C04 College van B&W, actieve info Decembercirculaire 2021 Gemeentefonds.pdf

Actieve informatievoorziening REFNUMBER aan kopie aan van beh. ambtenaar portefeuillehouder datum vergadering kenmerk onderwerp

: : : : : : : :

de gemeenteraad Sloot, Chris W. Buunk 8 februari 2022 Z121430/INT 51582 Decembercirculaire 2021 Gemeentefonds

Kernboodschap De decembercirculaire vertaalt landelijke ontwikkelingen door naar de uitkering van het rijk aan de gemeente. Resultaat van deze circulaire is dat de vrije beschikbare begrotingsruimte toe neemt, in 2022 met ca. € 340.000 en de jaren daarna met ca. € 205.000. Belangrijkste oorzaak is de hoeveelheidsaanpassing na doorrekening van de laatste CBS-cijfers. De decembercirculaire is normaliter beleidsarm. Dit jaar niet. Er zijn diverse zaken opgenomen binnen het sociaal domein en specifiek posten voor tegemoetkoming voor de effecten van de coronapandemie. Bij deze decembercirculaire presenteren we tevens het actuele begrotingsbeeld 2022 – 2025 per 31-01-2022. De reële wijziging van vrij besteedbare middelen in de decembercirculaire 2021 is in totaliteit als volgt: 2021: € 199 (Voordeel) 2022: € 340 (Voordeel) 2023: € 205 (Voordeel) 2024: € 204 (Voordeel) 2025: € 205 (Voordeel) Bedragen x € 1.000

Toelichting Op dinsdag 14 december 2021 is de decembercirculaire 2021 gemeentefonds op de site gezet. De decembercirculaire 2021 geeft de landelijke ontwikkelingen weer van de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente naar de stand van de najaarsnota van de Rijksbegroting 2021. De decembercirculaire heeft een beperkte strekking en regelt zaken die voor de jaarafsluiting door het Rijk en gemeenten geregeld moeten zijn. De decembercirculaire bevat beperkt nieuw beleid en geen bijstelling van het accres voor de volgende jaren. Wel zijn in de decembercirculaire 2021 extra coronamiddelen opgenomen over 2021 en 2022. Ook wordt in de decembercirculaire het jaar 2019 definitief afgesloten. Bij de verwerking van de circulaire en het aangeven van de verschillen ten opzichte van de septembercirculaire zijn de belangrijkste wijzigingen: 1) Over 2021 worden extra coronamiddelen ontvangen Voor de continuïteit in de zorg (€ 86.000) en lokale cultuur (€ 66.000); 2) Nieuw beleid voor: Versterking ondersteuning wijkteams; impuls integraal werken, salarisstijging in de zorg, rechtsbeschermingsstelsel burgers en systeemleren levert in totaal ca. € 200.000 op over 2021 en ca. € 260.000 vanaf 2022; 3) De reële wijziging (toename) van de vrij beschikbare middelen is vrijwel geheel toe te schrijven aan hoeveelheidswijzigingen voor Bronckhorst.

Deze cijfers komen uit de actuele CBS gegevens waaruit de gemeentefondsbeheerders de informatie halen.

Pagina 1 van 7

Herijking gemeentefonds 2023 Bij de decembercirculaire is vanuit het rijk geen rekening gehouden met de aanstaande herijking van het gemeentefonds. Op basis van signalen van het rijk is in het samenwerkingsverband van de P-10 geprognotiseerd wat de impact is. Wij houden vanaf f de septembercirculaire 2021 rekening met een korting wegens herijking van het gemeentefonds van € 430.000 (ca. € 12,00 per inwoner) vanaf 2023. De verwachte korting houden wij overeind in deze circulaire. Definitieve vaststelling wordt uiterlijk in de meicirculaire 2022 verwacht. Gevolgen voor Bronckhorst Vanuit de analyse bij de decembercirculaire 2021 worden de volgende wijzigingen verwerkt: Samenvatting decembercirculaire 2021 x € 1,000 Algemene uitkering in € voor Bronckhorst Verwerkt in 2e tussenrapportage 2021 (tm meicirc. 2021 en stelpost jeugd 2022 Stelposten jeugd 2023 en verder reeds verwerkt in concept meerjarenbegroting 2022 - 2025 Ontwikkeling Algemene uitkering septembercirculaire 2021 te verwerken in de jaarrekening 2021 en de 1e begrotingswijziging MJB 2022 - 2025. Stand na septembercirculaire 2021 Ontwikkeling algemene uitkering decembercirculaire 2021. Te verwerken in de jaarrekening 2021 en in de 1e tussenrapportage 2022. Tevens basis in de perspectiefnota 2023 - 2026 Stand na decembercirculaire 2021

Wijziging algemene uitkering in decembercirculaire 2021 x € 1.000 Doorwerking naar uitgavenbudgetten (excl. Coronamiddelen) (budgettair neutraal) Coronamiddelen met doorwerking naar de uitgavenbudgetten (budgettair neutraal) Budgettaire effecten decembercirculaire 2021 Ontwikkeling Algemene uitkering decembercirculaire 2021 *

2021

2022

2023

2024

2025

56.208

54.806

52.588

52.045

52.007

1.100

1.000

900

1.049

1.970

942

938

1.056

57.257

56.776

54.631

53.982

53.962

796

658

466

460

463

58.052

57.434

55.097

54.442

54.425

2021

2022

2023

2024

2025

445

264

261

256

257

152 199

54 340

205

204

205

796

658

466

460

463

* '(+ = extra middelen; - = minder middelen)

Nieuw beleid Nieuw beleid in de december circulaire is onder te verdelen in de volgende posten. (De tabel behorend bij de genoemde posten vindt u in Bijlage 2: Verdieping cijfers decembercirculaire 2021) • Corona middelen (zie de bijlage de posten AC1, AC2, BB1 en BB2) In het college van 21 december 2021 is het afwegingskader coronamiddelen vastgesteld. Conform deze afspraken worden de extra middelen die via de decembercirculaire zijn toegekend ingezet. • Versterking sociale wijkteams (AB2, circa € 60.000 per jaar) Voor de versterking ondersteuning wijkteams heeft het kabinet voor de jaren 2021 tot en met 2025 € 45 miljoen per jaar en voor de jaren 2026 en 2027 een bedrag van € 50 miljoen per jaar beschikbaar gesteld ter compensatie van de extra uitgaven die gemaakt worden om de toegang van cliënten tot de gemeentelijke dienstverlening en ondersteuning te verbeteren • Impuls integraal werken (AB3, in totaal circa € 12.000 over 2022 en 2023) Als onderdeel van het versterken van de gemeentelijke dienstverlening stelt het kabinet € 36 miljoen in 2021, € 6 miljoen in 2022 en € 3 miljoen in 2023 beschikbaar. Gemeenten kunnen hiermee een impuls geven aan het ontwikkelen van een integrale dienstverlening.

Voor de aanpak van meervoudige problematiek in het sociaal domein krijgen gemeenten incidenteel deze extra middelen om methoden voor integraal werken te ontwikkelen en geleerde lessen beter met elkaar te delen. Pagina 2 van 7

• Robuust rechtsbeschermingsstelsel (BA1, circa € 38.000 per jaar) Er wordt gewerkt aan een robuust rechtsbeschermingsstelsel dicht bij de burger. Gemeenten zijn daarin belangrijke partners. Om gemeenten in staat te stellen om meer robuuste rechtsbescherming voor hun inwoners te organiseren, stelt het kabinet voor zowel 2021 als 2022 een bedrag van € 23 miljoen beschikbaar en voor 2023 tot en met 2027 een bedrag van € 25 miljoen per jaar. • Systeemleren (BA2, circa € 10.000 per jaar) Het is wenselijk dat in gemeenten ruimte is om het systeemleren in te richten. Deze capaciteit kan worden aangewend om aan te sluiten bij het kennis- en leernetwerk van het programma Leefbaarheid en Veiligheid en de lessen uit dat programma te vertalen naar de eigen gemeente. Hiervoor stelt het kabinet voor 2021 tot en met 2027 € 5 miljoen per jaar beschikbaar. Het effectief en efficiënt inzetten van deze extra middelen werken wij de komende tijd verder uit. Een toelichting op de wijzigingen per onderdeel is in een bijlage bij deze actieve informatievoorziening opgenomen. Hier vindt u tevens een overzicht van de beschikbaar gestelde coronamiddelen en een overzicht van de opgenomen stelposten in deze circulaire. De hoeveelheden zijn geactualiseerd naar de stand van eind december 2021. Een verdere verdieping van de cijfers vindt u in bijlage 2.

Bijlage 1: Decembercirculaire 2021 gemeentefonds Bijlage 2: Verdieping cijfers decembercirculaire 2021

Pagina 3 van 7

Bijlage 2: Verdieping cijfers decembercirculaire 2021 Totaal van de ontwikkelingen genoemd in het advies: Wijziging algemene uitkering in decembercirculaire 2021 inclusief Coranagelden

2021

2022

2023

2024

2025

AA/AB. Doorwerking naar het sociaal domein (tm 2021 incl. accresontwikk. Dit gebeurt niet meer vanaf 2022)

399.813

217.667

211.302

206.102

207.537

86.109

-

-

-

-

45.154

46.620

49.802

49.594

49.939

AC. Coronamiddelen in het sociaal domein met doorwerking naar uitgavenbudgetten. BA. Mogelijke doorwerking naar de uitgavenbudgetten (budgtetair neutraal) BB. Coronamiddelen met doorwerking naar de uitgavenbudgetten (budgtetair neutraal) C. Wijziging van de begrotingsruimte (vrij te besteden)

65.873

53.815

-

-

-

198.732

339.619

205.163

204.130

205.488

Ontwikkeling Algemene uitkering decembercirculaire 2021 *

795.682

657.721

466.267

459.826

462.964

* '(+ = extra middelen; - = minder middelen)

Een toelichting op deze onderdelen: A Doorwerking naar het Sociaal Domein A AA AA1

AB AB1 AB2 AB3 AB4 AB5

AB6

AB7 AB8 AB9

AC AC1 AC2

Wijzigingen Sociaal domein Totaal Wijzigingen 3 Decentralisaties 2019 (land. Defenitie) IU Participatie Wijzigingen Overige componenten sociaal domein (Bronckhorst definitie) excl. Coronagelden Bijstelling cruciale jeugdhulp (tijdelijke liquidatiesteun) Versterking ondersteuning sociale wijkteams 2021-2027 Impuls integraal werken SD 2021-2023 Einde lening inburgeringsplicht (DU) 2021 Inburgering (IU) mutatie Salarislastenstijging Zorgdomein WMO structureel vanaf 2022 (motie Hijink / Bikker) Salarislastenstijging Zorgdomein jeugd structureel vanaf 2022 (motie Hijink / Bikker) Accresontwikkeling deel SD 48% (zie CA2) tm 2021 Ontw. Hoeveelheden deel SD 48% (zie CB3) tm 2021 Wijzigen Sociaal domein inzake Coronagelden in decembercirculaire 2021 Continuïteit zorgkosten: Meerkosten jeugd Continuïteit zorgkosten: Meerkosten WMO 2015

2021 485.922 99.272 99.272

2022 217.667 -

2023 211.302 -

2024 206.102 -

2025 207.537 -

300.541 26.290 59.651 46.973 4.665 16.648

217.667

211.302

206.102

207.537

61.349 7.659

60.440 4.330

60.159

60.578

-

94.791

93.494

93.169

93.818

15.503 130.810

53.868

53.038

52.774

53.141

86.109 36.455 49.654

-

-

-

-

Toelichting op deze posten: AA1 IU participatie Participatie: Sociale Werkbedrijven Eerder heeft het kabinet de gemeenten, voor de periode van 1 maart tot 31 december 2020, € 140 miljoen verstrekt voor het opvangen van de exploitatietekorten van de Sociale Werkbedrijven. Het kabinet stelt voor ditzelfde doel aanvullend € 45 miljoen beschikbaar voor de periode van 1 januari 2021 tot 1 oktober 2021. AB1 Bijstelling cruciale jeugdhulp In mei 2019 hebben de VNG en het Rijk hiervoor afspraken gemaakt over de inrichting van een subsidieregeling. Op de begroting van het ministerie van VWS is toen € 20 miljoen beschikbaar gesteld. Via de subsidieregeling kunnen aanbieders van cruciale jeugdhulp tijdelijke liquiditeitssteun ontvangen indien dit noodzakelijk is om continuïteit van zorg te garanderen. Er is afgesproken dat de middelen aan het eind van 2021 worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Momenteel is nog € 18,9 miljoen beschikbaar in de subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg. Het restant van € 1,1 wordt op een later moment toegevoegd. AB2 Versterking ondersteuning wijkteams Voor de versterking ondersteuning wijkteams heeft het kabinet voor de jaren 2021 tot en met 2025 Pagina 4 van 7

€ 45 miljoen per jaar en voor de jaren 2026 en 2027 een bedrag van € 50 miljoen per jaar beschikbaar gesteldter compensatie van de extra uitgaven die gemaakt worden om de toegang van cliënten tot de gemeentelijke dienstverlening en ondersteuning te verbeteren. AB3 Impuls integraal werken Als onderdeel van het versterken van de gemeentelijke dienstverlening stelt het kabinet € 36 miljoen in 2021, € 6 miljoen in 2022 en € 3 miljoen in 2023 beschikbaar. Gemeenten kunnen hiermee een impuls geven aan het ontwikkelen van een integrale dienstverlening. Voor de aanpak van meervoudige problematiek in het sociaal domein krijgen gemeenten incidenteel deze extra middelen om methoden voor integraal werken te ontwikkelen en geleerde lessen beter met elkaar te delen. AB4 Einde lening inburgeringsplicht Via bestuurlijk overleg zijn afspraken gemaakt over het ondersteunen van de zogenaamde Einde lening inburgeringsplichtig (ELIPs). Dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. Gemeenten zullen inburgeraars die tot deze doelgroep behoren begeleiden. Gemeenten gaan zelf over de wijze van invulling van de begeleiding.

AB5 Inburgering (IU) mutatie Aan de integratie-uitkering Inburgering wordt voor 2021 € 6,008 miljoen toegevoegd voor de kosten die gemeenten maken voor informatievoorziening in voorbereiding op het nieuwe inburgeringsstelsel. AB6 en AB7 Salarisstijging zorgdomein WMO en jeugd De Tweede Kamer heeft op 16 september 2021 de motie Hijink/Bikker aangenomen over het vrijmaken van extra financiële middelen voor zorgsalarissen. Het kabinet stelt vanaf 2022 structureel € 94 miljoen beschikbaar aan gemeenten, opdat zij de financiële middelen hebben om de stijging van de zorgsalarissen in het sociaal domein mogelijk te kunnen maken. AB8 en 9: Accres en hoeveelheidswijzigingen Vanaf 2022 vindt geen inschatting meer plaats van de accres en hoeveelheden wijzigingen gesplitst in sociaal en klassiek domein conform afspraak gemaakt met de raad in de perspectiefnota 20222025 (voorjaar 2021) AC1 en AC 2 Continuïteit van zorg: Meerkosten jeugd en wmo (coronamiddelen) De VNG en het Rijk hebben afgesproken dat meerkosten binnen het sociaal domein (Jeugdwet en Wmo) als gevolg van de coronapandemie in 2021 door het Rijk worden gecompenseerd. De totale hoogte van de compensatie met betrekking tot de Jeugdwet en Wmo gezamenlijk is vastgesteld op € 136,1 miljoen. B. Doorwerking naar de overige uitgavenbudgetten (budgettair neutraal) B BA

BA1 BA2

BB BB1 BB2

Overige wijzigingen (klassiek deel) met mogelijke doorwerking naar uitgaven Overige wijzigingen excl. Coronagelden Robuust Rechtsbeschermingsstelsel dicht bij de burger 2021-2027 Systeemleren (leefbaarheid en veiligheid) 2021-2027 Wijzigingen inzake Coronagelden (t.o.v.septembercirculaire 2021) Lokaal cultuuraanbod (aanvulling) 2021 Gemeenteraadsverkiezing 2022 (tbv extra kosten covid)

2021

2022

2023

2024

2025

111.028 45.154

100.435 46.620

49.802 49.802

49.594 49.594

49.939 49.939

34.630 10.524

35.693 10.927

39.024 10.778

38.854 10.740

39.124 10.815

65.873 65.873

53.815

-

-

-

53.815

BA1 Robuust rechtsbeschermingsstelsel Er wordt gewerkt aan een robuust rechtsbeschermingsstelsel dicht bij de burger. Gemeenten zijn daarin belangrijke partners. Om gemeenten in staat te stellen om meer robuuste rechtsbescherming voor hun inwoners te organiseren, stelt het kabinet voor zowel 2021 als 2022 een bedrag van € 23 miljoen beschikbaar en voor 2023 tot en met 2027 een bedrag van € 25 miljoen per jaar. BA2 Systeemleren Het is wenselijk dat in gemeenten ruimte is om het systeemleren in te richten. Deze capaciteit kan worden aangewend om aan te sluiten bij het kennis- en leernetwerk van het programma Leefbaarheid en Veiligheid en de lessen uit dat programma te vertalen naar de eigen gemeente. Hiervoor stelt het kabinet voor 2021 tot en met 2027 € 5 miljoen per jaar beschikbaar. BB1 Lokaal cultuuraanbod (coronamiddelen) De gemeenten ontvangen € 41,6 miljoen voor het in stand houden van de lokale en regionale cultuur in 2021. De verdeling van deze middelen over de gemeenten is in deze circulaire verwerkt. Dit komt bovenop de Pagina 5 van 7

verstrekte € 50 miljoen voor de instandhouding van de lokale en regionale cultuur voor de eerste helft van 2021. BB2 Gemeenteraadsverkiezing (coronamiddelen) Het kabinet stelt € 30,38 miljoen voor 2022 beschikbaar om gemeenten te compenseren voor de extra kosten die zij moeten maken bij het organiseren van de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 voor onder meer het huren van locaties en het inhuren van stembureauleden voor het vervroegd stemmen op de maandag en dinsdag. C. Ten gunste van het begrotingsresultaat C CA CA1 CA2

CB CB1 CB2 CB3

CC CC1

CC2

2021 198.732 16.795 32.299 15.503-

2022 339.619 64.516 64.516

2023 205.163 -

2024 204.130 -

2025 205.488 -

Hoeveelheden Landelijke ontwikkeling hoeveelheden Bronckhorstwijzigingen hoeveelheden Ontw. Hoeveelheden deel SD 48% (zie AB9) tm 2021

141.711

275.103

205.163

204.130

205.488

272.522 130.810-

275.103

205.163

204.130

205.488

Overige budgettaire wijzigingen Nabetaling 2018 tot en met 2020 (excl. Corona gelden) Kleine wijzigingen budgetten welke niet verrekend worden met uitgaven posten

40.226 31.267

-

-

-

-

Budgettaire wijzigingen (vrij beschikbaar) Accreswijzigingen Verdeelreserve via uitkeringsfactor Accresontwikkeling deel SD 48% (zie AB8) tm 2021

8.959

CA en CB verdeelreserve en hoeveelheidswijzigingen Zie ook AB8 en 9 Hoeveelheden Het hoge positieve bedrag op deze post is met name veroorzaakt door toename van de maatstaf uitkeringsgerechtigden (niet zijnde bijstandsgerechtigden) in onze gemeente. Dit zijn bijvoorbeeld AOW’ers of mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Deze aantallen zijn door de gemeentefondsbeheerders ontleed aan het CBS. Overige toelichtingen Coronamiddelen In de decembercirculaire 2021 zijn de volgende coronamiddelen beschikbaar gesteld: Rijksverdeling Corona gelden 2021 en 2022 in de december circulaire 2021

2021

Opgenomen Coronagelden tbv Sociaal Domein in de decembercirculaire 2021 Continuïteit zorgkosten: Meerkosten jeugd Continuïteit zorgkosten: Meerkosten WMO 2015

Totaal 2021 en 2022

2022

86.109 36.455 49.654

-

86.109 36.455 49.654

Opgenomen Coronagelden Overige in de decembercirculaire 2021) Lokaal cultuuraanbod (aanvulling) 2021 Gemeenteraadsverkiezing 2022 (tbv extra kosten covid)

65.873 65.873

53.815 53.815

119.688 65.873 53.815

Totaal coronamiddelen decembercirculaire 2021

151.982

53.815

205.797

Pagina 6 van 7

Opgenomen stelposten voor Bronckhorst in de decembercirculaire 2021 2021

2022

2023

2024

2025

-

-

-200.000

-400.000

-600.000

250.000

250.000

250.000

250.000

Jeugd vanaf 2023 conform richtlijnen

1.500.000

1.400.000

1.300.000

Daling AU als gevolg van herijking GF vanaf 2023 Foutieve berekening korting OZB waarde door ministerie van BZK. Omwille van aansluiting BZK overzichten en jaarrekening 2021 hier opgenomen.

-430.000

-430.000

-430.000

682

Totaal opgenomen stelposten in de decembercirculaire 2021

682

1.120.000

820.000

520.000

Achterblijvende groei / krimp toekomst Ramen deel BCF 2022 en verder (conform richtlijnen)

250.000

* '(+ = extra middelen; - = minder middelen) De stelpost in het rood is nieuw opgenomen ten opzichte van de septembercirculaire 2021

Pagina 7 van 7