in de effecten ervan en een duiding geven van de effecten.
In de concept-Programmabegroting staan beleidsindicatoren die aansluiten bij de Bestuursagenda 2023-2027. Verder start de GGD een project om te komen tot meer gezamenlijk inzicht. Het eerste traject daarbinnen betreft het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen
73
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur van kengetallen per productgroep, zoals benoemd in de Producten- en dienstencatalogus. Het tweede traject betreft het gezamenlijk ontwikkelen van outcomeindicatoren die kunnen helpen bij beleidskeuzes.
Financiën nieuwkomers De raad ziet graag in de Programmabegroting 2026 weergegeven wat de preventieve zorg voor nieuwkomers financieel betekent voor de GGD, waarbij duidelijk wordt Wat onder de inwonerbijdrage valt en wat onder plusproducten valt.
Lochem
De inzet van de GGD voor nieuwkomers die reguliere inwoners van de gemeenten zijn(Jeugdgezondheidszorg, vaccinaties, voorlichtingen, tolkkosten), is verdisconteerd in de inwonerbijdrage. Daarvoor wordt uitgegaan van een x-aantal nieuwkomers. Bij een afwijking van het aantal van 20% doen wij een voorstel tot oplossing. De inzet van de GGD voor asielzoekers die in asielzoekerscentra verblijven, zijn plustaken en worden betaald door het COA.
Raadsbesluit d.d. 27-1-2025: Bezuinigingsmogelijkheden De gemeenteraad van Lochem verzoekt de GGD om mee te denken over de financiële opgave die door het Ravijnjaar 2026 op gemeenten af komen en kritisch te kijken naar haar eigen takenpakket in het kader van bezuinigingsmogelijkheden voor komende jaren. De gemeenteraad roept de GGD daartoe op inzichtelijk te maken welke mogelijkheden er zijn voor begrotings-ombuigingen. Daarvoor ontvangt de raad graag per begrotingsonderdeel een onderbouwing met een mogelijkheid tot bezuinigen (of niet) en de eventuele consequenties daarvan. Op die manier worden gemeenten in de mogelijkheid gesteld om -samen met de GGD- een overwogen keuze te maken. De raad verzoekt de GGD om deze onderbouwing met (on)mogelijkheden en eventuele consequenties uiterlijk 15 augustus 2025 kenbaar te maken.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
De GGD werkt verschillende bezuinigingsscenario’s uit. Daarbij worden mogelijk keuzes aangegeven, zoals taken of taakonderdelen nietuitvoeren of de kwaliteit taakuitvoering verlagen en wordt inzicht gegeven in de effecten ervan en een duiding gegeven van de effecten. Hierover kan het algemeen bestuur in november 2025 een besluit nemen. Dit wordt verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2026.
74
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Montferland
Raadsbesluit 27-2-2025:
Reactie dagelijks bestuur
De gemeenteraad van Montferland:
Verzoekt de GGD om in gesprek te gaan over het huidige takenpakket en op zoek te gaan naar besparingsmogelijkheden. Daarbij zijn er mogelijkheden voor het niet meer uitvoeren van niet-wettelijke taken.
De GGD werkt bezuinigingsscenario’s uit, waarover het algemeen bestuur in november 2025 een besluit kan nemen. Daarbij worden mogelijk keuzes aangegeven, zoals taken of taakonderdelen niet-uitvoeren of de kwaliteit taakuitvoering verlagen, en wordt inzicht gegeven in de effecten ervan en een duiding gegeven van de effecten.
Verzoekt de GGD bij een verwachte toename van kosten in gesprek te gaan met gemeenten over mogelijke oplossingen.
Wanneer duidelijk is dat er in afwijking van de begroting meerkosten voor alle gemeenten aankomen, maken we dat via de bestuursrapportage inzichtelijk en, waar eerder nodig, via de lijn van het algemeen bestuur kenbaar. In het geval deze meerkosten betrekking hebben op een specifieke gemeente (bijvoorbeeld bij kosten voor huisvesting van de Jeugdgezondheidszorg in die gemeente), nemen wij zo snel mogelijk rechtstreeks contact op met de betreffende gemeente. Wij onderschrijven het belang om dit tijdig te doen.
Herhaalt de eerder ingediende zienswijze op de indexeringssystematiek.
De door de GGD gehanteerde indexeringssystematiek, zoals door het algemeen bestuur vastgesteld in november 2019, gaat uit van de kosten, gebaseerd op de CPB-indexcijfers; de systematiek van de gemeenten is gebaseerd op inkomsten. Wij hebben het algemeen bestuur toegezegd dat wij, in het geval van een substantieel afwijkende indexering, scenario’s met mogelijke bezuinigingsmaatregelen aan het algemeen bestuur voorleggen.
Verzoekt de GGD eerst het gebruik van de huidige diensten en producten voor mentale gezondheid beter in kaart te brengen en deze vervolgens beter te laten aansluiten op de vraag van inwoners en maatschappelijke partners.
In de Producten- en Dienstencatalogus van de GGD, die te vinden is op de website van de GGD en gebaseerd is op de productgroepen van de GGD, vindt u een overzicht van onze producten en diensten; ook van die producten die een relatie hebben met mentale gezondheid bij de jeugd. Producten die specifiek op mentale gezondheid betrekking hebben zijn bijvoorbeeld de Workshop Veerkracht in klas 3 of 4 VO, themagerichte
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
75
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur trainingen en workshops binnen de Gezonde School en diverse leefstijlcampagnes, waaronder de Nederlandse week van de Mentale gezondheid, de Wereld Suïcide Preventie Week, de Week tegen Pesten en de Week tegen Eenzaamheid. Daarnaast ontwikkelen wij momenteel, samen met gemeenten en ketenpartners, aanvullende dienstverlening ter voorkoming van suïcide. Dit jaar gaan wij aan de slag met het ontwikkelen van kengetallen, waardoor zicht ontstaat op bijvoorbeeld het gebruik van en de klanttevredenheid over onze producten en diensten. Wij stimuleren hierin zoveel mogelijk het vraaggericht werken en sluiten daarbij aan bij de vraag van inwoners en maatschappelijke partners. Onder meer via onze Gezonde School-adviseurs gaan wij na of onze producten aansluiten bij de wensen en behoeften.
Onderschrijft nogmaals het belang van de ontwikkeling van de indicatoren en volgt de ontwikkeling daarvan nauwgezet.
In de concept-Programmabegroting staan beleidsindicatoren die aansluiten bij de Bestuursagenda 2023-2027. Verder start de GGD een project om te komen tot meer gezamenlijk inzicht. Het eerste traject daarbinnen betreft het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen van kengetallen per productgroep, zoals benoemd in de Producten- en dienstencatalogus. Het tweede traject betreft het gezamenlijk ontwikkelen van outcomeindicatoren die kunnen helpen bij beleidskeuzes.
Verzoekt de GGD om ook voor andere producten en diensten nadrukkelijk de samenwerking te zoeken met andere GGD regio’s.
De mogelijkheden voor verdere samenwerking met andere GGD’en hebben zeker onze aandacht. Dit gebeurt ook al rondom monitoring en datagericht werken. Op het verschillende terreinen binnen de bedrijfsvoering werken wij intensief samen met andere GGD’en in Het Servicecentrum. En op de taakgebieden binnen het programma Algemene Gezondheidszorg vindt overleg en samenwerking plaats met de GGD’en in Oost-Nederland, bijvoorbeeld op het terrein van de medische milieukunde, infectieziektebestrijding, forensische geneeskunde en seksuele gezondheid.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
76
Gemeente
Nunspeet
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur
De raad ziet het oordeel van het dagelijks bestuur over bovenstaande zienswijze graag tegemoet in voorbereiding op de concept Programmabegroting 2026.
Bij toezending van de concept-Programmabegroting 2026 aan de raden sturen wij ook ons oordeel over de zienswijzen mee.
Raadbesluit d.d. 20-2-2025: Doorontwikkeling P&C-cyclus De raad roept de GGD op meer prioriteit te geven aan het toevoegen van een set input- en output-indicatoren of kengetallen aan de Producten- en Dienstencatalogus en het selecteren van outcomeindicatoren voor de monitoring en uitvoering van de Bestuursagenda 2023-2027 en de speerpunten uit de Programmabegroting. De inrichting van een PDCA-cyclus met de juiste data, inzichten en smart KPIs als breed pakket is nodig om als raad de kaderstellende en controlerende rol op een goede wijze toe te kunnen passen.
In de concept-Programmabegroting staan beleidsindicatoren die aansluiten bij de Bestuursagenda 2023-2027. Verder start de GGD een project met twee trajecten om te komen tot meer gezamenlijk inzicht. Het eerste traject betreft het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen van kengetallen per productgroep, zoals benoemd in de Producten- en dienstencatalogus. Het tweede traject gaat over het gezamenlijk ontwikkelen van outcomeindicatoren die kunnen helpen bij beleidskeuzes. Verder wijzen wij op het vernieuwde Kompas Volksgezondheid van de GGD, waarin een grote hoeveelheid gezondheidsinformatie is opgenomen.
Evaluatie Bestuursagenda De raad vraagt zich af hoe de GGD Bestuursagenda op een zinvolle wijze kan evalueren als de speerpunten niet zijn geconcretiseerd en voorzien zijn van indicatoren. Dienstverlening bij GALA en IZA De raad heeft behoefte aan meer duidelijkheid over welke taken de GGD voor het GALA en IZA vanuit de inwonerbijdrage uitvoert en welke vanuit eventuele plustaken of extra opdrachten. De reactie van de GGD op een vorige zienswijze geeft nog niet het gewenste inzicht. Zo geeft de GGD bijvoorbeeld aan dat alle opdrachten in het kader van GALA en IZA in principe plustaken zijn. De raad zet daar vraagtekens bij. Ook bestaande taken van de GGD vallen onder de GALA en/of IZA plannen.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
In 2025 evalueren wij de Bestuursagenda 2023-2027. Het algemeen bestuur wordt betrokken bij deze evaluatie. Met hen bekijken wij hoe de speerpunten gewaardeerd kunnen worden. De reguliere taken van de GGD (gezondheidsonderzoek, gezondheidsbevordering etc.) dragen bij aan het bevorderen van de gezondheid van de inwoners; en daarmee ook aan de primaire doelstellingen van IZA en GALA. Onze producten- en dienstencatalogus geeft inzicht in de taken die wij vanuit de inwonerbijdrage uitvoeren. Wij zijn een project gestart, waarin wij beogen aan de hand van het
77
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur
De raad krijgt daarom ook graag inzicht in welke (reguliere) taken van de GGD bijdragen aan de GALA en lZA plannen. De raad ziet het resultaat graag terug in een jaaroverzicht voor 2025 en de Programmabegroting 2026.
ontwikkelen van kengetallen en indicatoren de relatie tussen de doelstellingen van de akkoorden en onze inzet meer zichtbaar te maken.
Eerder contact opnemen bij te verwachten meerkosten De raad verzoekt om eerder contact op te nemen als er zaken zijn waardoor meerkosten worden verwacht, zodat gezamenlijk naar oplossingen gezocht kan worden. Dit om te voorkomen dat de meerkosten boven het gereserveerde budget uitstijgen.
Oplossingsrichtingen voor het ravijnjaar 2026 Naast deze punten dankt de raad het bestuur voor de toezegging verschillende oplossingsrichtingen te onderzoeken voor het ravijnjaar 2026 en het actief meewerken aan de totstandkoming van een raadsadviescommissie. De raad verwacht dat deze punten verder verwerkt zijn in de conceptProgrammabegroting 2026. Mocht deze verwachting onjuist zijn, dan verzoekt de raad de GGD het algemeen bestuur hier vooraf over in te lichten.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
Aanvullende opdrachten in het kader van IZA en GALA worden niet via de inwonerbijdrage gefinancierd; deze worden merendeels bekostigd uit de IZA-SPUK-regeling en GALA-SPUK-regeling. Voorbeelden hiervan zijn de regionale coördinatie ketenaanpakken in de Achterhoek en MiddenIJssel/Oost-Veluwe, het monitoren van het Regioplan Apeldoorn/Zutphen en de regionale coördinatie van JOGG in de Achterhoek. Verantwoording van onze activiteiten gebeurt aan de hand van de gebruikelijke planning- en controlcyclus. Wanneer duidelijk is dat er in afwijking van de begroting meerkosten voor alle gemeenten aankomen, maken we dat via de bestuursrapportage inzichtelijk en, waar eerder nodig, via de lijn van het algemeen bestuur kenbaar. In het geval deze meerkosten betrekking hebben op een specifieke gemeente (bijvoorbeeld bij kosten voor huisvesting van de Jeugdgezondheidszorg in die gemeente), nemen wij zo snel mogelijk rechtstreeks contact op met de betreffende gemeente. Wij onderschrijven het belang om dit tijdig te doen. De GGD werkt verschillende bezuinigingsscenario’s uit, waarbij mogelijke keuzes worden aangegeven, zoals taken of taakonderdelen niet-uitvoeren of de kwaliteit taakuitvoering verlagen en wordt inzicht gegeven in de effecten ervan en een duiding gegeven van de effecten. Hierover kan het algemeen bestuur in november 2025 een besluit nemen.
Dit wordt verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2026. Wanneer de gemeenten instemmen met een raadsadviescommissie voor de GGD, werken wij hier proactief aan mee. Dit wordt verder niet expliciet uitgewerkt in de Programmabegroting.
78
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Oldebroek
Raadsbesluit d.d. 6-3-2025: Hoogte inwonersbijdrage De raad van Oldebroek heeft eerder al opgeroepen kansen te benutten om een bijdrage te leveren aan te maken keuzes en/of benodigde bezuinigingen. In reactie hierop heeft de GGD aangegeven dat het geven van korting op de beschikbare middelen gevolgen kan hebben voor de dienstverlening aan gemeenten en hun inwoners. De raad roept de GGD op aan te geven wat de gevolgen daarvan zijn voor de deelnemende gemeenten en daarvoor scenario’s uit te werken. In de Programmabegroting 2025 van de GGD NOG is de indexatie berekend op 7,48%. Volgens de Meicirculaire 2024 ontvangen gemeenten een indexatie 3,45% van het Gemeentefonds. Dat betekent dat de indexatie van de GGD NOG ruim 4% hoger is dan gemeenten vanuit de Rijksoverheid ontvangen. Gemeenten moeten dan aanvullende dekking zoeken uit andere middelen in de eigen begroting voor het in stand houden van dezelfde producten en diensten van de GGD. In de Uitgangspuntennota 2026 is de indexatie berekend op 4,57%. De GGD moet ook bij de huidige indexering van hen die nog steeds hoger is dan de indexering van het Gemeentefonds kritisch kijken naar haar eigen takenpakket en inzichtelijk te maken welke besparingsmogelijkheden er zijn, zowel bij de wettelijke en nietwettelijke taken.
Naast besparingsmogelijkheden verzoekt de raad om in te zetten op het aantrekken van meer externe (Europese) subsidies en fondsen. Dienstverlening bij GALA en IZA De raad heeft behoefte aan meer duidelijkheid over welke taken de GGD voor het GALA en IZA vanuit de inwonerbijdrage uitvoert en welke vanuit eventuele plustaken of extra opdrachten. De GGD geeft aan dat alle opdrachten in het kader van GALA en IZA in principe plustaken zijn. De raad zet daar vraagtekens bij. Ook bestaande taken van de GGD vallen onder de GALA- en/of IZA-plannen.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
Reactie dagelijks bestuur
De GGD werkt in 2025 verschillende bezuinigingsscenario’s uit. Hierover kan het algemeen bestuur in november 2025 een besluit nemen. Dit wordt verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2026. Daarbij worden mogelijk keuzes aangegeven, zoals taken of taakonderdelen niet-uitvoeren of de kwaliteit taakuitvoering verlagen en wordt inzicht gegeven in de effecten ervan en een duiding geven van de effecten. De door de GGD gehanteerde indexeringssystematiek, zoals door het algemeen bestuur vastgesteld in november 2019, gaat uit van de kosten, gebaseerd op de CPB-indexcijfers; de systematiek van de gemeenten is gebaseerd op inkomsten. Wij hebben het algemeen bestuur toegezegd dat wij, in het geval van een substantieel afwijkende indexering, scenario’s met mogelijke bezuinigingsmaatregelen aan het algemeen bestuur voorleggen. In 2025 worden scenario’s voor mogelijke bezuinigingen voor 2026 onderzocht. Het aantrekken van externe subsidies heeft onze aandacht. De mogelijkheden daartoe worden met name gemonitord via onze Academische Werkplaats AGORA. Deze mogelijkheden spelen met name rondom onderzoek en gezondheidsbevordering.
De reguliere taken van de GGD (gezondheidsonderzoek, gezondheidsbevordering etc.) dragen bij aan het bevorderen van de gezondheid van de inwoners; en daarmee ook aan de primaire doelstellingen van IZA en GALA. Onze producten- en dienstencatalogus geeft inzicht in de taken die wij vanuit de inwonerbijdrage uitvoeren. Wij zijn een project gestart, waarin wij beogen aan de hand van het 79
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur
De raad krijgt daarom ook graag inzicht in welke (reguliere) taken van de GGD bijdragen aan de GALA en IZA plannen. De raad ziet het resultaat graag terug in een jaaroverzicht voor 2025 en de Programmabegroting 2026.
ontwikkelen van kengetallen en indicatoren de relatie tussen de doelstellingen van de akkoorden en onze inzet meer zichtbaar te maken. Aanvullende opdrachten in het kader van IZA en GALA worden niet via de inwonerbijdrage gefinancierd; deze worden merendeels bekostigd uit de IZA-SPUK-regeling en GALA-SPUK-regeling. Voorbeelden hiervan zijn de regionale coördinatie ketenaanpakken in de Achterhoek en MiddenIJssel/Oost-Veluwe, het monitoren van het Regioplan Apeldoorn/Zutphen en de regionale coördinatie van JOGG in de Achterhoek. Verantwoording van onze activiteiten gebeurt aan de hand van de gebruikelijke planning- en controlcyclus.
Doorontwikkeling P&C cyclus De GGD zegt te werken aan de doorontwikkeling van de begin 2024 gepubliceerde Producten- en dienstencatalogus (PDC). De GGD meldt daarbij dat hij een set input- en output-indicatoren of kengetallen wil toevoegen. Vervolgens wil de GGD komen tot een selectie van outcome-indicatoren die wordt gebruikt voor de monitoring van de uitvoering van de Bestuursagenda 2023-2027 en speerpunten uit de programmabegroting. De raad wijst erop dat de bestuursagenda tot 2027 loopt en dat de raad ervan uitgegaan is dat een eerste set indicatoren in 2025 toegevoegd zou zijn. De raad verbaast zich over de trage voortgang en roepen de GGD op hier meer prioriteit aan te geven. De inrichting van een PDCA-cyclus met de juiste data, inzichten en smart KPI’s als breed pakket is nodig om als raad de kaderstellende en controlerende rol op een goede wijze toe te kunnen passen. Evaluatie Bestuursagenda De GGD geeft ook aan dat hij begin 2025 de bestuursagenda wil 20232027 evalueren. De raad vraagt zich af hoe de GGD de bestuursagenda op een zinvolle wijze kan evalueren als de speerpunten niet zijn geconcretiseerd en voorzien zijn van indicatoren.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
In de concept-Programmabegroting nemen wij enkele beleidsindicatoren op die aansluiten bij de Bestuursagenda 2023-2027. Tegelijkertijd start de GGD een project met twee trajecten om te komen tot meer gezamenlijk inzicht. Het eerste traject start met het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen van kengetallen per productgroep, zoals benoemd in de Producten- en dienstencatalogus. Het tweede traject omvat het gezamenlijk ontwikkelen van outcomeindicatoren die kunnen helpen bij beleidskeuzes. Wij hechten hierbij zeer aan een nauwe samenwerking met gemeenten en zien dan ook graag dat zij een bijdrage leveren aan deze trajecten. Overigens zijn in het vernieuwde Kompas Volksgezondheid van de GGD ook al tal van gegevens opgenomen. Graag verwijzen wij ook daarnaar.
In 2025 evalueren wij de Bestuursagenda 2023-2027. Het algemeen bestuur wordt betrokken bij deze evaluatie. Met hen bekijken wij hoe de speerpunten gewaardeerd kunnen worden.
80
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden Uitwerking raadsadviescommissie De raad ziet het belang van het instellen van een raadsadviescommissie. Hij verzoekt de GGD deze zo spoedig mogelijk in te stellen. Ook vraagt de raad om de raden te betrekken bij het opstellen van de Programmabegroting 2026 en daarbij de ingediende zienswijzen mee te nemen. Opstellen actiepuntenlijst Tot slot geeft de raad in overweging om op basis van de ingediende zienswijzen een actiepuntenlijst op te stellen met de in de reactie op de zienswijze beschreven actiepunten en deze te voorzien van een deadline en deze actief te monitoren.
Oost Gelre
Reactie dagelijks bestuur
De gemeente Berkelland verzoekt geen gemeentelijke adviescommissie in te stellen. Nu niet alle 22 gemeenten instemmen, maar er verder wel een breed gedragen wens is voor het instellen van een raadsadviescommissie, gaan wij - in navolging van de VNOG - bezien welke mogelijkheden er zijn een informele adviescommissie in het leven te roepen. De meeste zienswijzen hebben betrekking op onderwerpen die aan de orde komen in de Programmabegroting. Twee keer per jaar rapporteren wij aan het algemeen bestuur via een bestuursrapportage over de voortgang van de onderwerpen in de Programmabegroting. Een separate actielijst is naar ons oordeel daarom niet nodig. Voor wat betreft het project voor de ontwikkeling van kengetallen en indicatoren betrekken wij gemeenten nadrukkelijk bij de voortgang; gemeenten zijn uitgenodigd deel te nemen aan een ambtelijke klankbordgroep.
Raadsbesluit d.d. 11-3-2025: De raad verzoekt de GGD: Focus aan te brengen op het doorontwikkelen van diensten en producten voor mentale gezondheid bij jeugd.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
In de Producten- en Dienstencatalogus van de GGD, die te vinden is op de website van de GGD en gebaseerd is op de productgroepen van de GGD, vindt u een overzicht van onze producten en diensten; ook van die producten die een relatie hebben met mentale gezondheid bij de jeugd. Producten die specifiek op mentale gezondheid betrekking hebben zijn bijvoorbeeld de Workshop Veerkracht in klas 3 of 4 VO, themagerichte trainingen en workshops binnen de Gezonde School en diverse leefstijlcampagnes, waaronder de Nederlandse week van de Mentale gezondheid, de Wereld Suïcide Preventie Week, de Week tegen Pesten en de Week tegen Eenzaamheid. Daarnaast ontwikkelen wij momenteel, samen met gemeenten en ketenpartners, aanvullende dienstverlening ter voorkoming van suïcide.
81
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur Dit jaar gaan wij aan de slag met het ontwikkelen van kengetallen, waardoor zicht ontstaat op bijvoorbeeld het gebruik van en de klanttevredenheid over onze producten en diensten. Wij stimuleren hierin zoveel mogelijk het vraaggericht werken en sluiten daarbij aan bij de vraag van inwoners en maatschappelijke partners. Onder meer via onze Gezonde School-adviseurs gaan wij na of onze producten aansluiten bij de wensen en behoeften.
Kritisch naar het takenpakket te kijken naar welke taken wettelijk en niet wettelijk zijn en dit takenpakket te evalueren.
Wij werken momenteel verschillende bezuinigingsscenario’s uit. Het niet meer uitvoeren van taken of taakonderdelen of de kwaliteit van de taakuitvoering verlagen maakt daar onderdeel van uit.
Actief de samenwerking te zoeken met andere GGD-regio’s.
De mogelijkheden voor verdere samenwerking met andere GGD’en hebben zeker onze aandacht. Dit gebeurt ook al rondom monitoring en datagericht werken. Op het verschillende terreinen binnen de bedrijfsvoering werken wij intensief samen met andere GGD’en in Het Servicecentrum. En op de taakgebieden binnen het programma Algemene Gezondheidszorg vindt overleg en samenwerking plaats met de GGD’en in Oost-Nederland, bijvoorbeeld op het terrein van de medische milieukunde, infectieziektebestrijding, forensische geneeskunde en seksuele gezondheid.
Het draagvlak ten aanzien van het niet doorlopen van een zienswijzeprocedure bij de Uitgangspuntennota te onderzoeken.
Vorig jaar is, met toestemming van de colleges van B&W, de 7e wijziging Gemeenschappelijke regeling GGD NOG vastgesteld. De wijziging voorziet onder ander in de gelegenheid die het algemeen bestuur aan de raden geeft om een zienswijze in te dienen op de jaarlijkse algemene financiële en beleidsmatige kaders, bedoeld in artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Aangezien deze wijziging nog maar kortgeleden is vastgesteld, zien wij nu geen reden om dit weer ter discussie te stellen. De raad is overigens niet verplicht om een zienswijze in te dienen en kan daar om moverende redenen van afzien.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
82
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Oude-IJsselstreek
Raadsbesluit d.d. 20-2-2025:
Reactie dagelijks bestuur
De raad verzoekt het DB van de GGD de volgende punten mee te nemen bij het opstellen van de concept-Programmabegroting 2026: Mogelijke bezuinigingen Het verzoek aan de GGD NOG is om met gemeenten in gesprek te gaan over het huidige takenpakket en op zoek te gaan naar besparingsmogelijkheden. Daarbij zijn er mogelijkheden voor het niet meer uitvoeren van niet-wettelijke taken. De suggestie is om bijvoorbeeld de programma’s ‘NOG Fitter en Vitaler’ en de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) ‘SLIMMER’ niet meer aan te bieden. Beide programma’s vallen onder de niet-wettelijke taken en zijn bovendien ook uit te voeren door marktpartijen. Naast besparingsmogelijkheden is het verzoek aan de GGD NOG om (nog) meer in te zetten op het aantrekken van externe (Europese) subsidies en fondsen.
Wij werken momenteel verschillende bezuinigingsscenario’s uit. De planning is dat het algemeen bestuur hierover in november 2025 een besluit neemt. De resultaten hiervan worden verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2026. Daarbij worden mogelijk keuzes aangegeven, zoals taken of taakonderdelen niet-uitvoeren of de kwaliteit taakuitvoering verlagen en wordt inzicht gegeven in de effecten ervan en een duiding geven van de effecten. Het aantrekken van externe subsidies heeft onze aandacht. De mogelijkheden daartoe worden met name gemonitord via onze Academische Werkplaats AGORA. Deze mogelijkheden spelen met name rondom onderzoek en gezondheidsbevordering.
Daarnaast is het verzoek aan de GGD NOG om bij een verwachte toename van kosten in gesprek te gaan met gemeenten over mogelijke oplossingen. In plaats van deze kosten door te rekenen naar gemeenten toe. Zo is het verzoek om voor de verwachte meerkosten voor kleinschalige vaccinatielocaties actief de samenwerking te zoeken met de huidige aanbieders van de jeugdgezondheidszorg voor 0-4 jarigen.
Wanneer duidelijk is dat er in afwijking van de begroting meerkosten voor alle gemeenten aankomen, maken we dat via de bestuursrapportage inzichtelijk en, waar eerder nodig, via de lijn van het algemeen bestuur kenbaar. In het geval deze meerkosten betrekking hebben op een specifieke gemeente (bijvoorbeeld bij kosten voor huisvesting van de Jeugdgezondheidszorg in die gemeente), nemen wij zo snel mogelijk rechtstreeks contact op met de betreffende gemeente. Met hen en ketenpartners willen wij kijken naar mogelijke oplossingen. Wij onderschrijven het belang om dit tijdig te doen.
Het uitgangspunt bij de indexeringssystematiek dient te zijn dat de indexering van de GGD niet hoger is dan gemeenten ontvangen vanuit de indexatie van het Gemeentefonds. Als de indexatie van de GGD NOG toch hoger is dan de indexatie van het Gemeentefonds, dan is het
De door de GGD gehanteerde indexeringssystematiek, zoals door het algemeen bestuur vastgesteld in november 2019, gaat uit van de kosten, gebaseerd op de CPB-indexcijfers; de systematiek van de gemeenten is gebaseerd op inkomsten.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
83
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur
verzoek aan de GGD NOG om voor het verschil voorstellen voor besparingsmogelijkheden te doen.
Wij hebben het algemeen bestuur toegezegd dat wij, in het geval van een substantieel afwijkende indexering, scenario’s met mogelijke bezuinigingsmaatregelen aan het algemeen bestuur voorleggen. In 2025 worden scenario’s voor mogelijke bezuinigingen voor 2026 onderzocht.
Focus op mentale gezondheid bij de jeugd In de Bestuursagenda van de GGD is ‘Mentale gezondheid’ één van de vier inhoudelijke speerpunten. De resultaten van de producten en diensten van de GGD NOG zijn op regionaal en lokaal niveau nog niet goed inzichtelijk. Het verzoek aan de GGD NOG is om eerst het gebruik van de huidige diensten en producten voor mentale gezondheid beter in kaart te brengen en deze vervolgens (nog) beter op de vraag van inwoners en maatschappelijke partners aan te laten sluiten.
Indicatoren in de Programmabegroting 2026 De raad onderschrijft het belang van de ontwikkeling van een set inputen output-indicatoren of kengetallen indicatoren en volgt de ontwikkeling van deze indicatoren nauwgezet.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
In de Producten- en Dienstencatalogus van de GGD, die te vinden is op de website van de GGD en gebaseerd is op de productgroepen van de GGD, vindt u een overzicht van onze producten en diensten; ook van die producten die een relatie hebben met mentale gezondheid bij de jeugd. Producten die specifiek op mentale gezondheid betrekking hebben zijn bijvoorbeeld de Workshop Veerkracht in klas 3 of 4 VO, themagerichte trainingen en workshops binnen de Gezonde School en diverse leefstijlcampagnes, waaronder de Nederlandse week van de Mentale gezondheid, de Wereld Suïcide Preventie Week, de Week tegen Pesten en de Week tegen Eenzaamheid. Daarnaast ontwikkelen wij momenteel, samen met gemeenten en ketenpartners, aanvullende dienstverlening ter voorkoming van suïcide. Dit jaar gaan wij aan de slag met het ontwikkelen van kengetallen, waardoor zicht ontstaat op bijvoorbeeld het gebruik van en de klanttevredenheid over onze producten en diensten. Wij stimuleren hierin zoveel mogelijk het vraaggericht werken en sluiten daarbij aan bij de vraag van inwoners en maatschappelijke partners. Onder meer via onze Gezonde School-adviseurs gaan wij na of onze producten aansluiten bij de wensen en behoeften. In de concept-Programmabegroting nemen wij enkele beleidsindicatoren op. Tegelijkertijd start de GGD een project met twee trajecten om te komen tot meer gezamenlijk inzicht.
Het eerste traject start met het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen van kengetallen per productgroep. 84
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur Het tweede traject omvat het gezamenlijk ontwikkelen van outcomeindicatoren.
Oproep tot nog meer samenwerking tussen de verschillende GGD regio’s De GGD zoekt steeds meer de samenwerking met andere GGD-regio’s, onder andere via het Servicecentrum en voor forensische geneeskunde. Het verzoek aan de GGD is om ook voor andere producten en diensten nadrukkelijk de samenwerking te zoeken met andere GGD regio’s, bijvoorbeeld bij het datagericht werken.
Toegevoegde waarde zienswijzeprocedure Uitgangspuntennota In de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is het geen verplichting om een zienswijze te doorlopen voor de Uitgangspuntennota. In deze snel veranderende tijden is de sturingsmogelijkheid voor raden via de Uitgangspuntennota beperkt. Veelal is het doorlopen van een zienswijzeprocedure op de Uitgangspuntennota een herhaling van zetten van de wel wettelijk verplichte zienswijzeprocedure op de Programmabegroting. Met het instellen van een raadsadviescommissie krijgen raden bovendien een extra sturingsinstrument in handen. Vanuit het oogpunt van doelmatige gemeenschappelijke regelingen is het niet efficiënt als elke gemeenschappelijke regeling een zienswijzeprocedure op de Uitgangspuntennota doorloopt. Het verzoek aan de GGD NOG is te verkennen of er bij de meerderheid van de gemeenten draagvlak is om in de toekomst geen zienswijzeprocedure meer te doorlopen bij een Uitgangspuntennota.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
De mogelijkheden voor verdere samenwerking met andere GGD’en hebben zeker onze aandacht. Dit gebeurt ook al rondom monitoring en datagericht werken. Op het verschillende terreinen binnen de bedrijfsvoering werken wij intensief samen met andere GGD’en in Het Servicecentrum. En op de taakgebieden binnen het programma Algemene Gezondheidszorg vindt overleg en samenwerking plaats met de GGD’en in Oost-Nederland, bijvoorbeeld op het terrein van de medische milieukunde, infectieziektebestrijding, forensische geneeskunde en seksuele gezondheid. Vorig jaar is, met toestemming van de colleges van B&W, de 7e wijziging Gemeenschappelijke regeling GGD NOG vastgesteld. De wijziging voorziet onder ander in de gelegenheid die het algemeen bestuur aan de raden geeft om een zienswijze in te dienen op de jaarlijkse algemene financiële en beleidsmatige kaders, bedoeld in artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Aangezien deze wijziging nog maar kortgeleden is vastgesteld, zien wij nu geen reden om dit weer ter discussie te stellen. De raad is overigens niet verplicht om een zienswijze in te dienen en kan daar om moverende redenen van afzien.
85
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Putten
Raadsbesluit d.d. 6-3-2025: Geen zienswijze indienen.
Voorst
---
Raadsbesluit d.d. 17-2-2025: Geen zienswijze indienen.
Winterswijk
Reactie dagelijks bestuur
---
Raadsbesluit d.d. 27-2-2025: De raad: Vraagt de GGD in gesprek te gaan over het huidige takenpakket ten einde te zoeken naar besparingsmogelijkheden.
Wij werken verschillende bezuinigingsscenario’s uit. De planning is dat het algemeen bestuur hierover in november 2025 een besluit neemt. De resultaten hiervan worden verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2026.
Vraagt de GGD nog meer in te zetten op het aantrekken van externe (Europese) subsidies en fondsen.
Het aantrekken van externe subsidies heeft onze aandacht. De mogelijkheden daartoe worden met name gemonitord via onze Academische Werkplaats AGORA. Deze mogelijkheden spelen met name rondom onderzoek en gezondheidsbevordering.
Vraagt de GGD bij een verwachte toename van kosten in gesprek te gaan met gemeenten over mogelijke oplossingen in plaats van deze kosten door te berekenen aan gemeenten.
Wanneer duidelijk is dat er in afwijking van de begroting meerkosten voor alle gemeenten aankomen, maken we dat via de bestuursrapportage inzichtelijk en, waar eerder nodig, via de lijn van het algemeen bestuur kenbaar. In het geval deze meerkosten betrekking hebben op een specifieke gemeente (bijvoorbeeld bij kosten voor huisvesting van de Jeugdgezondheidszorg in die gemeente), nemen wij zo snel mogelijk rechtstreeks contact op met de betreffende gemeente. Wij onderschrijven het belang om dit tijdig te doen.
Verzoekt de GGD voor de gemeente Winterswijk geen kleinschalige vaccinatielocaties in te richten. Mocht dit een verplichting zijn, dan de GGD NOG vragen om voor de
Voor een zo groot mogelijk succes van het Rijksvaccinatieprogramma wordt nadrukkelijk geadviseerd hiervoor kleinschalige vaccinatielocaties in te richten. Indien dat in een gemeente niet mogelijk of wenselijk is,
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
86
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur
verwachte meerkosten voor kleinschalige vaccinatielocaties actief de samenwerking te zoeken met de huidige aanbieders van de jeugdgezondheidszorg voor 0-4 jarigen.
gaan wij graag samen met die gemeente en ketenpartners op zoek naar alternatieve oplossingen.
Geeft opdracht aan de GGD geven om de indexering van de GGD niet hoger te laten zijn dan gemeenten ontvangen vanuit de indexatie van het Gemeentefonds of anders te komen met besparingsmogelijkheden.
De door de GGD gehanteerde indexeringssystematiek, zoals door het algemeen bestuur vastgesteld in november 2019, gaat uit van de kosten, gebaseerd op de CPB-indexcijfers; de systematiek van de gemeenten is gebaseerd op inkomsten. Wij hebben het algemeen bestuur toegezegd dat wij, in het geval van een substantieel afwijkende indexering, scenario’s met mogelijke bezuinigingsmaatregelen aan het algemeen bestuur voorleggen.
Vraagt de GGD om de resultaten van het gebruik van de huidige diensten en producten voor mentale gezondheid beter in kaart te brengen en de dienstverlening (nog) beter op de vraag van inwoners en maatschappelijke partners aan te laten sluiten.
In de Producten- en Dienstencatalogus van de GGD, die te vinden is op de website van de GGD en gebaseerd is op de productgroepen van de GGD, vindt u een overzicht van onze producten en diensten; ook van die producten die een relatie hebben met mentale gezondheid bij de jeugd. Producten die specifiek op mentale gezondheid betrekking hebben zijn bijvoorbeeld de Workshop Veerkracht in klas 3 of 4 VO, themagerichte trainingen en workshops binnen de Gezonde School en diverse leefstijlcampagnes, waaronder de Nederlandse week van de Mentale gezondheid, de Wereld Suïcide Preventie Week, de Week tegen Pesten en de Week tegen Eenzaamheid. Daarnaast ontwikkelen wij momenteel, samen met gemeenten en ketenpartners, aanvullende dienstverlening ter voorkoming van suïcide. Dit jaar gaan wij aan de slag met het ontwikkelen van kengetallen, waardoor zicht ontstaat op bijvoorbeeld het gebruik van en de klanttevredenheid over onze producten en diensten. Wij stimuleren hierin zoveel mogelijk het vraaggericht werken en sluiten daarbij aan bij de vraag van inwoners en maatschappelijke partners. Onder meer via onze Gezonde School-adviseurs gaan wij na of onze producten aansluiten bij de wensen en behoeften.
Onderschrijft het belang van de ontwikkeling van indicatoren in de Programmabegroting 2026 en volgt deze ontwikkeling
In de concept-Programmabegroting nemen wij enkele beleidsindicatoren op die aansluiten bij de Bestuursagenda 2023-2027.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
87
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Zutphen
Reactie dagelijks bestuur
nauwlettend.
Tegelijkertijd is de GGD gestart met twee trajecten om te komen tot meer gezamenlijk inzicht. Het eerste traject start met het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen van kengetallen per productgroep, zoals benoemd in de Producten- en dienstencatalogus. Het tweede traject omvat het gezamenlijk ontwikkelen van outcomeindicatoren die kunnen helpen bij beleidskeuzes. Samenwerking met gemeenten is hierbij een vereiste. Het project draagt bij aan een datagedreven aanpak voor gezondheidsbeleid.
Roept de GGD op om voor nog meer producten en diensten de samenwerking te zoeken met de andere GGD regio’s.
De mogelijkheden voor verdere samenwerking met andere GGD’en hebben zeker onze aandacht. Dit gebeurt ook al rondom monitoring en datagericht werken. Op het verschillende terreinen binnen de bedrijfsvoering werken wij intensief samen met andere GGD’en in Het Servicecentrum. En op de taakgebieden binnen het programma Algemene Gezondheidszorg vindt overleg en samenwerking plaats met de GGD’en in Oost-Nederland, bijvoorbeeld op het terrein van de medische milieukunde, infectieziektebestrijding, forensische geneeskunde en seksuele gezondheid.
Raadsbesluit d.d. 3-3-2025: De raad geeft de volgende aandachtspunten mee. De raad van Zutphen hecht veel belang aan goede concrete indicatoren om de inzet van de GGD te monitoren. In de Uitgangspuntennota geeft de GGD aan deze samen met de gemeenten te gaan ontwikkelen voor de Programmabegroting 2026. Daarnaast vraagt de raad om ook de inzet in 2025 te monitoren aan de hand van indicatoren. Bijvoorbeeld door te beginnen met een basis set van indicatoren, waarvoor de gegevens relatief eenvoudig beschikbaar zijn. Deze indicatoren kunnen dan later (voor 2026) worden aangevuld en doorontwikkeld.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
In de concept-Programmabegroting nemen wij enkele beleidsindicatoren op. De GGD is een project gestart met twee trajecten om te komen tot meer inzicht. Het eerste traject start met het beter ontsluiten van al beschikbare kengetallen en gaat vervolgens door met het ontwikkelen van kengetallen per productgroep, zoals benoemd in de Producten- en dienstencatalogus. Het tweede traject omvat het gezamenlijk ontwikkelen van outcomeindicatoren.
88
Gemeente
Hoofdpunten zienswijzen raden
Reactie dagelijks bestuur Verder wijzen wij op het vernieuwde Kompas Volksgezondheid van de GGD, waarin een grote hoeveelheid gezondheidsinformatie is opgenomen.
2.
De raad vindt gezondheidspreventie belangrijk en zou graag zien dat de GGD dichtbij de inwoners staat en meer zichtbaar is voor inwoners (niet als merknaam, maar op inhoud). De raad wil daarom in de basisdienstverlening vanuit de inwonerbijdrage het accent willen verschuiven naar meer gezondheidsbevordering en voorlichtingscampagnes gericht op inwoners, en minder inzet op (bovenwettelijk) onderzoek en advies.
De GGD ondersteunt gemeenten vraaggericht bij het vormgeven van het gemeentelijk gezondheidsbeleid en gaan graag in gesprek met de gemeente over de wensen en mogelijkheden hierbij. Wij zien het doen van onderzoek als een belangrijke taak van de GGD. Hiermee krijgen we inzicht in de effecten van onze acties en inzicht in welke acties er nodig zijn. Dit geeft input voor gezondheidsbevordering en voorlichtingscampagnes
3.
De raad vraagt inzicht te geven in het takenpakket van de GGD en de kosten die met de verschillende taken gemoeid zijn, en welke mogelijkheden en consequenties er zijn als ze bepaalde onderdelen minder zouden doen. Dit vraagt de raad tegen de achtergrond van stijgende kosten en onzekerheid over de gemeentelijke middelen, waardoor in de toekomst wellicht keuzes moeten worden gemaakt.
Begin 2025 zijn wij gestart om verschillende bezuinigingsscenario’s uit te werken. De planning is dat het algemeen bestuur hierover in november 2025 een besluit neemt. De resultaten hiervan worden verwerkt in de eerste begrotingswijziging 2026. Daarbij worden mogelijk keuzes aangegeven, zoals taken of taakonderdelen niet-uitvoeren of de kwaliteit taakuitvoering verlagen en wordt inzicht gegeven in de effecten ervan en een duiding geven van de effecten.
4.
Waar het gaat om de huisvesting voor de jeugdgezondheidszorg (voor kleinschalige vaccinatielocaties en/of in het onderwijs), biedt Zutphen aan actief mee te denken als de GGD knelpunten in de huisvesting van de jeugdgezondheidszorg in Zutphen signaleert.
Wanneer dat aan de orde is in Zutphen, maken wij graag van dit aanbod gebruik.
5.
In de Uitgangspuntennota wordt aangekondigd dat de GGD met betrokken partijen in gesprek gaat over het toekomstperspectief van de GGD op de korte, middellange en lange termijn. De raad van Zutphen vindt het dan belangrijk dat bij de toekomstperspectieven de inhoud altijd voorop blijft staan en niet de organisatievorm. Ook wil de raad aangeven dat hij het belangrijk vindt dat het zwaartepunt voor de GGD blijft bij de uitvoering van de reguliere taken op het gebied van de publieke gezondheid: gezondheidsbevordering en gezondheidsbewaking.
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
Bij de organisatie van de GGD gaat het ons dagelijks bestuur ook primair om de inhoud van de publieke gezondheidszorg. Verder zien ook wij onze basistaken als corebusiness voor de GGD.
89
Programmabegroting GGD NOG 2026 - concept
90