Document · PDF

C03 College van B&W, actieve info Onderzoek vitaliteit dagrecreatie en horeca.pdf

Raadsvergadering 21 december 2022, gemeente BronckhorstBij agendapunt: Ingekomen stukken25.923 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Actieve informatievoorziening REFNUMBER aan kopie aan van beh. ambtenaar portefeuillehouder datum vergadering kenmerk onderwerp

: : : : : : : :

de gemeenteraad Meulen, Peter van der H. van de Camp M. Besselink 24-11-2022 Z131246/INT22-53743 Actieve info onderzoek vitaliteit dagrecreatie en horeca

Met deze actieve informatie brengen wij u op de hoogte over de uitkomsten van het onderzoek “vitaliteit van dagrecreatie en horeca” in de Achterhoek. Dit onderzoek is door het Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd uitgevoerd in opdracht van het portefeuillehoudersoverleg Vrijetijdseconomie (POHO VE). Stichting Achterhoek Toerisme heeft de uitvoering van het onderzoek gecoördineerd. Achterhoekse samenwerking toerisme en recreatie Acht Achterhoekse gemeenten werken sinds 2006 samen op het gebied van toerisme en recreatie via het POHO VE. De Vrijetijdsagenda 2030 inclusief bijbehorend uitvoeringsprogramma 2020-2023 vormt de basis voor deze regionale samenwerking. De samenwerking heeft de afgelopen jaren geresulteerd in gezamenlijk beleid, productontwikkeling, monitoring en kennisontwikkeling. Ook heeft deze samenwerking geleid tot de oprichting van Stichting Achterhoek Toerisme die sinds 2012 onder andere de toeristische marketing en promotie van de regio Achterhoek verzorgt. Onderzoek naar de vitaliteit van de toeristische sector In 2019 heeft het Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd in opdracht van het POHO VE onderzoek gedaan naar de vitaliteit van verblijfsrecreatie in de Achterhoek.

Omdat de aantrekkelijkheid van een toeristische bestemming draait om het samenspel tussen het aanbod aan verblijfs- én dagrecreatie in combinatie met horeca aanbod is ervoor gekozen om ook onderzoek te laten doen naar de vitaliteit van dagrecreatie en horeca. De vitaliteitsonderzoeken uit 2019 en 2022 zijn ter kennisname als bijlage toegevoegd. Vitale toeristische sector in de Achterhoek, maar wel uitdagingen voor toekomst Zowel de verblijfsrecreatieve sector als dagrecreatie en horeca zijn als vitaal te bestempelen zo blijkt uit de onderzoeken uit 2019 en 2022. Wel zijn er uitdagingen met het oog op de toekomst. Voor de verblijfsrecreatieve sector in de Achterhoek wordt, naar aanleiding van het in 2019 uitgevoerde onderzoek, gewerkt aan een Vitaliteitsprogramma, vergelijkbaar met het programma op de Veluwe. De verwachting is dat dit programma begin 2023 van start gaat. Voor de dagrecreatieve sector en horeca zijn er met name uitdagingen als het gaat om ondernemerschap (in de cultuur- en erfgoedsector in het bijzonder), duurzaamheid en personeel. Tijdens drie verschillende werksessies in oktober 2022, waar circa 90 ondernemers, branche organisaties, raadsleden, bestuurders en ambtenaren bij aanwezig

Pagina 1 van 2

waren, is er doorgepraat over mogelijke acties om de vitaliteit en het ondernemerschap in deze sector verder te verhogen. De uitkomsten van deze sessies worden binnenkort in het POHO VE besproken. Mogelijke vervolgacties die hierbij naar voren komen worden opgenomen in een nieuw uitvoeringsprogramma van de Vrijetijdsagenda 2030.

Pagina 2 van 2

Colofon © Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd, september 2022. Opdrachtgever Begeleidingsgroep Contactpersoon Auteurs

Portefeuillehoudersoverleg Vrijetijdseconomie Achterhoek Samenwerkende gemeenten Achterhoek, Koninklijke Horeca Nederland, HISWA-RECRON Heleen Faber, Stichting Achterhoek Toerisme Drs. J.J. (Jan Jaap) Thijs E. (Ellen) Ruiter, MSc. M. (Martijn) Huijgen, MSc. N. (Natasja) Sonderen, BSc. C. (Cindy) Gelderman, BSc. Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd Jansbuitensingel 30 6811 AE Arnhem Tel: 06-51174193 Mail: thijs@ruimteenvrijetijd.nl www.ruimteenvrijetijd.nl

Foto’s

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Achterhoek Toerisme of Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd, tenzij anders vermeld

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

INLEIDING ................................................................. 5

ONDERZOEKSVERANTWOORDING ................................ 7 2.1 AFBAKENING REGIO’S ................................................................. 7 2.2 AFBAKENING SECTOREN ............................................................. 7 2.3 DE INVLOED VAN CORONA ........................................................... 9 2.4 RESPONS ............................................................................... 10

REGIONAAL BEHOEFTEMODEL ....................................12

VRAAG EN AANBOD VOLGENS DE LEEFSTIJLVINDER .......18 4.1 DE LEEFSTIJLVINDER................................................................ 18 4.2 LEEFSTIJLPROFIEL VAN INWONERS EN BEZOEKERS ....................... 19 4.3 HET AANBOD IN DE ACHTERHOEK GEKLEURD ............................... 20 4.4 HET AANBOD IN DE REGIO’S....................................................... 25 4.5 HET AANBOD PER DEELSECTOR IN DE DAGRECREATIE .................... 34 4.6 EVENEMENTEN ........................................................................ 35 4.7 VRAAG EN AANBOD ................................................................... 36 4.8 AANBOD VERBLIJFSRECREATIE EN DAGRECREATIE ......................... 38 4.9 CONCLUSIES ........................................................................... 39

VITALITEITSONDERZOEK ............................................41 5.1 HET VITALITEITSMODEL EN DE VITALITEITSSCAN ........................... 41 5.2 DAGRECREATIE ........................................................................ 43 5.3 HORECA ................................................................................. 45 5.4 DEELSECTOREN BINNEN DE DAGRECREATIE ................................. 47 5.5 CORONA ................................................................................. 48

CONCLUSIES EN HET VERVOLG ....................................51 6.1 BELANGRIJKSTE CONCLUSIES .................................................... 51 6.2 BELANGRIJKSTE UITDAGINGEN MET MOGELIJKE ACTIES ................. 52 6.3 HOE NU VERDER?..................................................................... 56

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

3. Hoe vitaal is de sector? In welke mate is de dagrecreatie sector en de horeca in de Achterhoek vitaal? Deze vraag beantwoorden we door de bedrijven een plek te geven in het door ons ontwikkelde vitaliteitsmodel. Aan de hand van parameters met betrekking tot kwaliteit en perspectief van het bedrijf geven we een weergave van de sectoren, opgedeeld in drie deelregio’s. Daarbij gaan we ook in op de belangrijkste uitdagingen per deelsector. Opbouw rapport In hoofdstuk 2 gaan we eerst in op de onderzoeksverantwoording, waarin we de onderzochte regio en sector nader afbakenen en de respons beschrijven. In hoofdstuk 3 tot en met 5 gaan we in op de drie beschreven onderzoeksvragen, waarna we in hoofdstuk 6 de belangrijkste conclusies weergeven. Vervolgens geven we enkele aanbevelingen op basis van het onderzoek.

Onderzoeksvragen In dit onderzoek staan drie onderzoeksvragen centraal: 1.

In hoeverre is er marktruimte voor nieuwe initiatieven in de dagrecreatie? Op basis van ons dagrecreatiebehoeftemodel geven inzicht in de vraag of er al dan niet marktruimte lijkt te zijn voor nieuwe initiatieven in de dagrecreatie en zo ja, in welke mate en in welke deelregio’s van de Achterhoek. 2.

Hoe verhouden vraag en aanbod zich tot elkaar als we kijken naar doelgroepen via de Leefstijlvinder? Aan de hand van de Leefstijlvinder kijken we zowel naar de vraag als het aanbod van de dagrecreatie en horeca in de Achterhoek. Dit geeft antwoord op de vraag in welke mate het aanbod in de regio’s aansluit op de vraag van de bewoner en de toerist. We kijken hierbij naar de markt en voor welke doelgroepen deze met name aantrekkelijk is, wat voor soort nieuwe initiatieven er daadwerkelijk iets toevoegen aan het bestaande aanbod en van welk bestaand aanbod er in relatie tot de vraag ruim aanbod aanwezig is.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

De afbakening van de regio’s is pragmatisch gekozen, om zo iets meer zicht te krijgen op de eventuele verschillen in de delen van de Achterhoek. ▪ Zuidwest Achterhoek: Doetinchem, Montferland en Oude IJsselstreek. ▪ Oost Achterhoek: Aalten, Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk. ▪ Noordwest Achterhoek: Bronckhorst, Doesburg, Lochem en Zutphen.

Dit onderzoek richt zich op de dagrecreatie en horeca. De dagrecreatie is een brede sector, bestaande uit heel verschillende deelsectoren en is niet op voorhand duidelijk afgebakend. Samen met de begeleidingsgroep van het onderzoek hebben we vooraf bepaald welke sectoren onderdeel uitmaken van het onderzoek. We maken daarbij onderscheid tussen 8 deelsectoren binnen de dagrecreatie, met een aantal subcategorieën (zie tabel 2.1 op de volgende pagina). Hoewel de aantrekkingskracht van de Achterhoek ook wordt bepaald door landschap, natuur en routestructuren, hebben we in dit onderzoek uitsluitend gekeken naar betaalde dagrecreatieve voorzieningen. De horeca vormt een aparte sector naast de dagrecreatie.

Dit onderzoek richt zich op de dagrecreatie sector en horeca van elf gemeenten in regio de Achterhoek. We onderscheiden in het onderzoek drie deelregio’s in de Achterhoek, elk bestaande uit verschillende gemeenten. Figuur 2.1: Kaart deelregio’s

Deze afbakening staat centraal in het leefstijlonderzoek (hoofdstuk 4) en vitaliteitsonderzoek (hoofdstuk 5). In het dagrecreatiebehoeftemodel (hoofdstuk 3) gebruiken we soms een net wat andere indeling, omdat deze beter aansluit op beschikbare bronnen.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Tabel 2.1 Overzicht deelsectoren binnen onderzoeksafbakening Deelsector

Wat valt hieronder?

Dagattracties

Pret- en themaparken.

zwembaden

Indoor leisure

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Eventuele nadere afbakening

Cultuur & Erfgoed

Dieren- en plantentuinen.

Kinderboerderijen: alleen indien voorzien van meerdere functies (spelen, horeca etc.). Planten/bomentuinen: alleen indien betaalde toegang. Minimaal 3 dagen per week in het seizoen geopend. Minimaal 3.000 bezoekers per jaar.

Sauna’s en wellness.

Enkel wanneer een dagdeelvullend programma kan worden aangeboden. Geen: beautycenters, zonnebankstudio's of sauna's als nevenactiviteit.

Wellness en

Overig indoor leisure.

Indoor zwembaden.

Meenemen indien ze recreatief zwemmen prominent aanbieden. Bij verblijfsrecreatie indien ook duidelijk gericht op gasten van buiten.

Openlucht zwembaden.

Meenemen indien ze recreatief zwemmen prominent aanbieden. Bij verblijfsrecreatie indien ook duidelijk gericht op gasten van buiten.

Sportief & outdoor

Watersport

Alleen als hoofdactiviteit aangeboden, niet als nevenactiviteit (bijv. een bowlingbaan bij een restaurant).

FEC’s, escaperooms.

FEC’s: Combinatie van meerdere leisure activiteiten, leisure cluster.

jaarrond programmering; alle

Bioscopen & filmhuizen.

Minimaal 3 dagen per week geopend.

Musea, kerken, monumenten, molens, kastelen en landgoederen, beeldentuinen, expositieruimtes.

Alleen met betaalde entree en opengesteld. Minimaal 3 dagen per week geopend in het seizoen. Minimaal 3.000 bezoekers per jaar.

Klimbos, verhuur bedrijven.

Verhuurbedrijven indien het bijzonder verhuur betreft (dus geen fiets of scooter, maar wel combinaties). Outdoor bedrijven met een eigen locatie als karten of survivalbaan.

Golfbanen, Pitch & Putt.

Indien ook opengesteld voor niet leden.

openluchttheaters.

Bootverhuur, rondvaarten.

Wijngaarden, bierbrouwerije n en

Bowling, kegel, lasergamen, paintball, indoor klim- en boulderhal, trampolinepark.

Theaters en schouwburgen met Theaters, schouwburgen, openluchttheater.

Wijngaarden, bierbrouwerijen en rondleidingen.

Alle wijngaarden, bierbrouwerijen met rondleiding en publieksfunctie, en alle overig rondleidingen.

Restaurants.

Restaurants met dinerfunctie (dus lunchrooms/cafetaria’s of grotendeel afhaal niet).

Theetuinen.

Geen rustpunten.

rondleidingen

Horeca

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Uitgezonderd landelijke evenementen Evenementen

Evenementen met meer

(zoals Koningsdag).

dan 5.000 bezoekers.

NB Alleen meegenomen in

We konden in het onderzoek niet om de coronapandemie heen. We startten het onderzoek in het 2e kwartaal van 2021, in het midden van de coronapandemie, toen er nog veel onduidelijk was over het verloop. Vervolgens heeft de pandemie op verschillende manieren invloed gehad op het onderzoek:

leefstijlanalyse.

Uitzonderingen

Overig.

Dagrecreatieve betaalde voorzieningen die niet in bovenstaande categorieën vallen, maar wel een belangrijk onderdeel van het recreatieve aanbod vormen.

In afstemming met de begeleidingsgroep is er voor gekozen om de volgende categorieën niet mee te nemen: ▪ Evenementenhallen ▪ Galerieën ▪ Excursies & gidstours, uitjes, toeristeninformatie ▪ Schaapskooien, boerengolf, maneges ▪ Cafetaria’s, cafés, eetkramen, rustpunten, ijssalons, lunchrooms en zalencentra. ▪ Surf- en zeilscholen, duiklocaties, hengelsportplaatsen, jachthavens ▪ Natuurgebieden, bezoekerscentra. ▪ Recreatieve routes

De term ondernemers of bedrijven In dit onderzoek hebben we het vaak over ondernemers of bedrijven, soms ook over voorzieningen. Niet iedere dagrecreatie voorziening is een bedrijf; vooral in de culturele sector komen ook veel stichtingen of andere organisatievormen voor. Daar waar in dit onderzoek sprake is van de term ‘ondernemer’ of ‘bedrijf’, bedoelen we alle voorzieningen in de beschreven categorie, dus ook soms stichtingen of andere organisatievormen.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Vertraging In het 2e kwartaal van 2021 zijn we gestart met de deskresearch en de onderzoeksafbakening. Met het versturen van de vitaliteitsscan hebben we gewacht tot september 2021, toen we meer zekerheid hadden over het afbouwen van de coronamaatregelen. Onverwacht kwam er in december en januari nog een lockdown, waarmee het onderzoek een paar maanden vertraagd werd. Onzekerheid als gevolg van de pandemie Veel ondernemers hebben gedurende de onderzoeksperiode een onzekere periode doorgemaakt. In sommige periodes leek de situatie met de week te veranderen. Dat maakte het soms voor ondernemers lastig in te schatten hoe de toekomst eruit zou zien en nog steeds is dat soms het geval. We hebben daar zo goed mogelijk bij ondernemers op doorgevraagd, maar het maakt de uitkomsten van het onderzoek vooral als het gaat om perspectief wat onzekerder. We hebben daarom de impact van corona op het bedrijf wel apart uitgevraagd en ingeschat. Deelnamebereidheid De respons viel uiteindelijk lager uit dan van tevoren ingeschat. Om deze respons te halen hebben we veel moeite gestoken in het benaderen van de bedrijven. Alle bedrijven zijn telefonisch door ons benaderd, wat uiteindelijk voor een flink hogere respons heeft gezorgd. De deelnamebereidheid onder horeca bedrijven was echter aanzienlijk lager dan verwacht en ook een stuk lager dan de deelnamebereid in de dagrecreatiesector.

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

De leefstijl- en vitaliteitsanalyse is gebaseerd op een respons van 197 organisaties, op een totaal van 458 (43%), excl. evenementen. Al deze 197 organisaties zijn bezocht. In de meeste gevallen kregen we een rondleiding en konden we een vertegenwoordiger van de organisatie (veelal de ondernemer) spreken. In tabel 2.2 geven we de steekproef weer per deelregio per sector. Tabel 2.2 Respons per regio Deelregio

Dagrecreatie deelnemende bedrijven |(totaal)| %

Zuidwest Achterhoek Oost Achterhoek Noordwest Achterhoek Totaal

Horeca deelnemende bedrijven |(totaal)| %

Totaal deelnemende bedrijven |(totaal)| %

(32)

66%

(68)

21%

(100)

35%

(66)

68%

(120)

32%

(186)

45%

(65)

66%

(107)

34%

(172)

46%

109

(163)

67%

(295)

30%

197

(458)

43%

Als volgt te lezen: in de regio Zuidwest Achterhoek hebben 21 van de 32 dagrecreatie bedrijven deelgenomen aan het onderzoek. Dat is 66% van het totaal aan dagrecreatie bedrijven in de deelregio Zuidwest Achterhoek.

De respons in de horeca is aanmerkelijk lager (30%) dan die van de dagrecreatie (67%). We zien vooral in Zuidwest Achterhoek een opvallend lage respons (21%) bij de horeca. Voor de dagrecreatie achten we de respons zeker hoog genoeg voor het doen van betrouwbare uitspraken over de sector. Hoewel de respons bij de horeca dus aanmerkelijk lager is, denken we ook hier op basis van de opgehaalde data een goed beeld van de sector te kunnen geven. BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Pret- en themaparken

Oost

Noordwest

Weinig kansrijk

Binnen de Achterhoek is het aantal pret- of themaparken op dit moment beperkt tot één (met vooral een regionaal karakter), maar er zijn plannen voor een nieuw themapark, waarmee het totaal aantal parken op twee komt. De dichtheid (aantal parken per 100.000 inwoners) is daarmee gemiddeld hoger dan in de rest van Gelderland en Nederland. Ook is voor alle Achterhoekers (bij realisatie van het tweede park) een themapark binnen bereisbare afstand aanwezig. Daarom schatten we aanvullend aanbod in de Achterhoek als weinig kansrijk. De werkelijke marktruimte hangt altijd sterk af van de invulling van de voorziening, de aantrekkingskracht en verzorgingsgebied.

In dit hoofdstuk geven we de belangrijkste conclusies weer uit de analyse. Per deelsector geven we aan in welke mate we aanvullend aanbod kansrijk achten als toevoeging t.o.v. het huidige aanbod. Dit hoofdstuk is gebaseerd op een analyse per sector, die we apart als bijlage toevoegen. In dit hoofdstuk geven we in drie kleuren per deelregio aan of we nieuw aanbod kansrijk vinden of niet zo kansrijk. Het is belangrijk te beseffen dat een ‘groene’ uitkomst niet per definitie betekent dat de desbetreffende voorziening succesvol zal zijn. Net zomin betekent de uitkomst ‘weinig kansrijk’ per definitie dat een nieuwe voorziening onsuccesvol zal zijn. We geven op basis van de een aantal bouwstenen een indicatie waarom een voorziening in de Achterhoek wel of niet kansrijk wordt geacht. Daarnaast spelen ook andere factoren als ondernemerschap, verzorgingsgebied, de beleving en de concrete invullen van het concept een belangrijke rol bij de haalbaarheid. Ook kunnen zaken als onderscheidend vermogen, innovatieve concepten, inspelen op doelgroepen waarvoor relatief weinig aanbod is of veranderingen in de vraag, de kansrijkheid vergroten. Met andere woorden, een voorziening die als niet-kansrijk wordt gezien op basis van deze bouwstenen, kan met de juiste elementen nog steeds kansrijk zijn.

Dierentuinen en dierenparken (inclusief grotere kinderboerderijen) Zuidwest

Oost

Noordwest

Grotere dierenparken

Weinig kansrijk

Kleinschalige dierenparken

Weinig kansrijk

Grote dierentuinen: de Achterhoek heeft geen grote dierentuinen en heeft hiermee een lage dichtheid ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Toch hebben alle inwoners van de regio een dierentuin op bereisbare afstand buiten de Achterhoek. Op basis van deze nabijheid van aanbod en de stabiliserende vraag, verwachten we dat aanvullend aanbod weinig kansrijk zal zijn.

Het onderzoek is daarom geen uitgebreid haalbaarheidsonderzoek, maar geeft inzicht in hoeverre een voorziening kansrijk is en geeft een indicatie van de marktruimte op basis van verschillende bouwstenen.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Zuidwest

Kleinschalige dierenparken (inclusief grotere kinderboerderijen): kleinschaligere dierenparken zijn er wel binnen de Achterhoek, net als een aantal grotere kinderboerderijen. De dichtheid is daarmee in de regio iets 12

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

hoger dan gemiddeld in Nederland. De parken en kinderboerderijen liggen verspreid over de Achterhoek en voor alle inwoners ligt er dus aanbod op reisafstand. Daarmee achten we ook in deze categorie nieuw aanbod in de Achterhoek weinig kansrijk.

Trampolinepark

Family Entertainment Centre (FEC)

Family Entertainment Centre

Zuidwest

Oost

Noordwest

Weinig kansrijk

Beperkt kansrijk

Indoor speeltuin

Noordwest

Weinig kansrijk

Kansrijk

Lasergamen, paintball

Zuidwest

Oost

Noordwest

Weinig kansrijk

Beperkt kansrijk

Op basis van de hoge dichtheid in de Achterhoek, de sterke concentratie van aanbod in Oost Achterhoek, de nabijheid van aanbod voor 54% van de inwoners en de verwachting dat de vraag in de toekomst zal stabiliseren, schatten we de kansen voor aanvullend opzichzelfstaand aanbod in de categorie lasergamen en paintballen als volgt in: in de Noordwest Achterhoek (rondom Zutphen) is geen aanbod te vinden en zien we aanvullend aanbod als beperkt kansrijk. In de regio Oost is een clustering van aanbod te vinden en zien we aanvullend aanbod als weinig kansrijk. Ook in de regio Zuidwest achten we nieuw aanbod weinig kansrijk; dat komt vooral omdat een

Op basis van de hoge dichtheid aan indoor speeltuinen in de Achterhoek, de nabijheid van indoor speeltuinen voor het grootste deel van de inwoners, de verzadiging in de markt en de toenemende concurrentie, schatten we in dat aanvullend aanbod in de Achterhoek weinig kansrijk zal zijn. Alleen inwoners van Lochem en directe omgeving en Dinxperlo moeten relatief iets verder reizen voor een voorziening.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Noordwest

Kanttekening bij Noordwest: in de toekomst wordt een FEC verwacht in Deventer, met onder meer trampolinespringen. Afhankelijk van de schaal waarop dit aangeboden wordt en de beleving, kan dit (in meer of mindere mate) voor Noordwest in de vraag voorzien.

Indoor speeltuin Oost

Oost

Ondanks de gemiddelde dichtheid (in verhouding tot Nederland), heeft een aanzienlijk deel van de inwoners van de Achterhoek geen trampolinepark in de nabije omgeving. Dat in combinatie met het feit dat deze sector (relatief) jong en opkomend is, maakt dat we trampolineparken als een kansrijke voorziening beoordelen in de regio’s Oost en Noordwest.

De Achterhoek kent een relatief hoge dichtheid aan FEC’s , zeker als we het toekomstige FEC in Deventer, net over de grens in Overijssel, ook meenemen. In combinatie met toenemende concurrentie, zijn we terughoudend in de kansen voor het openen van een nieuwe FEC. Als er kansen liggen, lijken die voornamelijk te liggen in de regio rondom Zutphen, omdat de inwoners hier relatief verder moeten reizen voor een FEC. Het opschalen van een bestaande leisurefaciliteit (met één primaire functie) tot een FEC schatten we daarbij kansrijker in dan een nieuwe FEC.

Zuidwest

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

voorziening in Doetinchem al voorziet in een groot deel van de behoefte. Voor een deel van de inwoners is de reisafstand echter wel wat aan de hoge kant.

Klimbos

Bowlingcentrum

Noordwest

Kansrijk

Weinig kansrijk

Oost

Noordwest

Klimbos

Weinig kansrijk

De gemiddelde dichtheid aan klimbossen is in de Achterhoek hoog. Toch heeft 51% van de inwoners geen klimbos binnen bereisbare afstand, en dat geldt vooral voor inwoners in de regio Zuidwest. Klimmen op hoogte in het park of een bos past binnen een groeiende trend. Ze passen dan ook goed in een bosrijke omgeving of aan de rand van steden of dorpen. Een voorziening in deze categorie is kansrijker als het concept onderscheidend is, en onderdeel van een totaalbeleving. Museum

Indoor klim- en boulderhal Zuidwest Weinig kansrijk

Oost

Noordwest

Kansrijk

Weinig kansrijk

Museum

Zuidwest

Oost

Noordwest

Weinig kansrijk

De dichtheid van musea in de Achterhoek is gemiddeld, en alle inwoners hebben aanbod in hun nabijheid. Bovendien staat de sector al onder druk. De kansrijkheid hangt sterk samen met de aantrekkingskracht, collectie, het concept en de bijbehorende doelgroep. Met enige slag om de arm, gezien de breedte van de categorie musea: we zien aanvullend aanbod Achterhoekbreed als weinig kansrijk, tenzij het concept onderscheidend genoeg is en nieuwe vraag kan creëren.

Er is in de Achterhoek slechts één klim- en boulderhal (in Doetinchem, als onderdeel van een FEC) en ook in Deventer is er één gevestigd. Dat maakt de kansrijkheid voor een nieuwe voorziening in de regio’s Zuidwest en Noordwest weinig kansrijk. In de Oost Achterhoek ligt dat anders, omdat er in deze regio, ook niet op bereisbare afstand buiten de regio, een voorziening aanwezig is. Omdat de verwachting is dat de vraag naar klim- en boulderrecreatie zal toenemen, achten we een voorziening hier wel kansrijk. Kanttekening hierbij is wel dat dit geen stedelijke regio betreft en we klimhallen vooral in stedelijke gebieden tegenkomen. Dat maakt het des te belangrijker dat een eventuele nieuwe voorziening onderscheidend zal moeten zijn (gethematiseerd of op een bijzondere locatie).

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Oost

Zuidwest

De dichtheid aan bowlingcentra is in de Achterhoek lager dan gemiddeld in Nederland. Toch is voor het merendeel van de inwoners een bowlingbaan binnen reisafstand aanwezig en bovendien zijn meerdere kleinere bowlingbanen binnen de Achterhoek. Omdat de verwachting is dat de vraag zal en concurrentie zal toenemen, zien we weinig kansen voor aanvullend opzichzelfstaand aanbod in de categorie bowlingcentrum in de Achterhoek.

Indoor klim- en boulderhal

Zuidwest

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Indoor zwemmen

Sauna en wellness Zuidwest

Oost

Noordwest

Weinig kansrijk

Sauna en wellness

Alhoewel de dichtheid in de Achterhoek aan indoor zwembaden relatief laag is, zien we voor het overgrote merendeel van de inwoners een indoor zwembad binnen bereisbare afstand. Omdat de branche het over het algemeen moeilijk heeft met een dalende trend van frequente zwemmers en een grote opgave om de exploitatie van de baden rond te krijgen (mede gezien de toenemende energiekosten), lijkt extra aanbod weinig kansrijk.

Outdoor zwemmen

Oost

Noordwest

Weinig kansrijk

Noordwest

Weinig kansrijk

Bierbrouwerijen en wijngaarden

De dichtheid van buitenzwembaden in de Achterhoek is bovengemiddeld. Maar liefst 87% van de inwoners heeft een buitenzwembad binnen bereisbare afstand. Inwoners hebben niet altijd een buitenzwembad binnen bereik (zoals de inwoners van Montferland), maar veelal wel andere mogelijkheden voor zwemmen zoals binnenbaden of een recreatieplas. We zien daarom, ondanks de opkomende trend van het buitenzwemmen, in de Achterhoek weinig kansen voor aanvullend aanbod in de categorie outdoor zwemmen.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Oost

Er zijn ‘slechts’ twee sauna- en wellnessbedrijven in de Achterhoek, maar deze liggen wel voor een groot deel van de inwoners binnen de reisbereidheid. Daarnaast is er een bedrijf net over de grens in Duitsland gevestigd. Hierdoor heeft maar liefst 99% van de inwoners van de regio een voorziening binnen de reisbereidheid. Alleen voor 1% van de inwoners van het uiterste noordoosten van de regio liggen er geen wellness-bedrijven binnen bereisbare afstand. Daarom achten we in zowel het Zuidwest, Oost en Noordwest een nieuwe voorziening weinig kansrijk.

Outdoor zwemmen Zuidwest

Zuidwest

Oost

Noordwest

Weinig kansrijk

We zien in de Achterhoek vooral veel wijngaarden met een publieksfunctie (passend bij de aard van het gebied), en een beperkter aantal bierbrouwerijen met een publieksfunctie. Gezien de hoge dichtheid van wijngaarden en de goede bereisbaarheid voor de inwoners van de regio, achten we nieuw aanbod weinig kansrijk. Mogelijk liggen er nog wel beperkte kansen voor bierbrouwerijen met een (secundaire) publieksfunctie.

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Discotheken en clubs

Zuidwest

Oost

Noordwest

Weinig kansrijk

De Achterhoek kent een hoge dichtheid aan discotheken en clubs, terwijl deze sector het landelijk gezien lastig heeft, zeker door de enorme impact van corona op de sector, maar daarnaast is er al langere tijd sprake van een dalende trend. Dat maakt dat we nieuw aanbod van 'traditionele' discotheken en clubs in de Achterhoek als weinig kansrijk achten. Daarnaast hebben we gekeken naar twee andere sectoren: ▪ Restaurants Het is lastig generieke uitspraken te doen over marktruimte voor nieuwe restaurants. We zien dat voor iedere inwoner van de Achterhoek ruim voldoende aanbod binnen reisbereidheid ligt, maar toch is de gemiddelde restaurant-dichtheid in de Achterhoek iets lager dan in de rest van Gelderland. Over het algemeen is er een trend gaan dat mensen meer buitenshuis gaan eten, waarop de coronacrisis echter een enorme (tijdelijke) impact heeft gehad. Omdat het ene restaurant de andere niet is, is kansrijkheid ook sterk afhankelijk van het concept en de locatie. ▪ Recreatieplassen Niet alle recreatieplassen zijn betaalde voorzieningen en daarom is het berekenen van marktruimte eigenlijk ook niet mogelijk. We zien dat er in de Achterhoek voor iedere inwoner voldoende aanbod beschikbaar is, maar dat de gemiddelde inwoner wel iets verder moet reizen dan gemiddeld in Nederland. De concentratie van zwemplassen ligt vooral in het Zuidwesten van de Achterhoek.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Figuur 4.1 Model Leefstijlvinder, Marketresponse 2021

In dit onderzoek maken we gebruik van de Leefstijlvinder, ontwikkeld door Marketresponse in opdracht van acht provincies en een aantal bureaus. De leefstijlen geven inzicht in het gedrag, waarden en behoeften van recreanten en toeristen op basis van psychologische en sociologische kenmerken. De leefstijlsegmentatie onderscheidt zeven doelgroepen, ook wel leefstijlen genoemd, met allemaal een eigen vrijetijdsprofiel (zie figuur 4.1). De percentages hebben betrekking op het aantal Nederlandse inwoners die binnen deze leefstijl valt. Deze Leefstijlvinder is het uitgangspunt voor de analyse van vraag en aanbod in dit onderzoek.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

▪ 4.2.1 Leefstijlprofiel van de inwoners

4.2.2 Leefstijlprofiel van de verblijfsrecreanten

In onderstaand figuur staat het leefstijlprofiel van de inwoners van de verschillende deelregio’s weergegeven, van de Achterhoek als geheel en die van de gemiddelde Nederlander.

We kennen het leefstijlprofiel van de toerist aan de deelregio’s niet, maar wel die aan de Achterhoek als geheel:

Figuur 4.2 De vraag van de inwoners van Nederland, Achterhoek, per regio 0%

20%

40%

60%

80%

15%

21%

15%

14%

Oost 4%

14%

15%

16%

22%

16%

13%

Noordwest

14%

12%

14%

20%

17%

16%

Achterhoek 5%

15%

14%

15%

21%

16%

14%

15%

Nederland

11%

18%

Avontuurzoeker Verbindingszoekers Stijlzoekers

11%

13%

Plezierzoekers Rustzoekers

18%

Figuur 4.3 Omvang van de leefstijlen uitgedrukt in percentages van het totale aantal Nederlandse verblijfstoeristen in de Achterhoek en Nederland

100%

Zuidwest 4%

Achterhoek

10%

Nederland

11%

13%

16%

21%

13%

20%

18%

11%

19%

13%

16%

Avontuurzoeker

Plezierzoekers

Harmoniezoeker

Verbindingszoekers

Rustzoekers

Inzichtzoeker

Stijlzoekers

Harmoniezoeker Inzichtzoeker

Bron: CVO Gelderland 2019-2020, NBTC-NIPO Research

Wat valt op? ▪ In de Achterhoek komen in vergelijking met het Nederlandse profiel meer verbindings- en inzichtzoekers, en juist minder stijl-, harmonie- en plezierzoekers. ▪ De grootste groepen toeristen zijn de verbindings-, rust- en inzichtzoekers.

Wat valt op? ▪ In vergelijking met het profiel van Nederland zien we in de regio’s in de Achterhoek veel minder avontuurzoekers en iets minder plezierzoekers. We zien daarnaast iets meer harmonie- en rustzoekers in vergelijking met het profiel van Nederland.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

De regio’s verschillen onderling niet veel van elkaar en ook niet van het profiel van de Achterhoek. In Noordwest wonen net iets meer avontuur- en stijlzoekers dan in de rest van de Achterhoek.

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

4.3.1 Illustratie van voorzieningen In deze paragraaf geven we ter illustratie enkele voorbeelden van kleuringen van dagrecreatieve en horecabedrijven in de Achterhoek.

In deze paragraaf beschrijven we voor welke leefstijlen het aanbod in de Achterhoek als geheel en per regio het meest aantrekkelijk is. We hebben hiervoor het dagrecreatie en horeca aanbod ‘gekleurd’. Dit is als volgt gedaan: ▪

▪

Eetcafé Maïs

Aantrekkelijk voor avontuurzoekers en inzichtzoekers

Een bezoek aan de voorziening, inclusief waar mogelijk een gesprek met de ondernemer, een vertegenwoordiger van het bestuur van een organisatie, of een personeelslid van een bedrijf. Het bekijken van de website en andere online informatiemiddelen.

We hebben hierbij vooral gekeken naar wat de aangeboden beleving is en bij welke leefstijlen deze beleving het beste aansluit. In meerdere interne werksessies zijn alle organisaties die deel uit maken van het onderzoek besproken door het projectteam, zodat we op een eenduidige manier te werk konden gaan.

Bron foto 1: www.eetcafemais.nl en 2: eigen foto

Eetcafé Maïs is een grotendeels veganistisch eetcafé gelegen aan de rand van het centrum van Zutphen. Het restaurant biedt verschillende huisgemaakte zoetigheden, broodjes, tosti’s en burgers en heeft daarnaast een ruim aanbod aan cocktails en speciaalbieren. Het menu wisselt per seizoen om gebruik te kunnen maken van verse, seizoensgebonden producten. De kaart is grotendeels veganistisch met enkele vegetarische uitzonderingen.

Evenementen maakten ook deel uit van de aanbod analyse. Deze evenementen zijn niet bezocht, maar hebben we gekleurd op basis van de website en online vindbaar foto materiaal. Omdat we de evenementen niet konden bezoeken, beschrijven we deze apart in paragraaf 4.5. De cijfers en analyses die nu volgen zijn dus exclusief de evenementen.

Maïs heeft een multiculturele insteek en laat zich inspireren door de laatste trends uit de food-wereld en bijzondere initiatieven van lokale ondernemers. Daarnaast is Maïs bewust bezig met duurzaamheid in zowel disposables, interieur en inrichting, herkomst van ingrediënten en flexibiliteit in het menu (om verspilling tegen te gaan).

In het totaal hebben we 197 organisaties van een leefstijlkleuring voorzien (dit is excl. de evenementen). Hiervan zijn er 109 dagrecreatie bedrijven en 88 horeca bedrijven (restaurants met dinerfunctie en theetuinen). De kleuring hoeft niet noodzakelijkerwijs overeen te komen met het leefstijlprofiel van de daadwerkelijke bezoeker aan de voorziening. Het resultaat is een expert judgement van het Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd en geeft aan voor welke leefstijlen een dagrecreatieve voorziening aantrekkelijk is.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Eetcafé Maïs is creatief, vernieuwend en ‘anders dan anders’. Ze implementeren de laatste trends en de bediening is vlot en informeel. Dit spreekt de avontuurzoeker aan. Daarnaast is het menu samengesteld met 20

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

seizoensgebonden, en verantwoorde producten. Het eten wordt terplekke bereid en maakt gebruik van lokale ingrediënten. Dit spreekt de inzichtzoeker aan.

Zwembad Den Helder

Aantrekkelijk voor harmoniezoekers en verbindingszoekers

Het Huys van Frederik Hendrik

Aantrekkelijk voor plezierzoekers

Bron foto 1 en 2: www.zwembaddoesburg.nl

Zwembad Den Helder in Doesburg heeft voor ieder wat wils. Er is een wedstrijdbad, recreatiebad, peuterbad, grote glijbaan, ‘Dino’ de waterval, een opblaastoestel op het water, Turkse stoomcabine, infrarood sauna’s turbobruiner, en een zwemmersbar. Er worden daarnaast verschillende activiteiten georganiseerd voor kinderen zoals zeemeerminzwemmen of discozwemmen.

Bron foto 1 en 2: www.instagram.com/frederikhendrikgroenlo/

Het Huys van Frederik Hendrik is een gezellig, eigentijds en sfeervol restaurant in het hart van de vestigingsstad Groenlo. Bij Het Huys van Frederik Hendrik kan men dineren volgens het shared dining concept, waarin gerechtenplanken voor de tafel worden geserveerd en er gezellig samen genoten kan worden van verschillende gerechten. Dit kan onder het genot van een wijntje, biertje, cocktail of andere drank van de uitgebreide drankenkaart. Het is niet ongewoon dat het later op de avond nóg gezelliger wordt met live muziek door een DJ.

De harmoniezoeker vindt het fijn dat er voor iedereen wat te doen is. Zolang iedereen het naar zijn zin heeft is het goed. Juist door het grote aanbod spreekt het zwembad erg aan voor de harmoniezoeker. De verbindingszoeker zoekt laagdrempelige gezelligheid en vindt het ook fijn dat er voor iedereen wat te doen is. Tijdens de minder drukke uren is Zwembad Den Helder erg aantrekkelijk voor de verbindingszoeker om gezellig samen te gaan zwemmen of een laagdrempelige aquasport training bij te wonen.

De sfeervolle, eigentijdse en gezellige uitstraling van dit restaurant is met name aantrekkelijk voor de plezierzoeker. Ook het shared dining concept, waarin uit eten gericht is op het contact met elkaar en anderen, vindt deze leefstijl erg fijn.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Fiets en kanoverhuur Ten Brinke

Het Ooievaarsnest

Aantrekkelijk voor verbindingszoekers en rustzoekers

Aantrekkelijk voor rustzoekers

Bron foto 1 en 2: www.fietsenkanoverhuur.nl

Bron foto 1: https://t-ooievaarsnest-diner.business.site/ Bron foto 2: Google foto’s – Robin Kok 2019

Midden in de natuur, tussen Eibergen en de Duitse grens, in het plaatsje Rekken, bevindt zich Fiets en kanoverhuur Ten Brinke. Dit is een familiebedrijf die laagdrempelige, nostalgische en ouderwets gezellige activiteiten aanbiedt. Men kan er kano’s en fietsen huren, klompgolf en indoor curling beoefenen en klootschieten. Dit kan ook in arrangement met bijvoorbeeld koffie, krentenwegge en erwtensoep met roggebrood.

Het Ooievaarsnest is een gezellig, laagdrempelig en informeel eetcafé in Warnsveld. Op de kaart vind je toegankelijke gerechten van een simpel belegd broodje, uitsmijter of tosti voor de lunch tot een uitgebreid schnitzelmenu in de avond. Bij Het Ooievaarsnest kan men nog volgens de Duitse traditie grote schnitzels en andere vleesgerechten krijgen. Daarnaast kan men naar wens salade uit de saladebar pakken. De inrichting is traditioneel, nostalgisch, laagdrempelig en ouderwets gezellig. Met een eenvoudig terras en een aantal speeltoestellen buiten voor de kinderen.

Gezelligheid, samenkomen, laagdrempelig en wel voor iedereen wat te doen. Een familiebedrijf die met veel liefde verschillende activiteiten verzorgt en waar men samen een leuke dag kan beleven. Door deze kenmerken is Ten Brinke met name aantrekkelijk voor verbindingszoekers. Daarnaast spreekt het ook de rustzoeker aan. Ten Brinke biedt namelijk laagdrempelige en ouderwets gezellige en herkenbare activiteiten die de rustzoeker in zijn element brengen.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg; het motto van de rustzoeker. De toegankelijke kaart, waar niets ‘geks’ of onbekends op staat, in combinatie met goed en veel eten in een bekende traditiegetrouwe omgeving is met name aantrekkelijk voor deze doelgroep.

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Stichting Koppelkerk

Blend61

Aantrekkelijk voor inzichtzoekers en stijlzoekers

Aantrekkelijk voor stijlzoekers

Bron foto 1 en 2: https://koppelkerk.nl/

Bron foto 1: www.blend61.nl/ Bron foto 2: www.instagram.com/gastrobar_blend61/

Stichting Koppelkerk, in het hart van Bredevoort, is een vrijplaats voor kunst en cultuur. Overdag fungeert de Koppelkerk als museum voor beeldende kunst en in de avond is het een podium voor concerten, lezingen en maatschappelijk debat. De stichting biedt wisselende exposities, concerten, lezingen en een sfeervol boekencafé.

Blend61 is een gastrobar in het centrum van Winterswijk. Naar eigen zeggen combineert het bedrijf stadse allure met de warmte en laagdrempeligheid van de Achterhoek. Hoogstaande kookkunsten uiten zich in unieke gerechten gemaakt met hoogwaardige ingrediënten. Deze worden gecombineerd met bijpassende wijnen, strak getapte bieren en een goed glas champagne. Verder heeft de gastrobar een eigentijdse, strakke en luxe uitstraling.

De verdieping en kennisvergaring die Stichting Koppelkerk biedt is met name interessant voor de inzichtzoeker die graag dingen leert. De inzichtzoeker gaat ook relatief vaker naar een museum en vindt het belangrijk om tijd te hebben voor zelfontwikkeling. Ook de stijlzoeker vindt het belangrijk dat vrije tijd bewust besteedt wordt. Ook zij vinden relatief vaker dat vrije tijd, tijd is voor zelfontwikkeling en nuttig besteed dient te worden. De eigentijdsere en bijzondere setting spreekt deze groep ook aan.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

De strakke, luxe en exclusieve uitstraling van Blend61 is met name aantrekkelijk voor de stijlzoeker. De hoogwaardige kwaliteit van de maaltijden, unieke gerechten, en bijpassende dranken maken de beleving voor deze doelgroep af. 4.3.2 Het totale dagrecreatie en horeca aanbod verdeeld over de leefstijlen In het onderstaande figuur wordt weergegeven hoe het dagrecreatie en horeca aanbod in de Achterhoek verdeeld is over de zeven leefstijlen van de Leefstijlvinder. Dit doen we in zowel absolute aantallen (het aantal bedrijven per leefstijl), als in percentages op basis van de bezoekersaantallen die we hebben opgevraagd. Figuren 4.4 en 4.5 geven het aantal bedrijven per leefstijl weer. Let op: één bedrijf kan aantrekkelijk zijn voor meerdere leefstijlen. 23

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Figuur 4.4 Dagrecreatie: keuzemogelijkheden Achterhoek (totaal) in absolute aantallen (een bedrijf kan aantrekkelijk zijn voor meerdere leefstijlen). 120 100 80 60 40 20 0

Wat valt op? ▪ De meeste dagrecreatie organisaties in de Achterhoek zijn aantrekkelijk voor de verbindings- en inzichtzoeker, gevolgd door de rustzoeker. ▪ Ook in de horeca vinden de verbindings- en inzichtzoeker het meeste aantrekkelijke aanbod, gevolgd door harmonie- en rustzoekers. ▪ Voor de stijl-, avontuur- en plezierzoeker zijn het minst dagrecreatieve voorzieningen aantrekkelijk. Dat zien we ook in de horeca, waar echter wel wat meer aanbod is voor de plezierzoeker.

109 76 25

Omdat een grootschalig attractiepark niet dezelfde aantrekkingskracht heeft als een kleinschalig museum laten we in het figuur hieronder de kleuring zien van de dagrecreatie, op capaciteit. Hiervoor hebben we de bezoekersaantallen1 gebruikt als indicatie voor de grootte van een bedrijf. Als volgt te lezen: 45 dagrecreatie bedrijven in de Achterhoek zijn aantrekkelijk voor de rustzoeker.

Figuur 4.6 Kleuring dagrecreatie sector en horeca in de Achterhoek, op grootte (bezoekersaantallen)

Figuur 4.5 Horeca: keuzemogelijkheden Achterhoek (totaal) in absolute aantallen (een bedrijf kan aantrekkelijk zijn voor meerdere leefstijlen). 100 80 60 40 20 0

Horeca (88) 3%

15%

Dagrecreatie 3% (109)

16%

21%

18%

14%

20%

36 18

Avontuurzoeker Verbindingszoeker Stijlzoeker

34% Plezierzoeker Rustzoeker

20%

10%

12%

Harmoniezoeker Inzichtzoeker

Als volgt te lezen: 31 horecabedrijven in de Achterhoek zijn aantrekkelijk voor de rustzoeker.

Van de organisaties die geen bezoekersaantallen konden geven, hebben we op basis van een expert judgement een inschatting gemaakt op basis van vergelijkbare bedrijven waar wel bezoekersaantallen van beschikbaar waren. 1

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Wat valt op? ▪ In beide sectoren is er voor de harmoniezoeker het meest aantrekkelijk aanbod, hoewel het aandeel in de dagrecreatie sector duidelijk het hoogst is. ▪ De inzicht- en stijlzoeker vinden in de horeca meer aantrekkelijk aanbod dan in de dagrecreatie sector. ▪ Voor de avontuurzoeker is in beide sectoren zeer beperkt aanbod.

In deze paragraaf zoomen we verder in op de deelregio’s. 4.4.1 Het aanbod in Zuidwest Achterhoek Figuur 4.7 Kleuring aanbod Zuidwest Achterhoek, op grootte (bezoekersaantallen)

Horeca (14) 0%8%

17%

Dagrecreatie 5% 13% (21)

23%

33%

14%

20%

27%

Avontuurzoeker

Plezierzoeker

Harmoniezoeker

Rustzoeker

Inzichtzoeker

Stijlzoeker

18%

12%

8% 3%

Verbindingszoeker

Wat valt op? ▪ In de horeca in Zuidwest Achterhoek zien we een redelijk divers aanbod; enkel voor de avontuurzoeker is er geen aantrekkelijk aanbod binnen de steekproef. Ook voor de plezierzoeker is het aanbod relatief laag. Voor de stijlzoeker is het aanbod juist hoog in deze regio. ▪ Bij de dagrecreatie vinden de harmonie- en verbindingszoeker het meest aantrekkelijk aanbod en voor de verbindingszoeker is het aanbod ook veel groter dan gemiddeld in de Achterhoek. Het aanbod voor de avontuurzoeker is beperkt en voor de stijlzoeker zelfs nagenoeg afwezig.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Figuur 4.8 Ligging gekleurde dagrecreatieve bedrijven in Zuidwest Achterhoek

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Figuur 4.9 Ligging gekleurde horeca bedrijven in Zuidwest Achterhoek

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

4.4.2 Het aanbod in Oost Achterhoek Figuur 4.10 Kleuring aanbod oost Achterhoek, op grootte (bezoekersaantallen)

Horeca (38) 0%

20%

Dagrecreatie 2% (45)

34%

23%

16%

30%

18%

Avontuurzoeker

Plezierzoeker

Harmoniezoeker

Rustzoeker

Inzichtzoeker

Stijlzoeker

15%

11%

12% 3%

Verbindingszoeker

Wat valt op? ▪ Het aanbod van de dagrecreatie sector en de horeca komt op grote lijnen overeen. ▪ Voor de avontuurzoeker is er in oost Achterhoek zeer beperkt aantrekkelijk aanbod, bij de horeca zelfs geen aantrekkelijk aanbod binnen de steekproef. Ook het aanbod voor de stijlzoeker en inzichtzoeker (vooral bij de horeca) is relatief klein. ▪ De plezier- en harmoniezoeker vinden in beide sectoren relatief veel aanbod ten opzichte van gemiddeld in de Achterhoek.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Figuur 4.11 Ligging gekleurde dagrecreatie bedrijven in Oost Achterhoek

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Figuur 4.12 Ligging gekleurde horeca bedrijven in Oost Achterhoek

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

4.4.3 Het aanbod in Noordwest Achterhoek Figuur 4.13 Kleuring aanbod Noordwest Achterhoek, op grootte (bezoekersaantallen)

Horeca (36)

12%

10%

19%

Dagrecreatie 4% 9% (43)

40%

Avontuurzoeker Rustzoeker

Plezierzoeker Inzichtzoeker

13%

32%

17%

Harmoniezoeker Stijlzoeker

15%

Verbindingszoeker

Wat valt op? ▪ De inzichtzoeker vindt in bij de horeca het meest aantrekkelijk aanbod en is ook veel groter dan gemiddeld in de Achterhoek. Ook het aanbod voor de avontuurzoeker is (alhoewel niet heel omvangrijk) groter dan gemiddeld in de Achterhoek. Het aanbod voor de plezieren vooral de harmoniezoeker is juist relatief klein. ▪ Bij de dagrecreatie zien we een meer eenzijdig beeld. De harmoniezoeker vindt veruit het meest aantrekkelijk aanbod. Voor de rust- en avontuurzoeker is het aanbod zeer beperkt.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Figuur 4.14 Ligging gekleurde dagrecreatie bedrijven in Noordwest Achterhoek

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Figuur 4.15 Ligging gekleurde horeca bedrijven in Noordwest Achterhoek

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Figuur 4.17 Relatieve verdeling leefstijlen per type dagrecreatie voorziening In deze paragraaf zoomen we kort verder in op de deelsectoren binnen de dagrecreatie en de horeca, omdat er verschillen in leefstijlkleuringen per deelsector naar voren komen.

0% Dagattractie s (7)

Figuur 4.16 Absolute verdeling leefstijlen per type accommodatie, op grootte (bezoekersaantallen) 0

Wellness en zwembaden (11)

200.000 400.000 600.000 800.000 1.000.000 Indoor leisure (12)

Dagattracties (7)

Cultuur en erfgoed (40) Sportief en outdoor (27) Watersport (4) Wijgaarden, rondleidingen (12) Overig (6)

Avontuurzoeker

15%

48%

Verbindingszoeker

12%

Wijgaarden, rondleidinge 0% n (12)

Rustzoeker Inzichtzoeker

12%

22%

38%

37%

9% 6%0%

15%

13%

44%

Watersport 0% 0% (4)

Harmoniezoeker

22%

Sportief en outdoor (27)

Plezierzoeker

32%

Cultuur en 4% 12% erfgoed (40)

Wellness en zwembaden (11) Indoor leisure (12)

27%

42%

21%

Overig (6) 2% 1%

31%

17%

27%

9% 4%3%4%

36%

20%

22%

28%

6% 4% 0%

23%

25%

28%

22%

Stijlzoeker Avontuurzoeker Rustzoeker

Plezierzoeker Inzichtzoeker

Harmoniezoeker Stijlzoeker

Verbindingszoeker

Wat valt op? ▪ Het aanbod in de sector wellness en zwembaden is het meest omvangrijk. Zij ontvangen jaarlijks ruim 780.000 bezoekers op een totaal in de dagrecreatieve sector van ruim 2,3 miljoen bezoekers. Ook sportief en BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

▪

outdoor (ruim 486.000 bezoekers), cultuur en erfgoed (ruim 432.000 bezoekers) en indoor leisure (ruim 391.000 bezoekers) zijn relatief omvangrijk. We zien duidelijke verschillen in de kleuringen per dagrecreatieve voorzieningen: ▪ Zo zien we vooral dat dagattracties en wellness/zwembaden (dit gaat vooral om zwembaden) voornamelijk aantrekkelijk zijn voor de harmoniezoeker, gevolgd door plezier- en verbindingszoeker. Het aanbod voor de avontuur- en stijlzoeker is hier afwezig. De indoor leisure richt zich grotendeels op dezelfde doelgroepen (vooral plezieren harmoniezoekers). ▪ Cultuur- en erfgoed is relatief divers en vooral aantrekkelijk voor inzicht- en stijlzoeker (een groep die ook bovenmatig geïnteresseerd is in deze sector). Voor de andere groepen, ook de relatief geïnteresseerde avontuurzoeker, is het aanbod beperkt. ▪ Bij sportief en outdoor zien we de plezier- en harmoniezoeker vooral terug. De andere groepen vinden slechts beperkt aanbod, en dat is vooral opvallend voor de stijl- en inzichtzoeker, die bovenmatige interesse hebben in deze activiteiten. We zien dat deze groepen ook geen aantrekkelijk aanbod kunnen vinden bij wijngaarden bierbrouwerijen en rondleidingen.

Daarom beschrijven we de kleuring van de evenementen apart in deze paragraaf. De evenementen zijn dus ook niet meegenomen in de vraag-aanbod analyse in de vorige paragrafen. In het totaal zijn 44 evenementen meegenomen in de leefstijlanalyse. Dit betreft sportieve evenementen (incl. paardensport), en ook culturele, muzikale en overige evenementen met minimaal 5.000 bezoekers. Landelijke of standaard evenementen als Koningsdag of een maandelijks terugkerende markt zijn niet meegenomen in de leefstijlanalyse. Figuur 4.18 Keuzemogelijkheden leefstijlen evenementen in de Achterhoek (één evenement kan aantrekkelijk zijn voor meerdere leefstijlen)

KEUZEMOGELIJKHEDEN (# BEDRIJVEN PER LEEFSTIJL) ACHTERHOEK 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0

21 12

Het bezoeken van de evenementen door de onderzoekers was om praktische redenen niet haalbaar. Dat betekent dat we ons moeten beperken tot een kleuring op basis van websitebezoek en ander online vindbare informatie; de daadwerkelijke beleving ter plekke hebben we niet kunnen ervaren en die kan in de praktijk enigszins afwijken van wat er op de website aan beleving wordt geboden. De kleuring van evenementen is om deze reden een wat voorzichtigere inschatting dan bij de dagrecreatie bedrijven en voorzieningen.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Figuur 4.19 Kleuring evenementen Achterhoek, in absolute aantallen

opzichte van de vraag, een score onder de 100 duidt op relatief weinig voorzieningen ten opzichte van de vraag2.

Avontuurzoeker 8%

4.7.1 Vraag en aanbod Achterhoek als geheel

Plezierzoeker

13%

Harmoniezoeker

16%

17% 10% 16%

20%

Figuur 4.20 Vraag en aanbod leefstijlen inwoners tegen elkaar afgezet, Achterhoek als geheel op index (100= in evenwicht)

Verbindingszoeker Rustzoeker

260

Inzichtzoeker

240 220

Stijlzoeker

200

Avontuurzoekers

180

Plezierzoekers

160

Wat valt op? ▪ We zien een redelijk divers aanbod aan evenementen in de Achterhoek. De verbindingszoeker vindt het meest aantrekkelijk aanbod, de stijlzoeker het minste.

140

Harmoniezoekers

120

Verbindingzoekers

100

Rustzoekers

Inzichtzoekers

Stijlzoekers

40 20 0 Horeca

Dagrecreatie

In de vorige paragrafen hebben de vraag en het aanbod van de dagrecreatie sector en horeca voorzieningen in de Achterhoek in kaart gebracht. In deze paragraaf zetten we eerst de vraag van de inwoners en het aanbod tegen elkaar af en daarna de vraag van de verblijfsrecreant en het aanbod. Dat doen we eerst voor de Achterhoek als geheel en vervolgens per deelregio. In onderstaande figuren zetten we vraag en aanbod tegen elkaar af op index. Dat betekent: een score boven de 100 duidt op relatief veel voorzieningen ten

Wat valt op? ▪ In de horeca is het aanbod in de Achterhoek voor de avontuur-, rusten stijlzoeker beperkt ten opzichte van de vraag van de inwoners. Voor de harmoniezoeker is er relatief veel aanbod. ▪ In de dagrecreatie is er beperkt aanbod voor de stijl- en rustzoekers ten opzichte van de vraag van de inwoners. Dit geldt ook in mindere

Het gaat hier om een kwalitatieve analyse, waarbij we de leefstijlverdeling van de vraagzijde afzetten tegen de leefstijlverdeling van het aanbod. Het is uiteraard belangrijk te beseffen dat een

‘ondervertegenwoordigd aanbod’ niet automatisch betekent dat er ook marktruimte is voor het betreffende segment.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

mate voor de avontuur en inzichtzoekers. Voor de harmoniezoeker is er relatief veel aanbod.

Bij de dagrecreatie zien we vooral beperkt aanbod voor de stijl-, inzicht- en rustzoeker. Voor de harmonie- en verbindingszoeker is er relatief veel aanbod. Als we in de vraag-aanbodanalyse de leefstijlkleuring van de inwoners vervangen door die van de toeristen (aan de Achterhoek als geheel), dan zien we vergelijkbare uitkomsten. We hebben daarom deze figuur ook niet opgenomen in de rapportage. ▪

Als we in de vraag-aanbodanalyse de leefstijlkleuring van de inwoners vervangen door die van de toeristen, dan zien we vergelijkbare uitkomsten. We hebben deze figuur daarom niet opgenomen in de rapportage. 4.7.2 Vraag en aanbod Zuidwest Achterhoek

4.7.3 Vraag en aanbod Oost Achterhoek Figuur 4.21 vraag en aanbod leefstijlen inwoners tegen elkaar afgezet, Zuidwest Achterhoek op index (100= in evenwicht) 240 220 200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0

Figuur 4.22 vraag en aanbod leefstijlen inwoners tegen elkaar afgezet, Oost Achterhoek op index (100= in evenwicht)

Avontuurzoekers Plezierzoekers Harmoniezoekers Verbindingzoekers Rustzoekers Inzichtzoekers Stijlzoekers Horeca

Dagrecreatie

Avontuurzoekers Plezierzoekers Harmoniezoekers

Verbindingzoekers Rustzoekers Inzichtzoekers Stijlzoekers Horeca

Dagrecreatie

Wat valt op? ▪ In de horeca zien we wederom geen aanbod voor de avontuurzoeker, maar ook voor de stijl-, inzicht- en rustzoeker is het aanbod beperkt. Voor de harmoniezoeker is juist veel aanbod t.o.v. de vraag. ▪ In de dagrecreatie zien we beperkt aanbod voor met name de stijlzoeker, maar ook voor de rustzoeker is het aanbod beperkt. De harmonie- en plezierzoeker vinden juist veel aantrekkelijk aanbod.

Wat valt op? ▪ In de horeca zien we in Zuidwest Achterhoek geen aanbod voor de avontuurzoeker. Ook het aanbod voor de plezier- en rustzoeker is ten opzichte van de vraag van de inwoners beperkt. Voor de verbindingszoeker is er relatief veel aanbod.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

240 220 200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

Als we in de vraag-aanbodanalyse de leefstijlkleuring van de inwoners vervangen door die van de toeristen (aan de Achterhoek als geheel), dan zien we vergelijkbare uitkomsten. We hebben daarom deze figuur ook niet opgenomen in de rapportage.

beperkt aanbod, maar ook voor de stijl-, plezier- en avontuurzoeker is er weinig aantrekkelijk aanbod. Als we in de vraag-aanbodanalyse de leefstijlkleuring van de inwoners vervangen door die van de toeristen (aan de Achterhoek als geheel), dan zien we vergelijkbare uitkomsten. We hebben daarom deze figuur ook niet opgenomen in de rapportage.

4.7.4 Vraag en aanbod Noordwest Achterhoek Figuur 4.23 vraag en aanbod leefstijlen inwoners tegen elkaar afgezet, noordwest Achterhoek op index (100= in evenwicht) 320 300 280 260 240 220 200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0

In 2019 hebben we eenzelfde aanbod analyse gedaan voor de verblijfsrecreatie in de Achterhoek. In de volgende figuur (4.24) hebben we het aanbod van zowel dag- als verblijfsrecreatie weergegeven op capaciteit. Avontuurzoekers

Figuur 4.24 Kleuring van het aanbod dagrecreatie-, horeca- en verblijfsrecreatie aanbod op capaciteit.

Plezierzoekers Harmoniezoekers Verbindingzoekers

Dagrecreatie 3%

Rustzoekers

16%

34%

20%

10%

12% 5%

14%

20%

18%

8% 3%

Inzichtzoekers Horeca 3% 15%

Stijlzoekers

Verblijfsrecreatie 3% 9% Horeca

18%

26%

33%

Dagrecreatie Avontuurzoeker Verbindingszoekers Stijlzoekers

Wat valt op? ▪ Er is in de horeca relatief veel aanbod voor de inzichtzoeker. De stijlen rustzoeker vinden hier minder aantrekkelijk aanbod. ▪ Bij de dagrecreatie zien we heel veel aanbod voor de harmoniezoeker t.o.v. de vraag van de inwoners. Voor de rustzoeker is er met name

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

21%

Plezierzoekers Rustzoekers

Harmoniezoeker Inzichtzoeker

Wat valt op? ▪ We zien in de verblijfsrecreatie veel aanbod voor de verbindingszoeker, en juist minder aanbod bij de dagrecreatie en

RAPPORTAGE ACHTEROEK VITALITEIT DAGRECREATIE SECTOR EN HORECA

▪

horeca. Ook voor de rustzoeker is er in vergelijking met de horeca en dagrecreatie veel verblijfsrecreatief aanbod. Voor de plezier-, stijl en inzichtzoeker is er in verhouding meer horeca en dagrecreatief aanbod dan verblijfsrecreatief aanbod, dat beperkt is.

is overigens met name ingegeven vanuit het enorm grote aanbod voor de harmoniezoeker, dat uit balans lijkt met de vraag. Opvallendheden per leefstijl ▪ Avontuurzoekers vinden zeer beperkt aanbod in de Achterhoek. Het aanbod wat ze aantrekkelijk vinden zien we terug bij sportief en outdoor, en in mindere mate bij cultuur en erfgoed. ▪ Plezierzoekers vinden in bijna alle sectoren aantrekkelijk aanbod, maar het meest bij sportief en outdoor en indoor leisure. ▪ Harmoniezoekers worden ook goed bediend in de dagrecreatie, in vrijwel alle sectoren is aantrekkelijk aanbod voor deze doelgroep. Enkel bij cultuur en erfgoed vinden ze relatief weinig aanbod. ▪ Ook verbindingszoekers kunnen veel aantrekkelijk aanbod vinden in vrijwel alle sectoren. In de sector watersport vinden ze het meest aantrekkelijk aanbod, maar dit betreft een kleine sector in de Achterhoek. Bij indoor leisure en cultuur en erfgoed vinden ze relatief minder aanbod. ▪ De rustzoeker vindt het meest aantrekkelijk aanbod bij de kleine sectoren als watersport (de rondvaarten) en in de categorie overig. In de andere sectoren is het aanbod er wel, maar wel enigszins beperkt. ▪ De inzichtzoeker vindt vooral veel aanbod bij cultuur en erfgoed (waar de inzichtzoeker ook veel interesse in heeft), de horeca, de watersport maar ook bij de rondleidingen, wijngaarden en bierbrouwerijen.

In de overige sectoren is het aanbod beperkt. ▪ Stijlzoekers, ten slotte, vinden vooral aanbod bij de sector cultuur en erfgoed en (relatief t.o.v. andere sectoren) de horeca en in mindere mate bij de sector sportief en outdoor.

Het dagrecreatie en horeca aanbod in de Achterhoek is redelijk divers, waarbij de horeca een net iets meer divers aanbod heeft dan de dagrecreatie. In vergelijking met het verblijfsrecreatieve aanbod zijn beide sectoren meer divers als we kijken naar de aantrekkelijkheid voor de leefstijlen. Hieronder beschrijven we de belangrijkste opvallendheden in de verschillende regio’s: Zuidwest Achterhoek: ▪ In de horeca zien we vooral kansen voor toekomstige ontwikkelingen bij de avontuur-, stijl- en inzichtzoeker. ▪ In de dagrecreatie zien we vooral kansen voor toekomstige ontwikkelingen bij de stijl- en inzichtzoeker. Oost Achterhoek ▪ In de horeca zien we vooral kansen voor toekomstige ontwikkelingen bij de avontuur- en plezierzoeker. ▪ In de dagrecreatie zien we vooral kansen voor toekomstige ontwikkelingen bij de stijl- en rustzoeker. Noordwest Achterhoek ▪ De horeca is van alle regio’s hier het meeste in balans qua doelgroepen, maar we zien hier de meeste kansen voor toekomstige ontwikkelingen voor de stijlzoeker. ▪ In de dagrecreatie zien we vooral kansen voor toekomstige ontwikkelingen bij de stijl- en rustzoeker, gevolgd door de plezier- en avontuurzoeker. Dat

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Bronckhorst&id=8910cfc7-17ed-4e4b-9d3d-446dc8002c42