(043) Risicoanalyse asielopvanglocatie Brummen rapportage

12. In hoofdstuk 5 wordt dieper ingegaan op de achtergrond van een beheergroep en een omwonendenoverleg. 13. Op station Zwolle en Emmen is een speciaal host-team van Arriva op de Vechtdallijnen. De hosts wonen in het COA in Assen, zij helpen vluchtelingen met hun reis (bijvoorbeeld door te vertalen, de weg te wijzen en te helpen aan een geldig vervoersbewijs. De hosts hebben zelf ook een vluchtelingenachtergrond. Het team is een initiatief van het Arriva, COA en NS. Zie: Onze hosts 1 jaar op station Zwolle en Emmen | Over Arriva

47

Risico’s 1 Overlast bij supermarkten/winkels

Geluidsoverlast

Lichtoverlast

Overlast sigarettenverkooppunten

Basisoplossingsrichtingen (nog voor de start van de opvanglocatie te realiseren) • In het welkomstdocument en via de MyCOA-app asielzoekers de normen en waarden leren rondom boodschappen doen in de supermarkt en hierop blijven wijzen • Het COA maakt afspraken met winkeliers (zie ‘Afsprakenmatrix’ in hoofdstuk 5) • Meldkaart ('hoe wat te melden richting COA/politie/gemeente?') opstellen en verspreiden onder omwonenden, winkeliers en bedrijven. Daarin goed onderscheid maken tussen criminaliteit en overlast. Daarop ook telefoonnummers vermelden Een klachtenmeldsysteem opzetten voor geluidsoverlast, met enerzijds verantwoordelijkheid voor omwonenden om te melden en anderzijds voor het COA om de meldingen goed af te handelen (geluid minder hard) en terug te koppelen naar de melder Bij de inrichting van het COA-terrein rekening houden met lichtoriëntatie, bijvoorbeeld door het gebruik van te dempen verlichting of lichtpunten met afschermkappen die het licht naar beneden/een bepaalde kant op richten (van omliggende woningen af), om zo lichtvervuiling te beperken • COA maakt afspraken met sigarettenverkooppunten (zie ‘Afsprakenmatrix’) • Monitoren in een beheergroep en in een omwonendenoverleg

48

Opschaaloplossingsrichtingen (na eventuele escalatie te realiseren)

Risico’s 1

Basisoplossingsrichtingen (nog voor de start van de opvanglocatie te realiseren) Door amv’ers/asielzoekers en derden gepleegde criminaliteit (Winkel)diefstal • Het COA maakt met winkeliers, als zij dit wensen, afspraken (zie ‘Afsprakenmatrix’ in hoofdstuk 5). Bijvoorbeeld in preventieve zin (maximumaantal winkelend publiek) of na incident (winkelverbod) • Het COA biedt, in samenwerking met de politie, een meldprotocol aan winkeliers aan, met daarop een instructie hoe om te gaan met winkeldiefstal door asielzoekers • Winkeldiefstal meenemen in beheergroep • Stel een ‘asielagent’ (operationeel specialist asiel) aan, samen met azc Zutphen • Politie en het OM inzetten voor eventuele strafrechtelijke afhandeling • Monitoren in een beheergroep en een omwonendenoverleg Fietsdiefstal • Stel een ‘asielagent’ (operationeel specialist asiel) aan, samen met azc Zutphen • Politie en het OM inzetten voor eventuele strafrechtelijke afhandeling Drugsgebruik en alcoholgebruik • Het COA moet asielzoekers aanspreken op gebruik na klachten door amv’ers en asielzoekers in vanuit de omgeving de openbare ruimte • Eventueel dient een sanctie te volgen

49

Opschaaloplossingsrichtingen (na eventuele escalatie te realiseren) • (Frequent) stelende asielzoekers overplaatsen naar andere locatie

• Zet een fietsenleensysteem voor (nieuwe) asielzoekers op

Contact leggen met verslavingszorg in geval van overmatig gebruik

Risico’s 1 Drugs dealen door amv’ers/asielzoekers

Illegale handel in sigaretten

Aanzuigende werking van (drugs)criminaliteit

Onheuse bejegening, agressie en/of geweld door asielzoekers op het terrein

Basisoplossingsrichtingen (nog voor de start van de opvanglocatie te realiseren) • Het COA moet asielzoekers aanspreken op dealen na klachten vanuit de omgeving, eventueel sanctioneren na herhaalde incidenten • Stel een ‘asielagent’ (operationeel specialist asiel) aan, samen met azc Zutphen • Zet toezicht door boa’s in met prioriteit op asiel • Politie en het OM inzetten voor eventuele strafrechtelijke afhandeling • Amv’ers/asielzoekers aanspreken op illegale handel na klachten vanuit de omgeving, eventueel sanctioneren na herhaalde incidenten • Stel een ‘asielagent’ (operationeel specialist asiel) aan, samen met azc Zutphen • Politie en het OM inzetten voor eventuele strafrechtelijke afhandeling • Monitoren in een beheergroep en een omwonendenoverleg • Stel een ‘asielagent’ (operationeel specialist asiel) aan, samen met azc Zutphen • Zet toezicht door boa's in met prioriteit op asiel • Politie en het OM inzetten voor eventuele strafrechtelijke afhandeling • Als het incident zich buiten de gebouwen afspeelde en/of inzet van politie op het terrein vereist (en zichtbaar) is: directe terugkoppeling van het incident richting De Lans en direct omwonende aan de noordzijde • Monitoring impact van dergelijk incidenten op school De Lans en direct omwonende

50

Opschaaloplossingsrichtingen (na eventuele escalatie te realiseren)

Politie meer laten surveilleren op hot spots

Risico’s 1 Straatintimidatie (nafluiten, roepen en sissen)

Zwartrijden in de trein

Aantasting eigendom op- en omwonenden

Basisoplossingsrichtingen (nog voor de start van de opvanglocatie te realiseren) • Stel een 'asielagent' (operationeel specialist asiel) aan, samen met azc Zutphen • Sluitend meld- en opsporingssysteem waarbij omwonenden, COA en politie allen een centrale rol spelen in het proces van melding tot opsporing • Het COA geeft periodieke voorlichting over de normen en waarden binnen de Nederlandse samenleving • Zet toezicht door boa’s in met prioriteit op asiel • Monitoren in een beheergroep en een omwonendenoverleg • (Periodiek) overleg tussen COA en NS • COA spreekt asielzoekers/amv’ers aan wanneer zij meermaals boetes voor zwartrijden ontvangen • Monitoren in een beheergroep en een omwonendenoverleg • Politie en het OM inzetten voor eventuele strafrechtelijke afhandeling • Het COA informeert de asielzoekers blijvend op het niet betreden van privéterreinen in het welkomstdocument en via de MyCOA-app

51

Opschaaloplossingsrichtingen (na eventuele escalatie te realiseren) Extra toezicht door outreachende medewerkers van het COA rondom overlastlocaties buiten het COA-terrein

Risico’s 1 Aantasting van de leefbaarheid Inbreuk privacy school De Lans

Onbereikbaarheid van de zij-ingang van school De Lans

Basisoplossingsrichtingen (nog voor de start van de opvanglocatie te realiseren)

Opschaaloplossingsrichtingen (na eventuele escalatie te realiseren)

• COA maakt afspraken met directie van school De Lans (zie ‘Afsprakenmatrix’). Deze afspraken zullen onder andere betrekking hebben op bouwwerkzaamheden bij realisatie van de opvang • COA maakt asielzoekers/amv’ers in MyCOA-app en het welkomstboekje de volgende huisregels duidelijk: kinderen van school De Lans niet storen en niet op het terrein van De Lans komen. Deze huisregels gelden ook voor medewerkers van het COA • Een visueel afschermende, maar vriendelijk ogende terreinafscheiding (heg/hek met groene beplanting) plaatsen tussen het COA-terrein en het terrein van school De Lans om privacy te waarborgen. Houd hierbij rekening met de mogelijkheid tot toegang naar de achterzijde van De Lans (recht van overpad?) • In- en uitgangen van het COA strikt scheiden van de in- en uitgang van school De Lans COA maakt afspraken met directie van school De Lans (zie ‘Afsprakenmatrix’)

• Toezicht door boa’s buiten de opvang op hot times: wanneer jongeren naar school gaan en wanneer zij uit school komen (ook voor in- en uitgaand schoolverkeer bij De Lans) • Toezicht door outreachende COA-medewerkers buiten de opvang op hot times: wanneer jongeren naar school gaan en wanneer zij uit school komen (ook voor in- en uitgaand schoolverkeer bij De Lans)

52

Risico’s 1 Inbreuk op privacy direct omwonenden

Vervuiling/afval rond het terrein

Congestie op riool Congestie op (stroom)kabels Drukte bij dagelijkse voorzieningen

Basisoplossingsrichtingen (nog voor de start van de opvanglocatie te realiseren) • Bestaand bosschages/heggen aan de noordzijde van het terrein laten staan • Extra bosschages/heggen plaatsen op plekken waar nieuwbouw ongewenste zichtlijnen voor de direct omwonenden opleveren. Zie bijlage 1 voor een suggestie. • In welkomstdocument en via de MyCOA-app aanhaken bij schone omgeving • Monitoren in een beheergroep en een omwonendenoverleg • Prikploegen aanstellen onder de asielzoekers • Meer afvalbakken op en rondom het terrein plaatsen, met name richting de Aldi COA maakt afspraken met school De Lans en de gemeente over de technische aanpassingen, de fasering van werkzaamheden en eventuele noodvoorzieningen (zie ‘Afsprakenmatrix’) COA maakt afspraken met school De Lans en de gemeente over de technische aanpassingen, de fasering van werkzaamheden en eventuele noodvoorzieningen (zie ‘Afsprakenmatrix’) COA maakt afspraken met aanbieders van dagelijkse voorzieningen zoals een OV-servicepunt, een PostNL-punt en geldautomaten (zie ‘Afsprakenmatrix’)

53

Opschaaloplossingsrichtingen (na eventuele escalatie te realiseren)

• Een conciërge inzetten die asielzoekers wijst op het schoonhouden van de omgeving

Inrichten van dagelijkse voorzieningen zoals een geldautomaat op het COA-terrein

Risico’s 1 Incidenten op de locatie Door amv’ers/asielzoekers veroorzaakte brand in op het COAterrein

Basisoplossingsrichtingen (nog voor de start van de opvanglocatie te realiseren)

Opschaaloplossingsrichtingen (na eventuele escalatie te realiseren)

• In welkomstdocument en via de MyCOA-app aanhaken bij brandveiligheidsregels • In het welkomstdocument en via de MyCOA-app een top tien aan leefregels maken en hierin het rookverbod en BBQ/openvuur-verbod tijdens droogte opnemen 14 • Extra bebording op de opvanglocatie om te wijzen op het rookverbod en brandveiligheidsrisico’s in het voorjaar en de zomer

Algeheel barbecue- en/of openvuurverbod op het opvangterrein

Infrastructurele problemen/ verkeersveiligheid Onoverzichtelijke en gevaarlijke • Periodieke monitoring van de verkeersdrukte en ongevallen in verkeerssituaties voor de opde beheergroep, samen met (een analyse van) de verkeersdesvanglocatie kundige • Structurele en periodieke fiets- en verkeerslessen opzetten voor asielzoekers en amv’ers • Toezicht door COA-beveiligers/-verkeersregelaars bij de ingang van de opvang op hot times: wanneer jongeren naar school gaan in Zutphen en wanneer zij uit school komen. • Frequente en flexibele COA-pendelbus voor amv’ers/asielzoekers inzetten (richting station Brummen en Zutphen) • Eventueel toekomstige slagboom bij ingang van het COAterrein op redelijke afstand van de autoweg plaatsen om opstoppingen te voorkomen

• COA verstrekt verlichting en fluorescerende hesjes voor op de fiets of tijdens het wandelen • Fietscursussen en fietschecks met Veilig Verkeer Nederland • ‘Schoolzone’ creëren in de directe openbare ruimte rondom school De Lans, aangegeven met verkeersborden en een maximumsnelheid van 30 km/h • (Tijdelijke) matrixborden t.b.v. snelheidsmeting plaatsen • Extra verlichting op de route richting Zutphen plaatsen

14. In het algemeen maakt het COA al gebruik van huisregels waarin diverse brandvoorschriften staan, waaronder ‘u mag niet roken in COA-gebouwen. Ook niet in uw eigen woonruimte’. En ‘U mag geen open vuur aansteken. Denk aan kaarsen, wierook, olielampen, et cetera.’

54

Risico’s 1

Basisoplossingsrichtingen (nog voor de start van de opvanglocatie te realiseren)

Ongewenste interactie tussen doelgroepen • Conflicten tussen vreemdelingen buiten het terrein meenemen Ongewenste interactie tussen in de beheergroep amv’ers en asielzoekers • Overlastgevende amv’ers/asielzoekers overplaatsen naar andere locatie Conflicten/negatieve interactie Zie basisoplossingsrichtingen bij ‘Inbreuk op privacy direct optussen asielzoekers en leerwonenden (met name De Lans)´ lingen van school De Lans Lastigvallen van in Zutphen • Het COA geeft periodieke voorlichting over de normen en schoolgaande jongeren waarden binnen de Nederlandse samenleving • Toezicht door COA-beveiligers/-verkeersregelaars bij de ingang van de opvang op hot times: wanneer jongeren naar school gaan in Zutphen en wanneer zij uit school komen • Monitoren in een beheergroep en een omwonendenoverleg Conflicten bij evenementen • COA maakt afspraken met amv’ers over gedrag op evenementen • COA maakt afspraken met evenementenorganisatoren (zie ‘Afsprakenmatrix’) • Monitoren in een beheergroep en een omwonendenoverleg Conflicten tussen lokale jeugd • In geval van incidenten samenwerking tussen jongerenwerk en en asieljeugd het COA bevorderen om activiteiten te organiseren waar zowel asielzoekers (jongeren) als jongeren uit Brummen bij betrokken worden • Monitoren in een beheergroep en een omwonendenoverleg

55

Opschaaloplossingsrichtingen (na eventuele escalatie te realiseren)

• Toezicht door boa’s buiten de opvang op hot times: wanneer jongeren naar school gaan in Zutphen en wanneer zij uit school komen • Extra toezicht door outreachende medewerkers van het COA rondom overlastlocaties buiten het COA-terrein • Surveillance en handhaving door outreachende COAmedewerkers (met herkenbare hesjes) op evenementen • Samenwerking tussen jongerenwerk en COA om problemen op evenementen te signaleren en te de-escaleren

Risico’s 1

Basisoplossingsrichtingen (nog voor de start van de opvanglocatie te realiseren) De samenwerking tussen beheerpartners en tussen beheerpartners en omgeving Onduidelijke en ontoereikende • Er wordt één aanspreekpunt vanuit de gemeente aangewezen communicatie vanuit de gevoor de dagelijkse procesmatige gang van zaken rondom de meente opvang; deze persoon kan een spilfunctie vervullen tussen omwonenden en het COA • In samenwerking met het COA periodieke informatieverstrekking via nieuwsbrief voor geheel Brummen verzorgen (waarin asielzoekers zich voorstellen) Onduidelijkheid ov de proce• Het proces van melding, opvolging en terugkoppeling van overdure rondom klacht- en incilast/incidenten goed in de gaten houden middels monitoring dentmeldingen en dit proces in externe communicatie richting omwonenden blijven benadrukken (bijvoorbeeld in nieuwsbrieven) • Klachtenmeldsysteem opzetten en breed communiceren door het COA richting omwonenden, bedrijven en winkeliers • Meldkaart (‘hoe wat te melden richting COA/politie/gemeente?’) opstellen en verspreiden onder omwonenden, winkeliers en bedrijven. Daarin goed onderscheid maken tussen criminaliteit en overlast. Daarop ook telefoonnummers vermelden • Monitoren in een beheergroep en een omwonendenoverleg • In samenwerking met de gemeente verzorgt het COA periodieke informatieverstrekking via nieuwsbrief voor geheel Brummen

56

Opschaaloplossingsrichtingen (na eventuele escalatie te realiseren) • In samenwerking met het COA proactief contact zoeken met omwonenden, organisaties en bedrijven om te monitoren hoe de ervaringen zijn met de opvanglocatie en om informatie te delen over de ontwikkelingen vanuit de gemeente met betrekking tot de opvanglocatie. Bijvoorbeeld door het organiseren van inloopavonden WhatsAppgroep opzetten door het COA voor het delen van direct relevante informatie voor omwonenden en bedrijven

Risico’s 1

Basisoplossingsrichtingen (nog voor de start van de opvanglocatie te realiseren)

Opschaaloplossingsrichtingen (na eventuele escalatie te realiseren)

De personele inzet van beheerpartners Onvoldoende capaciteit/inzet Stel een ‘asielagent’ (operationeel specialist asiel) aan, samen politie met azc Zutphen Onvoldoende capaciteit boa’s

Te veel betrokken afdelingen bij de gemeente Te weinig zeggenschap bij omwonenden Risico’s voor amv’ers/asielzoekers Onveilige situatie door tractor op COA-terrein Afname verkeersveiligheid voor wandelende/fietsende amv’ers/asielzoekers op de openbare weg Verdrinkingsgevaar in wateren in de omgeving

• Zet toezicht door boa’s in met prioriteit op asiel • In ieder geval het eerste half jaar na de start van de asielopvang toezicht in de openbare ruimte op hot spots prioriteren • Monitoren in een beheergroep en een omwonendenoverleg • Na half jaar besluit over eventueel vervolg geprioriteerde inzet nemen Een duidelijke structuur aanbrengen in de betrokken medewerkers vanuit de gemeente rondom de opvanglocatie en hier transparant over naar buiten toe communiceren Periodiek omwonendenoverleg vormgeven aan de hand van de randvoorwaarden zoals voorgesteld in hoofdstuk 5

Handhavingscapaciteit uitbreiden door de inzet van 1 extra fte voor boa’s, specifiek gericht op toezicht in de openbare ruimte (hot spots)

COA maakt afspraken met de boer die met de tractor over het terrein rijdt (in het geval van recht van overpad) (zie ‘Afsprakenmatrix’) • Zie de oplossingsrichtingen onder het risico: ‘Onoverzichtelijke en gevaarlijke verkeerssituaties voor de opvanglocatie’

• COA verstrekt verlichting en fluorescerende hesjes voor op de fiets of tijdens het wandelen

• COA informeert asielzoekers hier goed over en stelt regels op • Het COA biedt zwemlessen aan • Monitoren in een beheergroep en een omwonendenoverleg

• Extra toezicht door boa’s met asielprioriteit rondom de wateren in de zomermaanden • Extra surveillance door de politie

57

5 Kader voor het dynamisch beheerplan In hoofdstuk 3 zijn de risico’s aangedragen, beargumenteerd en gewogen, waarna de risico’s 1 in hoofdstuk 4 zijn gekoppeld aan door diverse betrokkenen en ons voorgestelde oplossingsrichtingen. Zoals al in paragraaf 1.5 aangegeven, beschouwen we dit en het vorige hoofdstuk als samenvattende hoofdstukken voor de lezer die snel tot de kern van de risicoanalyse wil komen. Aan het eind van dit rapport geven we nog enkele belangrijke kaders voor goed dynamisch beheer mee. Het gaat hier dus meer om de randvoorwaardelijke sfeer waarbinnen een beheerplan rondom de opvanglocatie naar onze mening het beste functioneert. Op voorhand is een aantal randvoorwaarden hierbij eigenlijk standaard voor iedere vorm van maatschappelijke opvang, dus ook voor de opvanglocatie in Brummen. Dit staat in paragraaf 5.1 verwoord. Daarnaast hebben we in paragraaf 5.2, op basis van alle verzamelde informatie in deze risicoanalyse, nog een aantal specifieke randvoorwaarden voor de meest optimale veiligheid en leefbaarheid op en rondom de opvanglocatie. Het gaat dan om de afspraken met instanties die het COA naar onze mening zal moeten maken.

5.1 Algemene randvoorwaarden

Voor de juiste invulling van het dynamisch beheerplan op en rondom de opvanglocatie bestempelen wij de volgende maatregelen als minimale randvoorwaarden die door de beheerpartners nader ingevuld moeten worden:  Het instellen van een periodiek omwonendenoverleg 15: om de stand van zaken rondom de opvang te delen, zien wij de noodzaak van het instellen van een omwonendenoverleg. We beschouwen deze overlegvorm als een essentiële schakel tussen het dagelijks beheer rondom de opvanglocatie en de omgeving van de opvang. Daarbij gaat het niet alleen om het uitwisselen van opvanginformatie van de beheerpartners richting omwonenden, maar ook om informatie vanuit omwonenden richting de beheerpartners. Naar onze mening bestaat een omwonendenoverleg minimaal uit een vertegenwoordiger van de gemeente, het COA en een delegatie van omwonenden/ondernemers. In het vorige hoofdstuk hebben we al enigszins aangegeven welke thema’s naar onze mening meegenomen kunnen worden in dergelijk overleg, maar op de volgende pagina gaan we hier ook nog dieper op in.

15. In dit overleg kan ook een delegatie van ondernemers plaatsnemen. Een omwonendenoverleg wordt soms ook wel beheergroep genoemd. Maar zoals we al in eerdere hoofdstukken aangaven, verstaan wij onder deze laatste term een meer operationeel overleg tussen COA, politie en gemeente, waarin ook op casusniveau maatregelen tegen overlastgevende asielzoekers worden besproken en besluiten worden genomen over het op- dan wel afschalen van beheermaatregelen. Vanwege privacyaspecten is hier naar onze mening geen plaats voor omwonenden.

58

 Bij voorkeur vindt omwonendenoverleg periodiek plaats, waarbij we ons kunnen voorstellen dat dit bij aanvang vaker plaatsvindt dan na verloop van tijd. Onze ervaring leert namelijk dat het beheer rondom de opvanglocatie gaandeweg beter ingespeeld raakt op dagelijkse gebeurtenissen. Dit betekent overigens niet dat de bijeenkomsten van een omwonendenoverleg geen dynamisch karakter hoeven te hebben: als er sprake is van een incident dat weerslag heeft op de omgeving, is het raadzaam om zo snel mogelijk een omwonendenoverleg bijeen te roepen.  Er kan nader bepaald worden wie de voorzitter van het omwonendenoverleg wordt. Als er enig onderling vertrouwen is (gegroeid), zou dit een vertegenwoordiger van de gemeente of het COA kunnen zijn. Onze ervaring bij andere opvanglocaties is dat het ofwel een onafhankelijk voorzitter is of dat het COA het voorzitterschap voor zijn rekening neemt.  De te bespreken thema’s binnen het omwonendenoverleg: een dergelijk overleg is naar onze mening geen ‘papieren tijger’, maar een gremium waar opvanginformatie ‘op een hoger niveau’, dus zonder de privacy van asielzoekers te schenden, gedeeld wordt.

In het kader van jaarlijkse monitoring is Bureau Beke aangesloten bij enkele van dergelijke omwonendenoverleggen, waarin informatie gedeeld wordt over aantallen asielzoekers, samenstelling (bijvoorbeeld gezinnen/alleenstaande mannen/landen van herkomst), aangeboden cursussen (denk bijvoorbeeld aan fiets- en zwemles), geplaatste jongeren op scholen op het terrein en op de ISK, binnengekomen klachten en de afhandeling daarvan. Onze ervaring is dat dit vaak constructieve bijeenkomsten zijn die het draagvlak voor de opvanglocatie kunnen verhogen. Ook kunnen daarin zorgen/signaleringen die de leden van het omwonendenoverleg uit de buurt hebben opgevangen worden gedeeld, worden besproken en eventueel worden doorgezet richting de beheergroep. Dit laatste kan ook gespiegeld werken, in die zin dat vanuit de beheergroep aandachtspunten naar voren komen die worden voorgelegd aan het omwonendenoverleg. We denken dan bijvoorbeeld aan signalen die rechtstreeks bij de beheergroep binnen komen, maar door omwonenden mogelijk beter geduid kunnen worden (bijvoorbeeld ten aanzien van nieuwe hangplekken).

 Er zal sprake moeten zijn van enig communicatiebewustzijn vanuit het omwonendenoverleg richting overige Brummenaren: dat wat ter tafel komt in het omwonendenoverleg en van invloed is op de veiligheid en leefbaarheid van de omgeving van de opvanglocatie moet uiteindelijk richting overige omwonenden gecommuniceerd worden. Onze ervaring is dat open communicatie het draagvlak voor een opvanglocatie en het veiligheidsgevoel ten goede komt. ‘Open communicatie’ hoeft overigens niet te betekenen dat álle informatie gedeeld moet worden; de privacywetgeving moet natuurlijk wel gerespecteerd worden.

59

 Naar onze mening is het essentieel dat een klachtenmeldsysteem onder verantwoordelijkheid van het COA opgezet worden, zodanig dat omwonenden zich niet bezwaard voelen om klachten te melden. Een klachtenmeldsysteem houdt wat ons betreft niet alleen het bijhouden van een klacht in, maar ook de adequate opvolging na een klacht en de terugkoppeling van de ondernomen actie richting de klager. Dit zijn naar onze mening de drie kernelementen van een goed klachtenmeldsysteem. Overigens bedoelen we met dit systeem niet de COA Klachtenregeling. 16 Wij doelen op een eenvoudig klachtenmeldsysteem waarin omwonenden via telefoon/mail/WhatsApp een concrete overlastklacht kunnen melden, het COA hierop actie onderneemt en deze actie terugkoppelt naar de omwonende. Onze ervaring elders is dat een dergelijk systeem in een Excelformat kan worden vervat en bij de beveiliging kan worden belegd, om de COA-medewerkers niet onnodig te belasten met administratietaken. De afhandeling van klachten kan vervolgens ook meegenomen worden in de bijeenkomsten van het omwonendenoverleg en eventueel ook in de beheergroep. Een extra aandachtspunt voor Brummen is waarschijnlijk de aanwezigheid van twee locatiemanagers. Wat ons betreft wordt de verantwoordelijkheid voor de klachtenregeling bij voorkeur bij één manager belegd.

 Er zal nog nader bepaald moeten worden welke elementen uit deze risicoanalyse overgenomen en vastgelegd kunnen worden in nadere werkafspraken. In hoofdstuk 2 gaven we al aan dat we in de risicoanalyse bewust spreken van oplossingsrichtingen die we, eenmaal ingevoerd rondom de Michaelshoeve, maatregelen noemen. Het is aan de beheerpartners in hoeverre de oplossingsrichtingen daadwerkelijk ingezet gaan worden en onderdeel gaan vormen van een dynamisch beheerplan.

5.2 Specifieke randvoorwaarden

De risicosituatie rondom de opvanglocatie op landgoed Michaelshoeve is dermate specifiek dat niet alleen kan worden volstaan met algemene randvoorwaarden. In ieder geval zien we nog twee extra randvoorwaarden die naar onze mening relevant zijn voor het zo optimaal mogelijk borgen van de veiligheid en leefbaarheid op en rondom de opvanglocatie. Dit is ten eerste het belang van zogenaamd ‘geprioriteerd toezicht’ en ten tweede het door het COA nader invulling geven aan een zogenaamde ‘Afsprakenmatrix’.

Het belang van geprioriteerd toezicht Uit hoofdstuk 4 komt naar voren dat Bureau Beke, gezien de specifieke situatie in Brummen, veel belang hecht aan de rol die de COA-beveiliging, de boa’s en de politie kan vervullen. Zeker de eerste periode (bijvoorbeeld het eerste halve jaar na de start van de asielopvanglocatie) is het van belang om goed de vinger aan de pols te houden wat betreft leefbaarheid en veiligheid in de publieke ruimte. Zonder er automatisch vanuit te gaan dat er allerlei incidenten zullen plaatsvinden, kan de nodige preventieve inzet van

16. Zie www.coa.nl/nl/coa-klachtenregeling.

60

bovengenoemde drie partijen naar onze mening bijdragen aan een meer prettige leefomgeving rondom de opvanglocatie en in Brummen zelf, zowel voor asielzoekers als Brummenaren. Concreet hebben we de extra focus van de drie instanties ‘geprioriteerd toezicht’ genoemd. Dit betekent niet automatisch dat de COA-beveiliging, de boa’s en de politie extra capaciteit hoeven in te zetten, maar wat ons betreft een meer specifieke, net andere taakinvulling zouden moeten vervullen. Voor de COA-beveiliging betekent dit een proactieve rol op het terrein zelf, op gezette tijden dat er veel beweging is van schoolgaande jeugd. Overigens hoeft deze rol niet door de COA-beveiliging vervuld te worden, maar zouden enkele (door het COA gerekruteerde vrijwillige) verkeersregelaars deze taak ook kunnen vervullen. Voor de boa’s zal het een (tijdelijk) andere prioritering betekenen, omdat ze zich zullen moeten focussen op bepaalde hot spots en hot times. In het kader van goed dynamisch beheer is het juist voor hen relevant om goed te blijven monitoren waar mogelijke overlastlocaties ontstaan en op welk moment van de dag dat is. De zogenaamde ‘asielagent’ (operationeel specialist asiel) verdient nog enige toelichting. Naast de inzet die de politie in het geval van calamiteiten (zogenaamde ‘prio-1meldingen’) zal plegen, zien wij meerwaarde in een dergelijk specialistische functie voor Brummen.

Onze ervaringen rondom azc Zutphen zijn positief voor wat betreft een betrokken wijkagent die specifiek voor taken rondom azc Zutphen uren toegewezen kreeg. Een combinatie van het azc Zutphen en de toekomstige opvang in Brummen zou de informatiepositie van een dergelijke asielagent naar onze mening verder versterken voor wat betreft korte lijnen met andere betrokken partijen (bijvoorbeeld COA, gemeenten, boa’s), maar ook wat betreft het (her)kennen van asielzoekers zelf. In dat verlengde is er een goede vergelijking te maken met de zogenaamde ‘instellingsagent’, die in Zutphen nauw contact heeft over het reilen en zeilen op de diverse zorginstellingen binnen de gemeente Zutphen. Mocht deze functie inderdaad vervuld worden, dan achten we het van belang dat het een politiefunctionaris wordt met affiniteit met het thema asiel.

Nadere invulling geven aan afspraken met organisaties via de zogenaamde ‘Afsprakenmatrix’ In hoofdstuk 4 is regelmatig geschreven dat het COA nadere afspraken zal moeten maken met diverse betrokken instellingen. Deze organisaties zouden regelmatig met asielzoekers te maken kunnen krijgen. We beschouwen de inhoud van de matrix niet als verplichtend, maar zien dit meer als adviezen waarover tussen de partijen afspraken gemaakt kunnen worden.

61

We noemen deze instellingen in willekeurige volgorde, met daarachter de te bespreken thema’s: Figuur 5.1: de Afsprakenmatrix Instantie

School De Lans Direct omwonende aan de noordzijde van het terrein Agrariër die met tractor over het terrein rijdt Winkels (met name Aldi, Dekamarkt, Jumbo, Primera, TinQ, Kuster Olie, Het Brummens Friethuis) NS Organisatoren evenementen (Pinksterfestival, Koningsdag, kermis en vogelschieten) Vertegenwoordiger bedrijven industrieterrein Gemeente Brummen

Afspraken over betreden terrein van De Lans, het COA en bedrijven op het industrieterrein

Afspraken over melden en opvolgen overlast/criminalitei t

Afspraken over gedrag in pand/op terrein van verschillende instanties/bedrijven

X

X

X

X

X

X X

X X

Te bespreken thema’s Afspraken over bouwwerkzaamheden

Afspraken over gebruik ruimte op terrein van De Lans

Afspraken over aard hek/heg

Afspraken over gezamenlijke werkwijze rondom hot times

Afspraken over riolering en stroomkabels

X

X

X X

X

X

X

X

X X

62

Bijlage 1: nadere duiding specifieke locaties In deze risicoanalyse is op twee momenten een verwijzing opgenomen naar specifieke locaties op het terrein. Het gaat ten eerste om de zij-ingang die, mogelijk met recht van overpad, over de toekomstige COA-locatie naar school De Lans loopt en ten tweede om het plaatsen van extra bosschages/heggen plaatsen op plekken waar nieuwbouw ongewenste zichtlijnen voor de direct omwonenden opleveren. In onderstaande figuur worden deze plekken nader geduid.

63

Bijlage 2: suggesties bordje ‘privéterrein’ Voor de risicoanalyse in de gemeente Rijssen-Holten heeft Bureau Beke een publieksvriendelijk bord ontwikkeld dat als suggestie is meegegeven in de risicoanalyse. De wens was, om zo min mogelijk negatieve associaties rondom een bordje te krijgen, waardoor is niet is gekozen voor tekst en een rode rand (met een enkele rode streep erdoor). De huisjes symboliseren de vakantiehuizen die veelvuldig in de omgeving van de asielopvanglocaties staan. Een dergelijk bord zou ook voor omwonenden binnen de gemeente Brummen ontworpen kunnen worden.

64

Bureau Beke Turfstraat 1 6811 HL Arnhem T 026 443 86 19 info@beke.nl

bureaubeke.nl