2e Tussenrapportage 2021.pdf

2 e Tu s s e n r a p p o r t a g e 2 0 2 1

Inhoudsopgave ALGEMEEN Inleiding Leeswijzer 1. CORONA IN BRONCKHORST 2. PROGRAMMA WIJZIGINGEN 2.1. Programma 1 ZORG EN ONDERSTEUNING Deelprogramma 1A VITALE INWONERS EN SAMENLEVING Deelprogramma 1B TOEGANG EN INDIVIDUELE VOORZIENINGEN Mutaties 2.2. Programma 2 WONEN EN LEEFOMGEVING Deelprogramma 2A PASSEND WONEN Deelprogramma 2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING Mutaties 2.3. Programma 3 BEDRIJVIGHEID EN ONTWIKKELING Deelprogramma 3A ECONOMIE Deelprogramma 3B DUURZAAMHEID Mutaties 2.4. Programma 4 BESTUUR Deelprogramma 4A BESTUREN Mutaties 3. ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN 3.1. Algemene dekkingsmiddelen Mutaties dekkingsmiddelen 3.2. Overhead 4. FINANCIËLE OVERZICHTEN 4.1. Bijgestelde ramingen van baten en lasten e 4.1.1. Begroting (inclusief wijzigingen tot 2 tussenrapportage) 2021, jaarschijf 2021 e 4.1.2. Wijzigingen 2 tussenrapportage 2021, jaarschijf 2021 e 4.1.3. Stand na 2 tussenrapportage 2021, jaarschijf 2021 4.2. Realisatie en onderuitputting investeringskredieten 4.3. Ontwikkelingen financiële positie 2021-2024 5. BIJLAGEN 5.1. Verklaring afkortingen

2e Tussenrapportage 2021

3 4 7 8 17 18 18 18 19 22 22 22 23 26 26 26 27 28 28 28 30 31 31 33 35 36 36 38 39 40 42 43 44

2 van 44

ALGEMEEN

2e Tussenrapportage 2021

3 van 44

Inleiding e

e

Voor u ligt de 2 tussenrapportage 2021. De 2 tussenrapportage 2021 wordt bestuurlijk gelijktijdig behandeld met de Programmabegroting 2022-2025. In de Programmabegroting 2022-2025 geven wij aan langs welke weg wij komen tot een structureel sluitende begroting voor de jaren 2022 en verder. e

Bij de 2 tussenrapportage 2021 geven we aan wat de beleidsmatige- en financiële afwijkingen zijn in relatie tot de gestelde doelen uit de vastgestelde Programmabegroting 2021-2024 en de eerste begrotingswijziging 2021 (vastgesteld op 28 januari 2021). e

Het begrotingsjaar 2021 na de 1 tussenrapportage 2021 e Op 24 juni 2021 heeft u de 1 tussenrapportage 2021 vastgesteld. Hierbij zijn voorstellen aangenomen om het begrotingstekort terug te dringen. In deze rapportage was het negatieve begroot resultaat op sociaal domein circa € 2,7 miljoen en het begroot positieve resultaat op de overige programma's circa € 1,7 miljoen. Met de door uw raad besloten maatregelen laat het tussentijds beeld in 2021 een begrotingsoverschot zien. Daarmee creëren wij een buffer voor eventuele tegenvallers. Sociaal domein We kennen 4 programma’s waarbij programma 1 Zorg en Ondersteuning het sociaal domein beslaat. De bestemmingsreserve Sociaal domein is rechtstreeks gekoppeld aan dit programma en is bedoeld om tekorten op te vangen. Financiële ontwikkelingen binnen het sociaal domein hebben hierdoor geen directe effecten op de overige programma’s in de Programmabegroting. Bij de Perspectiefnota 2022-2025 heeft uw raad besloten om de bestemmingsreserve Sociaal domein vanaf 2022 op te heffen. We stellen voor om met deze 2e tussenrapportage het besluit te nemen de bestemmingsreserve sociaal domein formeel te beëindigen. Bij deze 2e tussenrapportage 2021 nemen we dit als besluitpunt mee. Dit is nodig om de Jaarstukken 2021 volgens de wettelijke accountantsvereisten op te kunnen stellen.

De technische uitvoering vindt dus in deze 2e tussenrapportage 2021 plaats. De werking van programma Zorg en Ondersteuning wordt daardoor vanaf 2022 hetzelfde als voor de overige programma's. Dit begrotingsjaar is het laatste jaar waarin we het saldo van programma 1 verrekenen met de reserve. Ontwikkeling resultaat Programma 1 Zorg en ondersteuning 2021 Resultaat na 1e tussenrapportage 2021 Meicirculaire (incl. nabetaling Maartcirculaire) Effecten vanuit deze 2e tussenrapportage voor het saldo van programma 1 Saldo mutaties 2e tussenrapportage programma 1 Negatief resultaat na 2e tussenrapportage 2021 Uitvoering besluit tot opheffen bestemmingsreserve Sociaal domein (inzetten als dekking van het tekort) Begrotingsruimte programma 1 na 2e tussenrapportage 2021 + = overschot; - = tekort

Bedrag in €

Saldo in € -2.732.054

1.184.821 191.873 1.376.694 -1.355.360 2.057.411 702.051

De belangrijkste mutaties in het Sociaal domein zijn: 1. We zien een afname van de groepsbegeleiding (en bijbehorende vervoerskosten) en een toename van de individuele begeleiding WMO. Per saldo leidt dit tot lagere kosten (€ 320.000 V). 2. We voegen de extra middelen uit de Meicirculaire 2021 voor Voogdij/18+ en aanpak problematiek jeugdzorg toe aan de budgetten voor die taken (€ 637.000 V).

2e Tussenrapportage 2021

4 van 44

3. In de begroting is ten onrechte uitgegaan van detacheringsopbrengsten van SW'ers Laborijn. Daarnaast vallen de detacheringsopbrengsten lager uit door uitstroom van een aantal SW'ers van voormalig Delta. Ook speelt de coronacrisis hier een (geringe) rol (€ 406.000 N). 4. Ontvangst van de gemeente Doetinchem inzake afrekening Beschermd Wonen over 2019 en 2020 (€ 1.061.000 V). Meer informatie vindt u bij de mutaties van programma 1. De bijzonderheden voor dit lopende jaar zijn te vinden onder programma 1 en de meerjarige financiële effecten onder Ontwikkelingen financiële positie 2021-2023 (hoofdstuk 4.3). De meerjarige financiele effecten zijn meegenomen in de Programmabegroting 2022-2025. Overige programma's Hier gaat het om de klassieke taken binnen programma 2 tot en met 4. In totaliteit is het verwachte resultaat op de overige programma's naar boven bijgesteld (€ 541.000 V). De belangrijkste mutaties zijn: 1. Het doorrekenen van investeringslasten (€ 607.000 V). Voordeel is ontstaan door fasering van de geplande investeringen. 2. Als gevolg van het doorrekenen van de investeringslasten kunnen we de dotatie voorziening vervangingsinvesteringen voor rioleringen (€ 353.000 N) vergroten. 3. De eindafrekening 2020 van de gemeenschappelijke regelingen VNOG en ODA vielen voordeliger uit.

Dit had hoofdzakelijk te maken met de corona pandemie, waardoor de uitvoeringskosten van deze partners lager uitkwamen (in totaal € 255.000 V) Het geraamde overschot van circa € 1,7 miljoen wordt nu een verwacht begrotingsoverschot e van circa € 2,2 miljoen. Hieronder ziet u de ontwikkeling voor de overige programma's na de 1 tussenrapportage 2021. Ontwikkeling resultaat overige programma's Resultaat na 1e tussenrapportage 2021 Saldo mutaties 2e tussenrapportage overige programma's Begrotingsruimte overige programma's na 2e tussenrapportage 2021 + = overschot; - = tekort

Bedrag in €

Saldo in € 1.694.945 541.130 2.236.075

De bijzonderheden voor dit lopende jaar zijn te vinden onder programma 2, 3 , 4 en de Algemene dekkingsmiddelen (hoofdstuk 3). De meerjarige financiële effecten zijn te vinden onder Ontwikkelingen financiële positie 2021-2023 (hoofdstuk 4.3). De meerjarige financiële e effecten nemen we mee in de 1 begrotingswijziging 2022, samen met de uitkomsten van de Septembercirculaire 2021. We doen dit omdat we nog een nader onderzoek zoek naar deze meerjarige financiele effecten. Totaal beeld Wanneer we programma 1 gelijk stellen aan de andere programma's gebruiken we de bestemmingsreserve Sociaal domein niet langer meer als een communicerend vat met de uitgaven voor programma 1. We verwerken dit bij de 2e tussenrapportage 2021, zodat de reserve per 1 januari 2022 is vervallen. Met de informatie in deze rapportage betekent het vervallen van de bestemmingsreserve dat de begrotingsruimte bij programma 1 Zorg en ondersteuning € 702.052 wordt (zie hiervoor bij sociaal domein). Samen met de begrotingsruimte uit de andere programma's (zie hiervoor bij overige programma's) komt het begrotingsresultaat 2021 uit op € 2.938.127. Bij de programmabegroting 2022-2025 stellen we de vorming van een egalisatiereserve ‘Openeinde regelingen Zorg en ondersteuning’ voor. Bij de jaarstukken 2021 stellen we uw raad voor om een deel van de overschotten te bestemmen voor deze egalisatiereserve.

Schematisch is dit als volgt weer te geven:

2e Tussenrapportage 2021

5 van 44

2e Tussenrapportage 2021

6 van 44

Leeswijzer De Tussenrapportage bestaat uit de volgende hoofdstukken: Corona in Bronckhorst (hoofdstuk 1) e Door de coronamaatregelen is de 2 tussenrapportage 2021 in lijn met de 1e tussenrapportage 2021. We staan wederom stil bij de corona-effecten en de gevolgen hiervan in relatie tot de vooraf gestelde doelen. Programma wijzigingen (hoofdstuk 2) Per deelprogramma gaan we bij 'Afwijkingen op het deelprogramma' in op de wijzigingen in de voortgang over 2021 ten opzichte van de verwachtingen in de programmabegroting 2021-2024. De wijzigingen in de lasten en baten komen per programma aan bod onder 'Mutaties'. Bij de mutaties geven wij een korte toelichting op het gewijzigde bedrag. Volgens de Financiële verordening lichten we per deelprogramma alleen financiële afwijkingen groter dan € 25.000 toe. Daarbij kijken we of de individuele afwijkingen groter zijn dan € 25.000. In dat geval staat het bedrag met een verklaring toegelicht en sluiten we de toelichting op het deelprogramma af met een regel 'diverse activiteiten met afwijkingen kleiner dan € 25.000' om aansluiting met het totaalbedrag van het deelprogramma te laten zien. Inkomsten- en uitgavenramingen die worden verlaagd hebben een min (-) teken voor het bedrag, anders is het e een verhoging van de raming.

Normaliter gaat de 2 tussenrapportage over de eerste 8 maanden van het jaar, om tot samenhang met de Programmabegroting 2022-2025 te komen hebben we ervoor gekozen om dezelfde peildatum van 1 augustus 2021 te hanteren. Op deze manier lopen e de beelden uit de 2 tussenrapportage 2021 synchroon met de Programmabegroting 2022-2025. In de algemene dekkingsmiddelen (hoofdstuk 3) vindt u ● een toelichting op de dekkingsmiddelen (3.1) ● de kosten van overhead (3.2). In de financiële overzichten (hoofdstuk 4) vindt u ● een overzicht van de bijgestelde ramingen van baten en lasten per deelprogramma (4.1), ● een toelichting op de realisatie en onderuitputting van investeringen (4.2) e ● een tabel met de structurele financiële effecten uit de 2 tussenrapportage voor de jaren 2021 en verder (4.3). In de bijlagen (hoofdstuk 5) vindt u ● de lijst met vaak gebruikte afkortingen (5.1). Goed om te weten e ● Bij de 2 tussenrapportage hebben we de gevolgen van de Meicirculaire 2021 meegenomen. ● In de tabellen staat bij de saldoregel een '+' voor baten of overschotten en een '-' voor lasten of tekorten. ● In verschillende tabellen staat een kolom 'Begroting (incl.wijz.) 2021', hier bedoelen we de stand op 1 augustus 2021. ● In verschillende opsommingslijsten staat V voor voordeel en N voor nadeel.

● In de tabellen met mutaties staat de kolom "Aard", daarin staat I voor incidenteel en S voor structureel. ● De cijfers in tabellen staan in euro's maal 1.000 behalve als dit anders is aangegeven. Behandeldata e De 2 tussenrapportage maakt deel uit van de verschillende planning & control documenten. De behandeling van deze tussenrapportage staat als volgt gepland: de commissievergadering op 4 november 2021 en de vaststelling in de raadsvergadering van 11 november 2021.

2e Tussenrapportage 2021

7 van 44

1. CORONA IN BRONCKHORST In 2021 is duidelijk geworden dat het coronavirus zich niet laat grijpen. We zetten in op en handelen naar wat de situatie op dat moment vraagt. Dit vraagt alertheid en flexibiliteit. Eind mei tot aan begin juli was het aantal besmettingen relatief laag, maar deze zijn vanaf 9 juli sterk gestegen. In augustus zien we dit opnieuw dalen. Tot en met week 35 zijn in 2021 1.904 positief geteste inwoners geregistreerd. Sinds het begin van de meldingen zijn 21 inwoners die ook corona patiënt waren –overleden in Bronckhorst[1]. Bronckhorst behoort tot de top drie gemeenten in het Oosten van Nederland met het hoogste vaccinatiegraad[2]; 80 procent van onze inwoners heeft zich gevaccineerd. [1] coronadashboard.rijksoverheid.nl [2] Voss, D. (2021 9 september) Op Urk wordt nauwelijks geprikt, drie gemeenten massaal aan vaccin: check hier hoe het bij jou zit. De Stentor . .

Zonder de effecten op de samenleving en ondernemingen uit het oog te verliezen, concentreren e we ons in de 2 tussenrapportage op de gevolgen voor de te realiseren resultaten, doelen en de financiën voor Bronckhorst. Voortdurend monitoren we de ontwikkelingen en proberen we stap voor stap ons beeld van de gevolgen aan te scherpen. Onze keuzes hebben we hierop aan moeten passen. We nemen de raad mee in de informatie die er is en de keuzes die gemaakt moeten worden, in het bijzonder bij de Perspectiefnota, de nieuwe begroting over het meerjarenbeeld, en de tussenrapportages over het huidige jaar. Ook in de afgelopen periode heeft u regelmatig informatie van ons ontvangen over de dienstverlening in de crisisperiode. Door geactualiseerde overzichten met u te delen en u keuzes en gewijzigde beslispunten voor te leggen, brengen wij u als raad in positie. Ontwikkelingen Inmiddels zitten we al anderhalf jaar in een crisissituatie. Waar het startte met zo goed en snel mogelijk maatregelen en beperkingen in gang zetten, zijn we ook in een fase beland van versoepelingen. Gezien de ontwikkelingen in de besmettingscijfers, gaat dit niet zonder slag en stoot. We bieden extra ondersteuning aan inwoners, organiseren ‘coronaproof’ activiteiten 2e Tussenrapportage 2021

8 van 44

voor de jeugd, hebben intensieve contacten met ondernemers en we voeren de regelingen voor financiële ondersteuning uit. Alle extra werkzaamheden lopen naast de reguliere werkzaamheden en het realiseren van de gestelde doelen. Dit knelde op verschillende vlakken al in het eerste half jaar. Onze medewerkers zetten zich vol in om alle ballen in de lucht te houden. Maar de druk blijft groot en het is duidelijk dat we er nog niet zijn. Om die reden hebben wij 15 juni jl. een aantal keuzes moeten maken voor het tweede half jaar van 2021. Op die manier kunnen we ruimte bieden aan de werkzaamheden en taken voor het waarborgen van de veiligheid van onze (kwetsbare) inwoners, het afronden van lopende projecten en de inzet voor het opvangen van effecten van de coronacrisis. In een actieve informatievoorziening informeerden wij u hierover. De impact van corona op de jeugd is groot. Vooral onze combinatiefunctionarissen en sociale teams hebben hier extra aandacht voor. Ook in de zomervakantie organiseerden we activiteiten (coronaproof) voor verschillende leeftijdscategorieën in samenwerking met verschillende organisaties. De verschillende activiteiten zijn goed bezocht; zo waren er bij de voorrondes van het NK stoepranden meer dan 80 kinderen.‘Het Perfecte Plaatje’ leverde mooie samenwerkingen en foto’s op.

En het mountainbiken was zo’n succes dat we in het najaar dit opnieuw doen met jeugd. Hopelijk, als de maatregelen het toestaan, kunnen we in de winter ook schoolschaatsen. Evenementen Met de versoepelingen zijn ook evenementen weer mogelijk. Met de verwachtingen dat er vanaf augustus en september veel evenementen worden gepland, hebben we extra ingezet op het afhandelen van aanvragen en het informeren van inwoners. Het Toldijks feest was het eerste evenement die met een strenge toegangscontrole plaats kon vinden. Bij de kermis van Hengelo is de afweging gemaakt om deze te annuleren, maar het vogelschieten kon met 'testen voor toegang' wel doorgang vinden. Bijdragen aan maatschappelijke organisatie Veel organisaties en verenigingen konden de afgelopen periode hun activiteiten weer hervatten of opstarten. Waar nodig ondersteunen wij hen als gemeente. We zien dat in de coronatijd oudere vrijwilligers zijn gestopt of sommige vrijwilligers wat anders zijn gaan doen. We willen ondersteunen in het behouden en werven van vrijwilligers door kennis te delen (cursusaanbod). Ook bestaat er de mogelijkheid om tijdelijke financiële ondersteuning te ontvangen bij liquiditeitsproblemen. Voor dorpshuizen en culturele voorzieningen stellen we een subsidie beschikbaar zodat zij kunnen investeren in toekomstbestendige maatregelen om hun vaste lasten (bijv. energiekosten) te verlagen.

Op deze wijze kunnen de maatschappelijke organisaties hun bijdragen blijven leveren aan de leefbaarheid van Bronckhorst. TONK De Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) biedt een tegemoetkoming voor huishoudens, die door de crisis te maken krijgen met terugval in inkomen en daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen betalen. Deze regeling loopt naast de Tijdelijke ondersteuningsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo). Waar de uitvoering van Tozo ligt bij het ROZ Twente, voeren wij TONK zelf uit. TONK is niet alleen beschikbaar voor ondernemers, maar voor alle gezinnen die financieel geraakt zijn door de coronacrisis. Tussentijds hebben we de regeling aangepast om deze voor een bredere doelgroep aantrekkelijk te maken. Het rijk heeft besloten om per 1 oktober 2021 te stoppen met de Tozo en TONK. Ondernemers Naast de contacten die we hebben met verschillende ondernemers hebben wij ROZ Twente gevraagd contact te hebben met ondernemers om te vragen naar de (financiële) gang van zaken. Indien ondersteuning nodig is, verwijzen zij ze door naar de betreffende instantie die

2e Tussenrapportage 2021

9 van 44

hen kan helpen. Ondernemers kunnen bij ROZ kosteloos een gesprek aanvragen met een bedrijfsadviseur of een heroriëntatietraject volgen. Daarnaast stellen wij een nieuwsbrief op met alle regelingen per gemeente en verspreiden die onder de accountants- en administratiekantoren, aangezien zij inzichtelijk hebben welke ondernemers het waarschijnlijk nodig hebben. Lange termijn effecten Naast de maatregelen die we nu nemen om inwoners, ondernemers en organisaties te ondersteunen, blijft het belangrijk om op de langere termijn te kijken naar de mogelijke effecten. Met de inzet van het Datalab Go werken we aan een dashboard om de effecten voor met name het sociaal domein inzichtelijk te krijgen. De verwachting is dat het dashboard in het najaar beschikbaar is. Via ons risicomanagement identificeren en kwantificeren we de risico’s al vanaf het uitbreken van de crisis. Door risico’s in beeld te brengen, is het mogelijk om keuzes te maken en/of beheersmaatregelen te treffen. Wij werken daarbij in scenario’s zodat we rekening houden met verschillende mogelijkheden. In de Programmabegroting 2022-2025 nemen we het meest actuele risicobeeld op. Duidelijk is dat de effecten nog lang voelbaar zijn. Als de actualiteiten het toelaten, bedden we de crisisorganisatie in in de normale bedrijfsvoering. 1.3.

Financiële consequenties In de jaarrekening 2020 hebben wij u uitgebreid meegenomen in de compensatie die wij vanuit het rijk hebben ontvangen en de uitgaven die wij hadden vanwege corona in 2020. Niet alle middelen waren besteed. Sommige middelen kwamen laat in het jaar beschikbaar en in sommige gevallen moest de problematiek nog blijken. Deze middelen namen we mee naar 2021 om in te zetten voor de effecten en kosten van de coronacrisis. In deze rapportage nemen wij u mee in het beeld voor 2021 tot nu toe waarbij we de compensatie en de verwachte uitgaven in beeld brengen. Het hier genoemde compensatiepakket betreft alleen onderwerpen die via het gemeentefonds lopen. Declaraties die instellingen kunnen indienen bij het Tijdelijk Steunfonds voor Lokale Informatievoorziening vallen hier niet onder. De inkomensvoorziening en uitvoeringskosten van de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) vallen ook niet onder het gemeentefonds, daar is een specifieke uitkering voor. Datzelfde geldt voor de beschikbaarheidsvergoeding voor het openbaar vervoer. We geven kort een beeld van Tozo aangezien deze voorziening wel via onze gemeente loopt. Tozo De Tozo is een regeling die voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt.

En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Inmiddels geven we uitvoering aan Tozo 5. Omdat het een budgetneutrale regeling betreft, hebben wij de bijdrage van het rijk gelijk gesteld aan de uitgaven. Omdat de economie weer draait en de werkloosheid laag is, heeft het rijk besloten per 1 oktober 2021 te stoppen met de Tozo-regeling. Voor de periode van 1 oktober tot het einde van het jaar geldt een tijdelijk aangepast Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz). Daarmee wordt voor die periode de uitgangspunten van Bbz aangepast, zo komt bijvoorbeeld de vermogenstoets tijdelijk te vervallen en zijn aanvragen met terugwerkende kracht (maximaal 2 maanden) mogelijk. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (2021 t/m sept) Geen onderdeel compensatiepakket medeoverheden Tozo – levensonderhoud Tozo - kapitaalverstrekking Totaal Bedragen in € 2e Tussenrapportage 2021

Bijdrage Rijk Uitgaven Bronckhorst (t/m juli 2021) 1.113.060 1.113.060 63.971 63.971 1.177.031 1.177.031

10 van 44

Compensatiepakket Zoals gebruikelijk, maken we ook bij de compensatie en kosten voor corona onderscheid tussen sociaal domein en de overige onderdelen van de organisatie. Hieronder brengen wij inzichtelijk welke compensatie wij hebben ontvangen en welke kosten wij hebben gemaakt die gerelateerd zijn aan de onderwerpen. Vervolgens geven we een totaal beeld van de middelen en eventuele overige kosten die gerelateerd zijn aan corona. Compensatie sociaal domein Zoals in de jaarrekening en eerste tussenrapportage aangegeven, hebben we het budget dat nog niet besteed was in 2020, meegenomen voor ‘coronakosten’ in het sociaal domein in 2021. Daarnaast hebben wij via het compensatiepakket coronacrisis medeoverheden ook in 2021 middelen ontvangen voor het sociaal domein. De aangekondigde middelen in de brief van het rijk in maart – zoals opgenomen in de eerste tussenrapportage - zijn verwerkt in de meicirculaire. Wmo en Jeugd e In de eerste tussenrapportage is inzicht gegeven in het 4 compensatiepakket zoals opgenomen in de brief van 26 maart 2021 van het rijk. Met de meicirculaire is dit compensatiepakket verwerkt. In de verwerking van de meicirculaire komen alleen kleine afwijkingen ten opzichte van de maartbrief 2021 tot uiting. Omdat in de eerste tussenrapportage uitvoerig is beschreven waar de middelen voor bestemd waren, herhalen we dat hier niet.

We geven hieronder inzicht in de bestedingen: ● Voor de extra begeleiding van kwetsbare groepen (1) wordt ingezet op tijdelijke ondersteuning bij enkelvoudige casussen. De verwachten kosten zijn € 75.000. ● Voor de bestrijding van eenzaamheid onder ouderen (2) zetten we in op extra dagbesteding (€ 50.000), Meedoen in Bronckhorst (€ 20.000) en Kunst aan de keukentafel (€ 10.000). e ● In de 1 tussenrapportage hebben we aangegeven dat de compensatie voor Perspectief Jeugd en Jongeren € 24.474 betrof. Dit bedrag is correct voor 2021. Het bedrag voor 2020 maken we hier tevens zichtbaar. Dit bedrag was weergegeven in de resultaatbestemming voor corona, maar was door de late bekendmaking (maart 2021) niet als dusdanig verwerkt. ● We hebben extra jongerenwerk ingezet (4) bij de jeugdactiviteiten (€ 2.000) en jongerenactiviteiten (6) uitgevoerd (€ 10.000). ● Aanvullend ontvingen wij via de meicirculaire middelen voor Jeugd aan Zet (7). Zoals aangegeven in de tussenrapportage hebben we deze middelen ingezet voor activiteiten in de voorjaarsvakantie. Met de meicirculaire werden deze middelen onderdeel van het compensatiepakket. Om die reden nemen wij deze mee in onderstaand overzicht.

Compensatiepakket sociaal domein 2021 Wmo en Jeugd 1) Extra begeleiding kwetsbare groepen 2) Bestrijden eenzaamheid ouderen 3) Perspectief Jeugd en Jongeren 4) Extra inzet Jongerenwerk 5) Mentale ondersteuning jeugd 6) Activiteiten en ontmoetingen jeugd 7) Activiteiten voor Jeugd aan Zet Bedragen in €

Bijdrage Rijk

Uitgaven Bronckhorst

86.899 101.236 51.200 17.816 14.966 10.055 10.000

75.000 80.000 2.000 10.000 10.000

Nog te besteden 11.899 21.236 51.200 15.816 14.966 55 -

Participatie, re-integratie en schuldhulpverlening In de eerste tussenrapportage is inzicht gegeven in de middelen uit het compensatiepakket gericht op participatie, re-integratie en schuldhulpverlening. De toelichting die daar gegeven is, herhalen we hier niet. In aanvulling op de maartbrief hebben we in de meicirculaire middelen

2e Tussenrapportage 2021

11 van 44

ontvangen voor de heroriëntatie van zelfstandigen (13). Hiermee kan de gemeente aanvullend maatwerk bieden aan zelfstandige ondernemers die zich willen heroriënteren. De voorziene toename in de (bijzondere) bijstand en schuldhulpverlening (8, 9, 10, 11) blijft tot op heden uit. We volgen hierin nauw de ontwikkelingen, maar hebben de middelen nog niet dusdanig ingezet. Dit jaar geven we ook invulling aan de regeling Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten oftewel de TONK (12). Deze regeling ondersteunt zelfstandigen en particulieren die als gevolg van de coronacrisis minder of geen inkomsten hebben terwijl hun vaste (woon)lasten doorlopen. Inmiddels is € 24.303 (t/m augustus) besteed. Vanuit financieel oogpunt gaan we er van uit dat we het volledige bedrag nodig hebben, maar tot op heden is het aantal aanvragen beperkt. In tussen hebben we het maximumbedrag wat aangevraagd kan worden, verhoogd. Zo is de regeling ook interessant voor inwoners met hogere woonlasten. Ook wordt de regeling op verschillende manieren onder de aandacht gebracht. Maar, zonder dit met gedegen onderzoek te onderbouwen, lijkt de vraag naar de regeling beperkt. In de regio wordt dit beeld herkend. Het rijk heeft besloten om per 1 oktober te stoppen met de coronamaatregelen zoals TONK en Tozo.

Vanaf dan is het aan gemeenten om huishoudens in financiële nood te ondersteunen vanuit het gebruikelijke instrumentarium, zoals bijzondere bijstand.. Compensatiepakket sociaal domein 2021 Participatie en schuldhulp 8) Aanvullende pakket re-integratiekosten 9) Bijzondere bijstand 10) Algemeen impuls re-integratie 11) Gemeentelijk schuldenbeleid 12) TONK 13) Heroriëntatie zelfstandigen Bedragen in €

Bijdrage Rijk

Uitgaven Bronckhorst

18.435 12.091 9.844 35.603 75.030 17.803

75.000 -

Nog te besteden 18.435 12.091 9.844 35.603 30 17.803

Overige ‘coronakosten’ sociaal domein De subsidie van de provincie (2021) voor gemeenschapsvoorzieningen (dorpshuizen en wijkcentra) om te investeren in toekomstbestendige maatregelen of onderzoek te laten doen naar de vitaliteit en toekomstbestendigheid wordt volledig besteed aan dit doel. Dit beeld hebben wij ook met u gedeeld in de eerste tussenrapportage. De uitgaven bleken iets hoger dan de subsidie. Het verschil wordt meegenomen als ‘overige coronakosten sociaal domein’. De rijkscompensatie voor buurt- en dorpshuizen beschrijven we in overige domeinen om de samenhang met lokale culturele voorzieningen zichtbaar te maken. De Werkcarrousel Bronckhorst ontving compensatie voor extra gemaakt kosten door corona. De Werkcarrousel ervaart problemen door corona door de economische consequenties en dat ondernemers zeer aarzelend zijn met de aanname van personeel. Hierdoor is de doorstroom lager en hebben we een hoger aantal deelnemers dan verwacht. Deze deelnemers moeten begeleid worden, taallessen volgen en vervoerd worden. Dit laatste vraagt in de coronaperiode meer voorzichtigheid. Wanneer huisartsen onvoldoende ruimte hadden om grote aantallen personen te vaccineren, rekening houdend met de snelheid en de 1,5-metermaatregel, hielpen wij met het zoeken van een locatie. Als gemeente is ons vanuit VWS gevraagd de locatie kosteloos beschikbaar te stellen.

De huisartsen waren verantwoordelijk voor de organisatie. Als gemeente namen wij de huur voor onze rekening. Niet alle huisartsen hebben hiervan gebruik gemaakt.

2e Tussenrapportage 2021

12 van 44

In 2021 ontvingen wij opnieuw facturen voor meerkosten van zorgaanbieders vanwege corona. In tegenstelling tot in 2020 staat hier geen directe compensatie vanuit het rijk tegenover. De compensatie die wij vorig jaar ontvingen, is: ● ingezet voor meerkosten Wmo en Jeugdwet in 2020; ● toegevoegd aan de bestemmingsreserve voor de kosten voor inhaalzorg die niet zijn te onderscheiden van reguliere zorgkosten, en; ● opgenomen in de resultaatbestemming voor coronakosten in 2021. De meerkosten Wmo en Jeugdwet voor 2021 nemen wij mee als corona-gerelateerde kosten in het sociaal domein. Door corona hadden wij extra inzet op de financiële administratie nodig. Deze kosten nemen we hieronder mee Verschil Compensatiepakket sociaal domein en uitgaven Bronckhorst

Nog te Totaal besteden 1) Extra begeleiding kwetsbare groepen 11.899 2) Bestrijden eenzaamheid ouderen 21.236 3) Perspectief Jeugd en Jongeren 51.200 4) Extra inzet Jongerenwerk 15.816 5) Mentale ondersteuning jeugd 14.966 6) Activiteiten en ontmoetingen jeugd 55 7) Jeugd aan Zet (wintereditie) Totaal Wmo en Jeugd 115.172 8) Aanvullende pakket re-integratiekosten 18.435 9) Bijzondere bijstand 12.091 10) Algemeen impuls re-integratie 9.844 11) Gemeentelijk schuldenbeleid 35.603 12) TONK 30 13) Heroriëntatie zelfstandigen 17.803 Totaal Participatie, re-integratie en schuldhulpverlening 93.806 Totaal nog te besteden compensatie sociaal domein 208.978 Resultaatbestemming en extra kosten sociaal domein gemeente Bronckhorst Resultaat / i.v.m. corona kosten Resultaatbestemming compensatie coronacrisis 2020 212.662 Niet door subsidie gedekte deel uitgaven toekomstbestendige dorpshuizen -1.069 Extra bijdrage werkcarrousel Bronckhorst -51.360 Vergoeding huur locatie voor vaccineren -868 Meerkosten Wmo en Jeugdwet -66.436 Extra kosten bedrijfsvoering sociaal domein (inzet administratie) -45.396 Totaal lokale kosten/resultaat corona sociaal domein 47.533 Te besteden aan 'coronakosten' sociaal domein 2021 256.511 Bedragen in €

Compensatie overige domeinen Evenals bij het sociaal domein, zijn de niet-bestede middelen ter compensatie uit 2020 meegenomen naar 2021 om in te zetten voor corona-gerelateerde kosten. In de eerste tussenrapportage hebben we u meegenomen in de informatie uit de maartbrief van het rijk. Om herhaling te voorkomen nemen we u hier alleen mee in het huidige beeld van de bestedingen. School en opvang Voor de eigen bijdrage van ouders/verzorgers voor het gemeentelijk aanbod rondom kinderopvang hebben we drie declaraties ontvangen van in totaal € 2.500 (14). Daarnaast zetten we de middelen in op VVE-activiteiten (€6.000).

2e Tussenrapportage 2021

13 van 44

Compensatiepakket overige domeinen 2021 School en opvang 14) Voorschoolse voorziening peuters Bedragen in €

Bijdrage Rijk

Uitgaven Bronckhorst

11.545

8.500

Nog te besteden 3.045

Lokale voorzieningen en organisaties Met de compensatie van het rijk in 2020 en 2021 (15) en de subsidie vanuit de provincie (2020) ondersteunen wij organisaties voor cultuur en sport. Deze organisaties konden een aanvraag indienen om in aanmerking te komen voor financiële ondersteuning. Inmiddels is zo’n € 350.000 verstrekt aan sport-, welzijns- en culturele organisaties. De verdeling daarbij is € 175.000 voor sport, € 20.000 voor welzijn en € 155.000 voor cultuur. De aanvragen hebben ons verschillende inzichten gegeven: ● Organisaties met een eigen accommodatie en structurele lasten hebben de hoogste inkomstenderving als gevolg van corona. ● Cultuur- en welzijnsorganisaties kunnen, in tegenstelling tot de sportsector, geen of minimaal aanspraak maken op rijksmiddelen. ● Gemeenschapsvoorzieningen staan als gevolg van de coronaperiode onder druk. ● Organisaties maken zich zorgen over de verbinding met hun achterban (vrijwilligers). We hebben € 100.000 gereserveerd om in te zetten voor transitie en herstel. Daarvan stellen we € 10.000 beschikbaar aan maatschappelijke organisaties voor kennisdeling voor het behoud en werven van vrijwilligers. Een bedrag van € 40.000 is voor organisaties met liquiditeitsproblemen. En we werken een subsidieregeling uit gericht op het verlagen van structurele exploitatielasten van maatschappelijke gemeenschapsaccommodaties (€ 50.000).

Vanuit het rijk is bekend gemaakt dat in de septembercirculaire opnieuw een bedrag beschikbaar komt voor lokale culturele voorzieningen (16) en buurt- en dorpshuizen (17). Er worden indicatieve bedragen genoemd van respectievelijk € 79.496 en € 13.136 voor onze gemeente. In de septembercirculaire wordt het definitieve bedrag bekend. Zoals eerder aangegeven valt het taakveld voor buurt- en dorpshuizen in het sociaal domein, maar brengen we de middelen hier in beeld om de samenhang met de middelen voor lokale culturele voorzieningen zichtbaar te maken. De technische verwerking vindt in de juiste taakvelden en domeinen plaats. Compensatiepakket overige domeinen 2021 Lokale voorzieningen en organisaties 15) Lokale culturele voorzieningen 16) Lokale culturele voorzieningen (indicatie Septembercirculaire) 17) Buurt- en dorpshuizen (indicatie Septembercirculaire) Bedragen in €

Bijdrage Rijk

Uitgaven Bronckhorst

124.078 79.496 13.136

124.078 -

Nog te besteden 79.496 13.136

Aanvullend maken wij gebruik van de regeling tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties; een regeling van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Hiermee compenseren wij de huur voor de sportaccommodaties, zodat we de huurlasten voor de huurders (gedeeltelijk) kunnen kwijtschelden. Het bedrag van de kwijtschelding wordt gelijkgesteld aan de tegemoetkoming die wij ontvangen vanuit het ministerie. Wij vroegen voor het eerste en tweede kwartaal 2021 tweemaal € 96.612 aan. Hoe hoog de tegemoetkoming wordt, horen wij wanneer de aanvragen zijn behandeld. Diverse onderwerpen

2e Tussenrapportage 2021

14 van 44

e

In de 1 tussenrapportage hebben we u meegenomen in de overige onderdelen van het compensatiepakket: verkiezingen (18), opschalingskorting (19) en afvalverwerking (20). De kosten voor de verkiezingen zijn verwerkt. In 2020 ontstonden er extra kosten vanwege afval. Deze extra kosten zijn voor 2021 nog uitgebleven en Circulus Berkel verwacht dat dit beeld gedurende het jaar zo blijft. Compensatiepakket overige domeinen 2021

Bijdrage Rijk

Uitgaven Bronckhorst

54.303 274.805 57.236

15.759 -

Diverse onderwerpen 18) Extra kosten verkiezingen 19) Opschalingskorting 20) Afvalverwerking Bedragen in €

Nog te besteden 38.544 274.805 57.236

Naast het compensatiepakket hebben wij bij het ministerie van Veiligheid en Justitie een aanvraag gedaan om de kosten van toezicht en handhaving gedeeltelijk te dekken. Het gaat om kosten voor het in dienst nemen van werknemers en voor de inhuur van ter beschikking gestelde arbeidskrachten om tijdelijk een deel van de toezicht- en handhavingstaken uit te voeren. Wij hebben een bedrag van € 38.248 ontvangen ter compensatie. Overige ‘coronakosten’ overige domeinen Naast de specifieke kosten zoals hierboven beschreven, hebben wij ook andere kosten gemaakt vanwege corona. Een gedeelte daarvan volgt uit het besluit dat we eind 2020 maakten om extra inzet in te huren vanwege de crisisorganisatie. Daarnaast maken we in de bedrijfsvoering kosten, zoals extra schoonmaak, extra licenties en hulpmiddelen bijvoorbeeld voor de digitale raadsvergaderingen. Waar het kan, zoals bij de schoonmaakkosten, maken we een inschatting voor de periode waarin we die kosten nog verwachten in 2021. Dit geldt tevens voor de besparingen die wij zien op de bedrijfsvoering, zoals minder aanschaf van koffie en minder waterverbruik..

Verschil Compensatiepakket overige domeinen en uitgaven Bronckhorst 14) Voorschoolse voorziening peuters 15) Lokale culturele voorzieningen 16) Lokale culturele voorzieningen (indicatie Septembercirculaire) 17) Buurt- en dorpshuizen (indicatie Septembercirculaire) 18) Extra kosten verkiezingen 19) Opschalingskorting 20) Afvalverwerking Totaal nog te besteden compensatie overige domeinen Resultaatbestemming en extra kosten overige domeinen gemeente Bronckhorst i.v.m. corona Resultaatbestemming compensatie coronacrisis 2020 Extra inzet crisisorganisatie (management, communicatie, I&A, data en control) Bloeikaarten voor onderwijs Extra kosten ondersteuning raad (apparatuur en licenties) Extra kosten minus besparingen bedrijfsvoering Totaal lokale kosten/resultaat corona overige domeinen Te besteden aan 'coronakosten' overige domeinen 2021 Bedragen in €

Nog te besteden 3.045 79.496 13.136 38.544 274.805 57.236

Totaal

466.262 Resultaat / kosten 90.485 -297.991 -272 -16.579 1.937 -222.420 243.842

Belangrijk is hierbij om te vermelden dat, met uitzondering van de extra inhuur, veel medewerkers aan corona-gerelateerde zaken werken naast of in plaats van de reguliere werkzaamheden en ambities. Die inzet in de crisisorganisatie of andere werkzaamheden door corona zijn niet vertaald in bedragen Dit geldt niet alleen voor de onderwerpen zoals hierboven beschreven, maar

2e Tussenrapportage 2021

15 van 44

ook bijvoorbeeld voor het KCC die meer vragen van inwoners krijgt en voor communicatie die actief alle maatregelen volgen en onder de inwoners brengen.

2e Tussenrapportage 2021

16 van 44

2. PROGRAMMA WIJZIGINGEN

2e Tussenrapportage 2021

17 van 44

2.1. Programma 1 ZORG EN ONDERSTEUNING Deelprogramma 1A VITALE INWONERS EN SAMENLEVING Portefeuillehouder Ambtelijk trekker

Evert Blaauw Huub Westendorp

Geen afwijkingen op het deelprogramma Deelprogramma 1B TOEGANG EN INDIVIDUELE VOORZIENINGEN Portefeuillehouder Ambtelijk trekker

Evert Blaauw / Willen Buunk Huub Westendorp / Miriam Jansen

Afwijkingen op het deelprogramma Positieve resultaten volgend op de maatregelen van de 1e tussenrapportage 2021 e In de 1 tussenrapportage hebben we 3 soorten maatregelen opgenomen om te komen tot een reductie in de kosten van het sociaal domein. We zien dat de inzet op deze thema’s vruchten afwerpt. Met de jaarrekening rapporteren we over de volledige resultaten. Instroom Hulp bij het huishouden We indiceren kritisch op de hulp bij het huishouden. Wanneer er geen acute zorg nodig is, kijken we eerst wat voorliggend mogelijk is. Samen met inwoners kijken we hoe het huishouden nu gedaan wordt en of dit door middel van eenvoudige ergonomische aanpassingen in het huis anders gedaan kan worden. Hierdoor kunnen inwoners langer zelfstandig het huishouden uitvoeren en zelf actief blijven. Over het eerste halfjaar hebben we minder uren per nieuwe cliënt geïndiceerd (van gemiddeld 2,7 uur naar 2,4 uur per client). Ook zien we nu een lagere instroom van cliënten (760 cliënten in 2019, naar 637 in 2021, beide over het eerste halfjaar). Dit betreft herindicaties en nieuwe indicaties. Het totaal aantal cliënten is eind juni 1.100. Tegelijkertijd zien we deze zomer een stijging in het aantal aanvragen voor (tijdelijke) ondersteuning door de inhaalslag die nu gemaakt wordt in de reguliere ziekenhuiszorg. Operaties die lang zijn uitgesteld worden nu ingepland.

Daarnaast zien we dat het aantal oudere inwoners (90+) naar verhouding sterker stijgt. Ook die inwoners willen we in voldoende mate blijven ondersteunen. Doorstroom Wmo-WLZ We toetsen dossiers van cliënten die langdurige zorg, veelal met meerdere voorzieningen, nodig hebben om te bepalen of ze nog terecht onder de Wmo vallen. We zien daardoor een stijgende lijn in het aantal ‘doorstromers’ naar de WLZ. Jeugdbescherming/jeugdreclassering We zijn in gesprek met externe verwijzers over de praktijkgevallen die bij ons binnenkomen. Over de eerste helft van het jaar zien we lagere uitgaven als gevolg van onze inzet hierop. Jeugdhulp blijft aandachtspunt De kosten van Jeugdhulp stijgen ook in 2021 nog door. We zien sinds het voorjaar een toename van het aantal cliënten. Dit lijkt een corona-effect te zijn. Door de tegemoetkoming vanuit de Meicirculaire van het Rijk heeft dit naar verwachting een neutraal effect op de financiële resultaten van Bronckhorst. Met de toezegging van het Rijk dat we ook de komende jaren een tegemoetkoming ontvangen hebben we ook op de langere termijn een stevige basis voor onze begrotingen.

2e Tussenrapportage 2021

18 van 44

Verschuivingen binnen de Wmo Ook dit jaar wordt minder gebruik gemaakt van rolstoelen dan in het verleden. Het budget ramen we daarom dit jaar met € 50.000 af. Er is, evenals in 2020, een stijging te zien in het gebruik van individuele begeleiding. Het gaat met name om de leeftijdsgroep tussen 25 en 40 jaar, waar meer vraag is ontstaan. De problematiek van deze groep laat zich minder goed in groepsbegeleiding passen. Daar zien we net als vorig jaar een daling van gebruik. Ontwikkelingen WSW In 2019 hebben we besloten tot een andere ondersteuning van SW’ers om dichter bij de cliënt te staan en onder meer de toeleiding dichter naar ons toe te trekken. De formele opheffing van Delta is waarschijnlijk eind 2021 geëffectueerd. De gemeente vervult voor die cliënten de werkgeversrol. De begrote detacheringsinkomsten van overige WSW-ers (via Laborijn) kunnen nog niet gerealiseerd worden door vertraging van deze doorontwikkeling. Daarmee zijn ook de begrote kosten voor de werkgeverstaken lager. Detachering van de huidige medewerkers is in het afgelopen jaar gedaald, door uitstroom van medewerkers en, in mindere mate, door corona. Stijging loonkostensubsidies Vanuit Bronckhorst zetten we sterk in op activering van cliënten in de Participatiewet. Daarvoor zijn in een aantal gevallen loonkostensubsidies nodig.

De loonkostensubsidie is bedoeld voor werkgevers die iemand met een ziekte of handicap in dienst nemen. We zien dat hier in 2021 meer inzet op nodig is, omdat werkgevers voorzichtiger zijn. Dit maakt dat die kosten verschuiven van de Participatiewet naar loonkostensubsidies. We verwachten dat deze stijging van tijdelijke aard is en dat er op termijn weer een betere balans ontstaat. Vanuit deze beleidskeuze blijven we wel investeren in loonkostensubsidie. Afrekening beschermd wonen Evenals vorig jaar ontvangen we als gemeente een som over de niet bestede middelen beschermd wonen. De centrumgemeente heeft de jaren 2019 en 2020 afgerond en rekent af met de gemeenten in de regio. Voor Bronckhorst betreft die een bedrag van circa € 1,1 miljoen. . Ontwikkeling resultaat Programma 1 Zorg en ondersteuning 2021 Resultaat na 1e tussenrapportage 2021 Meicirculaire (incl. nabetaling Maartcirculaire) Effecten vanuit deze 2e tussenrapportage voor het saldo van programma 1 Saldo mutaties 2e tussenrapportage programma 1

Bedrag in €

Saldo in € -2.732.054

1.184.821 191.873 1.376.694

Negatief resultaat na 2e tussenrapportage 2021 Uitvoering besluit tot opheffen bestemmingsreserve Sociaal domein (inzetten als dekking van het tekort) Begrotingsruimte programma 1 na 2e tussenrapportage 2021

-1.355.360 2.057.411 702.051

Mutaties PROGRAMMA 1 ZORG EN ONDERSTEUNING Lasten 1A VITALE INWONERS EN SAMENLEVING 1B TOEGANG EN INDIVIDUELE VOORZIENINGEN Lasten totaal Baten 1A VITALE INWONERS EN SAMENLEVING 1B TOEGANG EN INDIVIDUELE VOORZIENINGEN Baten totaal

2e Tussenrapportage 2021

Begroting Wijzigingen 2e (incl.wijz.) 2021 Tussenrapp.

Totaal 2021

3.266 35.895 39.161

16 2.873 2.890

3.282 38.769 42.051

36 6.655 6.691

6 3.053 3.059

42 9.708 9.750

19 van 44

PROGRAMMA 1 ZORG EN ONDERSTEUNING Saldo 1A VITALE INWONERS EN SAMENLEVING 1B TOEGANG EN INDIVIDUELE VOORZIENINGEN Saldo totaal

Begroting Wijzigingen 2e (incl.wijz.) 2021 Tussenrapp.

-3.230 -29.240 -32.470

-10 180 170

Totaal 2021

-3.240 -29.060 -32.301

De opgave die wij in het lopende jaar hebben op het Sociaal domein wordt onder het 'resultaat' weer te geven. Deze vindt u in de tweede tabel van 'Wijzigingen 2e tussenrapportage 2021, jaarschijf 2021' (hoofdstuk 4.1.2). Mutaties Lasten Deel- Omschrijving Afwijking Aard Toelichting / reden gevraagde wijziging progr. 2021 in € 1A Diverse activiteiten met 16.233 S Met deze verhoging passen we per saldo de verschillende afwijkingen kleiner dan budgetten met kleine bedragen aan. € 25.000 Totaal mutaties lasten 1A 16.233 Mutaties Lasten Deel- Omschrijving progr. 1B TOZO regeling uitgaven

1B

Uitvoering Beschut Werk

1B

Uitvoering WSW

1B

Uitvoering WSW

1B

WMO rolstoelvoorzieningen

1B

WMO begeleiding en vervoer

1B

WMO PGB huishoudelijke hulp Jeugdzorg

1B

2e Tussenrapportage 2021

Afwijking Aard Toelichting / reden gevraagde wijziging 2021 in € 2.369.338 I De TOZO regeling (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp'ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. De aanvragen levensonderhoud komen binnen bij en worden behandeld door de ROZ, de gemeente Bronckhorst verzorgt de uitbetaling aan de ondernemers. Sinds maart 2020 is de regeling meerdere malen verlengd. De huidige regeling (TOZO 5) loopt tot 1 oktober 2021. De TOZO regeling voorziet ook in het verstrekken van een lening aan zelfstandig ondernemers voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Voor de uitvoering van de TOZO-regeling ontvangen we een rijksbijdrage (zie baten programma 1B). 191.619 I We voegen de middelen uit de Meicirculaire 2021 voor de uitvoering Beschut Werk (Participatiewet) toe aan het daarvoor bestemde budget. -144.000 I Door vertraging in de doorontwikkeling van de (eigen) uitvoering WSW vallen de begrote kosten voor de werkgeverstaken lager uit.

206.000 I We stellen de uitvoeringskosten WSW bij volgens de hogere bijdrage die we hiervoor vanuit het Rijk ontvangen (tariefstijging per standaard eenheid). -50.000 I Een beroep op deze voorziening kan sterk fluctueren. Met de eerste begrotingswijziging 2021 raamden we al € 75.000 structureel af. Op basis van de kostenontwikkeling stellen we het budget voor dit jaar opnieuw bij. -320.000 I We zien een afname van de groepsbegeleiding (en bijbehorende vervoerskosten) en een toename van de individuele begeleiding WMO. Per saldo leidt dit tot lagere kosten. -30.000 I Op basis van de kostenontwikkeling stellen we het PGB-budget huishoudelijke hulp voor dit jaar naar beneden bij. 637.117 I We voegen de (extra) middelen uit de Meicirculaire 2021 voor Voogdij/18+ en aanpak problematiek jeugdzorg toe aan het daarvoor bestemde budget.

20 van 44

Mutaties Lasten Deel- Omschrijving Afwijking Aard Toelichting / reden gevraagde wijziging progr. 2021 in € 1B Diverse activiteiten met 13.363 S Met deze verhoging passen we per saldo de verschillende afwijkingen kleiner dan budgetten met kleine bedragen aan. € 25.000 Totaal mutaties lasten 1B 2.873.437 Mutaties baten Deel- Omschrijving Afwijking Aard Toelichting / reden gevraagde wijziging progr. 2021 in € 1A Diverse activiteiten met 6.000 S Met deze verhoging passen we per saldo de verschillende afwijkingen kleiner dan budgetten met kleine bedragen aan. € 25.000 6.000 Totaal mutaties baten 1A Mutaties Baten Deel- Omschrijving progr. 1B TOZO regeling bijdrage Rijk

Afwijking Aard Toelichting / reden gevraagde wijziging 2021 in € 2.369.338 I Voor het uitvoeren van de TOZO regeling (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers) ontvangen we van het Rijk een voorschotbijdrage. Mocht blijken dat de kosten lager uitvallen, dan zal het restant terugbetaald moeten worden. 1B WSW vergoeding -60.000 S De geraamde vergoeding van de gemeente Zutphen voor loonkosten een viertal SW'ers moet worden bijgesteld, aangezien wij per 1-1-2020 de rijksmiddelen voor deze SW'ers ontvangen (voorheen Zutphen). 1B WSW bijdrage overige 67.950 I Ontvangst transitievergoeding en bijdrage Wet instanties Tegemoetkomingen Loondomein (Wtl). 1B WSW -405.746 I De begrote detacheringsinkomsten kunnen nog niet volledig detacheringsopbrengsten worden gerealiseerd door vertraging in de doorontwikkeling van de (eigen) uitvoering WSW. Daarmee zijn echter ook de begrote kosten voor de werkgeverstaken lager (zie lasten programma 1B). Ook zien we uitstroom van een aantal SW'ers (van 55 naar 47). Daarnaast speelt de coronacrisis hier een (geringe) rol. 1B Reïntegratie 60.000 I Ontvangst van de gemeente Doetinchem in het kader van een regionaal project (ESF Fonds). 1B Inburgering -43.000 I Als gevolg van de afronding van het project 'Huisvesting statushouders' komen de in het kader hiervan geraamde inkomsten (rijkssubsidie) te vervallen.

1B Beschermd wonen 1.061.166 I Ontvangst van de gemeente Doetinchem voor afrekening Beschermd Wonen over 2019 en 2020. 1B Diverse activiteiten met 3.500 S Met deze verhoging passen we per saldo de verschillende afwijkingen kleiner dan budgetten met kleine bedragen aan. € 25.000 3.053.208 Totaal mutaties baten 1B

2e Tussenrapportage 2021

21 van 44

2.2. Programma 2 WONEN EN LEEFOMGEVING Deelprogramma 2A PASSEND WONEN Portefeuillehouder Ambtelijk trekker

Evert Blaauw Hettie van den Brink

Afwijkingen op het deelprogramma Initiatieven wonen In juni 2021 is de woonvisie geactualiseerd. We gaan voor 650 nieuwe woningen, dat waren er eerst 450. Daarbij zetten we in op meer flexibiliteit in de bestaande stenen en meer aandacht voor collectieve woonvormen en doorstromers. Daarnaast ook de mogelijkheid om aan de randen van kernen te bouwen. Sinds september 2019 hebben we plannen voor 290 woningen goedgekeurd en zijn er nog plannen voor 245 woningen in behandeling. We liggen dus op schema met onze (nieuw)bouwdoelstellingen. Kritische kanttekening daarbij is dat we meer capaciteit nodig hebben om tijdig alle plannen te beoordelen en de ruimtelijke procedures te ondersteunen. Deelprogramma 2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING Portefeuillehouder Ambtelijk trekker

Marianne Besselink / Evert Blaauw / Willem Buunk / Paul Hofman Herman Tinselboer

Afwijkingen op het deelprogramma Ongewenste begroeiing op verharding Sinds 2016 wordt ongewenste begroeiing op wegen en parkeervakken mechanisch verwijderd. Daarvoor werd deze chemisch bestreden. De meerkosten voor het mechanisch verwijderen waren aanvankelijk als gevolg van het na-ijleffect van de chemische bestrijding beperkt (€ 15.000), maar de laatste jaren zijn deze opgelopen tot naar verwachting € 25.000 € 30.000 dit jaar. Wij hebben deze extra kosten tot nu toe opgevangen binnen het budget “ Wegen overig onderhoud uitvoering” door minder kilometers berm te onderhouden en deels noodzakelijk onderhoud uit te stellen. Het is niet langer verantwoord om de achterstanden in het bermonderhoud verder te laten oplopen, terwijl de druk op de bermen met name door zwaar verkeer toeneemt. Gezien het structurele tekort van de afgelopen jaren komen we met een voorstel voor aanpassing van het budget voor de komende jaren. Kompaan college (Vorden) In opvolging van het raadsbesluit in juli 2020 is de 'business case eerste fase' voor de totstandkoming van de nieuwbouw Voortgezet Onderwijs aan de Almenseweg in Vorden in concept klaar. Uit deze businesscase wordt duidelijk dat de gemaximeerde gemeentelijke bijdrage geïndexeerd moet worden met de landelijk stijgende bouwkosten. Ook wordt inzicht gegeven in een deel van de kosten die geen onderdeel uitmaakten van eerdergenoemd raadsbesluit.

In het najaar wordt de businesscase ter besluitvorming ingebracht worden. Omgevingsvisie Op basis van de geactualiseerde routekaart (oktober 2020) werken we aan de eerste Bronckhorster omgevingsvisie. In het eerste kwartaal van 2021 zijn twee tussenproducten afgerond: het Verhaal van Bronckhorst en de Opgavennotitie. Het Verhaal van Bronckhorst bevat het DNA van onze gemeenschappen en is samengesteld op basis van gesprekken met inwoners. De Opgavennotitie bevat een uitwerking van de vijf door de raad vastgestelde strategische opgaven. In de notitie hebben we bevat richtinggevende vragen geformuleerd voor de omgevingsvisie.

2e Tussenrapportage 2021

22 van 44

In het tweede kwartaal zijn we gestart met de ontwerpfase (convergeren). Voor de zomer hebben we werkateliers met stakeholders gehouden. Zij hebben meegedacht over kansen en dilemma’s in de opgaven. Uit die ateliers zijn verbindende thema’s en aandachtsgebieden naar voren gekomen. Deze bespreken we In september en oktober opnieuw met stakeholders en met inwoners. Hun bijdragen gebruiken we voor keuzenotitie, het eindproduct van deze fase. Sanering drugslab Drempt De sanering van het lab in Drempt is nog niet afgerond. De betonvloer in de schuur en grond eromheen hebben nog een (rest)kwikverontreiniging. Het uitgangspunt is om de verontreiniging te verwijderen. Op dit moment wordt onderzocht op welke wijze de verontreiniging kan worden gesaneerd. De rest over de schuur kan blijven staan. Afhankelijk van de diepte van de verontreiniging wordt de sanering bepaald. De gemeente voert de sanering uit, omdat de eigenaar en huurder dit niet doen. Omdat het saneren dus nog niet is afgerond, zijn de kosten nog niet bekend. We hebben een voorziening van € 350.000,- getroffen voor deze kosten. Wij willen de kosten op de eigenaar/huurder verhalen. Bij de jaarrekening 2021 geven we inzicht in de ontwikkelingen. Herstelwerkzaamheden de Rank Toldijk Het schoolgebouw de Rank is gevestigd in Toldijk en is een dorpsschool. Het gebouw is gebouwd in 1964 en heeft per 1 oktober 2020 99 leerlingen.

Er heeft een inspectie plaatsgevonden omdat de vloer in mindere staat zou zijn. Deze inspectie heeft uitgewezen dat, onverwacht, de schade als gevolg van betonrot fors is. Er is direct actie ondernomen en de herstelwerkzaamheden zijn in deze vakantieperiode opgepakt, zodat de overlast voor de leerlingen en leraren werd beperkt. Bovenal wordt hiermee de veiligheid van de leer- en leefomgeving van hen geborgd. De kosten hiervoor bedragen € 50.000 en worden gedekt uit de post onvoorzien. Mutaties PROGRAMMA 2 WONEN EN LEEFOMGEVING Lasten 2A PASSEND WONEN 2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING Lasten totaal

Begroting Wijzigingen 2e (incl.wijz.) 2021 Tussenrapp.

Totaal 2021

2.448 25.832 28.280

-240 -240

2.448 25.592 28.040

Baten 2A PASSEND WONEN 2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING Baten totaal

2.476 6.560 9.036

-70 70 -

2.406 6.631 9.036

Saldo 2A PASSEND WONEN 2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING Saldo totaal

28 -19.272 -19.244

-70 310 240

-42 -18.962 -19.003

Mutaties Lasten Deel- Omschrijving Afwijking Aard Toelichting / reden gevraagde wijziging progr. 2021 in € 2A 0,00 - I 2A Diverse activiteiten met I Met deze verlaging passen we per saldo de verschillende afwijkingen kleiner dan budgetten met kleine bedragen aan. € 25.000 Totaal mutaties lasten 2A

2e Tussenrapportage 2021

23 van 44

Mutaties Lasten Deel- Omschrijving progr. 2B Bijdrage VNOG

Afwijking Aard Toelichting / reden gevraagde wijziging 2021 in € -205.428 I Voordelig jaarresultaat 2020 van de VNOG ontstaan door corona, waardoor lagere kosten vrijwilligersbudget, oefenen en lagere exploitatiekosten brandweer (bestaande uit vakbekwaam worden en blijven, materieel en logistiek). 2B Automatisering omgeving 36.000 S Aanschaf nieuw pakket omgeving (Rx.Launch) en structurele kosten zijn niet geraamd. Meerkosten aanschaf nieuwe pakketen omgeving (o.a. Rx.Zone). 2B Doorrekening van de -607.173 I Doorrekening van de investeringslasten op basis van de investeringslasten Jaarstukken 2020 en bijgestelde investeringsplanning. 2B Riolering, dotatie 352.967 I Het voordeel dat voornamelijk is ontstaan na de doorrekening voorziening van de investeringslasten op basis van de jaarstukken 2020 verv.investeringen en de bijgestelde investeringsplanning wordt toegevoegd aan de voorziening vervangingsinvesteringen riolering. 2B Openb.onderwijs 50.000 I Het schoolgebouw de Rank is gevestigd in Toldijk en is huisvesting een dorpsschool. Het gebouw is gebouwd in 1964 en heeft per 1 oktober 2020 99 leerlingen. Er heeft een inspectie plaatsgevonden omdat de vloer in mindere staat zou zijn. Deze inspectie heeft uitgewezen dat, onverwacht, de schade als gevolg van betonrot fors is.

Er is direct actie ondernomen en de herstelwerkzaamheden zijn in deze vakantieperiode opgepakt, zodat de overlast voor de leerlingen en lerare werd beperkt. Bovenal wordt hiermee de veiligheid van de leer- en leefomgeving van hen geborgd. De kosten hiervoor bedragen € 50.000 en worden gedekt uit de post onvoorzien. 2B Verwerking indexatie 34.640 I Verwerking indexatie 3% huur- en exploitatiebijdragen 3% huur- en binnensport exploitatiebijdragen en BTW-sportvrijstelling 21% binnensport. 2B Sport algemeen 100.000 I Bijdrage SC Keijenborg; voorbereidingskosten. In lijn met raadsbesluit maart 2021 2B Openbaar groen 50.000 I Door voortdurende toename groei eikenprocessierups, uitvoering duizendknoop en berenklauw kost de bestrijding veel meer geld dan begroot. 2B Bestemmings en -25.000 I Budget wordt al enkele jaren (bijna) niet gebruikt. structuurplannen alg 2B Peuterspeelzalen -48.000 S De jaarlijkse actualisatie subsidie peuterspeelzalen algemeen (rijksbijdrage) valt lager uit. Oorzaak lager aantal peuters en een lagere indicatie achterstand. 2B Doorbelasting werf en 19.484 I Wijziging doorbelasting a.g.v. budgetmutaties. tractie 2B Diverse activiteiten met 2.810 I Met deze verhoging passen we per saldo de verschillende afwijkingen kleiner dan budgetten met kleine bedragen aan.

€ 25.000 Totaal mutaties lasten 2B -239.701 Mutaties Baten Deel- Omschrijving Afwijking Aard Toelichting / reden gevraagde wijziging progr. 2021 in € 2A Leges bouwvergunningen -70.000 I Momenteel is 47% van de begrote bouwleges ontvangen. We verwachten een lagere opbrengst van € 70.000. Totaal mutaties baten 2A -70.000 Mutaties Baten Deel- Omschrijving Afwijking Aard Toelichting / reden gevraagde wijziging progr. 2021 in € 2B Onderwijsachterstandenbeleid-25.000 S Lagere rijksbijdrage onderwijsachterstandenbeleid. 2B Bestemmingsplannen 75.000 I Extrapolerend is verwachting een plus van € 75.000. derden

2e Tussenrapportage 2021

24 van 44

Mutaties Baten Deel- Omschrijving progr. 2B Diverse activiteiten met afwijkingen kleiner dan € 25.000 Totaal mutaties baten 2B

2e Tussenrapportage 2021

Afwijking Aard Toelichting / reden gevraagde wijziging 2021 in € 20.390 I Met deze verhoging passen we per saldo de verschillende budgetten met kleine bedragen aan. 70.390

25 van 44

2.3. Programma 3 BEDRIJVIGHEID EN ONTWIKKELING Deelprogramma 3A ECONOMIE Portefeuillehouder Ambtelijk trekker

Willem Buunk Hettie van den Brink

Afwijkingen op het deelprogramma Herstructurering industriepark Zelhem De herstructurering Industriepark Zelhem gaat na de zomervakantie een nieuwe fase in. De subsidie bij de provincie Gelderland is dan al aangevraagd en eind augustus volgt een informatiebijeenkomst voor omwonenden en bedrijven over het nieuwe bestemmingsplan voor dit gebied. Verder zijn de contracten voor de aankoop van grond gereed en is het de bedoeling deze in het najaar met de ondernemers te ondertekenen. Na ontvangst van het Plan van aanpak bodemsanering wordt voor september een collegevoorstel opgesteld waarmee het College van B&W een besluit neemt over het herstructureringsplan. Dit wordt bij een positief besluit gevolgd door een raadsvoorstel in oktober, waarin de raad gevraagd wordt het investeringsbedrag beschikbaar te stellen, daarna gaan we over naar de uitvoeringsfase. Deelprogramma 3B DUURZAAMHEID Portefeuillehouder Ambtelijk trekker

Paul Hofman Hettie van den Brink

Afwijkingen op het deelprogramma Energie samen Het Landelijk Ontwikkelfonds is ondergebracht bij Energie Samen en het Groenfonds. Het Rijk draagt 10 miljoen euro aan dit fonds bij. Via het ontwikkelfonds kunnen de aanloopkosten van lokale (Achterhoekse) initiatieven voor duurzame energieopwekking worden voorgefinancierd en wordt de slagingskans van deze projecten vergroot. De meeste banken willen hierin niet investeren tot het nagenoeg zeker is dat een project door gaat. Onder de aanloopkosten vallen onder meer de kosten voor de MER, vergunningen, technisch ontwerp, financieel en juridisch. Bij realisatie van de duurzame energieprojecten moeten energiecoöperaties het weer terugstorten in het fonds. Op deze manier kunnen inwoners samen een duurzaam energieproject starten en blijven de voordelen van duurzame energie in de regio. Bronckhorst wil minimaal 50% lokaal eigenaarschap en waar mogelijk meer. Met deelname aan het Landelijk Ontwikkelfonds blijven de oorspronkelijke uitgangspunten van het regionale aanjaagfonds overeind. We kunnen de opwek van grootschalige duurzame energieproject door lokale energiecoöperaties ondersteunen en stimuleren. Een van de doelen in onze Verrijkte Routekaart Bronckhorst Energieneutraal 2030.

Het levert ook belangrijke voordelen op als een lagere inleg van de gemeenten, veel lagere risico’s voor de gemeenten, financieel beheer door Groenfonds/Energie Samen en een hoge opslag voor aanvragers voor vroege financiering. Vanwege de voordelen van het Landelijk Ontwikkelfonds besloten b en w om aan te sluiten bij dit landelijke fonds. Voor het fonds is een inleg nodig van € 500.000,-. De raad wordt gevraagd dit beschikbaar te stellen in plaats van het oorspronkelijke krediet (€ 1,25 miljoen) dat gereserveerd was voor het regionale aanjaagfonds. Het voorstel wordt in de raad van oktober behandeld. De verwachting is dat de energiecoöperaties vanaf 2022 aanvragen kunnen indienen.