Rvs 18052022 Vaststellen Jaarstukken 2021 en resultaatbestemming incl bijlagen

Gemeente Breda Raadsvoorstel

Zaaknummer: 2053173

I

Vaststellen Jaarstukken 2021 en resultaatbestemming Aantal bijlagen: 2

Voorgesteld besluit 1. 2.

3. 4.

5. 6. 7. 8.

De Jaarstukken 2021 vast te stellen. Het resultaat Jaarstukken 2021 ad € 15.898.278 miljoen als volgt te bestemmen: Storting in de Exploitatiereserve (voor budgetoverhevelingen en resultaatbestemmingen) ad € 12.745.520 en beschikbaar te stellen voor de periode 2022 - 2025; Een storting in de Algemene Reserve ad € 3.152.758 miljoen. De gereserveerde bedragen in de exploitatiereserve vanuit de Jaarrekening 2020, welke in 2021 niet zijn ingezet, ad € 1.879.013 beschikbaar te stellen voor de periode 2022 - 2025. De gereserveerde bedragen in de exploitatiereserve vanuit de Jaarrekening 2019 en 2020 welke niet meer benut worden in de exploitatie ad € 482.204 te laten vrijvallen en deze te doteren aan de algemene reserve. De gereserveerde bedragen in de algemene reserve vanuit 2021 welke in 2021 niet zijn ingezet ad € 584.710 beschikbaar te stellen voor 2022. Het resterende saldo van € 18.474 van de reserve investeringen sportverenigingen vrij te laten vallen ten gunste van de algemene reserve. De meerinkomsten van de bovenwijkse voorzieningen ad € 41.638 toe te voegen aan de reserve bovenwijkse voorzieningen. Op basis van voorgaande beslispunten de Begroting 2022 en verder te wijzigen (zie bijlage: de financiële paragraaf).

Portefeuillehouder: Weth. Kranenborg-van Eerd

Samenvatting Bijgaand wordt u ter vaststelling de Jaarstukken 2021 aangeboden en tevens wordt een voorstel gedaan voor het bestemmen van het resultaat. Onderdeel van de jaarstukken is de jaarrekening waarin verantwoording wordt afgelegd over het financieel beheer van de gemeente. Dit is het deel waarop de accountant haar controle-oordeel baseert. De bevindingen en uitkomsten van de accountantscontrole zijn vastgelegd in een rapport van bevindingen. Op basis van deze bevindingen en de geldende 'tolerantiegrenzen’ geeft de accountant haar oordeel over de jaarstukken aan de gemeente in de controleverklaring. De jaarstukken zijn inclusief het rapport van bevindingen van de accountant en de reactie hierop van het college (memorandum) aan de gemeenteraad ter beschikking gesteld. Uw auditcommissie rondt tijdig, voorafgaand aan de vaststelling van de jaarstukken, haar onderzoek af met een advies. Het college geeft op dit advies een reactie. Het resultaat van de jaarrekening 2021 is voor resultaatbestemming € 15.898.278 miljoen positief. We doen voorstellen tot resultaatbestemming voor een bedrag van in totaal € 12.745.520 miljoen. Dit doen we onder andere voor uitkeringen die we vanuit het Rijk hebben ontvangen welke we in 2022 willen inzetten voor het uitvoeren van onze activiteiten.

Na de besluitvorming over deze voorstellen tot resultaatbestemming storten we € 3.152.758 miljoen in de algemene reserve.

Beoogd effect van het besluit Door het raadsbesluit worden de Jaarstukken 2021 vastgesteld en wordt kwijting verleend aan het College van burgemeester en wethouders voor het gevoerde beleid in 2021. Door het raadsbesluit wordt het jaarrekeningresultaat definitief bestemd.

Pagina 1 van 9

Gemeente Breda

Zaaknummer: 2053173

Uitvoering van het besluit Na vaststelling van de Jaarstukken 2021 door de gemeenteraad worden deze toegezonden aan Gedeputeerde Staten (als toezichthouder) en aan het CBS ten behoeve van de verantwoording van rijksbijdragen door middel van de SiSa (Single information Single audit)-bijlage. Nadat het raadsbesluit is aangenomen zullen de reserves per 1 januari 2022 worden gemuteerd en de overige beslispunten worden verwerkt.

Motivering Beslispunt 1 Jaarstukken 2021 In de jaarstukken wordt op hoofdlijnen verantwoording afgelegd over de gemeentelijke prestaties en bestedingen in 2021. Deze zijn gerelateerd aan de beleidsvoornemens die in de Begroting 2021 waren opgenomen. Deze jaarstukken 2021 zijn het sluitstuk van het cyclische proces 2021. Gedurende 2021 is in één bestuursrapportage verantwoording afgelegd, waarbij deze jaarstukken in de verantwoording over het gehele jaar voorzien. Naast de verantwoording aan de raad zijn deze jaarstukken ook bedoeld om inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en andere overheden inzicht te geven in de beleids- en financiële prestaties van het afgelopen jaar. S/sa De verantwoording aan het rijk van een aantal ontvangen rijksbijdragen vindt plaats door middel van het opnemen van een SiSa-bijlage in de jaarstukken. SiSa is de afkorting van Single information Single audit. Door de accountant wordt gecontroleerd of deze verantwoording op een juiste en rechtmatige wijze plaatsvindt. Het accountantsrapport Algemeen In de controleverklaring van de accountant gaat de accountant enerzijds in op de getrouwheid van het financiële beeld en anderzijds op het financieel rechtmatig handelen. De verklaring betreft naast de jaarrekening tevens de verantwoording aan het rijk vanuit de eerdergenoemde Single information Single audit (SiSa).

Het accountantsrapport De bevindingen van het door de accountant uitgevoerde onderzoek leiden tot een verklaring op zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid. De bevindingen zijn opgenomen in het rapport van bevindingen, welke door de accountant aan de gemeenteraad wordt verstrekt. Vanuit het college wordt afzonderlijk via een memorandum een reactie opgesteld op het rapport en tevens aan de raad verstrekt. Beslispunt 2 Resultaatbestemming Er zijn door de gemeenteraad verschillende reserves ingesteld waarmee voor- en nadelige resultaten op specifieke terreinen worden verrekend. Hieronder worden de reserves weergegeven waarop een verrekening wordt voorgesteld van het totale resultaat van € 15.898.278 miljoen. Exploitatiereserve (waaronder budgetoverhevelingen) Voor een deel zijn de in 2021 beschikbaar gestelde middelen niet volledig besteed, maar lopen de daarmee samenhangende activiteiten wel door naar 2022 (en eventueel volgende jaren). Hiervoor worden de bedragen overgeheveld naar 2022. Op basis hiervan wordt voor een aantal onderwerpen voor een totaalbedrag van € 12.745.520 voorgesteld deze bij de resultaatbestemming te storten in de Exploitatiereserve om via deze reserve een wijziging van de Begroting 2022 toe te voegen aan de exploitatiemiddelen 2022 en verder.

Pagina 2 van 9

Gemeente Breda Programma

Onderwerp (bedragen x € miljoen)

Zaaknummer: 2053173

Voorstel resultaat­ bestemming

1 1 1

Schuldenafkoopfonds Onderuitnutting coronamiddelen Jeugd en Onderwijs

191.000 526.163

Subsidie HiBO (Hulp in Bijzondere Omstandigheden)

1 1 1

Restantmiddelen TONK Regionale aanpak huiselijk geweld

35.000 600.000 859.496

1 1 1 1 2 2 3 5

Versterkingsplan dak-thuislozen Regio West-Brabant (regionale middelen) WEB regio gelden Laaggeletterdheid

919.805 2.400.000 116.000

Bosweelde

157.711 157.463 1.625.156 979.420 200.000

Decembercirculaire 2021

3.978.306

Breda Senior Vuelta Ondersteuning lokale cultuur Realisatie Kunsthal

Totaal

12.745.520

Algemene Reserve Het restant van het jaarrekeningresultaat bedraagt ad € 3.152.758 miljoen, het voorstel is om dit te storten in de algemene reserve. Toelichting voorstellen budgetoverhevelingen / resultaatbestemming Programma 1 Schuldenafkoopfonds Conform het beleidsplan "Armoede en schulden 2020-2023" (BBV-2020-3084) is in 2020 een schuldenafkoopfonds opgericht. In 2020 is daar eenmalig € 0,22 miljoen aan toegevoegd (en jaarlijks € 0,1 miljoen extra). In 2021 resteert er een bedrag van € 0,19 miljoen. In het beleidsplan is afgesproken dat de middelen elk jaar automatisch worden overgeheveld totdat zij zijn verbruikt. Daarom wordt verzocht om € 0,19 miljoen over te hevelen naar 2022. Middelen corona jeugd en onderwijs In het raadsbesluit op 23 december 2021 aangaande het steunpakket corona eerste halfjaar 2022 is besloten om de resterende middelen die in 2021 beschikbaar waren voorde corona-aanpak jeugd en onderwijs over te hevelen. Daarom wordt voorgesteld om het totale restant 2021, van € 0,53 miljoen, over te hevelen naar 2022 voor het steunpakket corona 2022. Subsidie HiBO Vanuit de eenmalige middelen aanvullend sociaal pakket voor bijzondere bijstand 2021 van € 0,2 miljoen is (bestuurlijk) besloten hiervan een bedrag van € 0,035 miljoen toe te zeggen aan Hulp in Bijzondere Omstandigheden HiBO.

Dit via een verhoging van het subsidieplafond van de thematafel schulden en armoede (ZvE) in het jaar 2022. De thematafel kan hiermee noodhulp bieden bij tandproblemen die pijn veroorzaken en waar geen voorliggende voorziening voor is. Restantmiddelen TONK De Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) trad in werking op 1 januari 2021 en had een looptijd tot 30 september 2021. De TONK was bedoeld voor huishoudens die door de pandemie te maken hadden met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, waardoor zij noodzakelijke (woon)kosten niet meer konden betalen. De TONK werd ingezet indien andere regelingen niet of onvoldoende soelaas boden. Via 2 tranches heeft de gemeente Breda een bedrag van € 3,2 miljoen vanuit het Rijk ontvangen. Pagina 3 van 9

Gemeente Breda

Zaaknummer: 2053173

Hiervan is een bedrag van € 2,1 miljoen nog niet uitgegeven. Conform eerdere besluitvorming (raadsbrief 1881537/1881633-4 jan. '22) is besloten om € 0,6 miljoen in te zetten t.b.v. een (tijdelijk) Maatwerkfonds Aanvullende Maatregelen (MAM). Daarom wordt verzocht om van het totale restante 0,6 miljoen over te hevelen naar 2022. Regionale aanpak Huiselijk Geweld Voor het onderwerp Huiselijk Geweld resteert in 2021 een positief resultaat van € 0,9 miljoen. Het overschot wordt mede veroorzaakt doordat de voorbereidingen van een grootschalig trainingsprogramma zijn gestart in 2021, maar de uitvoering is doorgeschoven naar 2022 (mede uitgesteld door de coronamaatregelen). Daarnaast wordt de aanpak op schadelijke praktijken waar het Rijk incidentele extra middelen voor beschikbaar heeft gesteld, pas in 2022 opgestart. Huiselijk Geweld is onderdeel van een gemeenschappelijke regeling met 16 regio-gemeenten voor Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg West-Brabant. Hierin is afgesproken, dat alle regionale middelen beschikbaar blijven voor het regionale budget. Het regionale budget bestaat uit de decentralisatie uitkering vrouwenopvang (duvo) en bijdragen/aanvulling vanuit de 16 regio-gemeenten. Er wordt voorgesteld het bedrag van € 0,9 miljoen te verdelen over 2022 (€ 0,6 miljoen) en 2023 (€ 0,25 miljoen).

Versterkingsplan dak- en thuislozen In 2021 voeren we samen met partners en regiogemeenten het Versterkingsplan tegen dak- en thuisloosheid regio Breda uit. Dit plan zorgt op onderdelen voor een meer effectieve aanpak van dak­ en thuisloosheid. Preventie en vroeg signalering, verstevigen van de mogelijkheid voor dak- en thuislozen om mee te doen in de samenleving en een kwaliteitsimpuls in het aanbod van woningen en opvangvoorzieningen in de regio Breda. Ook voegen we op maat kwaliteit toe aan de bestaande integrale aanpak. Het Rijk heeft voor de uitvoering van dit plan in 2020 & 2021 middelen beschikbaar gesteld. Eind 2020 zijn we van start gegaan met de projecten binnen het Versterkingsplan tegen dak- en thuisloosheid. Een externe projectleider voert regie op dit proces in samenwerking met de regio gemeenten en betrokken maatschappelijke partners. De projecten zitten in verschillende stadia, het ene is net gestart, de ander zit al in een verder gevorderd stadium. De tussenevaluatie wordt in juni en de eindevaluatie eind 2022 verwacht. De raad is recent geïnformeerd over de uitvoering van het Versterkingsplan. Er wordt voorgesteld het bedrag van € 0,9 miljoen over te hevelen naar 2022. Regio West-Brabant (regionale gelden) In 2021 zijn er onverwachts veel gelden binnengekomen in onze rol als centrumgemeente.

Hier is in 2021 onvoldoende beleids- en uitvoeringscapaciteit op gezet (o.a. door interne functiewijziging/niet (tijdig) ingevulde vacatures door krapte op arbeidsmarkt). Daarnaast waren het middelen om crisiswerkloosheid te bestrijden en bleek de verwachte crisiswerkloosheid niet te komen, sterker, is deze veranderd in krapte op de arbeidsmarkt. We zetten met nieuwe projectcapaciteit en vanuit een geheel nieuw uitvoeringsteam (van 2,6 fte naar momenteel 5,8 fte) vol in op goede plannen voor 2022. Daarmee is het realistisch dat deze activiteiten plaats kunnen vinden naast de activiteiten zoals opgenomen in de begroting 2022 en dat de middelen die overgeheveld zijn ook leiden tot uitgaven (in 2022 én 2023 en verder). Er wordt voorgesteld het bedrag van € 2,4 miljoen te verdelen over 2022 (€ 0,6 miljoen) en 2023 en verder (€ 1,8 miljoen). Daarnaast heeft de NV Bredase Investeringsmaatschappij (NV BrIM), namens de gemeente Breda zich in het kader van de regiodeal garant gesteld voor een bedrag van € 1,25 miljoen. Daarmee zijn 8 projecten geholpen. De looptijd van de projecten is in verband met corona verlengd tot 2024, maar de gemeente heeft de projecteigenaren tot 2021 de kans gegeven om extra cofinanciering te vinden, zodat geen gebruik hoeft te worden gemaakt van de garantstelling. Momenteel wordt dit nader in beeld gebracht.

Deze middelen zullen ook gebruikt worden voor de eventuele garantstelling.

Pagina 4 van 9

Gemeente Breda

Zaaknummer: 2053173

Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) gelden laaggeletterdheid De middelen zijn bedoeld voor de uitvoering van het regioplan Dromen, Durven, Doen! Dit plan is gemaakt door de regio West-Brabant in het kader van de aanpak Laaggeletterdheid en vloeit voort uit het landelijke programma Tel mee met Taal 2020-2024. Totale bedrag bij start 2021 was circa € 0,27 miljoen, er resteert € 0,12 miljoen wat verzocht wordt om over te hevelen naar 2022. Reden van budgetoverheveling is dat er sprake is van regio gelden en een aantal uitvoeringsacties niet konden plaatsvinden in 2021 en nu plaats vinden in 2022. Breda Senior In het bestuursakkoord 2018-2022 is voor twee jaar (2021 € 200.000 en 2022 € 200.000) budget beschikbaar gesteld voor het project Breda Senior. De leeftijdsopbouw in Breda verandert de komende jaren significant. Dat levert kansen en opgaven op. Voor de zorgsector, voor de leefbaarheid in de wijken, voor onderwijs en arbeidsmarkt, voor ondernemerskansen. Er is in 2021 een projectleider aangesteld, die zowel intern als extern met stakeholders verkennende gesprekken heeft gevoerd. Daarnaast heeft er onder andere een werkconferentie plaatsgevonden. Hierbij waren senioren, raadsleden en vertegenwoordigers van organisaties uit Zorg en Welzijn aanwezig en hebben we een eerste aanzet gemaakt voor een agenda.

Studenten van de Avans Hoge School hebben een onderzoek gedaan naar de behoeftevraag van senioren in Breda en diverse workshops met stakeholders en senioren hebben geleid in december 2021 tot een advies. Dit wordt gebruikt als input voor het bepalen van de speerpunten voor de Agenda van Breda Senior. Omdat de looptijd van het project niet evenredig is met het begrotingsjaar (gestart tweede helft 2021) wordt voorqesteld het restant projectgeld Breda Senior over te hevelen naar 2022 (€ 100.000) en 2023 (€57.711). Vuelta Topsportevenementen maken de sport en de stad aantrekkelijker. Evenementen zoals La Vuelta brengen sporters en sportliefhebbers bij elkaar. Na annulering van de La Vuelta in 2020 is in 2021, onder leiding van een projectleider, begonnen met de voorbereidingen om La Vuelta in 2022 tot een succes te maken. Het projectbudget Vuelta was in 2021 € 0,2 miljoen en is niet volledig uitgenut. Dit is mede veroorzaakt doordat de organisatiebijdrage ad € 0,11 miljoen niet in 2021 wordt afgedragen aan La Vuelta Holanda organisatie maar pas in 2022. Daarnaast zijn er door de coronamatregelen een aantal sub-evenementen, zoals het Vuelta café, niet doorgegaan. Indien mogelijk worden deze subevenementen alsnog georganiseerd in 2022. Daarom wordt verzocht om € 157.463 over te hevelen naar 2022.

Programma 2 Middelen corona lokale cultuur In het raadsbesluit op 23 december 2021 aangaande het steunpakket corona eerste halfjaar 2022 is besloten het restant van de rijksmiddelen 2021 voor de culturele sector in te zetten. De inschatting betrof destijds € 1,3 miljoen. Het daadwerkelijke restant bedraagt € 1,63 miljoen. Daarom wordt voorgesteld om € 1,63 miljoen over te hevelen naar 2022 voor het steunpakket corona 2022. Realisatie kunsthal Een totaalbedrag van € 1 miljoen uit het Bestuursakkoord is bestemd voor 3 jaar ondersteuning van het initiatief voor de Kunsthal. De contractvorming met de partij aan wie de Kunsthal gegund is, is nog niet gereed. Daarna kan op grond van een door die partij in te dienen activiteitenplan en meerjarenbegroting een verdeling van het budget over de diverse jaren plaatsvinden. Dit betekent dat het restant 2021, ofwel € 0,98 miljoen, verzocht wordt om over te hevelen naar 2022. Programma 3 Bosweelde In oktober 2021 is een intentie overeenkomst gesloten met de vereniging van eigenaren. De uitvoering vindt plaats in 2022. Middels collegebesluit zijn vanuit de post onvoorzien middelen beschikbaar gesteld. Daarbij is ook aangegeven dat, wanneer de uitvoering in 2022 doorloopt, de middelen ad € 200.000 naar 2022 moeten worden overgeheveld. Programma 4 N.v.t.

Pagina 5 van 9

Gemeente Breda

Zaaknummer: 2053173

Programma 5 Decembercirculaire Voor diverse onderwerpen zijn middels de decembercirculaire 2021 middelen beschikbaar gesteld voor onder andere het jaar 2021. De bedragen waarvoor de activiteit niet in 2021 heeft kunnen plaatsvinden worden overgeheveld naar 2022 en 2023. Dat betreft € 4,0 miljoen. In raadsbesluit 1829193 is reeds besloten om een bedrag ad € 3.978.306 over te hevelen, waarvan € 2.963.866 naar 2022 en een bedrag van € 1.014.440 ten behoeve van Maatschappelijke opvang (in verband met corona) naar 2023. Beslispunt 3 Resterende middelen budgetoverhevelingen jaarstukken 2020 Daarnaast zijn bij de jaarrekening 2019 en 2020 bedragen overgeheveld naar 2021 ter besteding in het jaar 2021. Gevraagd wordt om deze bedragen - welke in 2021 niet zijn ingezet - vanuit de exploitatiereserve (in deze reserve worden budgetoverhevelingen gestort), beschikbaar te stellen voor de periode 2022- 2025. Deze middelen zijn dus geen onderdeel van het resultaat 2021. Het betreft de volgende middelen voor in totaal ad € 1.879.013 miljoen: • Verbouwing Riethil € 0,31 miljoen; • Klimaatmiddelen € 0,20 miljoen; • Werkzaamheden Bolbergseweg € 0,25 miljoen; • Experiment Pilot gesloten coffeeshops € 0,13 miljoen; • Perspectief op Werk Regio West Brabant € 0,42 miljoen; • Overige posten (per post kleiner dan € 0,1 miljoen) € 0,57 miljoen.

Verbouwing Riethil 12 inzake (tijdelijke) dak- en thuislozenopvang In de meicirculaire 2020 was € 1,6 miljoen beschikbaar gesteld aan maatschappelijke opvang. Dit had betrekking op het compensatiepakket maatregelen coronacrisis. Van dit beschikbaar gesteld bedrag, was in het boekjaar 2020 (tussentijds) € 0,7 miljoen middels een budgetoverheveling ingezet in 2021. Het restant van deze beschikbare middelen ad € 0,6 miljoen was een aanvulling op de tussentijdse budgetoverheveling en werd ingezet voor de kosten voor noodopvang, quarantaine- en isolatiekosten etc. voor dak- en thuislozen. Daarnaast werd een deel van deze compensatie gebruikt voor de verbouwing van Riethil 12 tot (tijdelijke) dak- en thuislozenopvang, deze is gestart in januari 2021. Deze verbouwing is onder andere nodig omdat, conform de richtlijnen vanuit het ministerie van VWS centrumgemeenten, is verzocht om de maatschappelijke opvang zoveel mogelijk in te richten in de vorm van slaapkamers voor maximaal 2 personen in plaats van slaapzalen. Dit is noodzakelijk vanwege de 1,5 meter maatregel. De verwachting is dat de tijdelijke doorstroomvoorziening halverwege het jaar 2022 niet meer nodig is in verband met de oplevering van het nieuw gebouwde doorstroomvoorziening-complex. Het restant budget wordt ingezet voor de huurkosten en nog te maken kosten voor onder andere het terug te brengen in de oude staat.

Gevraagd wordt om van het restant corona compensatie maatschappelijke opvang ad € 314.368 miljoen door te schuiven naar 2022. Klimaatmiddelen De Transitievisie Warmte (TVW) is later gereed dan gepland en is in februari 2022 geaccordeerd door de raad. In 2022 kan gestart worden met de uitvoering en is het budget nodig om met de genoemde wijken uit de TVW aan de slag te gaan, derhalve wordt gevraagd om € 202.001 door te schuiven naar 2022. Werkzaamheden Bolbergseweg Dit betreffen kosten die voortvloeien uit een in 2008 gesloten overeenkomst (aankoop ten behoeve van natuur) met een opvolgende overeenkomst in 2014. In die laatste overeenkomst is opgenomen dat de gemeente de sloop van de stallen gaat uitvoeren. De sloop van de stallen is gestart in 2021 en wordt afgerond in 2022. Gevraagd wordt om € 248.754 door te schuiven naar 2022. Experiment Pilot Gesloten Coffeeshops In de meicirculaire 2020 is € 150.000 beschikbaar gesteld met betrekking tot het experiment gesloten coffeeshopketen. De Ministeries van Justitie & Veiligheid (J&V) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) werken aan de opgave uit het Regeerakkoord 2017 om het mogelijk te maken dat er een experiment gesloten coffeeshopketen komt.

De bijdrage die is ontvangen houdt verband met de voorbereidingen die nodig zijn voor de start van het experiment (zoals opleiden handhavers, inrichten toezicht, aanpassen lokaal beleid enz.). De bijdrage is verstrekt voor een jaar voorbereiding. Pagina 6 van 9

Gemeente Breda

Zaaknummer: 2053173

Door landelijke vertraging (advisering Raad van State) is de uitvoering van deze voorbereiding later gestart en grotendeels doorgeschoven naar 2022. In 2020 is een deel besteed aan inhuur, gevraagd wordt om het restant ad € 129.000 door te schuiven naar 2022 zodat er dekking is voor inzet/inhuur in 2022. Perspectief op Werk Regio West-Brabant Regionaal geld moet regionaal beschikbaar blijven. Bij de jaarrekening 2020 is € 1,1 miljoen overgeheveld naar 2021. Hiervan is een gedeelte uitgegeven in 2021. De toelichting van de niet uitgenutte uitgaven staat eerder toegelicht in dit voorstel bij de budgetoverhevelingen Programma 1, Regio West-Brabant (regionale gelden). Gevraagd wordt om het restant van € 423.752 door te schuiven naar 2022. Beslispunt 4 Vrijval gereserveerde middelen Van de bij de jaarrekening 2020 overgehevelde budgetten wordt een bedrag van € 482.204 niet besteed. Gevraagd wordt om dit bedrag uit de exploitatiereserve vrij te laten vallen en deze toe te voegen aan de algemene reserve. Beslispunt 5 Algemene reserve Gevraagd wordt om de gereserveerde bedragen in de algemene reserve vanuit 2021 welke in 2021 niet zijn ingezet ad € 584.710 (€ 257.710 + € 327.000), beschikbaar te stellen voor 2022. Corona lokaal steunpakket lange termijn 257.710 IT-aanvalsplan Van de € 250.000 werkgeversdienstverlening wordt een bedrag van € 100.000 ingezet voor het ITaanvalsplan.

Hiervoor is inmiddels een plan van aanpak opgesteld en de eerste fase is afgerond en hierbij is een betaling van € 22.290 in 2021 verricht. De tweede fase van € 77.710 volgt in 2022. Het overige bedrag van € 150.000 kan vrijvallen in 2021. -

_____________€

Wijk- en Dorpscentra Vanuit het Corona lange termijn plan, onderdeel Ontmoeten, is er budget vrij gemaakt van € 400.000 voor het ondersteunen van Wijk- en Dorpscentra in Breda voor het jaar 2021. Om het budget in te kunnen zetten is er een subsidieregeling opgesteld. Na inventarisatie is gebleken dat er nog centra zijn die in verband met corona(maatregelen) verzwakt zijn op verschillende vlakken. Concreet houdt dit in dat het budget van € 130.000 van 2021 overgeheveld moet worden naar 2022 om de wijkcentra te kunnen behouden. Dit voorstel is reeds opgenomen in het collegevoorstel van 8 november 2021 "3de Kwartaalomslag subsidieplafond 2021 en 2022”. Het volgende budget is nodig: Wijkcentrum de Nieuwe Meidoorn € 40.000, Wijkcentrum/Ontmoetingcentrum de Vlieren € 50.000, het faciliteren van overige centra om het -kunnen- ontmoeten verder op te starten/te begeleiden € 40.000. Moelanders Vanuit het Corona lange termijn plan, onderdeel ontmoeten, is budget beschikbaar gesteld voor Moelanders. De preventieve aanpak van arbeidsmigranten kost meer tijd; overleg met uitzendbureaus, werkgevers, gemeenten, provincies en aanbieders van huisvesting kost tijd. Voorgesteld wordt om de dienstverlening van Barka te verlengen. Daarnaast wordt er een extra impuls gegeven aan maatwerkbegeleiding door Barka bij afbouw van de noodopvang tot 1 april 2022.

Hierbij is de insteek ook diegenen die verslaafd zijn te begeleiden naar werk en of terugkeer naar land van herkomst. Dit in nauwe samenwerking met het straatteam, bemoeizorg en onder procesregie vanuit het Mass. De kosten die hieraan verbonden zijn, worden geschat op € 30.000. Zorgwekkende zorgmijders Tevens is er vanuit het Corona lange termijn plan, onderdeel ontmoeten, budget beschikbaar gesteld voor zorgwekkende zorgmijders. De uitvoering van het project ‘aanpak hoog complexe doelgroep’ loopt door tot 1 april 2022. De kosten hiervoor zijn € 20.000. -Verbeterplan rechtmatigheid € 327.000 Control Het budget voor concerncontrol houdt verband met het opstellen van extra auditrapportages, deelname aan de projectgroepen en beoordeling van specifieke casuïstiek. Pagina 7 van 9

%%■ Gemeente Breda

Zaaknummer: 2053173

Dit vraagt om inzet van extra uren. In 2021 was de inzet ten laste van het projectbudget nog beperkt in verband met het doorlopen van de werving. Dit zorgt ervoor dat er meer kosten ten laste van 2022 zullen komen dan vooraf ingeschat. Gevraagd wordt om € 95.000 over te hevelen naar 2022. Inhuur Het implementeren (incl. koppelen) van de modules urenregistratie en facturatie is complexer en duurt langer dan aan de voorkant was te voorzien. Pas bij concrete in gebruik name van de modules is het nodig om de administratieve ondersteuning in te gaan zetten en ook dan pas komen de facturen voor inrichtingskosten en licenties. Dit was in 2021 nog niet aan de orde, maar volgt pas in 2022. Het resterende bedrag 2021 ad € 87.000 is dan benodigd voor een adviseur inhuur, administratieve ondersteuning inhuur, eenmalige inrichtingskosten urenregistratie en facturatiemodules en licentiekosten. Inkoop In 2021 is er op sommige onderdelen van het plan Inkoopbehoefte tot Betalen, met name als het gaat om de invoering van het werken met inkooporders en het ontwikkelen van dashboards, lichte vertraging opgelopen. Gevolg hiervan is dat niet alle middelen zijn uitgegeven en de uitgaven in 2022 zullen plaatsvinden. Daarnaast was het bij het opstellen van het verbeterplan in 2021 de scope voor het onderzoek naar onbekende fouten nog niet bekend.

Na bepaling en later bijstelling van de scope van het onderzoek en het ervaring opdoen met het doen van onderzoek is gebleken dat er meer inzet benodigd is in 2022 dan verwacht. Daarnaast heeft het doorlopen van de werving voor vertraging gezorgd en zorgt dat er voor dat er meer kosten ten laste van 2022 zullen komen. Gevraagd wordt om € 105.000 over te hevelen naar 2022. Subsidies Er is vertraging ontstaan in het vaststellen van de oude subsidies. Dit zorgt er onder andere voor dat er meer capaciteit voor de rol van projectleider benodigd is in 2022 dan voorzien. Gevraagd wordt om € 40.000 over te hevelen naar 2022. Beslispunt 6 Reserve investeringen sportverenigingen De reserve investeringen sportvereniging is conform het bestuursakkoord Lef & Liefde gevormd en is gekoppeld aan de investeringsregeling buitensportaccommodaties van € 1,8 miljoen. De reserve werd jaarlijks in de periode 2019 t/m 2021 op basis van de te verwachten aanvragen onttrokken ten behoeve van de investeringsregeling buitensportaccommodaties. In 2021 is werkelijk meer aangevraagd/uitgekeerd dan de begrote onttrekking. Het restant van de reserve € 18.474 kan vrijvallen ter dekking voor de werkelijke uitgekeerde investeringsregeling buitensportaccommodaties in 2021.

Beslispunt 7 Meerinkomsten bovenwijkse voorzieningen Conform de besluitvorming over en de nota bovenwijkse voorzieningen dienen alle bijdragen te worden gestort in de reserve bovenwijkse voorzieningen. Omdat het 'Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten’ (BBV) echter voorschrijft dat we geen hogere dotatie mogen doen dan is begroot, is het in eerste instantie slechts toegestaan het begrote bedrag toe te voegen aan de reserve. Deze boeking is ook gemaakt. Voor de meerinkomsten ad € 41.638 wordt derhalve via de resultaatbestemming van de jaarrekening gevraagd om deze toe te voegen aan de reserve bovenwijkse voorzieningen.

Juridisch Consequenties Met dit voorstel wordt invulling gegeven aan het budgetrecht van de gemeenteraad. Bevoegdheid Het besluit tot resultaatbestemming is een bevoegdheid van de gemeenteraad. De bevoegdheid van het vaststellen van de Jaarstukken 2021 ligt bij de raad. De jaarstukken dienen vóór 15 juli a.s. bij de Provincie Noord-Brabant te worden ingediend.

Pagina 8 van 9

Gemeente Breda

Zaaknummer: 2053173

Bekendmaking De begrotingswijzigingen zullen ter inzage worden gelegd en in het gemeenteblad zal een kennisgeving hiervan worden geplaatst.

Financieel Met dit voorstel wordt bestemming gegeven aan het jaarrekeningresultaat 2021. Voorstel impliceert begrotingswijziging Met de bestemming van het resultaat worden bedragen onttrokken c.q. toegevoegd aan reserves en vindt op specifieke onderwerpen een reservering plaats om in 2022 activiteiten te kunnen verrichten. Middels de wijziging van de Begroting 2022 komen deze bedragen ook feitelijk in het begrotingsjaar 2022 beschikbaar.

Bijlagen bij dit bestuursvoorstel Meegezonden bijlagen Jaarstukken 2021 Financiële paragraaf

Pagina 9 van 9

Zaaknummer: 2053173 Raadsbesluit

Vaststellen Jaarstukken 2021 en resultaatbestemming Aantal bijlagen: 2

De raad van de gemeente Breda, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders en met overname van de daarin vermelde overwegingen; gelet op artikel 147 van de Gemeentewet;

Besluit 1. De Jaarstukken 2021 vast te stellen. 2. Het resultaat Jaarstukken 2021 ad € 15.898.278 miljoen als volgt te bestemmen: - Storting in de Exploitatiereserve (voor budgetoverhevelingen en resultaatbestemmingen) ad € 12.745.520 en beschikbaar te stellen voor de periode 2022 - 2025; - Een storting in de Algemene Reserve ad € 3.152.758 miljoen. 3. De gereserveerde bedragen in de exploitatiereserve vanuit de Jaarrekening 2020, welke in 2021 niet zijn ingezet, ad € 1.879.013 beschikbaar te stellen voor de periode 2022 – 2025. 4. De gereserveerde bedragen in de exploitatiereserve vanuit de Jaarrekening 2019 en 2020 welke niet meer benut worden in de exploitatie ad € 482.204 te laten vrijvallen en deze te doteren aan de algemene reserve. 5. De gereserveerde bedragen in de algemene reserve vanuit 2021 welke in 2021 niet zijn ingezet ad € 584.710 beschikbaar te stellen voor 2022. 6. Het resterende saldo van € 18.474 van de reserve investeringen sportverenigingen vrij te laten vallen ten gunste van de algemene reserve. 7. De meerinkomsten van de bovenwijkse voorzieningen ad € 41.638 toe te voegen aan de reserve bovenwijkse voorzieningen. 8. Op basis van voorgaande beslispunten de Begroting 2022 en verder te wijzigen (zie bijlage: de financiële paragraaf).

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van

, voorzitter

, griffier

Pagina 1 van 1

Dossiernummer: 2053183 Advies college aan Agendacommissie t.b.v. behandeling in BredaasBeraad

Vaststellen Jaarstukken 2021 en resultaatbestemming

Besluit college d.d.: 17-05-2022

Behandeling gemeenteraad Agendacommissie

Ter vaststelling

Portefeuillehouder: Weth. Kranenborg-van Eerd Ambtelijk contactpersoon: Birgit Rens - van Baarle

Informatie ten behoeve van behandeling in Bredaas beRaad A. Te doorlopen fase(s) BOB De hele procedure van Beeldvorming/Oordeelsvorming/Besluitvorming moet worden doorlopen. B. Totstandkoming voorstel/document Jaarlijks dienen de Jaarstukken door de raad vastgesteld te worden. C. Bijzonderheden Geen bijzonderheden

Samenvatting Bijgaand wordt u ter vaststelling de Jaarstukken 2021 aangeboden en tevens wordt een voorstel gedaan voor het bestemmen van het resultaat. Onderdeel van de jaarstukken is de jaarrekening waarin verantwoording wordt afgelegd over het financieel beheer van de gemeente. Dit is het deel waarop de accountant haar controle-oordeel baseert. De bevindingen en uitkomsten van de accountantscontrole zijn vastgelegd in een rapport van bevindingen. Op basis van deze bevindingen en de geldende ‘tolerantiegrenzen’ geeft de accountant haar oordeel over de jaarstukken aan de gemeente in de controleverklaring. De jaarstukken zijn inclusief het rapport van bevindingen van de accountant en de reactie hierop van het college (memorandum) aan de gemeenteraad ter beschikking gesteld. Uw auditcommissie rondt tijdig, voorafgaand aan de vaststelling van de jaarstukken, haar onderzoek af met een advies. Het college geeft op dit advies een reactie. Het resultaat van de jaarrekening 2021 is voor resultaatbestemming € 15.898.278 miljoen positief. We doen voorstellen tot resultaatbestemming voor een bedrag van in totaal € 12.745.520 miljoen. Dit doen we onder andere voor uitkeringen die we vanuit het Rijk hebben ontvangen welke we in 2022 willen inzetten voor het uitvoeren van onze activiteiten.

Na de besluitvorming over deze voorstellen tot resultaatbestemming storten we € 3.152.758 miljoen in de algemene reserve.

Pagina 1 van 2

Dossiernummer: 2053183

Over het proces zijn de volgende afspraken gemaakt. Dinsdag 17 mei 2022 Woensdag 18 mei 2022 Donderdag 19 mei 2022 Donderdag 19 mei 2022 Donderdag 19 mei 2022 Woensdag 25 mei 2022 Vrijdag 27 mei 2022 Woensdag 8 juni 2022 Woensdag 8 juni 2022 Donderdag 9 juni 2022 Donderdag 16 juni 2022 Donderdag 23 juni 2022

Jaarrekening in college Jaarrekening bij raad Raadsacademie: special over jaarrekening (leren lezen jaarrekening) Rapport van bevindingen PWC beschikbaar voor auditcommissie Preview jaarrekening door wethouder Kranenborg – van Eerd en PWCaccountants in openbare auditcommissie Tafeltjes: beantwoording vragen raadsleden (fysiek) (17:00 – 19:00 uur) Deadline fracties indienen vragen 12:00 uur Dagmail: antwoorden technische vragen beschikbaar Rekenkamerbrief beschikbaar voor raad Beeldvorming: 18:00 – 19.20 uur: openbare auditcommissie: financiële verantwoording Beeldvorming: 19:45 – 21:45 uur: beleidsverantwoording Oordeelsvorming: 19:45 – 21:45 uur (op basis van eerdere ervaringen: vooralsnog dubbele sessie inplannen) Besluitvorming in reguliere debatraad

Vraag aan gemeenteraad Het vaststellen van de Jaarstukken 2021.

Bijlagen bij dit bestuursvoorstel Meegezonden bijlagen - Jaarstukken 2021 - Financiële paragraaf

Pagina 2 van 2

JAARSTUKKEN 2021

INHOUDSOPGAVE Managementsamenvatting ............................................................................................................................................................. 4 Corona........................................................................................................................................................................................... 17 Vitaal en Sociaal Breda .................................................................................................................................................................. 30 Ondernemend Breda .................................................................................................................................................................... 67 Duurzaam wonen in Breda ............................................................................................................................................................ 97 Basis op Orde in Breda ................................................................................................................................................................ 115 Organisatie en financiën van Breda ............................................................................................................................................

143 Paragrafen................................................................................................................................................................................... 156 Jaarrekening ................................................................................................................................................................................ 208 Bijlagen ....................................................................................................................................................................................... 255 Duurzaamheid ............................................................................................................................................................................. 294 Colofon……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………318

Jaarstukken 2021

3

Brief van het college van burgemeester en wethouders

MANAGEMENTSAMENVATTING ALGEMEEN Het college van burgemeester en wethouders legt met deze jaarrekening verantwoording af over het inhoudelijke en financiële beleid uit de begroting 2021. De jaarrekening is onderdeel van de jaarstukken en is opgesteld volgens de richtlijnen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de financiële verordening van de gemeente Breda (die volgt uit artikel 212 van de Gemeentewet).

ONTWIKKELINGEN 2021 Ook in 2021 had de coronacrisis zijn weerslag op Breda. In januari leek er even licht te schijnen aan het eind van de tunnel en gingen we van start met de eerste vaccinaties. In februari gingen de scholen weer open en in maart konden mensen weer winkelen op afspraak. In de maanden daarna werd er steeds verder versoepeld en waren zelfs evenementen weer toegankelijk met een negatieve test. Toch schoot het aantal besmettingen in juli 2021 weer rap omhoog. In november nam het kabinet weer maatregelen en in december eindigde het jaar, een week voor kerst, met een harde lockdown. De gevolgen van dit harmonica-effect voor de Bredase samenleving waren groot. Immers, iedereen was klaar met corona, maar corona nog niet met ons. Dat was niet alleen voelbaar in onze winkelstraten en het uitgaansgebied, maar ook bij onze inwoners achter de voordeur. En toch, hoe gek het ook klinkt: de coronacrisis heeft ons ook iets gebracht. We zijn als gemeente de afgelopen 2 jaar namelijk nog intensiever in gesprek gegaan met onze inwoners, ondernemers en instellingen. Dit heeft onze relaties op alle fronten verstevigd en daar plukt iedereen de vruchten van: horeca en retail, scholen en opvang, culturele partners, zorginstellingen, sportverenigingen, kwetsbare mensen, organisatoren van evenementen, maatschappelijke organisaties en dorps- en wijkcentra.

We weten beter wat er speelt en hebben korte lijntjes, waardoor we snel zaken voor elkaar kunnen krijgen. Werken, recreëren en ontmoeten waren de 3 uitgangspunten die we in 2020 samen hebben opgetekend. Deze vormden ook voor 2021 de basis van onze aanpak, waarin we verschillende rollen hadden: regisseren, verbinden en stimuleren. Soms hadden we deze rollen los van elkaar, maar vaak ook tegelijkertijd. Ondernemers moesten in januari hun deuren weer sluiten en de evenementensector en de cultuursector werden hard getroffen. We ondersteunden hen waar nodig en hielpen ook andere sectoren, zoals onze zorginstellingen, scholen en sportclubs. Daarnaast werkte het nieuwe regionale mobiliteitsteam (RMT) succesvol aan omscholingstrajecten en van-werknaar-werk-trajecten. Corona had daarnaast een grote invloed op onze manier van recreëren. Veel mogelijkheden vielen weg en we zochten samen met de stad en de dorpen naar wat er wél kon. Dit onderstreepte meteen de tekorten aan recreatiemogelijkheden en de behoefte aan voldoende ruimte om te kunnen bewegen, sporten en genieten. Hiervoor hebben we nieuwe plekken ontsloten. Ook hebben we de aantrekkelijkheid en toegankelijkheid van parken en andere plekken vergroot. We creëerden onder meer een tijdelijk sportveld op het Chasséveld en legden een strandje aan op de Markkade in het nog te ontwikkelen gebied ’t Zoet.

Elkaar ontmoeten was door de coronamaatregelen lastig en werd vaak ronduit ontmoedigd. Maar door diezelfde maatregelen steeg juist de behoefte om elkaar op te zoeken. Mensen voelden zich vaker eenzaam en het aantal mensen met psychische klachten steeg. De sociale contacten van jongeren én ouderen kwamen in de knel. In onze aanpak hebben we ons telkens gericht op wat er wél kon. Vanuit die gedachte hebben we zo veel mogelijk de aansluiting gezocht bij bestaande initiatieven in de wijken. Met de lancering van Breda Buiten hebben we meerdere initiatieven en acties gebundeld in één zomerprogramma waarbij Bredanaars elkaar konden ontmoeten in de buitenlucht. In totaal vonden er 70 hoofdactiviteiten en ongeveer 400 subactiviteiten plaats waar ruim 50.000 bezoekers op afkwamen. Daarnaast hebben we in 2021 verder gewerkt aan ons bestuursakkoord Lef en Liefde. Hieronder leest u de hoogtepunten daarvan langs de 5 programmalijnen. Daarna volgen de financiële samenvatting en een uitgebreide verantwoording per programma.

Jaarstukken 2021

4

PROGRAMMA 1 VITAAL EN SOCIAAL Gezond Breda Begin 2021 hebben we samen met het bedrijfsleven het Lokaal Preventieakkoord ondertekend. Daarin staan 3 thema’s centraal: ‘gezond oud worden’, ‘gezonde werkvloer’ en ‘gezonde inwoners van de Hoge Vucht’. Het akkoord sluit aan op de aanpak ‘Jongeren op gezond gewicht’ (JOGG), het Bredaas Sportakkoord en andere initiatieven in de stad. We werken hierbij samen met sport- en beweegaanbieders en partners vanuit het onderwijs en de zorg. Ook het bedrijfsleven speelt een belangrijke rol. Mooie voorbeelden zijn een gezond bedrijventerrein De Krogten, gezondere kantines bij bedrijven en stoere traktaties op basisscholen van de Aartsen Kids Foundation. Uitvindfabriek In de Uitvindfabriek kunnen jongeren ervaren wat techniek is. Zo kunnen ze ontdekken of ze affiniteit en talent hebben – en een bewuste keuze maken of het iets voor hen is. Met steun uit het onderwijs, het bedrijfsleven en de gemeente heeft de Uitvindfabriek zich sinds 2016 kunnen ontwikkelen tot een waardevolle toevoeging in Breda. Zij dragen bij aan het verkleinen van de tekorten op de arbeidsmarkt voor technische beroepen. De afgelopen jaren is het lastig geweest om tot een zelfstandige exploitatie te komen. De coronacrisis was hier mede debet aan.

Met extra steun vanuit de gemeente en de regio hebben we in 2021 een belangrijke bijdrage geleverd aan de continuïteit van de Uitvindfabriek. Jeugd In 2021 hebben we 4 thema’s uit het jeugdbeleid concreet uitgewerkt: familie, onderwijs – zorg, jeugdhulp en veiligheid. We hebben ons werk systeemgericht en integraal verbeterd en hebben stappen gezet naar een betere samenhang tussen 18- en 18+. Ook hebben we meer ingezet op vroegsignalering en het verbeteren van het aanbod aan jeugdhulp, zoals informele zorg, ambulante jeugdhulp, pleegzorg en gezinshuizen. We hebben het integrale hulpaanbod op scholen versterkt door binnen het (speciaal) onderwijs meer collectief te organiseren. De zoektocht naar een beter jeugdhulpstelsel heeft veel aandacht gevraagd, onder andere door de tekorten, de noodzakelijke veranderingen in het zorglandschap en de landelijke regie. We hebben gezien dat een deel van onze jeugd over veerkracht beschikte wanneer het ging om het omgaan met de beperkingen van de coronamaatregelen. Er is echter ook een deel wat daarbij hulp en ondersteuning nodig heeft op het vlak van mentale weerbaarheid en onderwijsachterstanden. In 2021 zijn we gestart om daar ondersteuning in te bieden en zullen daar de komende jaren naar verwachting ook extra op in moeten zetten. Dak- en thuislozen In 2021 is de eerste paal geslagen voor de nieuwbouw van de doorstroomvoorziening (DSV).

Het ontwerp van het gebouw is open, met veel licht en groen. Daklozen hoeven niet langer op een slaapzaal met 8 personen te liggen, maar krijgen meestal een kamer voor zichzelf. Bij drukte wordt het een kamer voor 2 personen. Hierdoor ontstaat meer rust en ruimte voor iedereen, waardoor mensen beter op krachten kunnen komen en sneller stappen kunnen zetten naar herstel. Toeslagenaffaire De toeslagenaffaire bij de Belastingdienst heeft veel huishoudens in Nederland flink geraakt. We hebben gedupeerde Bredase gezinnen actief opgeroepen om zich bij ons te melden als ze in de problemen waren gekomen door deze affaire. Zo konden we hen op weg helpen naar een toekomst die zo veel mogelijk schuldenvrij is.

PROGRAMMA 2 ONDERNEMEND BREDA Strategie internationalisering Met het bestuursakkoord Lef en Liefde hebben we een stevige focus gelegd op het versterken van onze internationale positie. De afgelopen jaren hebben we hier flink in geïnvesteerd. Van onze deelname in netwerken en bijdragen aan congressen tot het binnenhalen van extra subsidies en het zoeken naar nieuwe internationale relaties om de lokale economie te versterken. Ook onze bedrijven, onderwijsinstellingen en culturele partners zijn internationaal actief. Met hen stemmen we steeds af waar de ambities liggen. Waar mogelijk bundelen we onze krachten, zodat we ons nog beter kunnen profileren en positioneren. In 2021 hebben we daarom onze strategie voor internationalisering vastgesteld, waarbij we hebben aangegeven waar onze prioriteiten liggen. Breday In 2021 is Breday, het jongerenloket in Breda, van start gegaan. Hier kunnen jongeren tussen de 18 en 27 jaar gratis ondersteuning krijgen bij vragen en problemen rondom werk, studie en geld. Breday is een samenwerking tussen de gemeente en diverse maatschappelijke organisaties.

Jaarstukken 2021

5

Werk Breda Door de integratie van ATEA hebben we onze SW’ers op kunnen nemen binnen onze organisatie en in Bredase bedrijven. Hiermee is ‘participatie’ van een financieel zorgenkindje omgebogen naar een financieel beheersbare zaak waar we onder de streep nu zelfs een plus zien. Bredata De gemeente legt 65 kilometer glasvezel aan om haar (digitale) dienstverlening veiliger en beter uit te voeren en innovatie mogelijk te maken. Via het glasvezelnetwerk, de BredaRing, kunnen gemeentelijke gegevens snel, veilig en hoogwaardig uitgewisseld worden. In eerste instantie sluiten we alleen gemeentelijke locaties en producten aan, zoals de verkeerslichten, de stadskantoren en de gemeentelijke parkeergarages, sensoren en camera’s. We trekken hier € 4,35 miljoen voor uit. Later kunnen ook onze maatschappelijke partners het netwerk gebruiken om hun dienstverlening veiliger te maken. In 2021 hebben we ook besloten om het Bredase glasvezelnetwerk in de toekomst aan te sluiten op de glasvezelverbindingen in de provincie. Dat maakt de uitwisseling van digitale diensten in de provincie mogelijk. De Bredase visie op digitalisering ligt vast in het Masterplan Digitalisering Bredata. Verbeter Breda In 2021 hebben we het gesprek op gang gebracht over de groeiende tweedeling in Breda.

Zes bewoners hebben in het voorjaar onder de naam ‘Initiatiefgroep Verbeter Breda’ met meer dan 300 inwoners en ruim 90 organisaties in de stad gesproken. Daarbij spraken bewoners en professionals zich eensgezind uit: de kloof tussen buurten die vooruitgaan en buurten die achterblijven moet worden gedicht. Velen van hen zijn bereid om hier samen de schouders onder te zetten. In juli 2021 is het ‘Pact van Breda, deel 1’ opgeleverd. Dit document is een belangrijke eerste stap naar een Bredase aanpak om de toenemende tweedeling de komende 15 tot 20 jaar terug te dringen. In het pact staan 6 thema’s centraal: bestaanszekerheid, investeren in de jeugd, voorzieningen in de buurt, ontmoetingen mogelijk maken, woningbouw spreiden en werken aan leefbaarheid en veiligheid. Op basis van ‘Pact Deel 1’ gaan bewoners en professionals met elkaar aan de slag om te komen tot een integraal, meerjarig programma Verbeter Breda

PROGRAMMA 3 DUURZAAM WONEN Omgevingsvisie ‘Breda, Sterk en Veerkrachtig’ Een belangrijke mijlpaal in 2021 was de totstandkoming van de omgevingsvisie ‘Breda, Sterk en Veerkrachtig’. Deze visie is een kompas om samen met de stad, de dorpen en de regio te werken aan de grote opgaven voor de fysieke leefomgeving. Met deze omgevingsvisie richten we ons op de toekomst. Daarbij stellen we de kwaliteit van leven voorop. De prognose is dat Breda tot 2040 groeit tot een gemeente met meer dan 215.000 inwoners. Daarvoor willen we ruim 25.000 huizen bouwen, waarvan 90% in stedelijk gebied. Ook moet er ruimte zijn voor minstens 110.000 banen. Breda kiest verder onder meer voor: •

Een hoogstedelijk centrum met een mix van wonen, werken en recreëren.

•

Het opheffen van de barrièrewerking van de Noordelijke Rondweg tussen het noorden en de rest van de stad.

•

Investeren in bereikbaarheid, voorzieningen en de openbare ruimte.

•

Het versterken van de natuur, het water en het landschap.

•

Het bevorderen van de gezondheid van de Bredanaars, onder meer door de openbare ruimte in de stad multifunctioneel in te richten. Zo worden mensen uitgenodigd om te bewegen en kunnen ze elkaar nog makkelijker ontmoeten.

Evaluatie participatieleidraad Door de invoering van de Omgevingswet in 2023 wordt participatie steeds belangrijker. Ontwikkelaars moeten inwoners aan de voorkant bij hun bouwplannen betrekken. Ook de gemeente moet bij de herinrichting van de buitenruimte, maar ook in het sociaal domein, inwoners worden vooraf meer betrokken. In 2021 hebben we de participatieleidraad geëvalueerd. De belangrijkste les daaruit is dat de tijd van pionieren voorbij is. Het mag allemaal wat strakker. Breda gaat nog meer werk maken van participatie bij grote en kleine projecten in de stad. Bouwen, bouwen, bouwen Onze doelstelling om 6000 huizen te bouwen werd door velen bestempeld als ambitieus en soms zelfs als onrealistisch. Maar het is gelukt! We hebben 2021 afgesloten met 6851 woningen in uitvoering of in harde plannen. Dit betekent dat we de woningbouwproductie bijna hebben verdubbeld. Dat ging bepaald niet vanzelf, alleen al doordat de gemeente zelf niets bouwt. Door anderen te inspireren, de markt uit te dagen en samen te werken aan snellere processen, is het ons gelukt. Onze 100-dagen-aanpak, het 10-punten-plan en de versnellingsopgaven van 11 bouwlocaties zijn hier goede voorbeelden van. In het bestuursakkoord maakten we € 14 miljoen vrij die via het bestedingsplan ‘Impuls voor de Woonagenda’ is gekoppeld aan het

Jaarstukken 2021

6

versneld bouwen van vooral sociale en middeldure woningen. Hiervan kwam het grootste deel (€ 8,7 miljoen) ten goede aan locatiegebonden impulsen. Daarnaast werd een deel van de middelen ingezet voor de 100-dagen-aanpak, actief grondbeleid, het actualiseren van ruimtelijke plannen en beleidsimpulsen, zoals voor het CPO-beleid. Groenkompas Met het Groenkompas hebben we in 2021 de koers uitgezet naar een ambitieus doel: Breda als eerste Europese ‘stad in een park’ in 2030. Groen in en rond de stad draagt bij aan de gezondheid van onze inwoners. Het vergroot bovendien de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad en de omliggende dorpen. Daarnaast is vergroenen essentieel om de gevolgen van de klimaatverandering tegen te gaan. Het Groenkompas zorgt voor helderheid in de koers die we de komende decennia moeten varen om het bestaande groen te beschermen en nieuw groen toe te voegen. Het geeft de kaders mee om ervoor te zorgen dat ‘groen’ voor al onze inwoners op pantoffelafstand bereikbaar is. Energietransitie In 2021 is de Regionale Energiestrategie (RES) vastgesteld. Samen met onze regionale partners hebben we in beeld gebracht wat de beste mogelijkheden zijn om ruimte te maken voor het opwekken van duurzame energie met zo min mogelijk impact op de leefomgeving. Voor ons zijn groen en duurzaamheid leidend bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Bij nieuwbouw gaven we de voorkeur aan gasloos en groen bouwen. We gaven daarnaast subsidie aan inwoners en ondernemers om bestaande woningen en bedrijfspanden te verduurzamen, bijvoorbeeld door zonnepanelen te installeren of energiebesparende maatregelen te treffen. Natuurlijk gaven we ook zelf het goede voorbeeld: we hebben 86 van onze eigen vastgoedobjecten verduurzaamd door te investeren in isolatie en duurzame energie-installaties. Verder hebben we ons inkoopbeleid aangepast. Om Bredanaars te stimuleren om duurzame keuzes te maken, is de campagne ‘Breda doet mee’ van start gegaan en hebben we de Transitievisie warmte opgesteld.

PROGRAMMA 4 BASIS OP ORDE Noordelijke Rondweg Met de vaststelling van de visie op de Noordelijke Rondweg hebben we een belangrijke eerste stap gezet om deze verkeersader aan te pakken. De weg, die dagelijks door zo’n 45.000 auto’s gebruikt wordt, is de afgelopen jaren opgelapt, maar de rek is eruit. Een forse ingreep is nodig om onze stad duurzaam aantrekkelijk te houden en om ruimte te creëren voor de ontwikkelingen en ambities van Breda. Zo willen we onder meer de barrièrewerking verminderen tussen noord en zuid (Verbeter Breda). In de plannen wordt de Noordelijke Rondweg over een lengte van zo’n 3 kilometer ondertunneld. Het tracé begint ter hoogte van het Spinveld en loopt door tot aan de Kapittelweg. Door de Noordelijke Rondweg op dit traject volledig aan te leggen als een dichte tunnelbak, verbeteren de mogelijkheden om over te steken, kunnen we meer verbindingen maken en neemt de overlast van geur en geluid af. Talentencentrum De gemeente en de aannemer hebben eind 2021 de uitvoeringsovereenkomst ondertekend. Daarmee is de volgende fase voor de bouw van het Talentencentrum in gang gezet. De bouw van dit multifunctionele sportcentrum, dat is gericht op top- en breedtesport, start in mei 2022. Als alles volgens planning verloopt, wordt het Talentencentrum in de loop van 2023 opgeleverd.

Afvalservice Sinds januari 2021 moeten Bredanaars betalen voor het laten ophalen van grof huishoudelijk restafval en snoeihout. Dat was nodig vanwege de financiën én om de hoeveelheid afval terug te dringen. Deze maatregel was impopulair, maar had wél effect. Beide doelen zijn namelijk bereikt - en dat draagt bij aan een circulair Breda. Actieplan zwerfafval Om Breda vrij te maken van zwerfafval, hebben we een actieplan opgesteld. Daarbij hebben we een groot aantal enthousiaste bewoners betrokken, die zich inzetten voor een schone stad. Samen vormen zij het Zwerfvuilplatform. In de strijd tegen zwerfvuil is een nieuwe afvalbak voor de binnenstad in ontwikkeling. Het prototype wordt momenteel getest. Het is de bedoeling dat deze bakken uiteindelijk de bestaande 470 bakken in de binnenstad gaan vervangen. De nieuwe bakken hebben bijna een dubbele capaciteit. Cyberagents Om onze stad te beschermen tegen cybercrime, hebben de politie en de gemeente de hulp ingeroepen van onze jongeren. Op de oproep ‘Help jij mee om Bredase inwoners veilig te houden?’ hebben maar liefst 778 jongeren gereageerd. Via de game Hackshield zijn zij opgeleid tot Bredase Cyber Agents. Ze hebben meer geleerd over hacken, datalekken en veilig internetten.

Jaarstukken 2021

7

En over hoe je gevaren op internet kunt herkennen en voorkomen. Als cyber agents geven zij hun kennis door en leren zij hun (groot)ouders hoe zij veilig kunnen internetten. Zo zorgen we samen voor een veilig online Breda.

PROGRAMMA 5 ORGANISATIE EN FINANCIËN Huisvesting Ook in 2021 werkten onze medewerkers het overgrote deel van de tijd thuis. De kennis en vaardigheden die we in 2020 hadden opgedaan, kwamen goed van pas. Hierdoor konden de meeste processen volgens planning worden uitgevoerd. Bij de verbouwing van het Stadskantoor hebben we rekening gehouden met het ‘nieuwe werken’: we zijn overgegaan naar flexibele werkvormen, waarbij ontmoeten en samenwerken centraal staan. We hebben diverse vergader- en brainstormruimtes toegevoegd en er zijn TEAMS-schermen aangeschaft om hybride te kunnen werken. Arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt is ook merkbaar binnen onze eigen organisatie. Het aantrekken en behouden van goed personeel is een steeds grotere uitdaging. We voorzien dat dit ook de komende jaren nog aanhoudt. Daarom ontwikkelen we hier in 2022 een strategie voor om ons als werkgever beter te positioneren. Verbetertraject rechtmatigheid In 2021 hebben we stappen gezet om onze processen op het gebied van inkoop, inhuur en subsidies te verbeteren op basis van het Verbeterplan Rechtmatigheid. We zijn daarmee een heel eind gekomen op de goede weg, maar realiseren ons ook dat we nog een weg te gaan hebben.

FINANCIEEL RESULTAAT 2021 Het resultaat van de jaarrekening 2021 is voor resultaatbestemming € 15,9 miljoen positief. De gevolgen van corona voor de gemeentelijke financiën lichten we toe in het hoofdstuk corona. Vanuit het positieve resultaat doen we voorstellen tot resultaatbestemming voor een bedrag van in totaal € 12,7 miljoen. Dit doen we onder andere voor uitkeringen die we in de loop van 2021 van het Rijk hebben ontvangen voor werkzaamheden die in 2022 doorlopen of starten. Na de besluitvorming over deze voorstellen tot resultaatbestemming storten we € 3,2 miljoen in de algemene reserve.

Bedragen x € 1 miljoen Jaarrekening 2020

Begroting 2021 vóór wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Jaarrekening 2021

Lasten

727,5

678,7

739,1

739,3

Baten

730,9

684,8

755,9

745,9

3,4

6,1

16,8

6,6

Mutatie reserves

-11,4

-6,6

-20,0

-9,3

Resultaat

14,8

0,5

3,2

15,9

Voorstellen voor resultaatbestemming

-13,5 0,0

0,0

Saldo van baten en lasten

Uit / naar algemene reserve

-12,7

1,3

3,2

Bedragen x € 1.000 Totaaloverzicht baten en lasten per programma

Primitieve begroting 2021

Begroting 2021 incl. wijzigingen Baten

Jaarrekening 2021

Lasten

Baten

Lasten

Lasten

Baten

Vitaal en Sociaal Breda

331.594

133.145

367.662

150.298 356.204 149.891

Ondernemend Breda

76.865

17.348

89.965

26.729

76.528

18.060

Duurzaam wonen in Breda

51.808

38.515

63.837

46.945

58.185

46.429

Basis op orde in Breda

150.982

89.616

155.974

90.842 162.519

98.301

Totaal programma's 1 t/m 4

611.249

278.624

677.437

314.814 653.436 312.681

Programma's

Jaarstukken 2021

8

Overhead

68.443

Algemene uitkeringen

5.782

71.409

350.406

Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is Onvoorzien

652

37.843

1.000

Overige algemene dekkingsmiddelen

-546

Saldo van de financieringsfunctie

3.591

Dividend

8.104 380.551

37.843

3.123

38.518

310

90

5.947

2.767

5.484

385 -54 5.676

400

Subtotaal programma's (incl. algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien)

75.198

374.536 2.721

3.591

375

Vennootschapsbelasting

5.600

375 400

684.791

678.706

755.890

Mutaties Reserves

2.949

9.552

7.548

Begrotingssaldo

687.740

688.259

763.438

Resultaat Jaarrekening

479 4.481

739.115 739.316 745.907 27.501

7.277

16.584

766.615 746.593 762.492

15.898

Resultaat Begroting

519

3.177

RESULTAATBESTEMMING We stellen voor een bedrag van € 12,7 miljoen te reserveren voor uitgaven in de volgende jaren. Het resterende saldo van € 3,2 miljoen storten we in de algemene reserve. Bedragen x € 1 miljoen Programma

Onderwerp

1

Schuldenafkoopfonds

Voorstel resultaatbestemming 191.000

1

Onderuitnutting coronamiddelen Jeugd en Onderwijs

526.163

1

Subsidie HiBO (Hulp in Bijzondere Omstandigheden)

35.000

1

Restantmiddelen TONK

600.000

1

Regionale aanpak huiselijk geweld

859.496

1

Versterkingsplan dak-thuislozen

919.805

1

Regio West-Brabant (regionale middelen)

1

WEB regio gelden Laaggeletterdheid

116.000

1

Breda Senior

157.711

1

Vuelta

2

Ondersteuning lokale cultuur

2

Realisatie Kunsthal

3

Bosweelde

5

Decembercirculaire 2021

3.978.306

Totaal

12.745.520

2.400.000

157.463 1.625.156 979.420 200.000

De voorstellen voor resultaatbestemming zijn voor het grootste deel voor activiteiten die niet volledig zijn uitgevoerd of gestart in 2021. Het gaat dan bijvoorbeeld om middelen die in de loop van 2021 zijn ontvangen van het Rijk waarvan de activiteiten in 2022 worden uitgevoerd.

Jaarstukken 2021

9

FINANCIEEL OVERZICHT PER PROGRAMMA We geven inzicht in onze inkomsten en uitgaven en lichten we de afwijking ten opzichte van de begroting per programma op hoofdlijnen toe.

PROGRAMMA 1 VITAAL EN SOCIAAL De afwijking ten opzichte van de begroting bedraagt € 11,1 miljoen positief, hiervan is € 6,0 miljoen opgenomen aan verzoeken voor resultaatbestemming.

Het positieve resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door het thema Leren, ontwikkelen en werken, € 12,3 miljoen. Hier liggen verschillende reden aan ten grondslag, zo verwachtten we bijvoorbeeld een grotere instroom in de bijstand. Deze heeft echter - mede dankzij de diverse steunmaatregelen - niet plaatsgevonden. We zagen juist een daling van het aantal bijstandsuitkeringen, waardoor we op de Wet Buig een positief resultaat zien van € 2,0 miljoen. Daarnaast ontvingen we extra middelen vanuit het Rijk om de impact van de coronacrisis op Bredanaars te dempen. De gemeente en partners hebben, naast de reguliere doelen voor 2021, hard gewerkt aan de uitvoering van de verschillende regelingen, maar niet al deze middelen zijn ingezet in 2021 (€ 7,2 miljoen), o.a. door het uitblijven van een crisis op de arbeidsmarkt. De middelen die niet ingezet zijn, bestaan uit TONK (€ 2,1 miljoen) en een deel (€ 4,7 miljoen) van de extra middelen die het kabinet beschikbaar heeft gesteld in het kader van corona voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden, gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand en crisisdienstverlening arbeidsmarktregio’s. Een groot deel daarvan was (nog) niet nodig.