(041) Raadsvoorstel Programmabegroting 2026-2029

RaadsVoorstel Ons kenmerk

:

Programma(s)

:

Onderwerp

:

Z119487/D468566 Alle Programmabegroting 2026-2029

AAN DE GEMEENTERAAD

Brummen, 30 september 2025

Wij stellen voor te besluiten om:

1. De programmabegroting 2026-2029 (D468635) voor de jaarschijf 2026 vast te stellen; 2. De meerjarenbegroting 2027-2029 voor kennisgeving aan te nemen; 3. In te stemmen met de mutaties in de algemene en bestemmingsreserves, als opgenomen in de programmabegroting 2026-2029; 4. De geactualiseerde risico-inventarisatie 2025, als opgenomen in Paragraaf B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing vast te stellen; 5. De investeringen 2026 als opgenomen in het onderdeel Financiële positie beschikbaar te stellen; 6. De subsidieplafonds zoals opgenomen in bijlage 1 van de Programmabegroting vast te stellen.

Inleiding We presenteren u een reële en voor de eerste twee jaar een sluitende conceptbegroting. Er is een afgewogen balans tussen de financiële uitdagingen die ons te wachten staan en de ambities die wij nastreven. In 2026 en 2027 wordt een minimaal overschot verwacht. In 2028 en 2029 verwachten we een tekort als gevolg van een daling van de rijksinkomsten. Eén van de grootste uitdagingen blijft de jeugdzorg. De afgelopen jaren hebben we te maken gehad met een toename in prijs, volume en complexiteit. Als gevolg van landelijke wetgeving zijn er kostprijsonderzoeken uitgevoerd die de afgelopen twee jaar tot kostprijsstijgingen van respectievelijk 12% en 10% hebben geleid. Daarnaast neemt het aantal kinderen in Jeugdzorg, in Nederland en ook in Brummen jaar na jaar toe. In 2000 had 1 op 27 kinderen te maken met geïndiceerde zorg, inmiddels is dit gestegen naar 1 op 7 kinderen. Al deze ontwikkelingen leiden samen tot een forse toename van de kosten en een toenemende druk op onze begroting. Onze inwoners hebben in recente onderzoeken het dienstverleningsniveau goed beoordeeld en ook aangegeven het erg belangrijk te vinden om dit te behouden. Wij willen daarom géén concessies doen wat betreft onze dienstverlening. Om de begroting in de eerste jaren structureel sluitend te maken, is het verhogen van de lokale belastingen daarom onvermijdelijk.

Door kostenstijgingen en beperkte compensatie door het Rijk kijken gemeenten door het hele land naar mogelijkheden om de inkomsten te vergroten. Ook in de perspectiefnota's van de gemeenten om ons heen zien we dat forse tariefsverhogingen van de OZB en toeristenbelasting zijn aangekondigd. De boodschap blijft: de budgettaire kaders zijn krap. Niet alles kan, en zeker niet tegelijkertijd. Besturen is keuzes maken, zeker in deze financieel krappe tijden. Dat betekent ook dat we in de begroting het aantal doelen en voorgestelde maatregelen compacter maken. Dit om versnippering van beleid te voorkomen. Deze Programmabegroting is een verdere uitwerking van de Perspectiefnota 2026-2029. In deze programmabegroting hebben we ook expliciete doelen en maatregelen voor de diverse beleidsterreinen opgenomen. We meten de voorgenomen prestaties. Een werkwijze die wij in de afgelopen jaren zijn gestart en inmiddels verder doorontwikkelen. Hierdoor kan de controlerende taak van de raad verder worden versterkt. Beoogd effect Het beschikbaar stellen van budgetten voor uitvoering van de beleidsvoornemens in 2026.

Adviseur: J. de Groot-Fennema

Blz. 1 van 3

Argumenten 1.1. De programmabegroting 2026-2029 voor de jaarschijf 2026 vast te stellen; De begroting voor de jaarschijf 2026 sluit met een positief saldo van € 62.000. 2.1. De meerjarenbegroting 2027-2029 voor kennisgeving aan te nemen; 2028 is het nieuwe ravijnjaar door bezuinigingen van de Rijksoverheid. De effecten van de daling van het gemeentefonds zijn dan het sterkst. 3.1. In te stemmen met de mutaties in de algemene en bestemmingsreserves, als opgenomen in de programmabegroting 2026-2029; Recent is de Nota Reserves en Voorzieningen 2025 vastgesteld. De mutaties in de algemene en bestemmingsreserves die in de begroting zijn opgenomen sluiten aan bij deze nota. 4.1. De geactualiseerde risico-inventarisatie vaststellen; In augustus 2025 hebben wij een nieuwe inventarisatie van risico's uitgevoerd. In de begroting is deze opgenomen. 5.1. De investeringen 2026 beschikbaar te stellen; Dit is in lijn met de financiële verordening. 6.1. De subsidieplafonds vast te stellen; In bijlage 1 van de Programmabegroting zijn de subsidieplafonds per beleidsveld opgenomen. Dat is conform de algemene subsidieverordening. Kanttekeningen 1.1 Een begroting is een momentopname. Significante ontwikkelingen in het begrotingjaar worden meegenomen in de diverse tussentijdse rapportages en de gevolgen voor de begroting worden aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd.

2.1 Ingrijpende verhogingen van lokale belastingen zijn onontkoombaar voor een sluitende meerjarenbegroting. Mocht de gemeenteraad toch willen besluiten om ook voor 2028 en 2029 tot een sluitende begroting te komen, dan vraagt dit om ingrijpende maatregelen. Burgerparticipatie De conceptbegroting is een verdere uitwerking van de Perspectiefnota 2026-2029. Via de gebruikelijke inspraakmogelijkheden (waaronder het raadsforum) heeft iedereen inbreng hierop kunnen hebben. Ook bij de behandeling van deze programmabegroting zijn er weer mogelijkheden voor inwoners, ondernemers en organisaties om een reactie te geven op de conceptbegroting. Advies adviesorganen De Programmabegroting wordt geagendeerd in de auditcommissie. Deze wordt daarmee in de gelegenheid gesteld de gemeenteraad voor besluitvorming van advies te voorzien. De Ondernemingsraad ontvangt de begrotingsstukken ter kennisname. Communicatie De begroting is een belangrijk document. Daarom vindt er actieve communicatie plaats over de conceptbegroting direct na aanbieding ervan aan de gemeenteraad. Zo is er een speciale pagina over de begroting op onze website. Via een persbijeenkomst, persberichten, GemeenteThuis en sociale media wordt iedereen zoveel mogelijk gewezen op de programmabegroting en de wijze waarop deze in de gemeenteraad wordt besproken.

Uiteraard vindt na besluitvorming door de gemeenteraad ook actieve communicatie plaats. Onderdeel daarvan is het vervaardigen van een publieksversie van de begroting (een begroting in één oogopslag). In aanvulling op de reguliere communicatie bij de begroting zal er een aparte brief worden opgesteld voor de toeristische ondernemers waarin de tariefstijging wordt aangekondigd. Daarnaast zal ook de portefeuillehouder toerisme de grootste toeristische ondernemer binnen onze gemeente, individueel benaderen om het collegebesluit toe te lichten.

Z119487/D468566

Blz. 2 van 3

Financiële toelichting In het hoofdstuk Financiële hoofdlijnen worden de belangrijkste wijzigingen in het financieel meerjarenperspectief ten opzichte van de perspectiefnota toegelicht. In de programma’s staan de belangrijkste financiële ontwikkelingen per programma. En in de financiële begroting wordt het overzicht van baten en lasten en de financiële positie gespecificeerd en toegelicht. Juridische grondslag 1. Artikel 169, 189 e.v. en 212 Gemeentewet 2. Besluit Begroting en Verantwoording 3. Artikel 2 t/m 5 Financiële Verordening gemeente Brummen 4. Nota investerings- en afschrijvingsbeleid 2023 5. Algemene wet bestuursrecht (art. 4:25 e.v.) 6. Algemene subsidieverordening gemeente Brummen (art. 5 lid 1) Inkoop en aanbesteding n.v.t. Uitvoering Het presidium heeft een planning voor de behandeling en besluitvorming van de programmabegroting vastgesteld. Stukken behorende bij besluitvorming: 1. 2.

Concept raadsbesluit (D468568) Programmabegroting 2026-2029 (D468635)

Burgemeester en wethouders van Brummen,

H. Matser secretaris

Z119487/D468566

G.J.M. van Rumund burgemeester (wnd.)

Blz. 3 van 3