C11 College van B&W, actieve info Uitvoeringsagenda prestatieafspraken 2023-2024.pdf

Actieve informatievoorziening REFNUMBER aan kopie aan van beh. ambtenaar portefeuillehouder datum vergadering kenmerk onderwerp

: : : : : : : :

de gemeenteraad J. Geerse E. Gosselink 13 december 2022 Z131885/INT22-54102 Uitvoeringsagenda prestatieafspraken 2023 - 2024 gemeente Bronckhorst, ProWonen, Site Woondiensten en huurdersverenigingen

Gemeente Bronckhorst werkt het hele jaar door intensief samen met woningcorporaties aan de opgaven op de woningmarkt. Sinds de invoering van de Woningwet in 2015 is het maken van prestatieafspraken tussen gemeente, woningcorporatie en huurdersvereniging verplicht, waarin wederzijdse inspanningen aan de opgaven formeel worden vastgelegd. De lokale woonvisie vormt hiervoor de basis. Actualisatie uitvoeringsagenda In 2021 is samen met ProWonen, Sité Woondiensten, gemeenten Berkelland, Oost Gelre en de huurdersverenigingen met een nieuwe werkwijze gestart, om te komen tot concretere en breder gedragen prestatieafspraken. Dit heeft toen geleid tot een Raamovereenkomst Prestatieafspraken 2022-2025 en een Uitvoeringsagenda voor 20222023 die met alle bovengenoemde partijen is opgesteld. De raamovereenkomst geldt voor meerdere jaren. De uitvoeringsagenda wordt jaarlijks geactualiseerd. Middels deze actieve informatievoorziening brengen wij u op de hoogte van de geactualiseerde uitvoeringsagenda van de prestatieafspraken voor 2023 – 2024. Afspraken De hoofdthema’s zijn: beschikbaarheid en betaalbaarheid, duurzaamheid, zorg en welzijn en leefbaarheid. Hieronder zijn enkele afspraken uitgelicht. • De corporaties verduurzamen ruim 150 woningen in 2023 en 2024; • De corporaties willen ca. 200 sociale huurwoningen en 40 flexwoningen realiseren tot 2030.

Samen zijn we op zoek naar geschikte locaties. • We treffen concrete maatregelen om energiearmoede te bestrijden, zoals de inzet van energiecoaches en verkennen samen wat er aanvullend nodig. • We maken de Bloemenbuurt in Zelhem en stadje Bronkhorst aardgasvrij-ready en breiden deze aanpak de komende jaren uit naar andere wijken en buurten. • We werken samen aan een woonzorgvisie. Deze is eind 2023 gereed; • Extra inspanning is nodig om statushouders versneld te huisvesten. Daarbij zoeken we samen naar alternatieve oplossingen. • We verbeteren onze zichtbaarheid in de wijk en organiseren jaarlijks een wijkschouw met stakeholders om de sociale en fysieke opgaven nog beter in beeld te brengen.

Pagina 1 van 2

Bijlagen - Uitvoeringsagenda Prestatieafspraken ProWonen 2023 – 2024 - Uitvoeringsagenda Prestatieafspraken Sité Woondiensten 2023 - 2024 - Raamovereenkomst Prestatieafspraken 2022 – 2025

Pagina 2 van 2

Uitvoeringsagenda 2023-2024 en Projectenoverzicht Bronckhorst Behorend bij de raamovereenkomst prestatieafspraken Berkelland, Bronckhorst, Oost Gelre 2022 – 2025

Gemeente Bronckhorst Wooncorporatie ProWonen Huurdersvereniging HeVo Huurdersvereniging Zelhem

Definitief – 14 december 2022

1

Over de uitvoeringsagenda 2023-2024 In 2022 hebben gemeenten, ProWonen en de Huurdersverenigingen gezamenlijk (inclusief Sité en Siverder) meerjarige prestatieafspraken gemaakt. Deze liggen vast in de raamovereenkomst 2022-2025. Elk jaar actualiseren we de bijbehorende uitvoeringsagenda voor de opvolgende twee jaar, waarin we concrete activiteiten en werkzaamheden vastleggen voor die jaren. Elke gemeente in het werkgebied van ProWonen heeft een eigen uitvoeringsagenda 2023-2024. In de uitvoeringsagenda 2023-2024 corresponderen de nummers in de kolom ‘nr.’ in de tabellen met de nummers uit de raamovereenkomst 2022-2025. Niet alle onderdelen uit de raamovereenkomst komen terug in deze uitvoeringsagenda. Dit heeft te maken met de gekozen prioritering voor de periode 2023-2024, het feit dat sommige onderdelen al gereed zijn of dat bepaalde onderdelen reguliere werkzaamheden zijn (in de raamovereenkomst staat vermeld dat de reguliere inzet van de corporaties niet in de uitvoeringsagenda worden opgenomen). De voortgang van de prestatieafspraken zijn we vanaf 2022 bij gaan houden in een dashboard Prestatieafspraken. Ook in 2023 houden we de voortgang hierin bij. Alle partijen krijgen hier toegang tot, zodat iedereen de stand van zaken kan volgen. Hierin staat ook de stand van zaken rond de raamovereenkomst.

In 2022 hebben de gemeente Bronckhorst, Huurdersverenigingen en ProWonen regelmatig met elkaar om tafel gezeten om de stand van zaken rond de uitvoeringsagenda 2022-2023 te bespreken en de uitvoeringsagenda voor 2023-2024 op te stellen. Sité en Siverder hebben hun eigen proces gelopen. Bij het opstellen van de uitvoeringsagenda 2023-2024 hebben alle partijen geprobeerd om een gezamenlijke uitvoeringsagenda op te stellen. Gedurende dit proces is ervoor gekozen om toch separate uitvoeringsagenda’s te maken, om recht te doen aan ieders inzet. Wel is afgesproken dat we elkaar opzoeken, daar waar thema’s elkaar raken en de samenwerking in de uitvoering een meerwaarde heeft. In 2023 vindt er zeker één keer in de acht weken een lokaal overleg plaats over (de voortgang van) de prestatieafspraken en andere onderwerpen die verband houden met de samenwerking tussen ProWonen, Huurdersvereniging Bronckhorst en de gemeente Bronckhorst. Daarnaast vinden er een aantal bestuurlijke overleggen plaats. In het bestuurlijk overleg evalueren en monitoren we de uitvoering van de prestatieafspraken op hoofdlijnen. Ook bespreken we eventuele knelpunten en sturen we bij waar nodig. Ondertekend op 14 december 2022, te Hengelo (gld),

Emmeke Gosselink Wethouder gemeente Bronckhorst

Hanke Struik Directeur-bestuurder ProWonen

Jan Hummelink Voorzitter Huurdersvereniging Hengelo Vorden

Michiel van Til Voorzitter Huurdersvereniging Zelhem 2

1: Beschikbaarheid en betaalbaarheid De verwachte huishoudensontwikkeling en -dynamiek leidt ertoe dat de sociale woningvoorraad in de drie gemeenten moet groeien. De netto groeiopgave voor corporaties bestaat uit transformatie (sloop minus nieuwbouw), nieuwbouw, terugkopen-verhuren en vrije verkoop van huurwoningen. De lat in de Achterhoek ligt hoog: de groei-ambities van de regio Achterhoek zijn gebaseerd op recent onderzoek uit het Achterhoeks woonwensen- en leefbaarheidsonderzoek (AWLO) (namelijk het groeiscenario gebaseerd op Primos trend). Dit scenario is voor een deel gebaseerd op behoudende economische groei en daaraan gekoppeld een grotere instroom van (buitenlandse) arbeidskrachten. Aannames over een hogere binnenlandse en buitenlandse migratie leiden ook tot het ophogen van de groeitaakstelling. Door deze onzekerheid in huishoudensgroei is ProWonen voorstander van adaptief programmeren en bouwen. Met adaptief programmeren kunnen we inspelen op toekomstige ontwikkelingen. Daarvoor is het van belang dat we de ontwikkeling op de Achterhoekse en lokale woningmarkt, de economische fluctuatie en maatschappelijke ontwikkelingen met elkaar volgen. Vanuit de Rijksoverheid wordt er met de Nationale Prestatieafspraken ook meer gestuurd op betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen. Hier geven wij uitvoering aan.

Gemeente Bronckhorst heeft de ambitie om 1700 tot 2200 woningen te realiseren in de periode 2020-2030. In het kader van de Nationale woon- en bouwagenda maken de Achterhoek en provincie prestatieafspraken over het realiseren van minimaal 8000 woningen tot 2030. Er is ruimte voor het adaptief programmeren richting 11.500 woningen in de hele regio. Uitgangspunt is om 1/3e sociale huur en in totaal 2/3e betaalbaar (koop tot € 355.000 en huur tot € 1.000) te realiseren, mits Rijk en provincie hiervoor de juiste randvoorwaarden scheppen. Gemeente Bronckhorst maakt prestatieafspraken met de provincie om minimaal 1.000 woningen te realiseren, waarvan 300 sociale huurwoningen. Dit is grotendeels gebaseerd op de netto toevoeging van woningen door ProWonen, Sité Woondiensten en derden. Wanneer alle vervangende nieuwbouw zou worden meegenomen, dan is dit aantal fors hoger. Door een veranderde huishoudsamenstelling (kleinere huishoudens en vergrijzing) is er meer behoefte aan kleinere woningen en meer goed toegankelijke woningen. Niet alleen nieuwbouw draagt hier aan bij, maar ook herstructurering van de bestaande voorraad. Uitvoeringsagenda

1.1.2 Woonprogrammering (Zie voor concretisering van de opgave bijlage 1)

Actie ProWonen heeft een woonprogrammering opgesteld tot en met 2030. De potentiële locaties zijn voor een deel inzichtelijk gemaakt in de monitor. Daar volgen we de realisatie. De gemeente heeft inzichtelijk gemaakt welke mogelijke woningbouwlocaties er per kern zijn. In 2023 maken gemeente en ProWonen het woonprogramma per kern verder concreet. De gemeente voert in de 2e helft van 2022 een markttoets uit. Dit is de basis voor de invulling van het woonprogramma voor de uitbreidingslocaties in Zelhem, Vorden en Hengelo. Sociale huur wordt hierin meegenomen. -

Door een veranderde huishoudsamenstelling (kleinere huishoudens en vergrijzing) is er meer behoefte aan kleinere woningen en meer goed toegankelijke woningen. Niet alleen nieuwbouw draagt hieraan bij, maar ook

Trekker Gemeente en ProWonen

Prioriteit 1

ProWonen

1 3

-

-

-

herstructurering van de bestaande voorraad. Op dit moment heeft ProWonen 34% nultreden woningen in Bronckhorst. We streven naar 45% in 2030. ProWonen bouwt voornamelijk betaalbare sociale huurwoningen tot de 1e aftoppingsgrens (€ 633,25). ProWonen wil inspelen op het tekort op de korte termijn door ca. 30 flexwoningen te realiseren voor haar primaire doelgroep. In 2023 maken de gemeente en ProWonen afspraken over locatie(s) en komen we gezamenlijk met een plan van aanpak om tot uitvoering te komen. ProWonen wil vanaf 2024 bouwen en zoekt de samenwerking of mogelijke gezamenlijke inkoop met de andere gemeenten en andere partijen in ons werkgebied op. De voorwaarden waaronder dit voor ProWonen haalbaar is (zoals grondprijs en tijdsduur), is onderwerp van gesprek tussen partijen. ProWonen neemt het bouwen van geclusterde woningen op in haar woonprogrammering om tegemoet te komen aan de behoefte naar tussenvormen van wonen en zorg. Samen met gemeenten kiezen we waar dit gaat landen. Nadere uitwerking hiervan volgt in het Zorgsaam wonenbeleid van ProWonen en de gemeentelijke woonzorgvisie. Vanuit de nationale prestatieafspraken neemt Prowonen de bouw van woningen in middenhuur (met een huurprijs tussen liberalisatiegrens en € 1000,-) ook op in haar woonprogrammering. Hierbij kijken we naar wat het totale aanbod in een gemeente is en indien nodig blijven we in gesprek.

Om dit te kunnen realiseren draagt de gemeente zorg voor tijdige RO procedures en capaciteit in de begeleiding van de (ruimtelijke) voorbereiding van projecten (gemeentelijke projectleiding). De gemeente ondersteunt in het beschikbaar stellen van locaties voor sociale woningbouw inclusief flexwoningen. De groeiambitie van ProWonen in de gemeente Bronckhorst is tot en met 2030: - 130 sociale huurwoningen - 30 flexwoningen - 16 geclusterde woningen - 16 woningen middenhuur Totaal 176 nieuwbouw Vervangende nieuwbouw tot en met 2030 Daarnaast is het voornemen van ProWonen om voor 2030 ongeveer 220 woningen te slopen en ongeveer 185 woningen terug te bouwen na sloop. Dit is minder dan het aantal gesloopte woningen (circa 200) omdat we meer 0 trede grondgebonden

ProWonen

1

Gemeente en ProWonen

1

ProWonen en gemeente

1

ProWonen 1 Gemeente 1 ProWonen

1

ProWonen

1

4

woningen willen terugbouwen en dat vraagt een groter perceel. Daarnaast koopt ProWonen ongeveer 6 woningen per jaar terug en gaan we die weer verhuren. Daarmee vangen we de verdunning door sloop op. Inzet gemeente 1. De gemeente neemt zowel sociale huurwoningen als betaalbare koopwoningen op in de woonprogrammering van de uitbreidingslocaties. Dit draagt bij aan het huisvesten van de prioritaire doelgroepen (starters, lage middeninkomens en senioren). Bouw van betaalbare koopwoningen vermindert de druk op de sociale huursector en kan doorstroming (uit huur) op gang brengen. 2. ProWonen heeft geen grondposities. Om betaalbaar te bouwen hebben we betaalbare bouwlocaties nodig, met haalbare planning. De gemeente draagt met actieve grondpolitiek naar vermogen bij. 3. De gemeente heeft prioriteiten gesteld om de bouwproductie op te voeren. Zo geeft zij invulling en uitvoering aan een aantal grotere uitbreidingslocaties in Hengelo, Zelhem en Vorden. Hierbij zijn de corporaties betrokken.

1.1.5 Optimalisatie processen

1.1.9 passend wonen in de eigen kern 1.2.3 Betaalbaarheid

De stand van zaken van het totale woningbouwprogramma van Bronckhorst incl. sociale huur delen we periodiek met elkaar. ProWonen en gemeente werken verder aan de optimalisatie van het ontwikkel- en bouwproces (van initiatief tot realisatie), hierbij is specifiek aandacht voor korte doorlooptijden en efficiency. We denken aan een extra veegplanronde voor wijziging bestemmingsplan, één casemanager Ruimtelijke ordening als vast aanspreekpunt voor de corporatie en een pilot welstandsvrij bouwen. ProWonen gebruikt in 2023 maximaal 15% vrije toewijzingsruimte en wijst minimaal 85% toe aan de doelgroep. We streven ernaar om binnen de 7,5% te blijven. We zetten de vrije toewijzingsruimte onder andere in voor herstructurering, woningzoekenden met zorgbehoefte, incidenteel voor lage middeninkomens of maatwerk. ProWonen is er voor de primaire en secundaire inkomens maar ook middeninkomens zijn welkom. Huurders met hoge (midden)inkomens betalen wel een passende huurprijs. Daarom werken we met een inkomensafhankelijke huurverhoging voor de middeninkomens. De extra huurinkomsten die dit oplevert, zetten we in voor de verbetering van onze woningvoorraad. Daarmee valt dit buiten de huursom.

Gemeente

1

Gemeente

Doorlopend

Gemeente en ProWonen

Doorlopend

ProWonen

Doorlopend

ProWonen

Doorlopend

5

2: Duurzame kernen We vinden het belangrijk dat onze huurders wonen in woningen met betaalbare energielasten, een gezond binnenklimaat en in een groene en comfortabele omgeving. We willen in gezamenlijkheid met gemeenten en huurders bijdragen aan een gezonde wereld voor volgende generaties. ProWonen streeft naar een CO2-neutrale woningvoorraad in 2040. Hiermee wordt bedoeld dat er geen primaire fossiele energie gebruikt wordt. We willen dit sneller doen dan met de sector ten doel is gesteld in 2050. We zetten extra stappen op het gebied van duurzaamheid. Enerzijds door de energielabels van onze woningen (versneld) te verbeteren, anderzijds met concrete maatregelen zoals hybride warmtepompen, zonnepanelen, bestaand bezit aardgasvrij maken en extra aandacht voor energiebewustwording en gebruik van onze huurders. We zien hier enige risico’s als haalbaarheid in tekort aan (bouw)materialen en arbeidstekorten. Dit vraagt om een goede planning en uitvraag van ProWonen. In het kader van de transitievisie warmte pakt de gemeente jaarlijks twee buurten aan om aardgasvrij ready te maken. Daarnaast stimuleren we bewoners maatregelen te nemen via het Agem-energieloket, met de toekomstbestendig wonen lening, de OpMorgen campagne en de OpMorgenMobiel.

De ambitie van de gemeente is in 2030: 10 buurtaanpakken voor de transitievisiewarmte zijn gestart; 30% van de gebouwde omgeving is aardgasvrij ready; 90% van alle particuliere eigenaren is aan de slag met stappen op weg naar aardgasvrij en 100% van al het gemeentelijk vastgoed is aardgasvrij. Uitvoeringsagenda 2.1.1 Wijkuitvoeringsplannen

2.1.3 Energiedoelen

2.1.4 Proefproject aardgasvrij

Actie Gemeente en ProWonen werken samen om de Bloemenbuurt in Zelhem aardgasvrij-ready te maken en woningen, openbare ruimte en parkeren integraal aan te pakken. De beschikbare middelen vanuit het toegekende volkshuisvestingsfonds vanuit de overheid worden hier mede voor ingezet.

Trekker Gemeente

Prioriteit 1

In de tweede helft van 2022 start de gemeente met de selectie van buurten die als volgende worden opgepakt om aardgasvrij ready te maken. De voorselectie wordt dan besproken met de woningcorporaties, om te kijken waar samen opgetrokken kan worden. De bedoeling is om begin 2023 de selectie definitief te maken. ProWonen heeft de ambitie om woningen die we langdurig willen doorexploiteren voor 2030 naar label A te brengen. Het gaat over het hele bezit om 3706 woningen (waarvan ongeveer 1500 woningen met label B). Deze ambitie is gebaseerd op de huidige berekeningssystematiek van de energielabels.

Gemeente

1

ProWonen

1

In 2023-2024 gaat ProWonen in Bronckhorst 100-140 woningen verduurzamen. Van deze woningen hebben 70 woningen een EFG energielabel. De eerder genoemde risico’s (materiaal en personeelstekort in de sector) zijn van toepassing. Prowonen maakt een deel van de nog te renoveren woningen in de Bloemenbuurt Zelhem aardgasvrij.

ProWonen

1

ProWonen

Loopt

6

2.1.5 Zonnepanelen

2.1.6 Energiebewustwording

Huurders kunnen individueel zonnepanelen aanvragen als hun woning daarvoor in aanmerking komt. Dit bieden we ook aan bij projecten. ProWonen streeft ernaar om in 2023 tussen de 300 en 600 woningen (over het hele bezit genomen) te voorzien van zonnepanelen. Het onderwerp energiebewustwording en armoede staat hoog op de agenda. Dit onderwerp benaderen gemeente en ProWonen breed door verduurzaming, voorlichting en bewustwording. Energiebewustwording Energiebewustwording is een belangrijk onderwerp, zeker in de huidige tijd waarin alle prijzen stijgen. Dit realiseren we door het geven van voorlichting over het gebruik van installaties (warmte en ventilatie) en bewustwording. We hebben aandacht voor de gebruiksvriendelijkheid van de systemen die gekozen worden. ProWonen werkt samen met huurdersverenigingen een integraal plan rond energiebewustzijn uit. Daarbij willen we energiedisplays inzetten waardoor mensen beter inzicht krijgen in hun energieverbruik. Het energieloket van Agem blijft inwoners namens de gemeente bedienen op het gebied van energiebesparing en opwek. Daarnaast kunnen corporaties de OpMorgen Mobiel van de gemeente gebruiken om in te zetten als mobiel energieloket. De OpMorgen Mobiel geeft bewoners de gelegenheid zich in hun eigen buurt te informeren over energiebesparende maatregelen in samenhang met tips voor vergroening, biodiversiteit en klimaatadaptatie.

Energiearmoede De gemeente Bronckhorst neemt twee energiebespaarcoaches aan die energiearmoede bestrijden en achter de voordeur komen. Zij adviseren en voeren kleine maatregelen (zoals tochtstrips en radiatorfolie plakken) uit. Gemeente en corporatie stemmen de aanpak af en trekken samen op omdat dit een grote groep huurders betreft. We hebben extra oog voor de groep huurders die zich niet laat horen maar wel vastloopt. Partijen denken samen verder na over welk pakket aan maatregelen gezamenlijk kan worden aangeboden om energiearmoede te bestrijden. Denk hierbij aan het organiseren van gezamenlijke informatieavonden.

ProWonen

Doorlopend

Gemeente en ProWonen

1

Gemeente en ProWonen

1

Gemeente

1

Gemeente

1

ProWonen

1

ProWonen verduurzaamt huurwoningen en ondersteunt huurders die door energiearmoede in de problemen raken. Dat doen we op basis van maatwerk.

7

2.1.9 Klimaatadaptatie

2.1.11 Circulair bouwen en slopen

De gemeente werkt aan het opstellen van een verordening Klimaatadaptatie. Samen met ProWonen en inwoners werken we aan buurten en dorpen die de gevolgen van klimaatverandering aan kunnen en aan het natuurinclusief maken voor een fijne leefomgeving. Denk hierbij aan het vergroenen van de openbare ruimte en tuinen zodat dieren meer kans krijgen zich te vestigen, wateroverlast beperkt wordt en hittestress wordt verminderd. Gemeente en corporatie bekijken welke samen welke kansen er zijn op projectniveau. Denk aan een actie ‘tegelwippen’ of gratis regenton.

Gemeente en ProWonen

2

Klimaatadaptatie en circulariteit zijn belangrijke onderwerpen. ProWonen sluit aan bij projecten die binnen de ACo opgezet worden. In 2023 start ProWonen met het koppelen van klimaatadaptatiemaatregelen aan (verduurzamings)projecten. Ook in de integrale wijkaanpakken krijgt dit onderwerp aandacht en wordt dit in een projectplan meegenomen. In 2023 verkennen ProWonen en gemeente gezamenlijk waar mogelijke kansen liggen om circulariteit van grondstoffen/materialenstromen bij de renovatie van bestaande (woning)bouw en (biobased) nieuwbouw te vergroten.

ProWonen

2

Gemeente en ProWonen

2

In 2023 sluit ProWonen aan bij regionale initiatieven op het gebied van circulariteit, maakt gebruik van kennisdeling en verkent de mogelijkheden tot samenwerking.

ProWonen

2

ProWonen heeft een circulair bouwproject gestart in Zelhem op het Union terrein. Ervaringen die worden opgedaan, gebruiken we om van te leren voor andere projecten.

ProWonen

2

De gemeente Bronckhorst stelt kaders op om circulair bouwen te stimuleren. Dit is ook onderdeel van de nieuwe regionale woonagenda.

Gemeente

2

8

3: Wonen en zorg We zien een toenemende druk op de sociale huurvoorraad door de huisvesting van aandachtsgroepen. Hoewel het aantal ouderen toeneemt, zal de instroom van ouderen in intramurale woonvormen niet verder toenemen. Deze groep blijft langer zelfstandig wonen. De uitstroom uit extramurale woonvormen zoals beschermd wonen neemt naar verwachting toe. Daarnaast zien we een grote groei van het aantal statushouders. Hierdoor neemt het aantal bemiddelingen toe. Deze doelgroepen passende huisvesting bieden is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van corporaties, gemeenten en andere partijen. Vanuit deze trend richten we onze aandacht op een gezonde huurdersopbouw in de wijk, waarbij zowel bewoners met én zonder een zorg en/of begeleidingsvraag prettig met elkaar kunnen wonen. Voor sommige mensen is een meer geclusterde woonvorm een passendere woonsituatie. Het is van belang dat er voldoende passende woonvormen (o.a. levensloopbestendig, nieuwe (tussen)woonvormen) binnen het huuraanbod bestaan voor mensen met een specifieke woonzorg en/of begeleidingsvraag waar zorg en welzijnspartijen bijdragen aan het langer zelfstandig wonen. Huisvestingsvragen van zorgpartijen nemen we serieus en onderzoeken we op haalbaarheid. We bouwen in principe geen niet alternatief aanwendbaar zorgvastgoed.

Dit is vastgoed wat alleen geschikt is voor één bepaalde doelgroep met een specifieke zorgvraag. Dat betekent dat we wel wooneenheden bouwen voor een zorgpartij als we ze later regulier kunnen verhuren. De gemeente heeft de wettelijke plicht om eind 2023 een visie op wonen, zorg en welzijn vast te stellen. Momenteel is ProWonen ook bezig met het opstellen van beleid rondom wonen en zorg. Wij vinden het belangrijk hierin samen op te trekken zodat er samenhang tussen de visies ontstaat. We hebben in de lokale overleggen geconstateerd dat we weten dat er grote vergrijzing op ons af komt. Er is geen helder beeld van de hoeveelheid huurders in de aandachtsgroepen. Daarnaast weten we onvoldoende wat de huidige uitbreidingsen bouwbehoeften van zorgpartijen zijn en welk initiatief zij zelf nemen. De uitwerking van het gedragen beeld van de huisvestingsbehoefte vindt plaats in 2023. Dan willen we ook een wensportefeuille in kaart brengen voor de opgaven die een volkshuisvestelijke bijdrage leveren. Een onzekere factor binnen dit onderwerp is de programmalijn ‘Wonen en zorg voor ouderen’ vanuit de Rijksoverheid en de impact hiervan op ons. Uitvoeringsagenda 3.1.2 Niet reguliere woningzoekenden

Actie De evaluatie van de uitstroom beschermd wonen laat zien dat er nog slechts beperkt sprake is van uitstroom. In 2023 kijken we lokaal en regionaal of hier extra inzet op nodig is. In 2023 volgen we de regionale afspraken.

Trekker Gemeente, ProWonen

Prioriteit Doorlopend

Om de grotere groep ouderen die langer zelfstandig zullen gaan wonen te huisvesten bouwt ProWonen meer 0-trede woningen.

ProWonen

Doorlopend

Gemeente en ProWonen voeren het gesprek over de grotere instroom van statushouders en zoeken naar andere manieren van huisvesting.

Gemeente, ProWonen

1

9

3.2.1 Woonzorgagenda

3.2.2 proefproject gemengde woonvorm of tussenvorm

Gezien de huidige woningmarkt kan en wil ProWonen geen maximum aantal woningen afspreken dat we via bemiddeling verhuren. We zoeken naar alternatieven om de toenemende vraag op te vangen. Daarbij is draagvlak en leefbaarheid van de buurt een belangrijk aandachtspunt. Gemeenten zijn verplicht een woonzorgvisie op te stellen in 2023. In een woonzorgvisie voor aandachtsgroepen en ouderen staat wat er nodig is om voldoende huisvesting en maatschappelijke ondersteuning te bieden en de juiste zorg te regelen. Gemeente Bronckhorst, Berkelland en Oost Gelre trekken gezamenlijk op en betrekken de corporaties hierbij (mogelijk wordt dit een regionaal traject met lokale uitwerking/invulling). In de 1e helft van 2023 werken we aan een gezamenlijk (gedragen) beeld rond dit thema (zoals omvang aandachtsgroepen), om inzicht te krijgen in dit onderwerp. - ProWonen en de gemeente stellen in 2023 allebei een nieuwe visie rondom wonen en zorg op. Hierbij betrekken ze elkaar, stakeholders en huurdersverenigingen. - ProWonen en de gemeente leveren elkaar informatie aan voor de op te stellen woonzorgvisies en leveren graag een bijdrage aan de totstandkoming van het nieuwe woonzorgbeleid. - Vanuit het gezamenlijke beeld (prognoses, definities) komen we met prioriteiten en concrete acties waar we ons vanaf 2023 op richten. Dit leggen we vast in een gezamenlijke woonzorgagenda (uitvoeringsagenda).

Dit doen we in Q3 en Q4. - Vanuit het gezamenlijke beeld: • Stellen we een wensportefeuille zorg vastgoed en maatschappelijk vastgoed voor ons hele werkgebied op. Daarbij weten we van elkaar wie wat wanneer bijdraagt. • Komen we met gemeente en zorg- en welzijnspartijen tot prestatieafspraken en stemmen we rollen en verantwoordelijkheden af. - In de regio wordt de noodzaak onderzocht van al dan geen huisvestingsuitbreiding van 24 uurszorg Beschermd Wonen. Het gaat hier dan niet om ouderenzorg maar om geestelijke gezondheidszorg. Dit omdat er al een te hoge concentratie is in de Achterhoek. Huisvestingsvragen worden beoordeeld op basis van de lokale behoefte. ProWonen bouwt in principe geen niet alternatief aanwendbaar zorgvastgoed. Dit is vastgoed wat alleen geschikt is voor één bepaalde doelgroep met een specifieke zorgvraag. Dat betekent dat we wel wooneenheden bouwen voor een zorgpartij als we ze later regulier kunnen verhuren.

Gemeente

2

Gemeente en ProWonen

2

ProWonen

3

10

3.2.3 en 3.2.4 Lang en weer zelfstandig thuis Link met 1.1.8 Doorstroming en toewijzing

3.3.1 en 3.3.2 Statushouders

ProWonen heeft het voornemen om in elke gemeente geclusterde woningen te bouwen om antwoord te geven op tussenvormen van wonen en zorg. In 2023 benoemen we in elke gemeente een proefproject gemengde woonvorm/tussenvorm en onderzoeken we de haalbaarheid gezamenlijk met andere partijen. Het aantal ouderen neemt de komende jaren flink toe. Een deel van deze ouderen woont in een niet-levensloopbestendige eengezinswoning. ProWonen vindt het belangrijk dat deze huurders bewust kiezen tussen doorstromen naar een passende woning, of het doen van woningaanpassingen. Door doorstroming komt de huidige woning vrij voor andere woningzoekenden, wat leidt tot een verhuisketen. Tegelijkertijd zijn er ook 75+-ers die met kleine aanpassingen langer en zelfstandig in hun huidige woning kunnen blijven wonen. Het onderwerp ‘langer zelfstandig wonen’ kan vanuit beide invalshoeken bekeken worden. Hier zetten we in het tweede halfjaar van 2022 en 2023 verder op in. Concreet betekent dit: - De Achterhoekse corporaties starten begin 2023 in het werkgebied van één van de corporaties met het project ‘langer zelfstandig wonen’ waarbij er gesprekken gevoerd worden met huurders over het langer zelfstandig wonen. Uitkomst van het gesprek is een advies aan de huurder. Dit advies kan zich richten op doorstroming, maar ook op het aanbrengen van aanpassingen in de woning.

- In 2023 werken de corporaties het project dat bij één van de corporaties start verder uit en maken we een plan van aanpak voor een structureel aanbod rond het onderwerp ‘langer zelfstandig wonen’. Dit omvat doorstroming en langer thuis wonen met kleine woningaanpassingen. Hoe dit project er uit komt te zien en hoe zich dit verhoudt tot de lopende projecten zoeken we verder uit. - Regionaal pakken we het onderwerp doorstroming op. We kijken naar de rol die de gemeente (beïnvloeding koopmarkt en Wmo- woningaanpassingen) en corporaties hierin kunnen spelen. We onderzoeken of we met een doorstroomregeling gaan werken. Gemeente en ProWonen zien de huisvesting van statushouders als gedeelde verantwoordelijkheid. We pakken het proces en de uitvoering gezamenlijk op. ProWonen wil in redelijkheid bijdragen aan het behalen van de taakstelling van de gemeente. We maken aanvullende afspraken vanwege de afgesproken versnelling in het landelijke bestuursakkoord: 1. De gemeente zet ook in op alternatieve oplossingen om statushouders (tijdelijk) te kunnen huisvesten. Denk aan locaties van particulieren, gastgezinnen en het huisvesten van meerdere personen in een woning.

ProWonen en gemeente

1

Gemeente en ProWonen

1

11

2. Bij de verwachtte toename van het aantal te huisvesten statushouders zoekt de gemeente samen verder met de corporatie naar andere woonoplossingen en locaties voor de huisvesting van statushouders. Hierbij wordt lokaal en regionaal gekeken. Gemeente en ProWonen geven in 100% partnerschap invulling aan de huisvesting van deze mensen. 3. Gemeente en ProWonen investeren samen om woningen en transformatiegebouwen geschikt te maken voor huisvesting. 4. Gemeente en Prowonen zetten zich in om het (bouw)vergunningsproces snel te doorlopen. 5. De gemeente zet zich in om het plaatsingsproces te verbeteren in afstemming met de provincie en het COA. We bespreken of er mogelijkheden zijn om het proces verder te optimaliseren, waarbij ook andere partijen betrokken worden die te maken met het plaatsingsproces. 6. De integratie van statushouders vraagt extra aandacht. We maken afspraken over wat nodig is en wie wat kan bijdragen vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid. Dit is in het belang van de statushouder maar ook voor de leefbaarheid in de straat en buurten. 7. Door de verwachtte toename van het aantal te huisvesten statushouders neemt de zoektijd voor regulier woningzoekenden toe. Gemeente, Huurdersverenigingen en ProWonen hebben aandacht voor de maatschappelijke effecten en trekken gezamenlijk op in de communicatie naar de inwoners.

In de eerste helft van 2023 is onze opgave om 44 statushouders te huisvesten.

12

4: Leefbare wijken en kernen We vinden het belangrijk dat mensen fijn en respectvol samenwonen, elkaar kunnen ontmoeten in een wijk en dat partners en bewoners weten wat er speelt in kernen. Een toename van kwetsbare groepen in de wijk, kan ervoor zorgen dat de leefbaarheid onder druk komt te staan. Voor alle partijen is het daarom van belang dat een ieder een helder beeld heeft van wat er speelt in wijken. Tijdens de lokale overleggen hebben we geconstateerd dat dit beeld nog ontbreekt. Voor eind 2022 is er een startbijeenkomst over dit onderwerp. In 2023 schetsen we een gezamenlijk beeld over dit onderwerp en werken we het verder uit. Uitvoeringsagenda Leefbaarheid (algemeen)

4.1.2 zicht op de wijk en koppelkansen

4.1.5 Zichtbaarheid in de wijk

Actie - Eind 2022 hebben ProWonen en huurdersvereniging een eerste gesprek gehad over het onderwerp ‘leefbaarheid en vitale wijken’. In 2023 pakt ProWonen dit onderwerp verder op. - Binnen dit onderwerp zoeken we nadrukkelijk de samenwerking op met onze partners, de wijkteams en politie. Bij het inzetten van buurtbeheerders door ProWonen sturen we erop dat we elkaar in de wijken goed kunnen vinden. We voeren per gemeente 1 wijkschouw per jaar uit, bij voorkeur gekoppeld aan een thema. In Bronckhorst voeren we een wijkschouw uit in de wijk Molenplan in Vorden. Gemeente, Huurdersvereniging en een woonconsulent van ProWonen gaan met elkaar om tafel en bespreken de aanpak. Dit wordt in het lokale overleg tussen ProWonen en Huurdersverenigingen opgepakt. Gemeente wordt daarbij uitgenodigd. In 2023 start ProWonen met het werken met buurtbeheerders. In 2022 voeren we gesprekken over hoe de rol van de buurtbeheerder eruit ziet. Dit krijgt in 2023 steeds meer vorm. ProWonen komt graag tot samenwerkingsafspraken met de gemeente en Huurdersverenigingen. Huurdersverenigingen denken aan de inzet van wijkvertegenwoordigers om een beter beeld van de wijken te krijgen.

Trekker ProWonen

Prioriteit 1

Huurdersvereniging

1

ProWonen

2

ProWonen heeft inloopspreekuren en informatiemarkten, dat blijven we doen. We onderzoeken of we dit in 2023 kunnen uitbreiden of frequenter kunnen doen.

13

Bijlage 1. Woonprogramma gemeente Bronckhorst

Gemeente Bronckhorst ProWonen heeft op 31-12-2021 7498 woningen. Dit is het nulpunt om de groei van de portefeuille te volgen. Het nulpunt in de gemeente Bronckhorst is 2137 woningen. Toelichting Wat? 2023 2024 Nieuwbouw huur (sociaal) Vervangende nieuwbouw (sociaal) Sloop (sociaal) Aankoop/ Terugkoop Te Woon Verkoop regulier Wijziging huurwoningvoorraad

12

15

38 0 6 -1

0 -8 6 -1

2023: 12x niet 0 trede egw Union terrein 2024: 15x flexibele woningen met exploitatietermijn 2x 15 jaar 2023: 38x egw Oranjewijk Zelhem 2024 8x niet 0 trede Hengelo Na aankoop/terugkoop verhuren

+55 +12 Groei tot en met 2030: 176 sociale huurwoningen toevoegen 16 vrije sector middenhuur toevoegen. 6 woningen per jaar terugkopen en weer verhuren

Wensportefeuille Aandacht voor: - EGW-nultrede woningen in Hengelo, Vorden en Zelhem - Opstellen wensportefeuille ZOG/MOG in 2023 op basis van woonzorgvisie Adaptief programmeren als vraag naar sociale huur blijft toenemen.

14

Uitvoeringsagenda 2023-2024 Gemeente Bronckhorst Woningcorporatie Sité Woondiensten Bewonersvereniging Siverder

Behorend bij de raamovereenkomst-prestatieafspraken Berkelland, Bronckhorst, Oost Gelre 2022 – 2025 Versie 1.6 – Vrijdag 11 november – 13.01u

Over de uitvoeringsagenda 2023-2024 In de uitvoeringsagenda staan de acties, werkafspraken en activiteiten die volgen uit de raamovereenkomst 2022-2025. Elk jaar actualiseren we de uitvoeringsagenda voor de opvolgende twee jaar, waarin we concrete activiteiten en werkzaamheden vastleggen die plaatsvinden in die jaren. In deze uitvoeringsagenda 2023-2024 corresponderen de nummers in de kolom ‘nr.’ in de tabellen met de nummers uit de raamovereenkomst 2022-2025. Niet alle onderdelen uit de raamovereenkomst komen terug in deze uitvoeringsagenda. Dit kan te maken hebben met de gekozen prioritering voor de periode 2023-2024, het feit dat sommige onderdelen al gereed zijn of dat bepaalde onderdelen reguliere werkzaamheden zijn (in de raamovereenkomst staat vermeld dat de reguliere inzet van de corporaties niet in de uitvoeringsagenda worden opgenomen). Om recht te doen aan ieders inzet is er voor de uitvoeringsagenda 2023-2024 voor gekozen om deze voor Sité Woondiensten en Bewonersvereniging Siverder separaat te maken met de gemeente Bronckhorst. Woningcorporatie ProWonen heeft voor de gemeenten waarin zij werkzaam zijn ook separaat een uitvoeringsagenda met de gemeente Bronckhorst, Oost Gelre en Berkelland, met betrokken huurdersorganisaties. Daar waar thema’s elkaar raken en de samenwerking in de uitvoering een meerwaarde heeft, zoeken we deze uiteraard op.

Door het jaar heen vinden ambtelijke en bestuurlijke overleggen plaats over (de voortgang van) de prestatieafspraken en andere zaken die verband houden met de samenwerking tussen Sité, Siverder en gemeente Bronckhorst. Voor 2023 willen we de bespreking van de voortgang expliciet vastleggen in de agenda’s van de ambtelijke overleggen op basis van de woningbouwmonitor, waar zowel Sité, Siverder als de gemeente Bronckhorst bij aanwezig is. Hiervoor wordt een jaarplanning 2023 gemaakt, waarbij in ieder geval deze onderwerpen geagendeerd zijn. Minimaal twee keer per jaar, in het voorjaar en het najaar, vindt een bestuurlijk overleg plaats tussen Sité, Siverder en gemeente Bronckhorst. Het bestuurlijk overleg wordt benut voor het op hoofdlijnen monitoren van de uitvoering van deze prestatieafspraken en het bespreken van eventuele knelpunten en nodige bijsturing hierop. In het voorjaar van 2023 wordt een bestuurlijk overleg gepland waarin de prestatieafspraken van het jaar ervoor worden geëvalueerd. In dit overleg wordt ook richting gegeven aan de afspraken voor 2024 en verder. In het najaar worden de concept prestatieafspraken voor het daaropvolgende jaar besproken. Ondertekend op 14 december 2022,

Emmeke Gosselink Wethouder gemeente Bronckhorst

Els Birkenhäger Directeur-bestuurder Sité Woondiensten

Jurjen Fellinger Voorzitter Bewonersvereniging Siverder

2

1: Beschikbaarheid en betaalbaarheid Door de onvoorspelbaarheid in demografische ontwikkelingen op basis van recente onderzoeken zijn Sité en de gemeente voorstander van adaptief programmeren en bouwen. Met adaptief programmeren kunnen we inspelen op toekomstige ontwikkelingen. Daarvoor is het van belang dat we de ontwikkeling op de Achterhoekse en lokale woningmarkt, de economische fluctuatie en maatschappelijke ontwikkelingen met elkaar volgen. Vanuit de Rijksoverheid wordt er met de Nationale Prestatieafspraken ook meer gestuurd op betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen. Hier geven wij uitvoering aan. Gemeente Bronckhorst heeft de ambitie om 1.700 tot 2.200 woningen te realiseren in de periode 2020-2030. De Achterhoek maakt in het kader van de nationale woon- en bouwagenda prestatieafspraken met de provincie voor het realiseren van minimaal 8000 woningen tot 2030, met ruimte voor het adaptief programmeren richting 11.500 woningen in de hele regio. Voorwaarde voor de prestatieafspraken met de provincie is dat 1/3e sociale huur en in totaal 2/3e betaalbaar (koop tot 355.000 euro en huur tot € 1.000) gerealiseerd wordt. Dit is alleen mogelijk als Rijk en provincie hiervoor de juiste randvoorwaarden scheppen. Gemeente Bronckhorst maakt prestatieafspraken met de provincie om minimaal 1.000 woningen te realiseren, waarvan 300 sociale huurwoningen1.

Dit is grotendeels gebaseerd op de netto toevoeging van woningen door ProWonen, Sité Woondiensten en derden. Wanneer alle vervangende nieuwbouw zou worden meegenomen, dan is dit aantal fors hoger.

Onderwerpen

Nr.

1.1 – Thema beschikbaarheid

Betrokkenen

Woonprogramma per kern (voor de middellange termijn)

1.1.2

Om de sociale huurvoorraad op peil te houden bouwt Sité in de gemeente Bronckhorst tot en met 2030 circa 108 nieuwe woningen, waarvan 45 nieuwbouw en 63 door sloop/nieuwbouw. Van de 45 nieuwbouwwoningen zijn 10 woningen flexwoningen. De gemeente ondersteunt in het beschikbaar stellen van locaties voor sociale woningbouw. De aantallen zijn onderdeel van het bod dat aan de Provincie is gedaan.

Gemeente en corporatie

De gemeente neemt zowel sociale huurwoningen als betaalbare koopwoningen op in de woonprogrammering van de woningbouwlocaties in Steenderen, Hummelo en Baak. Dit draagt bij aan het huisvesten van de prioritaire doelgroepen (starters, lage middeninkomens en senioren). Bouw van betaalbare koopwoningen vermindert de druk op de sociale huursector en kan doorstroming (uit huur) op gang brengen.

1

Ten tijde van het maken van deze prestatieafspraken zijn we nog in gesprek met de provincie in het kader van de Nationale Woon- en Bouwagenda.

3

1.1.3

Samen nieuwe woonoplossingen realiseren: voortvarend met focus en met lef (per direct)

1.1.4

Beschikbare woningen voor jongeren en starters

1.1.7

Doorstroming en toewijzing

1.1.8

1.1.5

1.1.9

Sité en de gemeente Bronckhorst blijven met elkaar in gesprek over de gewenste ontwikkeling van de woningvoorraad en mogelijkheden voor woningbouw per kern, zodat adaptief ingespeeld kan worden op de woningbouwbehoefte. In 2023 wordt de woningbouwmonitor van Sité (binnen programma power BI) uitgebreid voor het monitoren van concrete woningbouwplannen. In de volkshuisvestelijke overleggen is de woningbouwmonitor periodiek geagendeerd om de ontwikkelingen te bespreken. Gemeente Bronckhorst en Sité onderzoeken in 2023 welke locatie(s) geschikt is/zijn om 10 flexwoningen op te realiseren en bepalen vervolgstappen.

Gemeente en corporatie

Gemeente en corporatie

We werken aan de verbetering van het ontwikkel- en bouwproces (van initiatief tot realisatie). Hierbij is specifiek aandacht voor korte doorlooptijden en efficiency. We denken aan een extra veegplanronde voor wijziging bestemmingsplan, één casemanager Ruimtelijke Ordening als vast aanspreekpunt voor de corporaties en een pilot welstandsvrij bouwen. Het nieuwe regionale woonruimteverdeelsysteem (met alle corporaties) wordt per 1 januari 2023 geïmplementeerd. Hierin zijn keuzevrijheid, transparantie en rechtvaardigheid belangrijke kernwaarden. Doorstroming op de woningmarkt is een belangrijk doel. Daarom wordt in het nieuwe systeem 80% van de reguliere verhuringen toegewezen op basis van inschrijfduur en 20% op basis van loting. In de evaluatie van het woonruimteverdeelstysteem worden de slaagkansen voor jongeren en starters meegenomen. Regionaal pakken we het onderwerp doorstroming op. We kijken naar de rol die gemeente (beïnvloeding koopmarkt) en corporaties hierin kunnen spelen. We onderzoeken of we met een doorstroomregeling gaan werken. Ook binnen Sité worden mogelijkheden bekeken, waaronder binnen het project Langer zelfstandig thuis / Zlimsamen. (zie ook 3.2.2) Sité past in 2023 maximaal 15% vrije toewijzingsruimte toe om maatwerk toe te kunnen passen.

Gemeente en corporatie

Gemeente, corporatie en huurdersvereniging

Gemeente, corporatie en huurdersvereniging

Corporatie

Onderwerpen

Nr.

1.2 – Thema betaalbaarheid

Betrokkenen

Huurbeleid

1.2.4

Partijen vinden het belangrijk dat alle huurders van Sité betaalbaar wonen. Dit draagt bij aan prettig en zorgeloos wonen en leven, zodat huurders ruimte hebben om mee te doen in de samenleving. Sité volgt de door de overheid vastgestelde regels en inkomensgrenzen. Sité actualiseert op basis van de Nationale prestatieafspraken het huurprijsbeleid 2023-2024 waarbij Siverder adviseert en de gemeente wordt geïnformeerd.

Gemeente, corporatie en huurdersvereniging

4

2: Duurzame kernen We vinden het belangrijk dat onze huurders wonen in woningen met betaalbare energielasten, een gezond binnenklimaat en in een groene en comfortabele omgeving. We willen in gezamenlijkheid met de gemeente en huurders bijdragen aan een gezonde wereld voor volgende generaties. Sité volgt de landelijke afspraken, waarbij de woningvoorraad CO2-neutraal is in 2050. In het kader van de transitievisie warmte pakt de gemeente jaarlijks twee buurten aan om aardgasvrij ready (gereed om later eenvoudig over te stappen naar aardgasvrij) te maken. Daarnaast stimuleren we bewoners maatregelen te nemen via het Agem-energieloket, met de toekomstbestendig wonen lening, de OpMorgen campagne en de OpMorgenMobiel. De ambitie van de gemeente is in 2030: 10 buurtaanpakken voor de transitievisiewarmte zijn gestart; 30% van de gebouwde omgeving is aardgasvrij ready; 90% van alle particuliere eigenaren is aan de slag met stappen op weg naar aardgasvrij en 100% van al het gemeentelijk vastgoed is aardgasvrij.

Onderwerpen

Nr.

2 – Thema duurzame kernen

Betrokkenen

Verduurzaming woningvoorraad

Nieuw

Voor stadje Bronckhorst zijn concrete plannen vanuit de gemeente om deze kern aardgasvrij ready te maken. Rondom Olburgen en stadje Bronkhorst worden de mogelijkheden voor biogas verkend. In 2023 start de gemeente met het maken van een dorpsenergieplan voor Eldrik, Hoog-Keppel en Laag-Keppel. Sité wordt hierbij betrokken.

Gemeente en corporatie

2.1.1.

In de tweede helft van 2022 is de gemeente gestart met de selectie van buurten die als volgende worden opgepakt om aardgasvrij ready te maken. De voorselectie wordt dan besproken met de woningcorporaties, om te kijken waar samen opgetrokken kan worden. Begin 2023 wordt de selectie definitief gemaakt. Sité werkt aan het verduurzamen van de woningvoorraad volgens haar CO2 Koersplan. Sité verduurzaamt in 2023-2024 in Bronckhorst ongeveer 38 woningen, door te isoleren, ventileren en zonnepanelen aan te brengen. Eind 2024 is de uitstoot van CO2 van de woningen van Sité in de gemeente Bronckhorst gedaald met ongeveer 5% (ten opzichte van 2022). Sité streeft naar het beperken van de warmtevraag, wat overeenkomt met minimaal label A. De woningen met de slechtste labels hebben de hoogste prioriteit. Sité streeft ernaar om in 2028 geen woningen met E, F of G label te hebben (in december betreft het 87 woningen, na opnames per woning kunnen het er maximaal 135 worden).

Gemeente en corporatie

5

2.1.3 2.1.5

Ondersteunen van bewoners en energiebewustwording

2.1.6a

2.1.6b

2.1.7

Klimaatadaptatie

2.1.9

Circulair bouwen en slopen

2.1.11

Aan de hand van het programmaplan ‘Samen op weg naar een klimaatpositieve toekomst’ werken we concrete acties voor de komende vijf jaar uit. Naast het plaatsen van zonnepanelen bij verduurzaming, kunnen huurders van Sité individueel zonnepanelen aanvragen als hun woning daarvoor in aanmerking komt. Het onderwerp energiebewustwording staat hoog op de agenda. Dit onderwerp benaderen we breed door verduurzaming, voorlichting en creëren van bewustwording. Partijen denken samen na over welk pakket aan maatregelen aanvullend gezamenlijk kan worden aangeboden om energiearmoede te voorkomen. Lopende voorbeelden zijn: het ondersteunen van huurders die door energiearmoede in de problemen raken op basis van ‘doen wat nodig is’ door Sité. Ons streven is ontruimingen te voorkomen, door bijvoorbeeld bij betalingsproblemen direct persoonlijk in contact te komen met de huurder. De gemeente, Sité en Siverder helpen bewoners om te informeren en adviseren over de financiële voorzieningen waar zij recht op hebben. Daar waar partners hier een rol in spelen, worden bewoners doorverwezen.

Corporatie

Samen met de gemeente en inwoners werken we aan de hand van de verordening Klimaatadaptatie aan buurten en dorpen die de gevolgen van klimaatverandering aan kunnen en aan het natuurinclusief maken voor een fijne leefomgeving. Denk hierbij aan het vergroenen van de openbare ruimte en tuinen zodat dieren meer kans krijgen zich te vestigen, wateroverlast beperkt wordt en hittestress wordt verminderd. Gemeente en corporatie bekijken welke samen welke kansen er zijn op projectniveau. Bewonersvereniging informeert huurders over tips. In 2023 verkent Sité waar mogelijke kansen liggen om circulariteit van grondstoffen/materialenstromen bij de renovatie van bestaande (woning)bouw en nieuwbouw te vergroten.

Gemeente, corporatie en huurdersvereniging

Corporatie

Gemeente en corporatie

Gemeente en corporatie

Gemeente, corporatie en huurdersvereniging

Gemeente en corporatie

In 2023 sluiten Sité en de gemeente aan bij regionale initiatieven op het gebied van circulariteit, maakt gebruik van kennisdeling en verkent de mogelijkheden tot samenwerking. Circulair bouwen is ook onderdeel van de Regionale Woonagenda.

6

3: Zorg en welzijn Het aantal zelfstandig wonende ouderen in ons huurdersbestand neemt de komende jaren flink toe. Daarnaast is er toenemende druk op de sociale huurvoorraad door de huisvesting van kwetsbare groepen. Vanuit deze trend richten we onze aandacht op een gezonde huurdersopbouw in de wijk, waarbij zowel bewoners met én zonder een zorg en/of begeleidingsvraag prettig met elkaar kunnen wonen. Het is van belang dat er voldoende passende woonvormen binnen het huuraanbod bestaan voor mensen met een specifieke woonzorg en/of begeleidingsvraag waar zorg en welzijnspartijen bijdragen aan het langer zelfstandig wonen. Samen met de gemeente en zorgpartijen willen we op basis van de te ontwikkelen Woonzorgvisie en de behoeften en mogelijkheden van deze partijen bekijken hoe we dit kunnen vormgeven. In ieder geval zorgt Sité ervoor dat bij nieuwbouwwoningen twee derde van de te bouwen woningen levensloopbestendig is. In de vorm van appartementen met lift of als grondgebonden woningen met een slaapkamer en badkamer op de begane grond.

Onderwerpen

Nr.

3.1 – Huisvesting kwetsbare groepen

Betrokkenen

Huisvesting kwetsbare groepen in wijken

3.1.2

Sité en de gemeente Bronckhorst blijven in gesprek over de mogelijkheden voor het realiseren van voldoende huisvestingsmogelijkheden voor bijzondere doelgroepen. Daarnaast betrekt de gemeente andere partijen die ook een rol kunnen spelen in het huisvesten van bijzondere doelgroepen. Afhankelijk van de vraag en het aanbod bemiddelt Sité maximaal 20% van de vrijgekomen woningen naar urgente doelgroepen. Urgente doelgroepen die daartoe zelf in staat zijn, zullen vanaf 2023 via het nieuwe woonruimteverdeelsysteem zelf kunnen reageren op een vrijgekomen woning. Afhankelijk van de uitkomsten van de evaluatie van zowel de gemeenten als de corporaties wordt bepaald of de regionale pilot Housing First in 2023 wordt gecontinueerd.

Gemeente en corporatie

3.1.3

Gemeenten en corporaties

Onderwerpen

Nr.

3.2 – Langer en weer zelfstandig thuis wonen

Betrokkenen

Woonzorgagenda

3.2.1

Gemeente stelt hun visie op wonen, zorg en welzijn op in 2023, mogelijk in regionaal verband. In 2023 werken we aan een gezamenlijk (gedragen) beeld rond dit thema en komen we tot een plan van aanpak, om een helder inzicht te krijgen in doelgroepen en wat er nodig is voor de visie en uitvoering. Sité start begin 2023 met het project Zlim samen, waarbij er gesprekken gevoerd worden met huurders over het langer zelfstandig wonen. Uitkomst van het gesprek is een advies aan de huurder. Dit advies kan zich richten op doorstroming, maar ook op het aanbrengen van aanpassingen in de woning. Dit heeft een link met de afspraak over doorstroming bij 1.1.8.

Gemeente en corporatie

3.2.2

Corporatie

7

Onderwerpen

Nr.

3.3 – Statushouders

Betrokkenen

Statushouders

3.3.1

Gemeente en Sité zien de taakstelling huisvesting van statushouders als gedeelde verantwoordelijkheid. We pakken gezamenlijk het proces en uitvoering op en kijken naar mogelijke aanvullende afspraken, gelet op de extra opgave om statushouders (versneld) te huisvesten. Sité wil in redelijkheid bijdragen aan het behalen van de taakstelling van de gemeente en is alert op spreiding binnen de kernen. Hierin trekken we gezamenlijk op met ProWonen, omdat de taakstelling onder andere betrekking heeft op corporatiebezit van beide corporaties.

Gemeente en corporatie

4: Leefbaarheid en veerkracht in grote en kleine kernen We vinden het belangrijk dat mensen fijn en respectvol samenwonen, elkaar kunnen ontmoeten in een wijk en dat partners en bewoners weten wat er speelt in kernen. Een toename van kwetsbare groepen in de wijk, kan ervoor zorgen dat de leefbaarheid onder druk komt te staan. Voor alle partijen is het daarom van belang dat een ieder een helder beeld heeft van wat er speelt in wijken. Dit komt terug in de volkshuisvestelijke overleggen die eens per zes weken gevoerd worden tussen Sité en de gemeente Bronckhorst.

Onderwerpen

Nr.

4 – Thema Leefbaarheid en veerkracht in grote en kleine kernen

Betrokkenen

Zicht op de wijk en Koppelkansen

4.1.1

Er vindt periodiek overleg plaats met professionals vanuit gemeente (sociaal team), politie, welzijn, zorg en corporaties in de gemeente Bronckhorst. Er zijn korte lijnen met de gemeente en dat willen we zo houden. De uitkomsten van de periodieke AWLO en de uitkomsten van het landelijke onderzoek naar Veerkracht (2020) worden hierin meegenomen. Samen hebben we een stevige aanpak voor overlast ontwikkeld die we in 2023 en 2024 voort zetten. Sité, Siverder en de gemeente plannen minimaal één wijkschouw per jaar, bij voorkeur gekoppeld aan een thema. Voor 2023 plannen we in ieder geval een wijkschouw in Hummelo, waarbij de inhoud onderling wordt afgestemd. Daarnaast selecteren we een kleine kern om dit te doen. Sité en de gemeente verkennen in hoeverre bij de verduurzaming van de 13 woningen in Baak en 26 woningen in Steenderen in 2023 en 2024 mogelijkheden liggen om ook de veerkracht en sociale structuur te versterken. Samen met onder andere de gemeente en politie besteden we veel aandacht aan het schoon, heel en veilig houden van wijken. Sité zet hiervoor 4 wijkconsulenten en 4 wijkmedewerkers voor haar totale bezit in als extra ogen en oren in onze wijken en in het kader van gebiedsgericht werken.

Gemeente en corporatie

4.1.2

4.1.3

Zichtbaar aanwezig zijn

4.1.5

Gemeente, corporatie en huurdersvereniging

Gemeente en corporatie

Gemeente, corporatie en huurdersvereniging

8

Bijlage 1. Woonprogramma Nieuwbouw huur (sociaal) Vervangende nieuwbouw (sociaal) Sloop (sociaal) Aankoop/Terugkoop Verkoop regulier Gemeente Bronckhorst Wijziging huurwoningvoorraad

Wensportefeuille

2023 0 13

2024 10 0

Toelichting 2024: 10x flexibele woningen 2023: 13x eengezinswoningen Drempt

0 0 Terughoudend beleid 2 3 Afhankelijk van animo +0 +10 Groei tot en met 2030: bruto 108 sociale huurwoningen toevoegen netto 45 sociale huurwoningen toevoegen Aandacht voor: - Twee derde nieuwbouw is levensloopbestendig: In de vorm van appartementen met lift of als grondgebonden woningen met een slaapkamer en badkamer op de begane grond. - Adaptief programmeren als vraag naar sociale huur blijft toenemen.

9

Raamovereenkomst prestatieafspraken Berkelland, Bronckhorst, Oost Gelre 2022 – 2025

Gemeente Berkelland Gemeente Bronckhorst Gemeente Oost Gelre Wooncorporatie ProWonen Huurdersvereniging De Naobers Huurdersvereniging Borculo-Ruurlo Huurdersvereniging HeVo Huurdersvereniging Lichtenvoorde Huurdersvereniging Zelhem Woningcorporatie Sité Woondiensten Bewonersvereniging Siverder

Definitief concept

Over deze raamovereenkomst prestatieafspraken Corporaties, gemeenten en huurdersorganisaties maken jaarlijks prestatieafspraken met elkaar. De basis hiervoor ligt in de Woningwet 2015. Vanuit de opgaven in de woningmarkt en het woonbeleid bespreken partijen wat er nodig is en maken afspraken wie welke inzet levert. Jaarlijks worden er prestatieafspraken gemaakt door de gemeente Berkelland, wooncorporatie ProWonen, huurdersvereniging De Naobers en huurdersvereniging BorculoRuurlo. De gemeente Oost Gelre maakt prestatieafspraken met wooncorporatie ProWonen en huurdersvereniging Lichtenvoorde. En de gemeente Bronckhorst maakt prestatieafspraken met wooncorporatie ProWonen, huurdersvereniging HEVO, huurdersvereniging Zelhem, woningcorporatie Sité Woondiensten en bewonersvereniging Siverder. Dit zijn drie afzonderlijke sets met prestatieafspraken. In deze lokale driehoeken is gezamenlijk de wens geuit om het proces te vernieuwen, te verbeteren en de samenwerking te zoeken. Formele context Prestatieafspraken zijn een overeenkomst tussen drie partijen: huurdersorganisatie(s), gemeente en corporatie. Er bestaat een wederzijdse afhankelijkheid en er is een gezamenlijke inspanning nodig om de lokale volkshuisvestingsdoelen te bereiken. De gemeente is vanaf 1 januari 2022 verplicht woonbeleid op te stellen, waarbij ingegaan wordt op hoe lokale vraagstukken lokaal worden opgelost.

De drie betrokken gemeenten beschikken allen al over een gemeentelijke woonvisie. Ook wordt er in 2022 gewerkt aan een regionale woonagenda. Het woonbeleid (o.a. woonvisie, woonagenda etc. ) van de gemeente vormt de basis voor de te maken prestatieafspraken. Woningcorporaties leveren een ‘redelijke bijdrage’ aan dit woonbeleid. De bijdrage van de corporaties, ook wel aangeduid met bod of activiteitenprogramma, wordt formeel vóór 1 juli uitgebracht. De volgende fase in het proces is dat partijen in gesprek met elkaar gaan om te komen tot prestatieafspraken. Deze worden door de corporatie uiterlijk 15 december gepresenteerd op de website. Het is wettelijk toegestaan en er is ruimte om een andere lokale aanpak te volgen, voorwaarde is wel dat deze aanpak met alle betrokken partijen wordt overeengekomen en goed wordt vastgelegd. Proces in 2021 Begin 2021 zijn we gezamenlijk van start gegaan met een nieuwe manier van werken. In dit proces hebben we nauw samen opgetrokken en een impuls gegeven aan het versterken van de onderlinge verbindingen. Een leuke, maar op een aantal momenten ook pittige uitdaging om dit onder de coronaomstandigheden goed met elkaar vorm te geven. Zo bleek bijvoorbeeld het plannen van bijeenkomsten (digitaal en waar mogelijk fysiek) de nodige tijd te vragen, maar het is uiteindelijk toch gelukt om deze naar tevredenheid te organiseren.

Ook vonden er gedurende het proces aanpassingen plaats en is van alle partijen de nodige flexibiliteit gevraagd en gekregen. Werkvormen zijn aangepast, planningen zijn verschoven en afspraken soms gewijzigd. Zo heeft ProWonen alsnog een bod voor 1 september uitgebracht, waar in een eerder stadium afgesproken was dit niet te doen. Vanaf september zijn woningcorporatie Sité en bewonersvereniging Siverder aangehaakt in het proces om ook de prestatieafspraken in de gemeente Bronckhorst goed te borgen. Woningcorporatie De Woonplaats maakt al jaren eigen prestatieafspraken met de gemeente Oost Gelre en is niet aangehaakt.

2

Raamovereenkomst In deze ‘Raamovereenkomst Prestatieafspraken Berkelland, Bronckhorst en Oost Gelre’ zijn de prestatieafspraken vastgelegd die de gemeenten Berkelland, Bronckhorst en Oost Gelre, de corporaties ProWonen en Sité en de huurdersorganisaties, verenigd in Samen1 en Siverder met elkaar hebben gemaakt. Het zijn afspraken voor de periode 1 januari 2022 tot en met 31 december 2025. We hebben er voor gekozen om afzonderlijke sets met prestatieafspraken vanuit de drie samen te brengen in deze raamovereenkomst. Wie zien een grote mate van overlap in de lokale opgaven. Waar dit nodig en van toegevoegde waarde is pakken we zaken samen op. We zien deze prestatieafspraken als samenwerkingsafspraken; zij beschrijven de gezamenlijke ambitie op verschillende thema’s en de prestaties die we daarvoor samen willen leveren. We beginnen niet op nul. Veel zaken lopen al geruime tijd of zijn reeds in gang gezet. Daar bouwen we op voort en benutten wat er al is. Elke partij volgt daarbij zijn eigen tempo en lokale dynamiek. Uitvoeringsagenda In de uitvoeringsagenda 2022-2023 inclusief projectenoverzicht staan de concrete activiteiten die voortvloeien uit de meerjarige afspraken. Ieder jaar actualiseren we de uitvoeringsagenda voor de opvolgende twee jaar. De uitvoeringsagenda maakt dus onderdeel uit van deze raamovereenkomst prestatieafspraken.

De reguliere inzet van de corporaties, de taken die behoren tot hun normale bedrijfsvoering, staan niet in deze afspraken. In een monitor volgen we de voortgang van deze samenwerkingsafspraken en de resultaten van de reguliere volkshuisvestelijke inzet van de corporaties. Samen werken aan de uitvoering Deze samenwerkingsafspraken zijn via een bijzonder maakproces tot stand gekomen. Dat deden we met een brede afvaardiging uit de organisaties, waarmee we de alledaagse werkpraktijk van buiten naar binnen hebben gehaald. Dit willen we voortzetten in de wijze waarop we met elkaar samenwerken en overleggen de komende jaren en in de manier waarop we de uitvoering van deze afspraken organiseren. Onze opgave gaat naast beschikbaarheid en betaalbaarheid van het wonen ook over leefdomeinen als verduurzaming, zorg, welzijn en leefbaarheid. Dat vraagt een bredere samenwerking dan die tussen bestuurders en beleidsmakers op het gebied van wonen. Ruimte voor betrokkenen van andere sectoren, professionals in de uitvoering en bewoners is cruciaal. De huurdersorganisaties behartigen de belangen van bewoners en woningzoekenden in de gemeenten Berkelland, Bronckhorst en Oost Gelre. Zij leveren een bijdrage aan de thema’s van deze prestatieafspraken die recht doet aan de eigen mogelijkheden. Het gaat hierbij met name om het bieden van informatie, advies en ondersteuning aan huurders.

3

Thema’s Deze Raamovereenkomst Prestatieafspraken Berkelland, Bronckhorst en Oost Gelre 2022-2025 bevat samenwerkingsafspraken over de volgende thema’s: 1: Beschikbaarheid en betaalbaarheid 2: Duurzame kernen 3: Zorg en welzijn 4: Leefbaarheid en veerkracht in grote en kleine kernen, 5: Organisatie en Samenwerking De afspraken zijn gemaakt in een periode van grote druk en dynamiek op de woningmarkt. Daarom is het des te belangrijker om heldere afspraken met elkaar te maken. Met elkaar zien en voelen we de urgentie om hier mee aan de slag te gaan en vraag en aanbod nog beter in balans te brengen. De wijze waarop en de mate waarin bepalen we de komende tijd nog concreter met elkaar. Het Achterhoeks Woonwensen en Leefbaarheidsonderzoek (www.awlo.nl) vormt belangrijke input voor de afspraken. Bij de totstandkoming van de afspraken waren de gedetailleerde uitkomsten echter nog niet bekend. Verder werkt elke gemeente aan een ‘visie op wonen, zorg en welzijn’. Een aantal beleidslijnen zijn dus nog in ontwikkeling ten tijde van het opstellen van deze overeenkomst. Er zijn in 2022 gemeenteraadsverkiezingen en ProWonen werkt aan een herijking van haar strategische visie en ondernemingsplan. Kortom, de voorliggende raamovereenkomst en uitvoeringagenda vormen een mooie basis om met elkaar verder aan te werken, maar vraagt ook om doorontwikkeling en nadere duiding.