Winkelpanden als woonruimte ten koste van ‘dorps karakter' bijdrage S. Kustermans Dorpsplatform Prinsenbeek

M O T I E Kadernota 2025 [Winkelpanden als woonruimte ten koste van ‘dorps karakter’] De volgende personen of organisaties dienen deze motie in:

Stichting Dorpsplatform Prinsenbeek, Namens deze: Sjoerd Kustermans, voorzitter

We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: We stellen vast dat: • De verschaling van het dorpscentrum door de vermindering van winkelruimte een directe impact heeft op het dorpskarakter; een kernbegrip uit de omgevingsvisie Breda en ook dé toetssteen bij het ontwikkelen van een gebiedsperspectief- en visie voor Prinsenbeek, vooral nu Prinsenbeek qua volume steeds groter wordt. Het verlies van commerciële functies kan de leefbaarheid, gemeenschapszin en het lokale economische ecosysteem ernstig ondermijnen. • In het centrum van Prinsenbeek (en mogelijk heel Breda) pandeigenaren steeds vaker worden aangespoord door projectontwikkelaars om hun winkelpanden te verkopen en te laten ombouwen tot woonruimte. (voorbeelden: bakkerij Elias, speelgoedzaak Van Uum, Jos van de Weiden Haarmode, Boerenbond, bijna ook de Jola Mode, en er volgen er binnenkort nog meer aan als er niet snel wordt ingegrepen). Dit levert veel financiële winst op voor de eigenaren, maar heeft grote schadelijke gevolgen voor het maatschappelijk belang en de levendigheid van het dorpscentrum. • Door de mogelijkheden in het huidige bestemmingsplan kunnen dergelijke transformaties blijkbaar plaatsvinden zonder tussenkomst van een wethouder, waardoor de raad en het bestuur weinig invloed hebben op dit proces.

• Er bestaat een risico op planschade wanneer de wethouder probeert in te grijpen, omdat het mogelijk de waarde van het pand beïnvloedt als er winkelruimte behouden moet blijven.

We hebben nagedacht over en houden rekening met: • Het feit dat transformatie van winkelpanden naar woningen in sommige gevallen nodig kan zijn voor de woningbouw, maar het mag niet ten koste gaan van het sociale en economische weefsel van de stad. • De wens van de gemeenschap om een dorpskarakter te behouden dat ook in de toekomst levendig en aantrekkelijk blijft voor zowel bewoners als ondernemers. • Het probleem van het bestemmingsplan, waar momenteel weinig ruimte is voor de wethouder om daadwerkelijk in te grijpen, en het mogelijk maken van nieuwe ontwikkelingen zonder dat er voldoende rekening wordt gehouden met de bredere gevolgen. • Er weliswaar mogelijk sprake kan zijn van planschade indien een bestemmingsplan hierop wordt aangepast, er daarom mogelijk financiële middelen nodig zijn om dit op te lossen, maar een alternatief er simpelweg niet lijkt te zijn om dit onacceptabele risico spoedig te mitigeren. We vinden dat: • De transformatie van winkelpanden naar woonruimte niet in strijd mag zijn met het behoud van het dorpskarakter, de lokale economie en het maatschappelijke belang. • De wethouder de ruimte moet krijgen om actief in te grijpen en deze veranderingen te reguleren, zonder dat dit leidt tot onterecht planschade voor de eigenaren van de panden.

• Een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk is om toekomstige verschaling van het dorp te voorkomen en het dorpskarakter in stand te houden, zeker nu Prinsenbeek groeit.

We vragen de raad om: • De noodzakelijkheid te erkennen om voor het centrumgebied van Prinsenbeek een actualisatie van het ruimtelijke plan op te stellen (mogelijk kan dat bijna niet alleen, dus maak dan een plan voor heel Prinsenbeek) want er zijn sinds de laatste versie de nodige zaken gewijzigd. Meer wonen erodeert eerder de functie als levendige dorpskern dan dat het die versterkt. • Het bestemmingsplan (ofwel het ‘omgevingsplan’) zo aan te passen dat er meer controle komt op de transformatie van winkelpanden naar woonruimte in het hart van ons dorp, zodat het behoud van het dorpskarakter en de economische vitaliteit gewaarborgd blijft. • De wethouder in staat te stellen om in te grijpen bij het ombouwen van winkelpanden naar woningen, zodat er ruimte is voor een bredere afweging van de gevolgen voor de wijk en het dorp (maatschappelijke kosten/baten). • Aandacht en middelen vrij te maken om met bewoners, ondernemers en het dorpsplatform samen te werken om een evenwichtige en duurzame oplossing te vinden voor het behoud van het dorpskarakter, zonder de lokale economie of de gemeenschap te schaden. • En dit, waar nodig eerder, duidelijk terug te laten komen in de aankomende periode te ontwikkelen gebiedsperspectief- en visie Prinsenbeek