RVS Evaluatie Nota Verbonden Partijen 03022022

Voorstel 1. Kennis te nemen van de evaluatie van de nota Verbonden Partijen; 2. De conclusies en aanbevelingen zoals weergegeven in het evaluatieverslag te onderschrijven; 3. De verbonden partijen te verzoeken de conclusies en aanbevelingen in het Evaluatieverslag te betrekken bij het per 1 mei 2022 op te stellen Meerjarenplan 2022-2026, conform spelregel 6 van de huidige nota Verbonden Partijen (een 4-jarig plan aan begin van elke nieuwe raadsperiode zowel inhoudelijk als financieel). 4. Op basis van de conclusies en aanbevelingen over te gaan tot actualisering van de huidige nota in samenwerking met de West-Brabantse gemeenteraden en bij voorkeur ook de gemeenteraden van Midden-Brabant; 5. Gezamenlijk op te trekken met het college van burgemeester en wethouders bij het nemen van vervolgstappen die, in afwachting van een te actualiseren Nota Verbonden Partijen, nu al gezet kunnen worden; 6. In gesprek te gaan met het college van burgemeester en wethouders over hoe invulling te geven aan de nieuwe bevoegdheden die door de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen aan de gemeenteraad worden toegekend; 7. De werkingsduur van de huidige Nota Verbonden Partijen vast te stellen op een jaar na de inwerkingtreding van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen.

Inleiding In 2015 stelde de raad de Nota Verbonden Partijen, zes kaderstellende spelregels’ vast. Deze nota werd in 2015/2016 in alle gemeenteraden in West-Brabant gelijkluidend vastgesteld. Doel van de nota verbonden partijen is het stimuleren van de onderlinge samenwerking tussen de gemeenten en het opstellen van spelregels in de samenwerking tussen formele samenwerkingsverbanden (zoals gemeenschappelijke regelingen). Bij de vaststelling van de nota hebben de gemeenten de afspraak gemaakt de nota Verbonden Partijen na vier jaar te evalueren. Deze evaluatie is halverwege 2021 afgerond en de resultaten met vervolgafspraken liggen ter besluitvorming voor. De evaluatie van de nota Verbonden Partijen heeft op regionale schaal plaatsgevonden onder begeleiding van de gemeentesecretarissen van Bergen op Zoom en Steenbergen (namens de kring van gemeentesecretarissen West-Brabant) en de griffiers van de gemeenten Bergen op Zoom, Breda, Etten-Leur en Woensdrecht (namens de griffierskring West-Brabant). Bestuurlijke begeleiding vond plaats door de burgemeesters van Breda, Woensdrecht en Zundert. Voor het actualiseren van de nota Verbonden Partijen blijven voornoemde ambtelijke en bestuurlijke begeleidingscommissies actief.

Beoogd effect en evaluatie Met dit voorstel beogen we de werkingsduur van de huidige nota vast te stellen, daar waar mogelijk stappen te zetten om de politiek bestuurlijke betrokkenheid te vergroten en afspraken te maken over het daadwerkelijk actualiseren van de nota Verbonden Partijen. De gemeente Breda wil dit niet alleen en zal hierin nauw optrekken met de gemeenten(raden) in West-Brabant en daar waar mogelijk met andere samenwerkingsverbanden zoals Midden-West Brabant.

Argumenten

De conclusies en aanbevelingen geven handvatten om het gesprek aan te gaan over de onderdelen van de nota die nu niet duidelijk zijn. Uit de conclusies en aanbevelingen blijkt dat de nota een prima basis is en dat aanpassing van de nota op korte termijn niet voor de hand ligt. Wat wel nodig is, is het gesprek aangaan over onderdelen van de nota die nu niet duidelijk zijn en nadere concrete invulling behoeven. Zowel de gemeenteraad als het college van burgemeester en wethouders staan aan de lat om deze concretiseringsslag mogelijk te maken. Samen kijken naar verbetering, om vervolgens met de buurgemeenten en de verbonden partijen in gesprek te gaan. Als vervolgtraject zou daarom kunnen worden gedacht aan het starten van overleg over in ieder geval de volgende onderwerpen: • Voorwaarden bij uittreding; • Anders organiseren van informatie-uitwisseling, door middel van informele contactmomenten en het anders structureren van de aangeboden informatie; • Tijdstippen en wijze van evaluatie. Mogelijke ideeën en afspraken die besproken kunnen worden zijn opgenomen door de projectgroep in de bijlage ‘Regionale voorzet voor nader uit te werken aanbevelingen’. Wet gemeenschappelijke regelingen In navolging van de Tweede Kamer heeft de Eerste Kamer op 14 december 2021 het wetsvoorstel ‘Versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen’ aangenomen.

Deze wet wijzigt de Wet gemeenschappelijke regelingen per 1 juli 2022 en richt zich onder andere op een betere positie voor raadsleden, een meer actieve informatieplicht aan de raad, een versterkende controlerende rol voor de raad en verankering van de burgerparticipatie. Maar wat houdt dit precies in: Raadsleden beter in positie Om raadsleden beter in positie te brengen, worden er in de nieuwe wet een aantal wijzigingen doorgevoerd, onder andere met betrekking tot de informatiepositie van de raad. Daarnaast komt er de mogelijkheid tot het instellen van een regionale adviescommissie, bestaande uit raadsleden (art 24a Wgr). Deze adviescommissie, bestaande uit raadsleden uit deelnemende gemeenten, kan zo eerder in het besluitvormingsproces dienen als klankbordgroep en als stem van de raden in de regio. Het is raadzaam voor de gemeenten om de mogelijkheden die deze wijziging biedt nader te verkennen en in gezamenlijkheid met het Bredase college van burgemeester en wethouders (en buurgemeenten) hier nader invulling aan te geven. Actieve informatielicht Er komt een actieve informatieplicht vanuit het bestuur van de gemeenschappelijke regeling richting de raad, vergelijkbaar met de informatieplicht van het college richting de gemeenteraad.

Het gaat hierbij niet alleen over de te nemen of genomen besluiten, bijvoorbeeld in het kader van de P&Ccyclus, maar over alle informatie die de raad nodig heeft om zijn taak goed te kunnen vervullen. Versterking controlerende rol De controlerende rol wordt versterkt door de mogelijkheid tot onderzoeken van het functioneren van de gehele gemeenschappelijke regeling. Gemeenteraden krijgen de mogelijkheid een regionale onderzoekscommissie op te stellen. Via een Tweede Kamermotie is bepaald dat de regering in overleg met de decentrale overheden een kader gaat opstellen voor democratische controle op privaatrechtelijke samenwerkingen. Verankering van burgerparticipatie

De burgerparticipatie binnen het z.g. verlengd lokaal bestuur wordt wettelijk verankerd. Zo krijgt de participatie een vaste plek binnen gemeenschappelijke regelingen. Inwoners en belanghebbenden kunnen bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van het beleid in regionale samenwerkingsverbanden betrokken worden.

De uitkomst(en) van de gesprekken kunnen verwerkt worden in de actualisatie van de Nota Verbonden Partijen Het uitwerken van de conclusies en aanbevelingen biedt de gemeenteraden in West-Brabant de mogelijkheid om zowel de bevindingen uit de gesprekken die voortvloeien uit de evaluatie als de wijzigingen van de Wgr te verwerken in een te actualiseren nota Verbonden Partijen. Hiermee versterken de raden hun kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol ten opzichte van verbonden partijen en verbeteren zij hun politiek-bestuurlijke betrokkenheid.

De doelstellingen zoals opgenomen in de Nota Verbonden Partijen zijn onverkort actueel Het (regiobreed) hanteren van de nota 'Verbonden Partijen’ heeft als doel het bewerkstelligen van een betere beheersbaarheid van verbonden partijen en vergroting van de betrokkenheid en de invloed van de raden. Dit om te zorgen dat de verbonden partijen op een doelmatige en doeltreffende manier hun bijdrage leveren aan het realiseren van de strategische doelen die de gemeenteraden nastreven. Het evaluatieverslag laat zien dat deze doelstelling onverkort actueel is. Uit de evaluatie blijkt dat het verbeteren van de politiek-bestuurlijke betrokkenheid op de verbonden partijen niet vraagt om ingrepen in de structuur maar in de cultuur. De (geactualiseerde) nota kan dan ook alleen succesvol zijn/worden als de betrokken partijen hun rol pakken en actief invulling aan die rol geven.

Besluit begroting en verantwoording Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) geeft aan hoe verbonden partijen in de begroting en jaarrekening kunnen worden verwerkt. Veel gemeenten hebben een afzonderlijk beleidskader verbonden partijen vastgesteld. Het is uiteraard gewenst helderheid te verschaffen t.a.v. de werkingsduur van dit vastgestelde beleidskader c.q. de huidige nota Verbonden Partijen. Voorgesteld wordt deze vast te stellen op een jaar na inwerkingtreding van de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen. Het jaar na de inwerkingtreding van de nieuwe Wgr is nodig om de bevindingen uit de overleggen en de gevolgen van de nieuwe Wgr te verwerken in de te actualiseren nota. Vervolgstap evaluatie nota verbonden partijen De voorliggende evaluatie leidt uiteindelijk tot een geactualiseerde nota 'Verbonden Partijen'. Om effectief en efficiënt te zijn in het stellen van kaders voor en het controleren van verbonden partijen is het noodzakelijk dat de gemeenteraden in West-Brabant en bij voorkeur ook Midden-Brabant een gelijkluidende Nota Verbonden Partijen vaststellen. De griffiers gaan in overleg met de regio MiddenBrabant om te onderzoeken of het mogelijk is de geactualiseerde nota verbonden partijen voor heel West- en Midden-Brabant gelijkluidend op te stellen.

Na besluitvorming door de raad vindt op basis van de resultaten van de evaluatie, de daaruit voortvloeiende gesprekken en de gewijzigde Wgr, de actualisering van de nota Verbonden Partijen plaats. De exacte planning van de actualisering wordt afgestemd op de inwerkingtreding van de Wgr, op 1 juli 2022. Het is wenselijk de werkingsduur van de huidige nota Verbonden Partijen, met zes kaderstellende spelregels, zekerheidshalve vast te stellen tot een jaar na de inwerkingtreding van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen, zodat de betrokken verbonden partijen en deelnemende gemeenten voldoende tijd hebben om in lijn met de gewijzigde Wgr en met inachtneming van de evaluatie de Nota verbonden partijen te actualiseren.

Bijlagen Ontwerp-raadsbesluit Eindversie Evaluatie nota Verbonden Partijen Regionale voorzet voor nader uitwerken aanbevelingen Nota ‘Verbonden Partijen, zes kaderstellende spelregels’

Raad van de gemeente Breda,

gezien het voorstel van het presidium en met overname van de daarin vermelde overwegingen; gelet op artikel ….. van de Gemeentewet;

BESLUIT 1. Kennis te nemen van de evaluatie van de nota Verbonden Partijen; 2. De conclusies en aanbevelingen zoals weergegeven in het evaluatieverslag te onderschrijven; 3. De verbonden partijen te verzoeken de conclusies en aanbevelingen in het Evaluatieverslag te betrekken bij het per 1 mei 2022 op te stellen Meerjarenplan 2022-2026, conform spelregel 6 van de huidige nota Verbonden Partijen (een 4-jarig plan aan begin van elke nieuwe raadsperiode zowel inhoudelijk als financieel). 4. Op basis van de conclusies en aanbevelingen over te gaan tot actualisering van de huidige nota in samenwerking met de West-Brabantse gemeenteraden en bij voorkeur ook de gemeenteraden van Midden-Brabant; 5. Gezamenlijk op te trekken met het college van burgemeester en wethouders bij het nemen van vervolgstappen die, in afwachting van een te actualiseren Nota Verbonden Partijen, nu al gezet kunnen worden; 6. In gesprek te gaan met het college van burgemeester en wethouders over hoe invulling te geven aan de nieuwe bevoegdheden die door de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen aan de gemeenteraad worden toegekend; 7. De werkingsduur van de huidige Nota Verbonden Partijen vast te stellen op een jaar na de inwerkingtreding van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 24 februari 2022,

, voorzitter

, griffier