C07 College van B&W, actieve info Stand van zaken Migratie & Integratie

Actieve informatievoorziening Aan Kopie aan Portefeuillehouder Datum vergadering BenW Kenmerk Onderwerp

: : : : : :

de gemeenteraad college J.T. Puijk 8 april 2025 Z146584/INT25-61444 Het actief informeren van de gemeenteraad over de stand van zaken migratie & integratie

1. Inleiding Via deze actieve informatievoorziening willen wij u als gemeenteraad meenemen in de ontwikkelingen binnen migratie en integratie. Het werkveld ontwikkelt zich snel. 2. Asiel

Opgaven en inspanningsverplichting Taakstelling.

Opvang locaties 221 240 plekken Nood opvang

< 31-12-2025 160 Hengelo Vorden

Realisatie 80 Nader te bepalen

Oekraïne

70 AMV Tussen nov 24 en april 25 Opgave

Inspanning 1-7-2025

Aantal locaties

GOO

235

252

14

0

70 bedden 44 mensen (CNO)

227 bedden 183 mensen

Statushouders 64 36 1e helft 2025 en 28 Voorgaande jaar

30

Op basis van de verdeelsleutel (d.d. 24 december 2024) gaan wij de opgave vanuit het Rijk uitvoeren: 160 AMV’s huisvesten voor 31 december 2025. Terugblik: De taakstelling van het Rijk is, met het tot stand komen van de Spreidingswet in februari 2024, verhoogd en vastgesteld van 130 asielzoekers naar het opvangen van 221 asielzoekers, realisatie uiterlijk 1-7-2025. Na de verdeelsleutel van het Rijk (d.d.24-

Pagina 1 van 5

12-2024) is vastgesteld dat Bronckhorst 160 AMV’s moet huisvesten. Realisatie uiterlijk 31-12-2025). In 2026 komt een nieuwe verdeelsleutel vanuit het Rijk. Zoals bekend focussen we ons op het realiseren van 2 opvanglocaties te weten in Vorden en Hengelo. We hebben als Bronckhorst gekozen om uiteindelijk 3 locaties te openen voor max 221 AMV’s (3x maximaal 80). Hiermee vullen we de taakstelling voor de asielopgave in. Met de regio Achterhoek zijn afspraken gemaakt voor de opvangcapaciteit van 221 AMV’s. Wij zetten ons in om de regionale afspraken na te komen. De resterende 61 plekken worden na 2026 verder ingevuld op een nog nader te bepalen locatie. 3. Huisvesting 3.1 Asiel Er wordt gewerkt aan het in beeld brengen van het tijdspad voor het realiseren van de opvanglocaties Hengelo en Vorden, inclusief procedure tijd. Het traject in Bronckhorst start vanuit een blanco situatie waar omvorming van agrarisch naar een maatschappelijke bestemming aan ten grondslag ligt. Dit is een verschil in procedure en tijd met die gemeenten die starten vanuit bestaande huisvesting. We zijn actief in gesprek met de omwonenden. Parallel vertaalt het COA en architect de wensen van gemeente, omwonenden en COA naar een plan dat als basis dient voor de BOPA- procedure. De gemeente opteert voor de uitgebreide procedure (in plaats van de reguliere procedure).

Deze zorgvuldige route doet recht aan de gevoeligheid van het onderwerp, maar zorgt ook voor een meer voorspelbare doorlooptijd van deze procedure. Wanneer we beide trajecten, uitgebreid of regulier vergelijken, zien we dat de doorlooptijd ongeveer hetzelfde is. In de meest ideale situatie kunnen we op 31-12-2025 de deuren openen. Tot nu toe is echter gebleken dat er gaandeweg dit proces situaties zijn die kunnen vertragen. Ondanks maximale inzet van alle partijen, kunnen we een aantal situaties niet uitsluiten die leiden tot vertraging: Aanvullende onderzoeken in het kader van de vergunning • Bezwaren omwonenden • Besteltermijn units • Netcongestie We denken dat oplevering in het eerste kwartaal van 2026 realistisch is. Keten huisvesting statushouders AMV Wij gaan in Bronckhorst 160 amv's opvangen op 2 locaties. Dit betekent niet dat wij ook voor 160 jongeren een taakstelling hebben voor (duurzame) woonruimten. De insteek is wel om zoveel mogelijk jongeren in onze regio te behouden en te huisvesten. Dit in de lijn met de taakstelling huisvesting statushouders, die (nu nog) geldt. Voor 2025 bedraagt deze 36 (en de achterstand van 2024 zijnde 28). Huisvesting van jonge minderjarige vluchtelingen met status tellen hierin mee.

Om aanbod te hebben in onze gemeente voor de huisvesting van deze doelgroep hebben wij het volgende in gang gezet: • Villa Zilverlinde, worden 14 jongeren gehuisvest, met 24 uurs begeleiding.

Pagina 2 van 5

• •

Verhuur via Site voor jongeren, een woning is geschikt gemaakt voor het huisvesten van 3 jongeren. Parochie Keijenborg, deze voormalige pastoorswoning is aangeboden aan D3 om jongeren te huisvesten. In afstemming met het bestuur van de kerk is besloten hier maximaal 9 jongeren te huisvesten.

3.2 Statushouders Samenwerking met wooncorporaties De samenwerking met de wooncorporaties verloopt heel goed. De lijnen zijn kort. Wooncorporaties denken mee en stellen zich flexibel op. We zien dat we lang moeten wachten op de benodigde gegevens vanuit het COA en IND, waaronder BRP-nummer en bankgegevens. Afgelopen jaar hebben wij deze gaten samen met de wooncorporaties opgevangen. Woningen bleven langer leeg staan met als gevolg dat wij huurderving hebben betaald. Daarom is de afspraak gemaakt dat wij dit niet meer samen (gemeente, wooncorporaties) gaan opvangen en de woning teruggeven aan de wooncoöperatie voor andere woningzoekenden. Wij hebben geen invloed op de processen van de IND en COA. Wetsvoorstel voorrang huisvesting statushouders Op vrijdag 14 februari 2025 is een wetsvoorstel nieuwe regels inzake huisvesting vergunninghouders gepubliceerd ter internetconsultatie. Met dit wetsvoorstel wordt de mogelijkheid voor gemeenten om vergunninghouders voorrang te verlenen op de grond dat zij vergunninghouder zijn verwijderd uit de wet. Vanuit de regionale tafel Achterhoek Wonen wordt hierop geacteerd naast alle andere reacties van diverse partijen, waaronder VNG. Voor alsnog gaan wij op dezelfde voet verder met het behalen van onze taakstelling. Doorstroomlocaties De Ministerraad is op 14 februari jl.

akkoord gegaan met een financiële regeling (een SPUK) voor doorstroomlocaties (nieuwe stijl). Deze dient de uitstroom van statushouders uit de COA-locaties te bevorderen. In 2024 heeft Bronckhorst een akkoord gekregen op de plannen voor een doorstroomlocatie. Wij hebben een DSL aan de Spalstraat 38 in Hengelo en als gevolg daarvan ook kosten gemaakt. Daarvoor is vorig jaar subsidie aangevraagd bij het ministerie van Asiel en Migratie via de templates. J&V heeft die ook toegezegd. Wij hebben hiervan nog geen definitieve beschikking ontvangen. Het financiële risico wat we hierin kunnen lopen staat opgenomen in onze jaarstukken onder de risicoparagraaf. Noodopvang op vakantiepark in Olburgen Door de overvolle AZC's in Nederland is het COA zelf op zoek naar locaties om statushouders/nareizigers tijdelijk te huisvesten. Dit in afwachting van het beschikbaar komen van een woonruimte in de gemeente waar zij aan gekoppeld zijn. Het gaat voor deze locatie vooral om vrouwen met kinderen. Deze nareizigers zijn niet gekoppeld aan

Pagina 3 van 5

onze gemeente. Als gemeente faciliteren wij hierin niets. COA is voor alles het aanspreekpunt. Per 17 maart zijn de eerste mensen ingestroomd. Noodopvang de Betteld De noodopvang liep tot 10 april 2025. COA heeft aangegeven te starten met de uitstroom van de jongeren. De jongeren zijn op dit moment allemaal uitgestroomd. Taakstelling huisvesting statushouders Zoals hierboven in het schema opgaven is aangegeven hebben wij een taakstelling van 36 en een achterstand van 28. Wij zetten in op het behalen en realiseren van deze taakstelling. Mede door de hiervoor weergegeven keten te faciliteren. Hiermee komen wij op een nog in te vullen taakstelling van 34. We hebben er nu 30 gehuisvest, waarvan 15 volwassenen en 15 AMV's. Door de provincie zijn wij gevraagd uitleg te geven over de achterstand van 2024. En onze oplossingen daarvoor. We zijn met de provincie hierover (ambtelijk) in gesprek. Waarbij de insteek is dat wij niet verwijtbaar zijn voor deze achterstand. 3.3 Nidos Wij hebben de berichten over de uitzending van Zembla over het Nidos gezien. Wij hebben vanuit Nidos het volgende bericht ontvangen “Nidos herkent zich niet in het beeld dat Zembla in haar uitzending van 16 maart jl. schetst van de organisatie, onze voogdijbegeleiding en opvang en neemt daar dan ook afstand van.

De uitzending geeft een zeer eenzijdige weergave van de werkelijkheid, waarbij iedere nuance verloren gaat. Dit raakt ons zeer, omdat iedereen bij Nidos zich met hart en ziel inzet om onze jongeren zo goed mogelijk te begeleiden en op te vangen.” Wij hebben korte lijnen met Nidos en herkennen ons ook niet in het beeld dat is geschetst. 3.4 Oekraïense Ontheemden Komende periode werken we toe naar de afbouw van een de GOO-locaties. Deze bewoners zullen herplaatst worden. Verder werken we toe naar uitbreiding van de GOO locaties, om zo aan de inspanningsverplichting te voldoen van 252 beschikbare bedden per juli 2025. 4.

Sociale voorzieningen

4.1 Werk We zetten in op een betere aansluiting van nieuwkomers naar werk. Daarvoor haken we aan bij regionale bijeenkomsten. We brengen in beeld wat de wensen zijn vanuit nieuwkomers en wat daarvoor nodig is vanuit ondernemers. De meeste nieuwkomers hebben al werk of doen vrijwilligerswerk. We zien wel dat het lastig is om inburgering te combineren met (betaald) werk. Dit vraagt van alle betrokkenen een flexibele opstelling. Die er nu nog niet altijd is. Waarbij juist deze combinatie zoveel bij kan dragen aan het integreren binnen onze gemeente. Base 2 Work

Pagina 4 van 5

Vanuit het rekenkameronderzoek kwam de zogeheten ondertussen groep naar voren. De groep die onder de oude wet nog is ingeburgerd. Om hier meer op in te zetten hebben we Base2Work gevraagd om met een groep aan de slag te gaan. Er zitten 13 deelnemers in de groep. We krijgen positieve terugkoppelingen van zowel deelnemers als consulenten. We zijn bezig met het opzetten van een 2e groep. De insteek van de trajecten zijn werk en wanneer dit niet kan het meedoen. Jobcoach We hebben een jobcoach aangesteld die de nieuwkomers meer gaat begeleiden naar werk. De jobcoach start 1 april 2025. 4.2 Onderwijs Inburgering De inburgering is per januari 2025 gehuisvest aan het Hoge 41 in Vorden. Dit loopt naar wens. De directe buurtbewoners zijn uitgenodigd voor een kennismaking met Interbeek. Deze is op 25 maart jl. geweest en is erg positief ontvangen. De cursisten hebben dit zelf helemaal georganiseerd en ook de uitnodigingen verzorgd. Omdat dit tijdens de Ramadan ook is, is dit gekoppeld aan de Iftar, waarbij er hapjes en drankjes werden verzorgd. Door de inzet van deze locatie is het mogelijk om aan 5 groepen les te geven die ingedeeld zijn op niveau. De achterstand die hierin was ontstaan is voor dit deel opgelost. De inburgeraars die nu nog wachten is in combinatie met het niet kunnen regelen van de kinderopvang.

Naast het leren van de taal zetten we samen met Interbeek ook in op cultuur en werk. Doordat deze locatie meer mogelijkheden biedt, zijn we in gesprek met partners, zoals GGD/Arriva/energiecoach en andere om tijdens de lessen uitleg te geven over diverse onderwerpen. Doorstroom onderwijs jongeren Het is de insteek dat jongeren met een andere achtergrond zo snel mogelijk in- of doorstromen naar regulier onderwijs. Wij zien en ervaren dat het steeds vaker niet lukt om doortestromen omdat het taalniveau (A2) niet gehaald is. Bij een groeiende groep is dit taalniveau misschien wel nooit haalbaar. Binnen de regio zijn we in gesprek met het onderwijs en inburgering om hiervoor betere mogelijkheden op te zetten. Er is veel regulier aanbod voor jongeren, alleen vraagt dit voor een groter groep nieuwkomers een te hoog taalniveau binnen een te korte tijd. We hebben hierin al ervaringen met een opgezette Z-route voor jongeren vanuit Interbeek. Waarbij enkele jongeren op een later moment toch doorstromen naar Entree niveau 1. We gaan aan de slag om meer van deze combinaties uit te werken. Zodat er een completer aanbod komt die passend is bij de vraag. Wij verwachten hiermee ook een beter uitstroom te faciliteren vanuit de ISK's.

Pagina 5 van 5