20210218 9 rv Afwegingskader investeringsagenda leefbaarheid.pdf

Raadsvoorstel Datum

: 18 februari 2021

Kenmerk

: Z121797/Raad 0611

Portefeuillehouder

: W.W. Buunk

Onderwerp

: Afwegingskader investeringsagenda leefbaarheid

Geachte leden van de gemeenteraad, Voorstel 1 In te stemmen met het afwegingskader van vier principes voor het afwegen van investeringen in het versterken van de leefbaarheid in kernen en buitengebied, te weten: a versterken de structuur van maatschappelijke voorzieningen en de structuur en kwaliteit van de openbare ruimte met een sterk effect op de leefbaarheid; b hebben een blijvend effect en rendement; c sluit aan op een maatschappelijk initiatief, van inwoners, van maatschappelijke partners of gemeente, met de nodige lokale steun; d gaat gepaard met een investeringen van anderen, waardoor een multiplier effect ontstaat. 2.

Separaat periodiek voorstellen voor concrete investeringen voorgelegd te krijgen.

Inleiding In de afgelopen 15 jaar is door de samenleving veel tijd en geld geïnvesteerd in voorzieningen die verzelfstandigd zijn (sporthallen, zwembaden, buurthuizen in voormalige schoolgebouwen). Door de gemeente is geïnvesteerd in een aantal scholen, in het gemeentehuis en in de gemeentewerf. Desondanks scoort Bronckhorst op het punt van economische en maatschappelijke voorzieningen onder het landelijk gemiddelde, aldus de Leefbaarometer van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De investeringsquote ligt in Bronckhorst in de periode 2016 – 2019 onder het Nederlands gemiddelde, zo blijkt uit de VNG Monitor Financiële Conditie Gemeenten. In de Perspectiefnota 2021-2024 zijn de uitgangspunten voor een brede investeringsagenda geformuleerd. In de Programmabegroting zijn de middelen vastgelegd en is aangegeven waarvoor de middelen worden ingezet. De investeringsagenda omvat vier thema’s, te weten: Onderwijs Sport Bedrijventerreinen Leefbaarheid Elk thema heeft een eigen investeringskader. In de programmabegroting is in hoofdlijnen aangegeven welke kaders gelden voor de eerste drie investeringsagenda’s. De Investeringsagenda Onderwijs gaat over huisvesting voortgezet en basisonderwijs waarvoor het integraal huisvestingsplan nader uitgewerkt wordt. Voor investeringen in de sport wordt

een sportagenda opgesteld. De Sportagenda is gericht op de gewenste ontwikkeling van de sport en sportverenigingen, de rol van sport in de samenleving en de binnen- en buitensportaccommodaties die daarvoor nodig zijn. De investeringsagenda voor bedrijventerreinen is gericht op efficiënter ruimtegebruik en verduurzaming waarvoor ook het Omgevingsprogramma werklocaties wordt opgesteld. Een kader voor de investeringsagenda leefbaarheid ontbreekt nog, met uitzondering van de visies die zijn opgesteld voor de vier vitale kernen. Dit voorstel gaat over de afweging van investeringen in leefbaarheid (zie bijlage). Het afwegingskader leefbaarheid bouwt voort op de inzichten opgedaan in de vitale kernen en de prioriteiten die daar zijn geformuleerd. Het is een kader dat is opgesteld dat is bedoeld om richting te geven aan keuzes zonder inhoudelijke invulling waardoor volop ruimte wordt geboden voor nieuwe initiatieven. Dit instrument helpt ons om op basis van de duidelijke criteria afgewogen keuzes te maken voor projecten die ervoor zorgen dat Bronckhorst is voorbereid op de toekomst. Als instrument is een kader met een viertal principes opgesteld, zie bijlage.

De principes ondersteunen het politiek-bestuurlijk proces: De investering versterkt de leefbaarheid De investering is robuust De investering sluit aan bij maatschappelijk initiatief De investering gaat gepaard met cofinanciering Het kader is bedoeld voor investeringen die niet of niet helemaal uit de reguliere begroting gefinancierd kunnen worden. Daarmee zijn ze een aanvulling op bestaand beleid en middelen. De investeringen in leefbaarheid zijn gericht op het versterken van de structuur van maatschappelijke voorzieningen (niet zijnde sport en onderwijs) en de structuur en kwaliteit van de openbare ruimte. Het initiatief voor investeringen ligt niet alleen bij de samenleving, bij onze inwoners en maatschappelijke partners. Ook kan de gemeente zelf initiatiefnemer zijn, vanuit onze visie op Bronckhorst en eerder vastgestelde ambities of als we constateren dat investeringen in bepaalde gebieden of thema’s achterblijven. Het budget Vitale Kernen blijft voor realisatie van plannen die ten goede komen aan de verblijfskwaliteit in de centra van onze vier grote kernen. Beoogd effect De gemeente heeft de ambitie te investeren in leefbaarheid van de kernen en het buitengebied van Bronckhorst. Met deze investeringen willen wij aansluiten bij energie en plannen in de samenleving en deze verbinden met beleidsprioriteiten en ambities van de gemeente.

Het college heeft een afwegingskader opgesteld om initiatiefnemers houvast te bieden en om op een transparante wijze een goede onderbouwing te leveren voor besluitvorming door de gemeenteraad. Argumenten 1.1 In de begroting 2021 is een afwegingskader aangekondigd Omdat verschillende plannen nog niet concreet zijn en andere plannen nog onzeker heeft het college aangegeven een afwegingskader op te stellen. Bedoeld om op basis van de juiste criteria afgewogen keuzes te maken zodat de projecten die worden uitgevoerd ook daadwerkelijk bijdragen aan de gemeentelijke doelen.

1.2 Werken met afwegingsprincipes biedt niet alleen houvast maar ook flexibiliteit Het afwegingskader bevat principes die houvast bieden aan initiatiefnemers en die het politiek-bestuurlijk proces ondersteunen bij het maken en verantwoorden van keuzes rondom investeringen in leefbaarheid. Het afwegingskader is daarom geen mathematische exercitie waarbij de uitkomst op voorhand vast staat, maar een set van principes, die een kapstok vormen voor de onderbouwing en de motivatie van plannen en projecten. De principes zijn richtinggevend en laten tegelijkertijd voldoende ruimte om flexibel in te kunnen spelen op nieuwe initiatieven uit de samenleving en van onszelf. 1.3 Deze principes zijn gebaseerd op inhoud en proces De investeringen in leefbaarheid: a versterken de structuur van maatschappelijke voorzieningen en de structuur en kwaliteit van de openbare ruimte met een sterk effect op de leefbaarheid b hebben een blijvend effect en rendement c sluit aan op een maatschappelijk initiatief, van inwoners, van maatschappelijke partners of gemeente, met de nodige lokale steun d gaat gepaard met een investeringen van anderen, waardoor een multiplier effect ontstaat. 2.1 De investeringsagenda is aanvullend op de reguliere begroting Het betreft eenmalige investeringen met een blijvend effect, voor projecten en initiatieven die buiten de reguliere begroting vallen.

2.2 Separate besluitvorming draagt bij aan een zorgvuldig proces De raad krijgt de mogelijkheid om over elk van de projectvoorstellen te besluiten. Op die manier kan de raad op basis van de vier afwegingsprincipes en op voorstel van het college investeringsbeslissingen nemen. Dit draagt bij aan de transparantie en zorgvuldigheid van het proces. Kanttekeningen 2.1 Niet alle initiatieven en projecten zijn bekend De investeringsagenda leefbaarheid biedt de komende jaren ruimte voor verschillende projecten. In de begroting 2021 zijn enkele genoemd. Deze zijn al enige tijd in voorbereiding en het is wenselijk deze op korte termijn uit te voeren. Daarna is het mogelijk projecten toe te voegen aan dit thema van de investeringsagenda. Diverse plannen zijn globaal of bevinden zich nog in de idee-fase. Het onderling vergelijken van projecten is dan ook niet haalbaar. Gewaakt moet daarom worden voor snelle uitputting van de beschikbare middelen. Dat is nodig om verschillende soorten initiatieven te kunnen ondersteunen (balans tussen grote en kleine investeringen), verschillende kernen en buurtschappen te laten profiteren (balans onder inwoners) en om ruimte te houden voor nu nog niet bekende initiatieven (balans in de tijd). Om afwegingen in het kader van de Investeringsagenda te ondersteunen, biedt het college de raad een longlist van initiatieven.

Daarmee heeft de raad overzicht in de mogelijke initiatieven en projecten en kan de raad eventueel bijsturen. Daar waar bepaalde voorzieningen of gebieden achterblijven, kan de gemeente gericht initiatieven in de betreffende gebieden aanjagen of zelf initiatieven ontplooien. Met behulp van de longlist kan de raad ook aangeven of ideeën of projecten meer of minder aandacht zouden moeten krijgen, of versneld of vertraagd zouden moeten worden.

Kosten, baten en dekking De raad krijgt separaat investeringsvoorstellen voorgelegd. Bij elk voorstel maken we zoveel mogelijk inzichtelijk wat de plannen financieel betekenen (dekking en lasten). In het kader van begrotingscyclus zullen wij de raad regelmatig informeren over de voortgang. Uitvoering De uitvoering bevat de volgende stappen: -

besluitvorming eerste projecten (separaat) gerichte digitale communicatie aan kernen en buurtschappen implementatie van de longlist periodiek voorleggen van projecten aan de raad

De mogelijkheden voor investeringen in de leefbaarheid worden in de loop van 2021 onderdeel van onze reguliere contacten met de samenleving.

Evaluatie Het college ontwikkelt een werkwijze om de aangedragen initiatieven en projecten te beoordelen. Daarbij zal het college het functioneren van het afwegingskader monitoren en zo nodig nadere voorstellen doen voor aanpassingen in het proces. Hierbij betrekken wij ook de financiële component. Hengelo (Gld), 26-01-2021 Burgemeester en wethouders van Bronckhorst, de secretaris, de burgemeester, B.J. Drewes M. Besselink Bijlagen Afwegingskader Investeringsagenda Leefbaarheid Longlist initiatieven