(051) Jaarstukken 2025 gemeente Brummen
Tekst van het document
482490
JAARSTUKKEN 2025
Jaarstukken 2025 Zaaknummer: Z121179 Documentnummer: D482490 Vastgesteld B&W: 2 juni 2026 2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave........................................................................................................................................ 3 Aanbieding van de Jaarstukken .............................................................................................................. 5 Financiële Hoofdlijnen ............................................................................................................................ 8 Leeswijzer.............................................................................................................................................. 11 Programma 1 Bestuur en Veiligheid ..................................................................................................... 12 Focusgebied Bestuurskracht ............................................................................................................. 13 Basistaken Bestuur en Dienstverlening ............................................................................................ 15 Basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving................................................................................ 18 Programma 2 Fysieke leefomgeving .....................................................................................................
20 Focusgebied Klimaat en duurzaamheid ............................................................................................ 21 Focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek Loenen 2030 ............................................................. 23 Focusgebied Centrum Brummen ...................................................................................................... 25 Focusgebied Wonen ......................................................................................................................... 26 Basistaken Fysieke leefomgeving...................................................................................................... 28 Programma 3 Sociale leefomgeving ..................................................................................................... 35 Focusgebied Sociaal domein ............................................................................................................. 36 Basistaken Vitale Samenleving.......................................................................................................... 44 Programma 4 Financiën ........................................................................................................................ 49 Basistaken Bedrijfsvoering en financiën ...........................................................................................
50 Paragrafen............................................................................................................................................. 54 A. Lokale heffingen ........................................................................................................................... 54 B. Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ................................................................................. 59 C. Onderhoud kapitaalgoederen....................................................................................................... 68 D. Financiering .................................................................................................................................. 76 E. Bedrijfsvoering .............................................................................................................................. 79 F. Verbonden partijen ....................................................................................................................... 87 G. Grondbeleid ................................................................................................................................ 100 H. Openbaarheid van Bestuur......................................................................................................... 103 I.
Leefbaarheid ................................................................................................................................ 104 Bijlagen behorend bij het jaarverslag ................................................................................................. 105 1. Overzicht subsidieplafonds 2025 ................................................................................................ 105 2 Beleidsdocumenten ..................................................................................................................... 106 3. Voortgang KPI's ........................................................................................................................... 108 Jaarrekening ........................................................................................................................................ 111 3
Balans .............................................................................................................................................. 111 Baten en lasten ............................................................................................................................... 113 Waarderingsgrondslagen ................................................................................................................ 114 Toelichting op de Balans ................................................................................................................. 119 Toelichting op de Baten en Lasten.................................................................................................. 148 Bijlagen behorende bij de Jaarrekening.............................................................................................. 164 1. Bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ........................................ 164 2. Bijlage met overzicht gerealiseerd baten en lasten per taakveld............................................... 179 3. Controleverklaring accountant ................................................................................................... 182
4
Aanbieding van de Jaarstukken Geachte leden van de raad, Voor u liggen de jaarstukken voor het boekjaar 2025. Via de jaarstukken leggen wij aan uw raad verantwoording af over de uitvoering van de Programmabegroting 2025-2028. Dit doen we door te kijken naar welke doelen we wilden bereiken, welke maatregelen we daarvoor hebben genomen en welke middelen daarvoor zijn besteed.
Een periode afsluiten, een nieuwe fase in gaan Met deze jaarstukken sluiten we een periode af. Niet alleen het begrotingsjaar 2025, maar in de verantwoording feitelijk ook de bestuursperiode 2022–2026, die met de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 formeel is beëindigd. Voor het scheidende college zijn dit daarmee de laatste volledig doorlopen jaarstukken. Dat maakt dit document meer dan een financiële en inhoudelijke terugblik: het markeert ook het einde van een gezamenlijke bestuurlijke fase waarin veel is opgepakt, afgerond of in gang gezet. In deze jaarstukken laten we zien waar we resultaten hebben geboekt, waar we op koers liggen en waar we te maken kregen met vertraging of complexiteit. De voortgang op de maatregelen en KPI’s geeft een eerlijk beeld van wat in 2025 is bereikt en welke opgaven doorlopen in de volgende bestuursperiode. Daarmee vormen deze jaarstukken een overdracht: een basis waarop het nieuwe college verder kan bouwen. Afgelopen jaar stond Brummen voor een aantal grote uitdagingen en moest moeilijke afwegingen maken om die het hoofd te bieden. Inhoudelijk raakt dit aan de keuzes die we in 2025 hebben gemaakt rond onze bestuurlijke toekomst, het AZC en het voortdurend scherp moeten blijven op ons financiën. En wat wanneer kan.
De ambities die we lokaal hebben, de taken die we móeten uitvoeren, de regelgeving waar we aan móeten voldoen, het is er in 2025 niet bepaald eenvoudiger op geworden. Dit onder sterke invloed van: • • •
Onvoorspelbaar beleid vanuit het Rijk, incidentele middelen van het Rijk voor structurele opgaven in onze gemeente én twee voor twaalf via circulaires tóch met incidenteel geld gemeenten gedeeltelijk tegemoet komen.
Tegelijkertijd zijn we er nog niet; het ravijnjaar is afgelopen jaar verschoven naar 2028. Voor Brummen vormt dit andermaal een stevige opgave om voor onze gemeente in stand te kunnen houden wat belangrijk is voor onze inwoners, ondernemers en toeristen. Voor 2026 en vooruitkijkend naar 2027 biedt het Rijk (vooralsnog) geen handreiking om deze opgave voor Brummen te verzachten. In onze terugblik op 2025 willen we graag de betrokkenheid van onze inwoners benoemen. Deze is kenmerkend voor de identiteit van de kernen/dorpen die de gemeente maken. Ook vestigen we graag aandacht op een aantal belangrijke mijlpalen en successen die we afgelopen jaar bereikt hebben:
5
•
•
•
• • • • •
Proces/besluit Bestuurlijke toekomst: Met elkaar hebben we in 2025 in beeld gebracht wat voor onze inwoners belangrijk is als het gaat om de toekomst van onze gemeente. We hebben zo een goed beeld gekregen bij wat er nodig was om een volgende stap te zetten in het verder verkennen van onze toekomst samen met Zutphen of Rheden. In januari 2026 hebben we hier een volgende stap in gezet. Rheden in februari 2026. Migratie en asiel: We hebben in 2025 diverse uitdagingen gekend in het tijdig en goed opvangen van Oekraïners, statushouders en het conform afspraak met onze inwoners sluiten van de doorstroomlocatie en huisvesten van die bewoners. Daarnaast hebben we in 2025 de voorbereidende stappen gezet in opmaat naar het sluiten van een bestuursakkoord met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) voor de realisatie van een asielzoekerscentrum op landgoed Michaëlshoeve. Deze overeenkomst is in maart 2026 gesloten. Regiodeal Veluwe in Balans: We hebben een subsidie van € 1,4 mln. binnengehaald voor het Masterplan Veluwe Ontvangstlocatie Eerbeek dat voorziet in het opknappen van de openbare ruimte in de spoorzone, routeontwikkeling en bijdraagt aan de planontwikkelingskosten voor het PAKhuis. PAKhuis: We hebben met een intentieovereenkomst de volgende stap gezet voor de verdere uitwerking van het PAKhuis in de spoorzone van Eerbeek.
Herdenking 80 jaar vrijheid: Op 5 mei vierden we gezamenlijk met veel inwoners 80 jaar vrijheid in Nederland. In onze gemeente ook gevierd met activiteiten voor jong en oud, georganiseerd door verschillende organisaties vanuit onze samenleving. Bomenactie: In het kader van 'Elke Brummenaar een boom' hebben we in 2025 aan ruim 3.400 huishoudens en ondernemers een boom verstrekt. Integrale kadernota sociaal domein: Een belangrijk kader gericht op toekomstbestendige zorg en ondersteuning van zij die dat nodig hebben. Cursus Politiek Actief: Door het aanbieden van de cursus "Politiek Actief" hebben we inwoners kennis kunnen laten maken met (lokale) politiek. Dit heeft geleid tot nieuwe leden bij politieke partijen. Een aantal daarvan zien we terug in de nieuwe raad.
Samenvatting financieel beeld We sluiten het jaar af met een positief resultaat van € 1.610.000. In grote lijnen zijn er voordelen op de volgende onderdelen: kosten Jeugdzorg, WMO beschermd wonen, capaciteit, restant op het budget voor investeringsprojecten Ruimte voor Eerbeek en diverse restanten voor het onderhoud van bomen en renovaties openbaar groen. Naast deze voordelen zijn er ook nadelen. De berekening van de bouwgrondcomplexen laat per saldo een nadeel zien. Dit nadeel komt vanuit het voorlopige ontwerp van het complex Elzenbos deel III en het afsluiten van complex Kerstenterrein. Ook zijn de uitgaven voor de uitkeringen Participatiewet hoger en de kosten voor de pensioenen en het wachtgeld oud bestuurders pakken hoger uit dan geraamd. Over deze ontwikkelingen bent u in januari geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief (D473794). Met deze jaarstukken leggen we u ook een bestemming van het jaarrekeningresultaat voor. Hierover besluit uw raad separaat conform het raadsvoorstel, waarna we de genomen besluiten financieel verwerken. Verbetering rechtmatigheid In de rechtmatigheid hebben we ten opzichte van voorgaande jaren een forse stap gezet. Er is over 2025 een onrechtmatigheid van 0,3% ten opzichte van 2,4% in 2024. Ten eerste hebben we een stap gemaakt in de begrotingsrechtmatigheid. Deze is dit jaar volledig acceptabel volgens onze financiële verordening.
Over 2024 was er nog sprake van 0,9% níet acceptabel. Ten tweede hebben we ingezet op terugdringen van onrechtmatigheid als gevolg van het niet of onjuist doorlopen van procedures van Europese aanbesteding. Op dit punt hebben we over 2025 slechts een onrechtmatigheid 0,3% (€ 0,26 mln.) ten opzichte van 1,5% (€ 1,3 mln.) in 2024. 6
Realisatie maatregelen en KPI's Het totaalbeeld laat zien dat we op meerdere onderdelen goed op koers liggen. Binnen Bestuur en Veiligheid zijn belangrijke trajecten volgens planning afgerond, zoals de opleiding strategisch werken en het onderzoek naar de bestuurlijke toekomst. Ook in de fysieke leefomgeving zijn duidelijke stappen gezet, bijvoorbeeld bij de bomenaanplant, het nieuwe bos en de voorbereidingen voor het Masterplan Veluwe Ontvangstlocatie. Deze resultaten laten zien dat de ingezette koers werkt en dat de samenwerking met partners op veel punten goed uitpakt. Tegelijkertijd zien we dat een aantal doelen vertraging heeft opgelopen. Dat geldt vooral voor de kwaliteit van de dienstverlening, enkele ruimtelijke projecten in Brummen en Eerbeek, en meerdere onderdelen binnen het sociaal domein. De oorzaken verschillen per onderdeel: soms gaat het om afhankelijkheid van externe partijen, soms om krapte in capaciteit of om complexere besluitvorming dan vooraf voorzien. Zoals gebruikelijk hebben we per maatregel toegelicht wat er speelt en welke acties we nemen om bij te sturen. Waar mogelijk versnellen we processen of zoeken we extra samenwerking met partners. In het sociaal domein is de basis gelegd voor een toekomstbestendig beleid. We hebben de beweging in gang gezet zoals gewenst met de kadernota visie op de sociale basis.
Maar dit vraagt echt nog wel om het verder doorvoeren ervan. Dit betekent dat er veel werk verzet is én nog veel werk verzet moet worden. De implementatie van de hervormingsagenda Jeugd vraagt veel aandacht en capaciteit. Tegelijkertijd zijn er ook ambities rond minimabeleid, cultuur en Wmo. We zien dat verschillende plannen en uitvoeringsprogramma’s later gereed zijn dan gepland. We werken hard aan de realisatie van deze maatregelen omdat we weten dat ze belangrijk zijn voor een stevige basis voor inwoners en professionals. Tegelijkertijd zien we ook positieve beweging, zoals de uitvoering binnen sport, inburgering en onze inzet rond beschermd thuis. Deze mix van resultaten laat zien dat het domein volop in ontwikkeling is én dat structurele keuzes nodig blijven. We blijven ons inzetten om de afgesproken doelen te halen en om realistisch te blijven over wat haalbaar is binnen tijd, middelen en samenwerking. Dat zal ook komende jaren een uitdaging blijven. Met deze jaarstukken willen we u een helder en eerlijk beeld geven van wat er in 2025 is gerealiseerd ten opzichte van wat we beoogden te bereiken.
De raad is aan zet De totstandkoming van de jaarstukken vraagt jaarlijks een behoorlijke inspanning. De werklast neemt onder andere toe vanwege een strengere controle door de accountant en een jaarlijkse toename van het aantal specifieke uitkeringen. Dit jaar is het derde jaar dat het college verantwoording aflegt over de rechtmatigheid. We zien met vertrouwen uit naar een constructieve bespreking over de voorliggende jaarstukken. Het college van burgemeester en wethouders Brummen, mei 2026
7
Financiële Hoofdlijnen Inleiding In de financiële hoofdlijnen nemen wij u mee in het verloop van de Programmabegroting 2025-2028 naar de Jaarstukken 2025.
Het jaarrekeningresultaat We sluiten het jaar 2025 af met een positief rekeningresultaat van € 1.610.000. In 2024 bedroeg het rekeningresultaat € 700.000 positief. In onderstaande tabel is het rekeningresultaat afgezet tegen de begroting na verwerking van de laatste wijziging in december 2025. In kolom Afwijking 2025 zijn de verschillen tussen de begroting na wijziging en realisatie per programma in beeld gebracht. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Prim. begroting 2025
Begroting 2025 na wijz.
Realisatie 2025
Afwijking 2025
1 Bestuur en veiligheid
-5.850
-5.449
-5.789
-7.175
-1.386
2 Fysieke leefomgeving
-8.294
-7.901
-6.828
-6.936
-109
3 Sociale leefomgeving
-28.073
-26.513
-30.853
-29.179
1.674
4 Bedrijfsvoering en Financien
42.916
41.406
44.234
44.901
667
700
1.543
764
1.610
846
Saldo incl. bestemmingen
De grootste voor- en nadelen Het rekeningresultaat is de uitkomst van verschillende voor- en nadelen ten opzichte van het financiële beeld bij de slotwijziging. Bij de slotwijziging december 2025 werd een positief resultaat verwacht van € 764.000. Het werkelijke resultaat is € 846.000 hoger en bedraagt € 1.610.000. Dit verschil vraagt een nadere toelichting. In de tabel hieronder zijn de grootste voor- en nadelen ten opzichte van de slotwijziging in beeld gebracht. Tabel 1 (Bedragen x € 1.000) Nr. Omschrijving
Voordeel
1
Bouwgrondexploitaties, afsluiten complexen met verlies- en winstneming
€ 318
2
Bestuur, kosten voormalig bestuur pensioen en wachtgeld
3
Participatiewet, hogere kosten bijstand
4
Bouwgrondexploitaties, inzet voorziening afgesloten complex
€ 809
5
Jeugdzorg, lagere kosten voor o.a. zorg in natura, begeleiding, behandeling, etc.
€ 891
6
Bouwgrondexploitaties, verhogen voorziening actuele complexen
7
WMO, beschermd wonen
€ 590
8
Organisatiekosten, loonkosten en inhuur
€ 519
9
Openbaar Groen, diverse incidentele en renovatiebudgetten en onderhoud bomen
€ 322
Nadeel € 1.924 € 1.257 € 1.087
€ 673
10 Budget Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek-Loenen 2030, stelpost investeringen
€ 307
11 WW voorziening
€ 299
12 Incidenteel budget verkeersmaatregelen
€ 221
13 Duurzaamheid, kosten derden en verduurzamen bedrijfsvoering
€ 193
14 WSW, lagere loonkosten
€ 182
15 Concernposten kosten WW, WAZO en ziektegelden
€ 172
16 Automatisering budget I Visie
€ 157
8
Tabel 1 (Bedragen x € 1.000) 17 Wvg locaties, afboeken boekwaarde 2 locaties
€ 149
18 WMO maatwerkvoorziening, lagere kosten
€ 145
19 Werkfit, ontvangen subsidie ESF
€ 139
20 Automatisering, budget nieuw systeem Sociaal domein
€ 132
21 Participatiewet, lagere uitvoeringskosten
€ 129
22 WMO vervoerskosten, lagere kosten
€ 118
23 Gemeentehuis exploitatie en inrichting raadszaal
€ 116
24 Decembercirculaire algemene uitkering gemeentefonds
€ 113
25 Automatisering, structureel budget
€ 113
26 Juridische kosten, overschot budget veelschrijvers
€ 110
27 Kosten minimabeleid
€ 100
28 Overige posten < € 100.000
€ 948
Totaal voor- en nadelen t.o.v. de slotwijziging 2025
€ 6.539
Begroot resultaat t/m slotwijziging 2025
€ 5.694
€ 764
Werkelijk resultaat 2025
€ 1.610
Het resultaat nader toegelicht 1) Het complex Kerstenterrein wordt per 31 december 2025 afgesloten. Het resultaat van dit complex komt uit op een verlies € 1.924.000. Het complex Elzenbos II wordt per 31 december 2025 afgesloten. Het resultaat van dit complex komt uit op een winst van € 318.000. 2) De toevoeging aan de voorzieningen laat een nadeel zien. Vanwege verlengingen van wachtgeld van oud-bestuurders moet € 273.000 worden toegevoegd aan de voorziening wachtgeld. In december heeft de commissie BBV bepaald dat gemeenten met onmiddellijke ingang de voorziening voor wethouderspensioenen moeten aanvullen tot het niveau dat in 2028 benodigd zal zijn. Op dat moment worden de voorzieningen overgedragen aan het ABP. Dit betekent een eenmalige storting van € 1.264.000 in de voorziening. Voor beide stortingen was in de begroting € 280.000 gereserveerd. 3) De bijstandsuitkeringen en inkomensvoorzieningen laten een negatief resultaat zien. Dit wordt veroorzaakt door een onjuiste begrotingsverwerking van de extra ontvangen middelen voor de Bijstandsuitkeringen, waarbij alleen de inkomsten zijn verhoogd en niet de kosten ook in gelijke mate zijn aangepast. 4) Het complex Kerstenterrein wordt afgesloten met een verlies (zie punt1). Voor een deel kan dit verlies worden gedekt uit de vrijval van de voorziening negatieve bouwcomplexen.
5) Kosten Jeugdzorg pakte over de gehele linie voordeliger uit dan begroot. 6) Voor de bouwgrondcomplexen moet op basis van de nieuwste berekeningen van de Meerjaren Prognose Grondexploitatie (MPG) de voorziening voor verliesgevende complexen verhoogd worden. Dit nadeel wordt veroorzaakt door het vaststellen van het gewijzigde plan voor het bouwgrondcomplex Elzenbos III (Raad 18 december 2025). Dit deelgebied is opnieuw doorberekend en gaat nu uit van een plan met het realiseren van 279 woningen. Daartegenover laten de complexen Burgersterrein en Graaf van Limburg Stirumplein een lager tekort zien.
9
7) Voor beschermd wonen, zien we een positief resultaat ten opzichte van de begroting, het overgebleven saldo wordt meegenomen in het bestemmingsresultaat om te doteren aan de reserve Beschermd Wonen om in de toekomst voldoende middelen beschikbaar te hebben voor deze doelgroep. 8) Loonkosten van de ambtelijke organisatie en kosten van inhuur levert per saldo een voordeel op. Zie ook paragraaf E Bedrijfsvoering. 9) De kosten van het openbaar groen pakt voordeliger uit dan geraamd. De post voor onderhoud laat daarbij het grootste voordeel zien. Dit komt omdat de opdracht voor het planten van nieuwe bomen nog in de ontwerpfase is. Ook het vervangen van gekapte bomen is in ontwikkeling. Deze kosten worden in 2026 verwacht. Daarnaast is het raamcontract onderhoud bomen in 2025 van start gegaan. 10) De kosten binnen het focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek-Loenen 2030 zijn lager omdat het budget voor toekomstige investeringen nog niet nodig is geweest. 11) Betreft extra dotatie aan de voorziening WW. 12) Van het incidentele budget voor maatregelen verkeersveiligheid resteert nog € 221.000. In 2026 wordt een vervolg gegeven voor onder andere verkeersstudie buitengebied, oplossen verkeerskundige oplossingen, verbeteren ontsluiting sportterrein, schoolzones en fietsvoorzieningen. Vanaf punt 13 is de afwijking lager dan € 200.000.
Deze zijn verder in het desbetreffende programma nader toegelicht.
Vaststelling Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 2 juli 2026 De gemeenteraad van Brummen,
M.E.A. Knook griffier
J.N. Rozendaal (wnd.) voorzitter
10
Leeswijzer Aanbieding Het doel van de jaarstukken is om verantwoording af te leggen over het gevoerde beleid, de financiële ontwikkelingen en de rechtmatigheid van de uitgaven in 2025. De jaarstukken bestaan uit de programmaverantwoording, de paragrafen en de financiële jaarrekening.
Jaarverslag Programmaverantwoording In de programmaverantwoording vindt u per programma een overzicht van de beleidsindicatoren en de financiën. Onder de vraag "Wat heeft het gekost?" staan de lasten en baten per programma, uitgesplitst naar welke incidenteel en welke structureel zijn. Per focusgebied en basistaak vermelden we de stand van zaken op de vraag “Wat wilden we bereiken?” en “Wat hebben we gedaan?”. De stand van zaken aan het eind van het jaar wordt in een kleur van een stoplicht weergegeven: - groen = Doelstelling behaald / activiteit uitgevoerd; - oranje = Doelstelling / activiteit gedeeltelijk behaald / uitgevoerd . We verwachten deze volledig te behalen / uitgevoerd te hebben in een volgend jaar; - rood = We hebben de doelstelling / activiteit niet behaald / uitgevoerd. We gaan deze niet meer halen / uitvoeren in een volgend boekjaar. Per focusgebied/basistaak wordt ook het financieel verloop weergegeven. Afwijkingen, ten opzichte van de begroting, die groter zijn dan € 25.000 worden toegelicht. Paragrafen De paragrafen zijn dwarsdoorsnedes van de begroting op bepaalde thema's. Bij het jaarverslag vindt u 3 bijlagen. Het overzicht van de subsidieplafonds, de relevante beleidsdocumenten en de voortgang van de KPI's.
Jaarrekening In de jaarrekening ziet u de financiële vertaling van het gevoerde beleid; de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten. De balans is een staat waarin de waarde van de bezittingen (activa) en de waarde van de schulden en het eigen vermogen (passiva) zijn opgenomen. Dit is de financiële positie van de gemeente. Via het overzicht van baten en lasten krijgt u inzicht in de begrote en werkelijke baten en lasten per programma. In dit hoofdstuk vindt u ook een overzicht van het gerealiseerde resultaat inclusief de incidentele lasten en baten en onttrekkingen en toevoegingen aan de verschillende bestemmingsreserves. Bij de jaarrekening vindt u 3 bijlagen. De verantwoordingsinformatie van specifieke uitkeringen (de SiSa-verantwoording), het overzicht van de taakvelden en als laatste de controleverklaring van de accountant. 11
Programma 1 Bestuur en Veiligheid Introductie Dit programma gaat over de volgende basistaken: • •
Bestuur en dienstverlening Veiligheid, toezicht en handhaving
Dit programma gaat over het focusgebied: •
Bestuurskracht
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Prim. begroting 2025
Begroting 2025 na wijz.
Realisatie 2025
Afwijking 2025
Lasten Incidenteel
-188
-50
-359
-257
102
Structureel
-6.379
-5.838
-6.018
-7.591
-1.573
Totaal Lasten
-6.567
-5.888
-6.376
-7.848
-1.472
Incidenteel
189
0
120
118
-2
Structureel
527
439
467
555
87
Totaal Baten
717
439
587
673
86
Saldo excl. bestemmingen
-5.850
-5.449
-5.789
-7.175
-1.386
Saldo incl. bestemmingen
-5.850
-5.449
-5.789
-7.175
-1.386
Baten
12
Focusgebied Bestuurskracht Portefeuillehouders J.N. Rozendaal Wat wilden we bereiken? 1. Ook in de toekomst onze gemeentelijke taken goed uit kunnen voeren, beter in positie komen bij opgaven die we hebben en een beter beeld krijgen van de toekomstige uitdagingen van onze gemeente.
Wat wilden we doen? 1a. Afronden van de Bestuurskracht opdracht die dateert uit 2021.
Stand van zaken Bestuurskracht opdracht is afgerond en opgeleverd. Meerdere van de gedane aanbevelingen zijn nog steeds actueel en lopen door. 1b. Opleveren rapport ‘welk toekomstscenario het best richting geeft aan de ontwikkeling van het bestuur en de organisatie op langere termijn, zodat minimaal het huidige dienstverlening- en voorzieningenniveau voor onze inwoners wordt gewaarborgd’
Stand van zaken April 2025 is het eindrapport van fase 1 vastgesteld door de raad. De raad heeft daarbij de vervolgopdracht gegeven om met de gemeenten Rheden en Zutphen een onderzoek te doen naar een mogelijke bestuurlijke fusie. December 2025 is het eindrapport van deze tweede fase opgeleverd inclusief het collegevoorstel om met Rheden het vervolgtraject in te gaan.
Het financieel verloop van het focusgebied Bestuurskracht Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Prim. begroting 2025 Begroting 2025 na wijz.
Realisatie 2025
Afwijking 2025
Focusgebied Bestuurskracht Lasten
-185
0
-240
-235
5
Baten
100
0
120
118
-2
Totaal Focusgebied Bestuurskracht
-85
0
-120
-117
3
Saldo incl. bestemmingen
-85
0
-120
-117
3
Toelichting financiële afwijkingen - Lasten De lasten binnen deze basistaak zijn € 5.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. In 2025 liep fase 1 van het onderzoek naar de bestuurlijke toekomst nog door. De lasten vielen lager uit dan in eerste instantie werd geraamd. Daarnaast startte fase 2 van het onderzoek. Deze lasten 13
vielen weer iets hoger uit. Per saldo is er sprake van een licht voordeel van € 5.000. De lasten worden voor 50% gesubsidieerd door Provincie Gelderland.
14
Basistaken Bestuur en Dienstverlening Portefeuillehouders J.N. Rozendaal Y. Cegerek Wat wilden we bereiken? 1. We willen gemeentelijke activiteiten beter op elkaar afstemmen. Dan versterken ze elkaar.
Wat wilden we doen? 1a. Investeren in de kwaliteit van de informatievoorziening.
Stand van zaken Om de informatiehuishouding te verbeteren, zijn verschillende sporen ingezet die uiteindelijk allemaal samenkomen. Te beginnen met het op orde brengen van de processen en het bevorderen van gedragsverandering bij medewerkers. Bij de Woo-nulmeting kwamen hiervoor ook diverse acties naar voren die nu geprioriteerd zijn, waarvan de eerste acties in 2025 zijn uitgevoerd. Daarnaast heeft het management gevraagd hoe we organisatorisch de basis kunnen borgen. Daarvoor wordt er nu een plan opgesteld om informatievoorziening gerelateerde functies beter te positioneren. 1b. Bevorderen van meer samenwerking tussen de gemeentelijke procesteams (integrale werkwijze).
Stand van zaken De samenwerking tussen de gemeentelijke teams (integrale werkwijze) heeft de continue aandacht. Wat wilden we bereiken? 2. Een toegankelijk en zichtbaar gemeentebestuur
Wat wilden we doen? 2a. Het gemeentebestuur geeft actief invulling aan het contact met de samenleving (o.a. door werkbezoeken, bijeenkomsten in nabijheid van doelgroep, wijkhouderschap, activiteiten zoals Gasten van de Raad, Politiek Actief en de raadsontmoeting).
Stand van zaken In het jaar 2025 is hieraan volop invulling gegeven. Er zijn veel inwonersbijeenkomsten geweest over belangrijke thema’s. Denk aan centrumontwikkeling en visievorming Oranje Nassauplein, woonvisies Empe en Hall, woningbouw Elzenbos fase III, bijeenkomsten met uiteenlopende doelgroepen rondom thema asielopvang Michaelshoeve, bijeenkomsten over warmtetransitie, workshops over waterproblematiek en internationale vrouwendag. Diverse wethouders hebben in 2025 spreekuren in de kernen Eerbeek, Brummen en Empe gehouden als wijkwethouder (Cegerek, Van de Graaf en Timmer). Verder heeft het college weer enkele waardevolle werkbezoeken afgelegd. De gemeenteraad heeft met 18 deelnemers succesvol de periodieke cursus Politiek Actief doorlopen. En 15
op 13 september vond de bestuursdag plaats met als thema ‘de kracht van samen’. Deze dag concentreerde zich op gemeenschapszin en het verenigingsleven in de dorpen Empe en Tonden. Ook rondom de bestuurlijke toekomst is er intensief contact geweest met de samenleving. Dit zowel via sessies met het maatschappelijke middenveld (met vertegenwoordigers van wijkraden, MAR, cultuur, sport, ondernemers en industrie) en een brede raadpleging via een vragenlijst. Dit naast de gebruikelijke democratische instrumenten zoals inspraak via raadsfora. 2b. Het uitvoeringsplan gebiedsgericht werken en de kaders voor participatie in de praktijk brengen. Bij communicatie meer accent leggen op de maatschappelijke impact van gemeentelijke activiteiten.
Stand van zaken Eind 2024 is een Plan van aanpak 2025-2026 vastgesteld door het managementteam. In januari is een onderbouwde keuze gemaakt voor de buurten waar in 2025 een gebiedsgericht project wordt uitgevoerd. De volgende drie projecten (verspreid over zes buurten) zijn in 2025 uitgevoerd en afgerond: projecten in Empe/Tonden, Brummense Enk West en Eerbeekse Enk. Daarnaast zijn in 2025 ook drie nieuwe buurten aangewezen om vanuit gebiedsgericht werken op te pakken. De volgorde waarin dat gebeurt is Werfakker, Brummense Enk Oost en Hall. Wat betreft participatie is er een toolkit ontwikkeld welke in 2025 is afgerond. In april 2025 zijn diverse workshops voor medewerkers verzorgd. Ook is in 2025 besloten gebruik te gaan maken van het opensource online platform OpenStad. Dit platform biedt inwoners de mogelijkheid om online te reageren op participatietrajecten van de gemeente. In 2025 is de voorbereiding hiervoor gestart (inclusief kosten voor implementatie en opleiding). De eerste projecten via dit platform starten in het eerste kwartaal van 2026. Gaat om project over de herinrichting van de Loenenseweg en het ontwikkelen van een woonplatform.
Het financieel verloop van de basistaken Bestuur en Dienstverlening Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Prim. begroting 2025
Begroting 2025 na wijz.
Realisatie 2025
Afwijking 2025
Lasten
-3.762
-3.161
-3.336
-4.890
-1.555
Baten
521
425
454
544
90
Totaal Basistaken bestuur en dienstverlening
-3.242
-2.735
-2.882
-4.346
-1.465
Saldo incl. bestemmingen
-3.242
-2.735
-2.882
-4.346
-1.465
Basistaken bestuur en dienstverlening
Toelichting financiële afwijkingen – Lasten De lasten binnen deze basistaak zijn € 1.555.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Vanwege noodzakelijke inhuur, door met name (langdurige) ziekte, zwangerschapsverlof en ontwikkeling team KCC/Burgerzaken, is er een nadeel van € 312.000. Zie voor nadere toelichting paragraaf E Bedrijfsvoering.
16
Bestuur In 2025 is de verplichting ingevoerd dat raadsleden die nog niet de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt, per jaar een bedrag ter hoogte van de vergoeding van de werkzaamheden voor één maand ontvangen. Hiermee kan het raadslid voorzieningen treffen voor arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden. Voor 2025 komt dit qua extra kosten neer op een "13e maand". Het betreft een nadeel van circa € 26.000. De jaarwedden van het college vallen lager uit. Dit betekent een voordeel van € 38.000. De toevoeging aan de voorzieningen voor oud-bestuurders laat een nadeel zien van € 1.257.000. Vanwege verlengingen van wachtgeld van oud-bestuurders moet € 273.000 worden toegevoegd aan de voorziening wachtgeld. In december heeft de commissie BBV bepaald dat gemeenten met onmiddellijke ingang de voorziening voor wethouderspensioenen moeten aanvullen tot het niveau dat in 2028 benodigd zal zijn. Op dat moment worden de voorzieningen overgedragen aan het ABP. Dit betekent een eenmalige storting van € 1.264.000 in de voorziening. Voor beide stortingen was in de begroting € 280.000 gereserveerd. Dienstverlening burgerzaken In 2025 was € 10.000 extra geraamd voor de viering van 80 jaar vrijheid. De gerealiseerde kosten vallen € 11.000 hoger uit. Dit jaar is ook gestart met pilot voor gebiedsgericht werken. Er was € 50.000 aan (incidenteel) budget geraamd.
Hiervan blijft € 38.700 over. Hoeveel budget wordt besteed hangt sterk af van het type wensen in de buurten. Voorgesteld zal worden om het restant mee te nemen naar volgend jaar. Bij de burgerlijke stand zijn er € 24.000 meer kosten gemaakt voor de afdracht van rijksleges voor de reisdocumenten. Hier staan in gelijke mate baten tegenover. Per saldo is dit neutraal voor de gemeentebegroting. Daarnaast zijn er € 10.000 meer kosten gemaakt voor de BABSen. Er zijn meer huwelijken geweest. Hier staan ook meer inkomsten tegenover.
Toelichting financiële afwijkingen – Baten De baten binnen deze basistaak zijn € 90.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Dienstverlening burgerzaken Het voordeel op deze basistaak komt uit meeropbrengst leges van reisdocumenten en (digitale) aanvragen van rijbewijzen. Dit levert in totaal € 46.000 extra gemeenteleges op. Daarnaast is er € 38.000 meer aan huwelijkleges ontvangen.
17
Basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving Portefeuillehouders J.N. Rozendaal P. Inberg Wat wilden we bereiken? 1. Een veilige gemeente blijven.
Wat wilden we doen? 1. De samenwerking met zorg- en veiligheidspartners versterken (AVE-methode).
Stand van zaken De genoemde AVE methode (Aanpak voorkomen escalatie) is een middel om de samenwerking met zorg- en veiligheidspartners te versterken. Hoewel deze methode niet geïmplementeerd is (te duur), zijn we wel via andere acties / middelen de samenwerking aan het versterken. Niet alleen intern met sociaal domein maar vooral ook met de externe partners. 2. Invulling geven aan het in 2024 vastgestelde VTH-beleid.
Stand van zaken Evaluatie 2024 en uitvoeringsprogramma 2025 zijn door het college vastgesteld. Op dit moment ligt evaluatie 2025 en uitvoeringsprogramma 2026 voor ter vaststelling.
Het financieel verloop van de basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Prim. begroting 2025
Begroting 2025 na wijz.
Realisatie 2025
Afwijking 2025
-2.619
-2.727
-2.801
-2.723
78
Basistaken veiligheid, toezicht en handhaving Lasten Baten
95
14
14
11
-3
Totaal Basistaken veiligheid, toezicht en handhaving
-2.524
-2.714
-2.787
-2.712
75
Saldo incl. bestemmingen
-2.524
-2.714
-2.787
-2.712
75
Toelichting financiële afwijkingen – Lasten De lasten binnen deze basistaak zijn € 78.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Aan kosten ambtelijke capaciteit is € 12.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door lagere kosten van externe inhuur wegens ziekte en openstaande vacatures. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering. 18
Brandweer Het restantbedrag van € 50.000 voor te boren putten is nog nodig in 2026.
Beleidsindicatoren BBV nr.
Benaming
Lokaal Tevredenheid dienstverlening
Lokaal Tevredenheid communicatie
Lokaal Tevredenheid participatie
6
8
9
10
11
Verwijzingen Halt
Winkeldiefstallen
Geweldsmisdrijven
Diefstallen uit woning
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Toelichting
Jaar Waarde Brummen
Rapportcijfer
2018
6,8
2022
6,3
6,8 Inwonerspanel Brummen 6,5 Spreekt
2023
6,5
6,7
2024
6,5
6,7
2018
6,6
2022
6,3
6,6 Inwonerspanel Brummen 6,3 Spreekt
2023
6,3
6,3
2024
6,4
6,4
2018
6,1
2022
5,9
n.b. Inwonerspanel Brummen Spreekt n.b.
2023
6,2
n.b.
2024
6,3
n.b.
2022
5
8 Bureau Halt
2023
11
9
2024
1
9
2025
8
10
2022
0,5
2,3 CBS
2023
0,7
2,5
2024
0,2
2,2
2025
0,7
2,1
2022
1,9
4,6 CBS
2023
2,1
4,3
2024
2,1
4,4
2025
2,8
4,6
2022
1,4
1,4 CBS
2023
1,2
1,3
2024
1,2
1,2
2025
1,9
1,2
2022
4,3
6,0 CBS
2023
5,0
5,8
2024
2,8
5,7
2025
4,9
5,7
Rapportcijfer
Rapportcijfer
Aantal per 1.000 jongeren
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
19
Waarde Nederland
Bron
Programma 2 Fysieke leefomgeving Introductie Dit programma gaat over de volgende focusgebieden: • • • •
Klimaat en duurzaamheid Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek-Loenen 2030 Centrum Brummen Wonen
Dit programma gaat over de volgende basistaak: •
Fysieke leefomgeving
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Prim. begroting 2025 Begroting 2025 na wijz.
Realisatie 2025
Afwijking 2025
Lasten Incidenteel
-6.433
-1.116
-7.760
-6.731
1.029
Structureel
-16.617
-15.753
-15.082
-17.056
-1.974
Totaal Lasten
-23.050
-16.869
-22.842
-23.787
-945
7.092
785
5.624
5.285
-338
Baten Incidenteel Mutaties reserves
0
0
0
0
0
Structureel
7.751
7.674
7.202
8.915
1.713
Totaal Baten
14.843
8.459
12.825
14.200
1.375
Saldo excl. bestemmingen
-8.207
-8.410
-10.016
-9.587
429
Stortingen Incidenteel
0
0
0
0
0
Mutaties reserves
-4.890
-75
-2.854
-3.454
-600
Totaal Stortingen
-4.890
-75
-2.854
-3.454
-600
4.803
584
6.043
6.105
62
0
0
0
0
0
4.803
584
6.043
6.105
62
Bestemmingen per saldo
-87
509
3.189
2.651
-538
Saldo incl. bestemmingen
-8.294
-7.901
-6.828
-6.936
-109
Onttrekkingen Mutaties reserves Structureel Totaal Onttrekkingen
20
Focusgebied Klimaat en duurzaamheid Portefeuillehouder P. Inberg Wat wilden we bereiken? 1. Verduurzamen van de gebouwde omgeving.
Wat wilden we doen? 1. We bevorderen reductie van CO2 uitstoot door energiebesparing (isolatieprogramma), duurzame huizenbouw en gebiedsontwikkeling en een groener toekomstbestendig energiesysteem; en door voor te sorteren op een aardgasvrije toekomst (warmteprogramma).
Stand van zaken Er is tot nu toe minder respons van inwoners dan verwacht op de subsidiemogelijkheden voor isolatiemaatregelen. Door aanpassingen in onder andere de subsidieregeling en de communicatie willen we daar verandering in aanbrengen. Verder liggen we als gemeente op koers voor meer duurzaamheid in huizenbouw, gebiedsontwikkeling, energiesystemen en verwarming van gebouwen.
Het financieel verloop van het focusgebied Klimaat en duurzaamheid Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Prim. begroting 2025
Begroting 2025 na wijz.
Realisatie 2025
Afwijking 2025
Lasten
-1.938
-1.327
-2.622
-1.872
750
Baten
1.169
473
1.737
1.313
-424
Stortingen
-75
-75
-75
-75
0
Onttrekkingen
46
73
73
18
-55
Totaal Focusgebied klimaat en duurzaamheid
-798
-856
-887
-617
270
Saldo incl. bestemmingen
-798
-856
-887
-617
270
Focusgebied klimaat en duurzaamheid
Toelichting financiële afwijkingen – Lasten De lasten binnen dit focusgebied zijn € 750.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Aan kosten ambtelijke capaciteit is € 51.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door openstaande vacatures. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering.
21
Klimaat en Duurzaamheid In het jaar 2025 lag de focus meer op plannen maken en beleidsvoering en minder op uitvoering en realisatie dan verwacht. Het structurele budget laat een voordeel zien van € 150.000 en aan projecten is € 48.000 minder besteed. De kosten van projecten worden gedekt uit de bestemmingsreserve Duurzaamheid. Door uitval van capaciteit is dit project verduurzamen bedrijfsvoering pas laat in het jaar van start gegaan. Hier resteert nog € 43.000. Specifieke uitkeringen In totaal een voordeel van € 94.000 (zie ook onderdeel baten). In 2025 hebben we diverse specifieke uitkeringen ontvangen voor aanpak energiearmoede kwetsbare huishoudens, het nationale isolatie programma, capaciteit voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE), natuur-inclusief isoleren en Drinkbare IJssel. Voor het project regionale Energie Strategie (RES) is Brummen penvoerder. De gemaakte kosten worden volledig gedekt uit een specifieke rijksuitkering (zie ook onderdeel baten). De werkelijke kosten pakken € 343.000 lager uit dan geraamd.
Toelichting financiële afwijkingen – Baten De baten binnen dit focusgebied zijn € 424.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Klimaat en Duurzaamheid Specifieke uitkeringen In totaal een nadeel van € 87.000 (zie ook onderdeel lasten). In 2025 hebben we een uitkering ontvangen voor aanpak energiearmoede kwetsbare huishoudens, het nationale isolatie programma, capaciteit voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE), natuurinclusief isoleren en Drinkbare IJssel. Ten opzichte van de lagere lasten een incidenteel voordeel vanwege afrekening van het warmtenet en natuurinclusief isoleren. Voor het project regionale Energie Strategie (RES) is Brummen penvoerder. De gemaakte kosten worden volledig gedekt uit een specifieke rijksuitkering (zie ook onderdeel baten). De werkelijke baten pakken € 343.000 lager uit dan geraamd.
Toelichting financiële afwijkingen - Onttrekkingen De onttrekkingen binnen dit focusgebied zijn € 55.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Bestemmingsreserve Duurzaamheid De incidentele projectkosten pakken lager uit, vandaar ook een lagere onttrekking uit deze reserve van € 48.000. Bestemmingsreserve Ligt op Groen De kosten voor het landschapscontract worden voor 25% gedekt uit deze reserve. In 2025 pakken de kosten lager uit, vandaar een lagere onttrekking van € 7.000.
22
Focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek Loenen 2030 Portefeuillehouder S. van de Graaf Wat wilden we bereiken? 1. Zichtbare verbeteringen in de aantrekkelijkheid in en om het centrum, in balans met het vestigingsklimaat voor de papierindustrie.
Wat wilden we doen? 1. We werken aan de ontwikkeling van het Burgersterrein en het Kerstenterrein, richten het Stationsplein opnieuw in en sluiten met de gemeentelijke infrastructuur aan op het provinciale inpassingsplan.
Stand van zaken Deze onderdelen van het programma Ruimte voor Eerbeek liggen op schema.
Het financieel verloop van het focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek Loenen 2030 Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Prim. begroting 2025
Begroting 2025 na wijz.
Realisatie 2025
Afwijking 2025
Focusgebied ruimte voor Eerbeek/Eerbeek-Loenen 2030 Lasten
-567
-1.228
-1.228
-747
482
Baten
38
0
0
59
59
-282
0
-387
-387
0
Stortingen Onttrekkingen
282
200
587
438
-149
Totaal Focusgebied ruimte voor Eerbeek/Eerbeek-Loenen 2030
-529
-1.028
-1.028
-637
391
Saldo incl. bestemmingen
-529
-1.028
-1.028
-637
391
Toelichting financiële afwijkingen – Lasten De lasten binnen dit focusgebied zijn € 482.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 72.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door openstaande vacatures. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering. Het positieve resultaat op de overige kosten bedraagt € 307.000 en wordt veroorzaakt doordat het budget voor toekomstige investeringen nog niet hoeft te worden aangesproken. Qua plankosten zijn in 2025 kosten gemaakt voor de Stationsomgeving, Coldenhovenseweg en Oranje Nassauplein. Voor de ontwikkelkosten PAKhuis is € 200.000 beschikbaar gesteld vanuit de begroting en daarnaast hebben we subsidie ontvangen vanuit de Regiodeal. Het gemeentelijk budget wordt voor 75% 23
gedekt uit de reserve Ruimte voor Eerbeek een 25% uit de reserve Toerisme en Recreatie. In 2025 bedroegen de werkelijke ontwikkelkosten € 102.000. In 2026 wordt het restantbudget ingezet zoals uiteengezet in het raadsvoorstel van december 2025.
Toelichting financiële afwijkingen – Baten De baten binnen dit focusgebied zijn € 59.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Van de Provincie zijn bijdrages ontvangen voor ontwikkelkosten PAKhuis. Voor het jaar 2025 is 50% van de kosten gedeclareerd dit betekent € 51.000 aan extra baten. Verder een bijdrage ontvangen voor het project Steengoed Benutten.
Toelichting financiële afwijkingen - Onttrekkingen De onttrekkingen binnen dit focusgebied zijn € 149.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Bestemmingsreserve Ruimte voor Eerbeek De incidentele projectkosten voor het PAKhuis pakken lager uit, vandaar ook een lagere onttrekking uit deze reserve van € 112.000. Bestemmingsreserve Toerisme en Recreatie De incidentele projectkosten voor het PAKhuis pakken lager uit, vandaar ook een lagere onttrekking uit deze reserve van € 37.000.
24
Focusgebied Centrum Brummen Portefeuillehouder S. van de Graaf Wat wilden we bereiken? 1. Een aantrekkelijk centrum voor inwoners, toeristen en ondernemers.
Wat wilden we doen? 1. We voeren het Plan van Aanpak voor het Centrum van Brummen uit, waarin maatregelen en plannen zijn opgenomen voor het behouden en versterken van het centrum van Brummen.
Stand van zaken Op dit moment werken wij aan de uitvoering van verschillende deelgebieden uit het Plan van Aanpak Centrum Brummen. Hieronder volgt een overzicht van de deelgebieden die momenteel in ontwikkeling zijn: •
•
•
Graaf van Limburg Stirumplein Momenteel loopt er een procedure bij de Raad van State met betrekking tot woningbouwappartement A. Voor het Multifunctioneel Dorpshuis op Plein 5 worden twee scenario’s uitgewerkt, met als doel hierover in het derde kwartaal 2026 een besluit door de gemeenteraad te laten nemen. Herinrichting Burgemeester Dekkerstraat en uitbreiding Jumbo De ambitie is om de werkzaamheden te starten in Q1 van 2027, hierbij zou eerst de Herinrichting van de Burgemeester Dekkerstraat plaatvinden daarop volgend zou de Jumbo gaan uitbreiden. De exacte planning is afhankelijk van de nutspartijen. Ontwikkeling locatie Wilhelminaschool Het ontwerp heeft begin 2026 ter inzage gelegen. Het doel is om in Q2/Q3 van dit jaar het plan definitief door de gemeenteraad vast te laten stellen.
Het financieel verloop van het focusgebied Centrum Brummen Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Prim. begroting 2025
Begroting 2025 na wijz.
Realisatie 2025
Afwijking 2025
Focusgebied centrum Brummen Lasten
-94
-66
-66
-26
40
Totaal Focusgebied centrum Brummen
-94
-66
-66
-26
40
Saldo incl. bestemmingen
-94
-66
-66
-26
40
Toelichting financiële afwijkingen – Lasten De lasten binnen dit focusgebied zijn € 40.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 40.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door openstaande vacatures. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering. 25
Focusgebied Wonen Portefeuillehouders H. de Vroome P. Inberg S. van de Graaf Wat wilden we bereiken? 1. Mogelijkheden creëren voor onze inwoners om binnen de gemeente te blijven wonen.
Wat wilden we doen? 1. Conform de Routekaart Woningbouw tot 2030 1.250 woningen toevoegen aan ons woningbestand. In de Routekaart Woningbouw staan alle stappen beschreven, hier conformeren wij ons aan.
Stand van zaken De afgesproken zaken die opgenomen zijn in de routekaart liggen nog volledig op koers. De huidige verwachting is dat de afgesproken aantallen behaald gaan worden.
Het financieel verloop van het focusgebied Wonen Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Prim. begroting 2025
Begroting 2025 na wijz.
Realisatie 2025
Afwijking 2025
Focusgebied Wonen Lasten
-6.386
-1.091
-4.410
-6.846
-2.436
Baten
4.909
909
3.142
4.524
1.382
Stortingen
-4.358
0
-2.257
-2.832
-575
Onttrekkingen
3.927
0
4.951
5.198
247
Totaal Focusgebied Wonen
-1.908
-181
1.426
44
-1.382
Saldo incl. bestemmingen
-1.908
-181
1.426
44
-1.382
Toelichting financiële afwijkingen – Lasten De lasten binnen dit focusgebied zijn € 2.436.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 108.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt voor het overgrote deel veroorzaakt door verschuiving van capaciteit op ander focusgebieden dan wel basistaken. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering. Voor de kosten opvang ontheemden ontvangen we een specifieke uitkering. De kosten waren in 2025 € 90.000 lager dan begroot. Dit voordeel wordt verrekend met Rijksvergoeding en reserve ontheemden. Ook voor de doorstroomlocatie worden de kosten verrekend met de rijksvergoeding en reserve ontheemden. In 2025 hebben we € 43.000 aan meerkosten gehad. 26
Voor de bouwgrondcomplexen moet op basis van de nieuwste berekeningen van de Meerjaren Prognose Grondexploitatie (MPG) de voorziening voor verliesgevende complexen verhoogd worden met € 673.000. Dit nadeel wordt veroorzaakt door het vaststellen van het gewijzigde plan voor het bouwgrondcomplex Elzenbos III (Raad 18 december 2025). Dit deelgebied is opnieuw doorberekend en gaat nu uit van een plan met het realiseren van 279 woningen. Daartegenover laten de complexen Burgersterrein en Graaf van Limburg Stirumplein een lager tekort zien. Het complex Kerstenterrein wordt per 31 december 2025 afgesloten. Het resultaat van dit complex komt uit op een verlies € 1.924.000.
Toelichting financiële afwijkingen – Baten De baten binnen dit focusgebied zijn € 1.382.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. De rijksbijdrage voor opvang ontheemden pakt € 145.000 hoger uit dan geraamd. Per saldo worden de lasten en baten verrekend met de reserve opvang ontheemden. Voor de doorstroomlocatie is in 2025 € 101.000 meer rijksbijdrage en huurinkomsten ontvangen. Ook deze middelen worden verrekend met de reserve opvang ontheemden. De leges omgevingsvergunning bouwen laat een voordeel zien van € 44.000 Voor de actieve bouwgrondcomplexen worden minder ambtelijke kosten toegerekend dan geraamd. Samen met lagere overige kosten derden levert dit een nadeel op van afgerond € 120.000. Het complex Elzenbos II wordt per 31 december 2025 afgesloten. Het resultaat van dit complex komt uit op een winst van € 318.000. Het complex Kerstenterrein wordt afgesloten met een verlies (zie onderdeel lasten). Voor een deel kan dit verlies worden gedekt uit de vrijval van de voorziening negatieve bouwcomplexen. Bedrag van de vrijval is € 809.000.
Toelichting financiële afwijkingen - Stortingen De stortingen binnen dit focusgebied zijn € 575.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Bestemmingsreserve Ligt op Groen Per 31 december 2025 wordt bouwgrondcomplex Elzenbos II afgesloten. In de reserve Grondexploitatie staan Ligt op Groen gelden tijdelijk gereserveerd. Deze worden nu toegevoegd aan de reserve Ligt op Groen. Het bedrag is € 575.000. Zie ook onttrekkingen.
Toelichting financiële afwijkingen - Onttrekkingen De onttrekkingen binnen dit focusgebied zijn € 247.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Bestemmingsreserve Opvang bijzondere doelgroepen Per saldo is het werkelijke resultaat voor opvang van bijzondere doelgroepen in 2025 uitgekomen op afgerond € 328.000 positief. Vandaar dat er minder onttrokken hoeft te worden uit de reserve toekomstige opvang Oekraïners. Bestemmingsreserve Grondexploitatie Per 31 december 2025 wordt bouwgrondcomplex Elzenbos II afgesloten. In de reserve 27
Grondexploitatie staan Ligt op Groen gelden tijdelijk gereserveerd. Deze worden nu onttrokken uit de reserve Grondexploitatie. Het bedrag is € 575.000. Zie ook toevoegingen.
Basistaken Fysieke leefomgeving Portefeuillehouders S. van de Graaf P. Inberg Y. Cegerek Wat wilden we bereiken? 1. Een goed onderhouden, bereikbare en klimaatbestendige openbare ruimte.
Wat wilden we doen? 1. We geven uitvoering aan de vastgestelde Programma's Groen, Water en Riolering en Mobiliteit 2050. Op basis van uitvoeringsprogramma's worden projecten gerealiseerd of verder uitgewerkt tot concrete plannen.
Stand van zaken 2025 stond in het teken van de uitvoering van veel groenprojecten vanuit het Programma Groen. De uitdeelactie aan inwoners in januari was met 3400 uitgedeelde bomen een groot succes. Daarnaast werden de nodige laan- en straatbomen en een bos aan de Boshoffweg geplant en erfbeplantingsprojecten gerealiseerd. Het beoogde doel van aanplant van 21.000 extra bomen in deze coalitieperiode is met 29.355 bomen ruim gehaald. Op het gebied van Water en Riolering is in 2025 gestart met de vervanging van de riolering en het aanbrengen van een gescheiden rioolstelsel in de Coldenhovenseweg aangelegd (deel VolmolenwegSpoorlijn). De afkoppelcoach heeft 47 adviesgesprekken gevoerd wat heeft geleid tot het afkoppelen van 820 m2 verhard dakoppervlak. Vanuit het programma Mobiliteit is de planvorming voor de verkeerafwikkeling in het buitengebied, de schoolfietsroutes en de parkeernota opgestart. Besluitvorming hierover volgt in 2026. In het buitengebied zijn enkele pilots met verkeerdrempels gerealiseerd om het verkeer te beïnvloeden. Wat wilden we bereiken? 2. Een infrastructuur die bijdraagt aan doelstellingen op het gebied van veiligheid, klimaatbeleid en gezondheid.
Wat wilden we doen? 2. We gaan wegen herinrichten en projecten uit het (in 2024 opgestelde) uitvoeringsprogramma Mobiliteit uitvoeren.
Stand van zaken
28
In verband met het ontbreken van uitvoeringsbudget is het uitvoeringsprogramma Mobiliteit niet vastgesteld en in uitvoering genomen. Wel zijn enkele deelprojecten als het opstellen van een parkeernota, nader onderzoek verkeerstromen buitengebied, verbeteren veiligheid schoolzones en onderzoek schoolfietsroutes opgestart. De herinrichting van de Zutphensestraat (binnen de bebouwde kom) is in 2025 opgepakt. Er zijn twee informatiebijeenkomsten gehouden en de plannen zijn verder uitgewerkt naar concrete uitvoeringstekeningen. In verband met de benodigde werkzaamheden van nutsbedrijven en hun drukke uitvoeringsagenda is daadwerkelijke start van de uitvoering pas eind 2026 voorzien. Wat wilden we bereiken? 3. Verhogen van het aantal overnachtingen, stimuleren van werkgelegenheid, verhogen van de gemiddelde bestedingen in de toeristische sector door aanbodontwikkeling en verbinden van toerisme om een bijdrage te leveren aan lokale opgaven.
Wat wilden we doen? 3a. We maken een uitnodigingskader voor toeristische initiatieven als programma onder de omgevingsvisie.
Stand van zaken Het uitnodigingskader is inhoudelijk gereed en zal in Q1 2026 aan het college ter besluitvorming worden voorgelegd. 3b. We dienen met ons Masterplan een aanvraag in voor een bijdrage uit de Regiodeal Veluwe voor ontwikkeling van het TOP en planvorming van het PAK Huis / PAK Museum.
Stand van zaken Masterplan is afgerond en heeft als basis gediend voor de subsidieaanvraag Regiodeal Veluwe. De subsidie van bijna 1,4 miljoen is toegekend. Wat wilden we bereiken? 4. Organiserend vermogen toevoegen om in- en extern economische zaken beter voor het voetlicht te brengen en koppelkansen met ondernemers beter te benutten.
Wat wilden we doen? 4a. Met de versterkte capaciteit werken we aan een economisch beleidsstuk dat als leidraad gaat dienen voor uitvoering.
Stand van zaken Programma Economie Gemeente Brummen 2030 is opgeleverd en door de gemeenteraad vastgesteld. 4b. We versterken het faciliterend vermogen voor ondernemers met de toegevoegde formatie op het beleidsveld economische zaken.
29
Stand van zaken De bedrijveninvesteringszones in Brummen en Eerbeek zijn gefaciliteerd. Daarnaast zijn er flinke stappen gezet voor het oprichten van een ondernemersvereniging op de bedrijventerreinen Rhienderen Noord en Hazenberg .
Het financieel verloop van de basistaken Fysieke leefomgeving Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Prim. begroting 2025
Begroting 2025 na wijz.
Realisatie 2025
Afwijking 2025
Basistaken fysieke leefomgeving Lasten
-14.064
-13.157
-14.516
-14.296
220
Baten
8.726
7.076
7.946
8.304
358
Stortingen
-175
0
-135
-160
-25
Onttrekkingen
549
311
432
451
19
Totaal Basistaken fysieke leefomgeving
-4.964
-5.769
-6.272
-5.700
572
Saldo incl. bestemmingen
-4.964
-5.769
-6.272
-5.700
572
Toelichting financiële afwijkingen – Lasten De lasten binnen deze basistaak zijn € 220.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Aan kosten ambtelijke capaciteit is € 144.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door lagere kosten van externe inhuur en openstaande vacatures, met name bij de buitendienst. Voor deze vrijvallende loonkosten zijn aannemers ingehuurd bij wegen en openbaar groen. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering. Gemeentelijk vastgoed en gronden Voor 2 Wvg locaties is een raadsbesluit om daar geen verdere onderhandelingen in te gaan ondernemen. Nu moet de boekwaarde worden afgeboekt ten laste van resultaat 2025. Het gaat hier om de Boele en de Lei (west) met een totale boekwaarde van afgerond € 149.000. Ruimtelijk ordening De kosten voor invoering van de Omgevingswet pakken in 2025 € 66.000 lager uit dan geraamd. De omgevingswet vraagt continu om aanpassingen. De belangrijkste twee zijn de omgevingsvisie en het omgevingsplan Kleine Kernen. Verder is minder externe capaciteit voor toetsing van particuliere plannen nodig geweest. Dit levert een voordeel op van € 30.000. Openbare ruimte De lasten voor riolering pakken in totaliteit € 36.000 lager uit dan geraamd. Een aantal projecten en onderzoeken zijn niet uitgevoerd in 2025 en de kosten van reparatie vallen voordeliger uit.
Tegenover de voordelen vielen de kosten van de gemalen hoger uit dan geraamd. In het kader van 100% kostendekkendheid wordt afgerond € 213.000 meer toegevoegd aan de voorziening rioolheffing dan geraamd. Dit verschil wordt met name veroorzaakt door lagere kosten, lagere toe te rekenen overhead en hogere inkomsten.
30
Bij de kosten van onderhoud en reiniging wegen en onkruidbestrijding pakken de kosten samen € 162.000 hoger uit dan geraamd. Voor het deel van onderhoud worden de meerkosten gedekt uit de vrijvallende loonkosten van de buitendienst. Het nadeel bij de post reiniging wegen en onkruidbestrijding is ontstaan door de berekende indexatie van de aannemers over de laatste 2 jaar. Van het incidentele budget voor maatregelen verkeersveiligheid resteert nog € 221.000. In 2026 wordt een vervolg gegeven voor onder andere verkeersstudie buitengebied, oplossen verkeerskundige oplossingen, verbeteren ontsluiting sportterrein, schoolzones en fietsvoorzieningen. Er is meer werk uitbesteed in het groenonderhoud, wat leidt tot een nadeel van €52.000. Deze overschrijding dekken we uit de vrijvallende loonkosten van de buitendienst. Door uitstel van renovatie van project Noorderenk in Eerbeek is er een voordeel van €36.000. Het grootste overschot zit in de kosten van onderhoud bomen. Hier is een restant van € 243.000. Dit komt omdat de opdracht voor het planten van nieuwe bomen nog in de ontwerpfase is. Ook het vervangen van gekapte bomen is in ontwikkeling. Het boomonderhoud is na de zomer aanbesteed en in november in uitvoering gegaan en loopt door in 2026. Voor de bomenactie (“Iedere inwoner een boom”) is het incidentele budget in 2025 ingezet. Er resteert nog een bedrag van € 95.000.
Door personeelswisseling in 2025 heeft de voorbereiding van zowel de boomaanplant als het snoeien vertraging opgelopen. De boomaanplant is doorgeschoven naar het voorjaar van 2026. Voor beide projecten is het noodzakelijk het resterende budget door te zetten naar 2026 om de afgesproken doelen uit het programma Groen te kunnen realiseren. Het project Groene opgave landschap laat in 2025 een voordeel zien aan kosten van € 252.000. Voor de gemeentelijke exploitatie is dit project budgettair neutraal omdat deze volledig door de Provincie wordt vergoed. Zie ook onderdeel baten. Tractie buitendienst Het totale resultaat van de post wordt verdeeld over de verschillende taakvelden, in verhouding waar de tractie op wordt ingezet in de openbare ruimte (groen, wegen, etc.). Op deze post zelf pakken de structurele kosten € 23.000 lager uit dan geraamd, met name veroorzaakt door lagere onderhoudskosten. Aan incidentele aanschaffingen hebben we een nadeel van € 46.000. Dit als gevolg van noodzakelijke vervangingen en verbeteringen in het wagenpark en materieel. Er is een tweedehands auto aangeschaft voor de BOA’s, er zijn auto's ingeruild en overbodige schaftwagens verkocht.