Raadsbrief 09102024 Agenda special Energie dd 14 oktober 2024

Wethouder Peter Bakker www.breda.nl www.breda.nl/contact Postadres Postbus 90156, 4800 RH Breda

Aan de Bredase gemeenteraad Stadserf 1 4811 XS BREDA

Bezoekadres Stadskantoor

Uw brief

Datum

Ons kenmerk

Onderwerp

Telefoon / Behandeld door

Bijlagen

-

agenda special Energie d.d. 14 oktober 2024

9 oktober 2024 M. Oonincx

4902248 div.

Geachte leden van de raad, Op maandagavond 14 oktober a.s. zijn er 3 aaneengesloten raadsinformatiesessies ingepland over onderwerpen omtrent de energietransitie. Deze raadsbrief informeert u vooraf over het waarom van deze sessies en geeft inzicht in de onderwerpen die besproken gaan worden. Achtergrond De gemeente Breda wil in 2044 klimaatneutraal zijn, 6 jaar eerder dan de landelijke doelstelling. Ons klimaatbeleid richt zich op een CO2-reductie van 55% in 2030 ten opzichte van 1990. We liggen daarvoor op koers: tot nu toe zijn de emissies lager dan de prognoses voor 2025. Na 2030 verwachten we echter een stabilisatie van de emissies door het aanhoudende gasverbruik. De overgang naar duurzame alternatieven kost tijd en er is nog onvoldoende concreet landelijk, regionaal en lokaal beleid om het gasverbruik verder te verminderen. Om ons streefdoel voor 2044 te halen, moeten we de overgang van gas naar duurzame energie versnellen. Daarvoor pakken we uitdagingen proactief aan. Denk aan: netcongestie, de afhankelijkheid van subsidies, de beperkte beschikbaarheid van technische vakmensen en de maatschappelijke acceptatie. Tot 2030 richten we ons op energie-efficiëntie en woningisolatie, met initiatieven voor het verduurzamen van woningen en werkplekken en de overgang van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energiebronnen.

De gemeente streeft naar brede betrokkenheid bij inwoners, maatschappelijke instellingen en ondernemers, met aandacht voor energiearmoede en lokale initiatieven, terwijl technologische en maatschappelijke uitdagingen worden aangepakt. De uitvoering van het klimaatbeleid is beschreven in de klimaatbegroting. De klimaatbegroting is onderverdeeld in 6 thema’s: · energiearchitectuur · gebouwde omgeving · werklocaties · schone mobiliteit · duurzame overheid · natuurherstel en landbouw De raadsinformatiesessies op 14 oktober hebben betrekking op de thema's energie architectuur en gebouwde omgeving. De keuze voor deze thema's is gebaseerd op relevante actualiteiten, de (veranderende) rol van de gemeente/raad en de grote (toekomstige) impact op de stad. Doel raadsinformatiesessies • informeren en bijpraten op actuele en grote thema's binnen de energiearchitectuur en gebouwde omgeving • informeren over de rol van de raad en de beslismomenten • inzicht geven in impact voor de inwoners van Breda rondom de energietransitie

Ons kenmerk 4902248 Paginanummer 2 van 2

Opzet raadsinformatiesessies Er worden achtereenvolgens drie informerende sessies gegeven door medewerkers van de gemeente waarbij u in de betreffende sessie als raad de ruimte heeft om na afloop verdiepende vragen te stellen. Het betreft de volgende thema's: • Warmte • Netcongestie • Gebouwde omgeving Inhoud sessie 1: Warmte Ons energiesysteem verandert fundamenteel. De gemeente krijgt een steeds meer regisserende rol. Focus op betaalbaarheid en leveringszekerheid van energie staan centraal. En met de nieuwe wetgeving op het gebied van warmte op komst, komt er een nieuwe realiteit aan. In deze sessie wordt u geïnformeerd over het speelveld op het gebied van warmte in relatie tot het totale energiesysteem, de stand van zaken Amerwarmtenet, nieuwe wetgeving besluitvormingsproces voor het warmteprogramma/transitievisie energie. Inhoud sessie 2: Netcongestie De gemeente Breda wordt geconfronteerd met netcongestie als gevolg van o.a. de energietransitie. De beschikbaarheid en kwaliteit van het elektriciteitsnet zijn van vitaal belang voor het functioneren van de stad. De formele rol van de gemeente Breda op het gebied van netcongestie is het ruimtelijk faciliteren van de versterking en uitbreiding van het stroomnet.

In deze sessie wordt u geïnformeerd over wat de impact is van netcongestie voor Breda, welke rol de gemeente heeft in relatie tot andere spelers, welke strategieën worden ingezet en welke besluitvorming wordt voorzien. Inhoud sessie 3: Gebouwde omgeving Breda heeft de afgelopen jaren mooie stappen gezet bij het isoleren van woningen en bij het verduurzamen van gebouwen, ondersteund door subsidies en leningen. De transitie naar een duurzame gebouwde omgeving vraagt om de betrokkenheid en inzet van verschillende partijen, waaronder inwoners, maatschappelijke instellingen, vastgoedeigenaren, woningbouwcorporaties, bedrijven, energieleveranciers, banken en de gemeente. In deze sessie wordt u bijgepraat over de gemeente brede aanpak voor bewoners gericht op informeren en stimuleren middels financiële regelingen. We benoemen hierbij ook de successen en uitdagingen. Het tweede deel gaat over de gebiedsgerichte aanpak, namelijk over strategie aanscherping, stand van zaken wijkenergieplannen inclusief besluitvormingsproces, buurtinitiatieven en gespikkeld bezitaanpak. Bijgaand treft u de meest recente raadsinformatiebrieven over warmte, netcongestie en de gebouwde omgeving aan die u eerder zijn toegestuurd.

Vervolgproces Toekomstige relevante ontwikkelingen binnen het thema klimaat worden op de gebruikelijke wijze met de raad gedeeld via bijvoorbeeld de P&C cyclus en raadsinformatiebrieven. Met vriendelijke groet,

Peter Bakker, wethouder Duurzaamheid, Klimaat, Energie en Bedrijfsvoering

Wethouder Peter Bakker

www.breda.nl www.breda.nl/contact Postadres Postbus 90156, 4800 RH Breda

Aan de Bredase gemeenteraad Stadserf 1 4811 XS BREDA

Bezoekadres Stadskantoor

Uw brief

Datum

Ons kenmerk

-

14 mei 2024

4448322

Onderwerp

Telefoon / Behandeld door

Bijlagen

Regionale Energie Strategie 2.0

Marc Oonincx

1

Geachte leden van de raad, Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 Ruim 3 jaar geleden is de RES West-Brabant 1.0 regionaal vastgesteld door de betrokken gemeenteraden en het algemeen bestuur van de Waterschappen. In deze RES 1.0 zijn de energie-ambities van West-Brabant uitgewerkt met een bod voor elektriciteitsopwekking en waar als regio op wordt ingezet voor de warmtetransitie. In juni 2023 heb ik u de Voortgangsrapportage RES aangeboden. In deze Voortgangsrapportage is vermeld dat we qua duurzame elektriciteitsopwek op schema zitten, maar dat we ook tegen een aantal knelpunten, zoals de netcongestie, aanlopen. Wat betreft de ontwikkeling van warmte is geconcludeerd dat we, onder meer door het ontbreken van landelijke wetgeving, minder ver zijn dan voorzien. Ik heb toen ook aangekondigd dat we, als regio, in de 2e helft van 2024 een RES 2.0 gaan opstellen. Het proces voor de RES 2.0 is inmiddels opgestart. De RES 2.0 gaat over het totale toekomstige energiesysteem en wordt daarmee complexer en vraagt om integrale keuzes, waarbij duurzame opwek (elektriciteit) en de warmtevoorziening onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. De stuurgroep RES nodigt de betrokken gemeenteraden en waterschapsbesturen uit voor een plenaire (regionale) bestuurdersbijeenkomst. In de bijeenkomst wordt teruggekeken naar de RES 1.0, maar vooral vooruit gekeken naar het proces de inhoud van de RES 2.0.

Zowel op maandagavond 27 als op dinsdagavond 28 mei worden twee identieke bijeenkomsten voor de betrokken gemeenteraden en waterschapsbesturen georganiseerd (locatie: Huis van Roosendaal, Stadserf 1 in Roosendaal; steeds van 19:00 tot circa 21:00 uur). Voor meer informatie en het programma op 27 en 28 mei verwijs ik u naar de bijlage. Ik nodig u van harte uit om één van deze twee bijeenkomsten bij te wonen. Bredase actualiteit Zoals ik hierboven heb vermeld wordt de RES 2.0 en de uitvoering ervan complexer. Dat vraagt niet alleen om een RES regio overstijgende afstemming (zoals afstemming over het Amerwarmtenet), maar ook zorgvuldige afstemming met de Bredase visie, aanpak en omstandigheden. Als Breda zullen we aanhaken in het RES proces. Daarnaast is er wetgeving in de maak op het gebied van warmte die in een nadrukkelijke rol voor gemeenten voorziet. De consequenties en opties worden momenteel verkend. Ook de netcongestie is een actueel knelpunt en noodzaakt ons om keuzes te maken.

Ons kenmerk 4448322 Paginanummer 2 van 2

Om u mee te nemen in deze ontwikkelingen en actualiteit ben ik van plan om, nog vóór het zomerreces, een raadsinformatiebijeenkomst rondom de ontwikkelingen warmte en warmtenetten te organiseren. Direct na het zomerreces wil ik u informeren over de netcongestie en het (mogelijke) handelingsperspectief daarbij. Ik vertrouw er op u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet,

Peter Bakker, Wethouder Klimaat en Energie

Wethouder Peter Bakker www.breda.nl www.breda.nl/contact Postadres Postbus 90156, 4800 RH Breda

Aan de Bredase gemeenteraad Stadserf 1 4811 XS BREDA

Bezoekadres Stadskantoor

Uw brief

Datum

Ons kenmerk

Onderwerp

Telefoon / Behandeld door

Bijlagen

-

strategie wijkenergieplannen

27 juni 2024 Marc Oonincx

4576478 -

Geachte leden van de raad, De gemeente Breda heeft als doel om in 2044 geen aardgas meer te gebruiken. Het is een grote opgave om de gebouwde omgeving te gaan voorzien van een duurzaam alternatief. De focus ligt op de verduurzaming van alle 88.000 huizen en appartementen in Breda. De manier waarop we dit doen is enerzijds de stadsbrede aanpak die op alle Bredanaars gericht is (ongeacht waar je woont) en anderzijds een gebiedsgerichte aanpak die gericht is op een wijk of buurt. Op basis van de Transitie Visie Warmte (TVW) is voor de gebiedsgerichte aanpak gestart met vijf WijkEnergiePlannen (WEP’s). Dat zijn Wisselaar, Biesdonk, Doornbos, Tuinzigt en Prinsenbeek. Wijkenergieplannen bevatten idealiter het alternatief voor aardgas, de benodigde isolatie en ventilatie, de aanpak hoe daar te komen en de financiering. Maar de energietransitie is complex en veranderlijk. Om voor de WEP’s een keuze voor een warmtealternatief te maken, missen we nog cruciale informatie. Bijvoorbeeld of een individuele of collectieve oplossing het beste is, of er genoeg geschikte warmtebronnen zijn en of het elektriciteitsnet voldoende capaciteit heeft. Het aardgasalternatief is dus nog niet bekend. Tegelijkertijd weten we wél dat we toewerken naar goed geïsoleerde en geventileerde gebouwen.

Om de vaart erin te houden, stellen we voor om het WEP-proces te faseren en te starten met het aardgasvrij ready maken van gebouwen. Zodra het warmtealternatief bekend is, pakken we door met het daadwerkelijk aardgasvrij maken. Met deze brief informeer ik u over de voortgang van de wijkenergieplannen en neem ik u mee in de afweging waarom de strategie van wijkenergieplannen op onderdelen wordt aangescherpt. Voortgang lopende WEP-trajecten Sinds de vaststelling van de TransitievisieWarmte is er op het gebied van energietransitie veel gebeurd in de WEPwijken. Er zijn meerdere subsidieregelingen opgesteld waarmee in één jaar ruim 400 eigenaren hun woning konden verduurzamen. Ook zijn er al zo’n 460 grondgebonden woningen verduurzaamd door woningcorporaties waarbij c.a. 70 particuliere eigenaren van gespikkeld bezit woningen meededen. In de wijk zijn informatiepunten ingericht als loket waar meer dan 500 inwoners hulp kregen bij vragen over de subsidie. Via de diverse projecten met woningcorporaties, de informatiepunten en activiteiten in de wijk is gebouwd aan een netwerk in de wijk met bewoners én professionals. Een basis om de participatie in het verdere WEP-traject te kunnen organiseren. Voor alle WEP-gebieden is een gebiedsanalyse gemaakt zodat er inzicht is op de bouwtechnische, de energetische en sociaal/maatschappelijke eigenschappen van de wijk.

Iedere wijk is anders en logischerwijs doorloopt niet iedere wijk precies hetzelfde traject in dezelfde volgorde. Op de ene plek was al een buurtinitiatief waarop is ingespeeld. Op de andere plek ging de woningcorporatie al aan de slag met haar bezit en deden we als gemeente ervaring op met ‘gespikkeld bezit’. Hierdoor zaten we op de ene plek nog meer in de planfase en creëerden we netwerk. Terwijl op de andere plek meteen de uitvoeringsfase van start ging en steigers in het straatbeeld verschenen. De afgelopen periode hebben we ervaren dat elk WEP-proces complex is en zeker niet lineair verloopt.

Ons kenmerk 4576478 Paginanummer 2 van 2

Aanscherping fasering proces Wijkenergieplannen Om voortgang te blijven boeken met de Wijkenergieplannen zal, zolang er nog geen duidelijkheid is over de toekomstige warmtebron, eerst per gebied een WEP opgeleverd worden om te komen tot een aardgasvrij ready wijk. Een wijk met panden die dus klaar is voor een alternatief op aardgas, ongeacht wat dat alternatief gaat zijn op die plek. In een later stadium wordt dan het WEP voor dat gebied aangevuld met een plan waarin wordt beschreven hoe de wijk van het aardgas af gaat. De participatie met inwoners richt zich op hóe een pand/woning aardgasvrij ready wordt en wat inwoners daarvoor nodig hebben. Inwoners kunnen aan de slag met isoleren en zuinig en goed ventileren zónder te weten wat het alternatief op aardgas wordt. Daarvoor hanteren we de Isolatiestandaard. Uitgangspunt daarbij is dat inwoners het pand gereed maken om aardgasvrij te worden en het pand kunnen verwarmen met een midden of lage temperatuur (afhankelijk van bouwjaar voor of na 1945). Gemeente informeert, stimuleert en ondersteunt bewoners bij deze verduurzamingsmaatregelen op wijkniveau en beschrijft deze aanpak in de wijkenergieplannen. Hierdoor hoeven we niet te wachten op het Warmteprogramma (verwachte oplevering in 2026) en lopen niet het risico dat we te vroeg voor warmteoplossingen kiezen die uiteindelijk conflicteren met het Warmteprogramma.

Aanscherping strategie aanwijzing nieuwe WEP gebieden De oorspronkelijke strategie is om elk jaar met een aantal nieuwe wijkenergieplannen te starten op basis van de 12 verkenningsgebieden uit de TVW. Deze strategie passen we aan om in te kunnen spelen op initiatieven die zich in de stad ontplooien én omdat we de geleerde lessen in de praktijk willen benutten bij het kiezen van nieuw aan te zetten wijkenergieplannen. Daarom continueren we de vijf reeds opgestarte wijkenergieplannen maar kijken we aanvullend naar plekken waar een concrete aanleiding of initiatief is. Dit kan een project van een woningcorporatie zijn, een bewonersinitiatief of een andere aanleiding zoals een integraal wijkplan. Hierdoor kunnen we inspelen op die plekken waar al ‘energie’ en motivatie bij bewoners of andere partijen zit. Daar verwachten we een betere basis en verwachten we eerder een vliegwiel-effect. Dit kan tot gevolg hebben dat we aan het werk gaan in gebieden die oorspronkelijk niet in de TVW als verkenningsgebieden aangemerkt stonden. Ook voor de WEP-aanpak geldt dat externe factoren (zoals netcongestie) ons uitvoeringstempo beïnvloeden. Daarnaast zijn we afhankelijk van voldoende arbeidskrachten en partijen om de ambities te realiseren. Dit in combinatie met bezuinigingen vanuit het Rijk maakt dat we genoodzaakt zijn om te temporiseren met het aanwijzen van nieuwe WEP gebieden.

Vervolg Het betreft een tijdelijke wijziging van de strategie in afwachting van het Warmteprogramma. In overleg met de Agendacommissie zal een raadsinformatiesessie over onder andere de stand van zaken rond de gebiedsgerichte aanpak binnen de opgave van de Energietransitie worden belegd. Met vriendelijke groet,

Peter Bakker, wethouder Duurzaamheid, Klimaat, Energie en Bedrijfsvoering

Wethouder Peter Bakker www.breda.nl www.breda.nl/contact Postadres Postbus 90156, 4800 RH Breda

Aan de Bredase gemeenteraad Stadserf 1 4811 XS BREDA

Bezoekadres Stadskantoor

Uw brief

Datum

Ons kenmerk

Onderwerp

Telefoon / Behandeld door

Bijlagen

-

toezegging

1 juli 2024 Marc Oonincx

4433208

Geachte leden van de raad, Op 2 maart 2023 heb ik bij de behandeling van de bespreeknotitie ‘Maak Breda vrij van enkelglas’ in uw richting de toezegging gedaan om, op het moment dat er meer bekend is over de landelijke verduurzamingsaanpak particuliere verhuurders, bij uw raad terug te komen met informatie over welke aanpak Breda gaat hanteren. Met deze brief informeer ik u over de invulling van de toezegging. Landelijk aanpak Op 19 januari jl. heeft de minister een Kamerbrief gepubliceerd over de verduurzaming van huurwoningen (inclusief toezegging motie tochtkorting, reactie op motie enkel glas en motie bewustwording huurders). De strekking is dat slechte isolatie van huurwoningen, waaronder enkel glas, moet worden aangepakt. Daarbij is gekozen voor de weg van integrale verduurzaming van huurwoningen met een nadruk op de energetische slechtste woningen. Hierbij wordt niet gestuurd op losse maatregelen zoals vervangen van enkel glas. Door in te zetten op integrale verduurzaming is de winst voor de huurder en het klimaat optimaal, terwijl het voor de verhuurder zo kostenefficiënt mogelijk is. Deze aanpak komt ook de snelheid van de verduurzamingsopgave ten goede omdat de gehele kwaliteit van de woning in één keer verbeterd wordt. Verhuurders zullen in deze integrale aanpak ook enkel glas wegwerken. Dat is namelijk een relatief eenvoudige maatregel om labelstappen te maken.

De belangrijkste punten in de Kamerbrief zijn: • Integrale aanpak, gericht op stimuleren van verduurzaming door verhuurders. Private verhuurders vooral door beschikbaar stellen van diverse subsidies. • Verbeteren van de mogelijkheden voor huurders om hun verhuurder aan te zetten tot het nemen van verduurzamingsmaatregelen:  Informeren van huurders via webpagina’s op sites als de Woonbond, Milieucentraal en Verbeterjehuis  Aanbieden van Fixteams aan huurders die zelf maatregelen toe kunnen passen tegen tocht. Energiefixers die inmiddels ook in Breda succesvol worden ingezet. • Normerende maatregelen, zoals:  Energielabel zwaarder laten meewegen in woningwaardestelsel (WWS)  Wetsvoorstel met eis dat per 1 januari 2029 alle huurwoningen met een E, F, en G-label moeten zijn verbeterd naar minimaal energielabel D. Bredase aanpak Breda onderschrijft het streven van de minister om voor een integrale aanpak en verduurzaming te gaan en niet alleen te focussen op uitfaseren van enkel glas. Momenteel wordt er door de gemeente Breda een plan van aanpak opgesteld voor verschillende doelgroepen in de Energietransitie. Particuliere verhuurders zijn daar onderdeel van. Hiermee willen we ook deze doelgroep gericht informeren over de mogelijkheden die er zijn om te verduurzamen.

Ons kenmerk 4433208 Paginanummer 2 van 2

Daarnaast wordt momenteel onderzocht wat deze doelgroep nodig heeft om de stappen richting verduurzaming mogelijk te maken. Dit doen we samen met verhuurders en belangrijke stakeholders, zoals verhuurmakelaars. We hadden gehoopt een landelijke subsidie te ontvangen voor het verduurzamen van particuliere huurwoningen. In december 2023 hebben we hiervoor een plan ingediend bij het ministerie Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties. Vanwege de grote hoeveelheid plannen van diverse gemeenten, is voor dit plan toen geen subsidie ontvangen. Wel is nadrukkelijk verzocht om een aangepaste versie opnieuw in te dienen, omdat we er voldoende op hebben gescoord. Dit hebben we in maart 2024 gedaan. Helaas is ons plan opnieuw afgewezen, ondanks weer een voldoende score. We gaan opnieuw met het ministerie in gesprek, om te bepalen wat de vervolgstappen gaan zijn. Voor huurders is er sinds 1 januari 2024 een online meldpunt voor problemen met verhuurders. (Potentiële) huurders kunnen daar klachten melden over discriminatie, intimidatie en elke andere kwestie die zij ervaren met hun verhuurder. Ook achterstallig onderhoud kan hier worden gemeld. Ik vertrouw er op u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en beschouw de toezegging hiermee als afgedaan. Met vriendelijke groet,

Peter Bakker, wethouder Duurzaamheid, Klimaat, Energie en Bedrijfsvoering

Wethouder Peter Bakker www.breda.nl contact@breda.nl Twitter@breda Telefoon 14 076

Aan de Bredase gemeenteraad Stadserf 1 4811 XS BREDA

Postadres Postbus 90156, 4800 RH Breda Bezoekadres Stadskantoor Claudius Prinsenlaan 10

Uw brief

Datum

Ons kenmerk

-

2 juli 2024

4610747

Onderwerp

Informatie

Bijlagen

Actuele ontwikkelingen (Amer)warmte(net)

M. Oonincx

1

Geachte leden van de raad, In de afgelopen periode heb ik u via diverse bijeenkomsten en raadsbrieven op de hoogte gesteld van de ontwikkelingen rondom het Amerwarmtenet. De directe aanleiding was het opzeggen van het warmteleveringscontract door RWE aan Ennatuurlijk, de eigenaar en exploitant van het warmtenet. Hiermee eindigt de warmtelevering vanuit de Amercentrale – de grootste warmtebron – aan het warmtenet per 1 januari 2027. Het in maart 2023 gepubliceerde rapport door adviesbureau Over Morgen schetst mogelijke oplossingen en aanbevelingen voor de borging van de warmtelevering op korte, middellange en lange termijn. In mijn brief van 5 april 2023 heb ik mijn reflectie op dit rapport gedeeld. In mijn brief van 6 december 2023 heb ik u geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot de ontwikkeling van alternatieve bronnen en de (mogelijke) regierol van de provincie. Met deze brief informeer ik u over de laatste actualiteit rondom het Amerwarmtenet en over de ontwikkelingen die spelen binnen het warmtedossier/-transitie, zoals de wet- en regelgeving, de rol van de provincie, lokale ontwikkelingen en draagvlak voor warmte van warmtenetten. Het Amerwarmtenet In Breda zijn circa 20.000 woningen en ruim 100 bedrijven van dit warmtenet afhankelijk voor verwarming en warm tapwater.

Het Amerwarmtenet speelt hiermee een belangrijke rol in onze ambitie om in 2044 klimaatneutraal te zijn. De vorm en omvang van deze rol is nog onduidelijk. RWE; eigenaar van de Amercentrale, heeft het leveringscontract opgezegd. Dat betekent dat er per 1 januari 2027 geen warmte vanuit de Amercentrale wordt geleverd aan het Amerwarmtenet van Ennatuurlijk. De warmtelevering wordt ook na 1 januari 2027 door Ennatuurlijk gegarandeerd. Ennatuurlijk heeft dat mondeling bevestigd en laat dit ook op haar website weten. Ennatuurlijk verkent, onderzoekt en ontwikkelt diverse duurzame bronnen als alternatief voor de warmtelevering vanuit de Amercentrale. In april jl. ben ik per brief door Ennatuurlijk geïnformeerd over de stand van zaken hiervan. Deze brief met tijdlijn is bijgevoegd. Het gaat in hoofdlijnen om: De ontwikkeling van een E-boiler, warmteboiler en de ontwikkeling van een warmtepomp op aquathermie (op de locatie Geertruidenberg). Verkenning van de inzet van industriële restwarmte (locatie Moerdijk).

Ons kenmerk Paginanummer 2 van 3

-

De ontwikkeling van geothermie (aardwarmte) in Moerdijk, Oosterhout en Made. Ontwikkeling van de Brabantleiding om de zgn. Moerdijkse bronnen te ontsluiten. Ontwikkelen Eavor-Loop Tilburg (gesloten geothermiesysteem). Onderzoek naar de mogelijkheden om warmte uit ijzerpoeder in te zetten (pilot RIFT Tilburg).

Deze bronnen en infra zijn niet (allemaal) op 1 januari 2027 beschikbaar dan wel gereed. Daarom is Ennatuurlijk tevens gestart met het operationeel maken van het back up systeem. Dit bestaat uit ketels die met gas- en bio olie gestookt worden. Dit systeem kan in de warmtevraag voorzien, maar is minder duurzaam en qua inzet duur. Dit is dan ook een tijdelijke oplossing. Regierol voor de Provincie. In mijn brief van 6 december 2023 heb ik u geïnformeerd dat de gemeenten uit de Interbestuurlijke Projectgroep Amernet (IPA, met daarin de gemeenten Breda, Dongen, Drimmelen, Geertruidenberg, Moerdijk, Oosterhout en Tilburg) de provincie Noord-Brabant middels een brief hebben gevraagd om haar visie te geven op de regionale warmtevoorziening en een initiatief-nemende rol op zich te nemen in de ontwikkeling van de ‘Brabantleiding’ en om een model te ontwikkelen voor een goede, eerlijke verdeling van lusten en lasten. Ennatuurlijk heeft dit verzoek ondersteund. De provincie heeft dit verzoek opgepakt waarna adviesbureau Stantec BV in opdracht van de provincie onderzoek heeft gaan naar mogelijke organisatiemodellen voor een regionaal warmtenet. In mijn brief van 6 december 2023 was een link naar dit rapport (‘Verkenning publieke rol warmtenetten Noord-Brabant, Stantec B.V.’) gevoegd.

Dit vormde de basis voor de start van de warmtedialogen van de provincie, waaraan Breda als individuele gemeente en vanuit de diverse samenwerkingsverbanden (RES, IPA) heeft deelgenomen. Voor 1 juli as. is de Statenmededeling Voortgangsbericht Warmtedialogen geagendeerd voor Provinciale Staten. (Statenmededeling Voortgangsbericht Warmtedialogen en de bijlage: notitie warmtedialogen de eerste doorkijk). Hierin wordt een korte stand van zaken en een eerste beeld van de bevindingen geschetst van hetgeen is opgehaald in de warmtedialogen. Wetgeving. Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) Dit wetsvoorstel (Wgiw) geeft gemeenten de mogelijkheid om lokale regels te maken om de overgang van aardgas naar duurzame vormen van energie uit te voeren. Hieronder valt ook het recht om het aardgas in wijken af te sluiten als er een betaalbaar alternatief is. De Tweede Kamer heeft ingestemd en het wetsvoorstel ligt nu ter behandeling bij de Eerste Kamer. Spoedwet. De betaalbaarheid van warmte via warmtenetten staat al een tijd onder druk. De minister heeft de Wgiw aangegrepen om hier met spoed iets aan te doen. In deze ‘spoedwet’ is opgenomen dat de verhoging van de energiebelasting op gas vanaf 2025 niet meer wordt meegenomen in het variabele warmtetarief en wordt het vastrecht een beetje verlaagd.

De impact van deze maatregelen op de kosten voor de afnemers is erg beperkt en voor de gezamenlijke gemeenten onvoldoende. De VNG roept in de motie-warmtetransitie-alleen-als-het-betaalbaaris van 13 juni jl. o.a. op om de betaalbaarheid beter te borgen. De Tweede Kamer heeft met deze ‘spoedwet’ ingestemd en deze ligt nu met de Wgiw ter behandeling bij de Eerste Kamer. Wet collectieve warmte (Wcw) Het wetsvoorstel Wcw voorziet in een publiek meerderheidsbelang (50+ 1) in nieuwe warmtenetten met meer dan 1.500 aangesloten verbruikers. Voor bestaande warmteneten komt overgangsnet zodat private warmtebedrijven hun investering kunnen terugverdienen. Daarnaast voorziet de Wcw in een regierol wat betreft de warmtetransitie; zo moeten gemeentes warmtekavels uitgeven en toewijzen. De Wcw gaat ook voorzien in een nieuwe tariefregulering (gebaseerd op het ‘kostprijs plus’ model). De Raad van State heeft in april 2023 een kritisch advies uitgebracht en zet kanttekeningen bij het publiek meerderheidsbelang. Het advies van de Raad van State is inmiddels verwerkt en het voorstel is op 18 juni jl. ingediend bij de Tweede Kamer. Het publiek meerderheidsbelang is niet gewijzigd.

Ons kenmerk Paginanummer 3 van 3

Energiewet Dit wetsvoorstel vervangt de huidige Elektriciteitswet en de Gaswet. De regels voor het transport en de levering van gas en elektriciteit worden samengevoegd. Met de nieuwe wet worden energieconsumenten beter beschermd, komen er meer mogelijkheden om het volle stroomnet flexibel te gebruiken en wordt het veilig uitwisselen van gegevens tussen netbeheerders, energieleveranciers en afnemers beter geregeld. Het wetsvoorstel is recentelijk aangenomen in de Tweede Kamer en moet nog worden behandeld door de Eerste Kamer. Lokale ontwikkelingen/acties. Warmtestudie Breda heeft opdracht gegeven voor het uitvoeren van een warmtestudie. De warmtestudie gaat inzicht geven in de beschikbare warmtebronnen binnen de gemeente en regio, de warmtevraag voor gebouwverwarming en de wijze waarop invulling kan worden gegeven aan het verdelingsvraagstuk rond de verschillend warmtebronnen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van en aangesloten bij bestaande (regionale) studies en onderzoeken. De warmtestudie wordt een belangrijke bouwsteen voor toekomstige keuzes en beleid (zoals het Warmteprogramma/Transitievise Warmte 2.0). De verwachting is dat de warmtestudie eind 2024 zal zijn afgerond.

Bepaling positie in warmtenetten Naar aanleiding van het in het wetsvoorstel Wcw opgenomen publieke meerderheidsbelang in warmtenetten wordt momenteel in beeld gebracht welke opties/varianten er zijn in warmtebedrijven, zodat Breda onderbouwd een positie kan innemen. Met andere woorden, welke organisatievormen zijn er mogelijk zodat de publieke belangen (als betaalbaarheid, leveringszekerheid en veiligheid) zijn geborgd en wat betekent dat voor de (rol van de) gemeente. Naar verwachting is in Q4 dit onderzoek afgerond. Draagvlak voor warmtenetten. Betaalbaarheid warmte van warmtenetten In den lande zijn diverse warmtenetprojecten stilgelegd. Dat heeft te maken met het terugtrekken van marktpartijen vanwege de toekomstige marktordening (publiek meerderheidsbelang) zoals is opgenomen in de Wcw (zie hierboven). Daarnaast staat de betaalbaarheid onder druk. De huidige tarieven zijn, in vergelijking met de aardgasprijs, te duur Vanwege de manier van doorberekening van infrastructurele kosten zijn de lasten voor (toekomstige) afnemers onzeker, waardoor de animo om aan te sluiten afneemt. De betaalbaarheid van warmte van warmtenetten is inmiddels provinciaal en landelijk geagendeerd en is ook voor Breda één van de bepalende randvoorwaarden. Ook de VNG heeft in de ‘motie: warmtetransitie alleen als het betaalbaar is (zie hierboven onder Spoedwet) hiertoe een oproep gedaan.

Actiecomité ‘Stadsverwarming te duur’ In Breda (Haagse Beemden) is het actiecomité ‘Stadsverwarming te duur’ opgericht. Het telt momenteel ruim 700 sympathisanten, voornamelijk uit Breda. Dit comité bekritiseert de huidige tarifering en berekeningssystematiek van stadsverwarming bij veel (publieke) instanties. Daarmee dragen zij bij aan de agendering en prioritering van de betaalbaarheid van warmte van warmtenetten. Als gemeente delen we hun zorgen. Daarom faciliteren en ondersteunen we hen zover passend is binnen de gemeentelijke rol. Ik vertrouw erop u hiermee voor het moment voldoende te hebben geïnformeerd. Na het zomerreces wordt een raadsinformatiebijeenkomst georganiseerd waarin o.a. de ontwikkelingen binnen de warmtetransitie worden toegelicht. Mochten er in de tussentijd relevante ontwikkelingen zijn zal ik u hierover informeren met een raadsbrief.

Met vriendelijke groet,

Peter Bakker, wethouder Klimaat en energie

Datum:

3 april 2024

Onderwerp:

Update verduurzaming Amernet

Geachte heer Bakker, geacht college De afgelopen periode hebben we veel stappen gezet in de verduurzaming van het Amernet. Met deze brief en tijdlijn (zie Bijlage 1) geven we u graag een update van de ontwikkelingen op de korte en middellange termijn. En hoe we daarmee bijdragen aan een duurzaam perspectief voor de regio. Alternatieve warmtebronnen vanaf 2027

Zorgdragen voor het huidige warmtenet Zoals u weet heeft RWE Op 12 december 2022 het warmtecontract met Ennatuurlijk opgezegd. Omdat in het contract een opzegtermijn van vier jaar is opgenomen, eindigt de levering van warmte onder de huidige voorwaarden op 31 december 2026. Tot die tijd verandert er niets. De reden voor RWE om het contract te beëindigen is het feit dat de economische vooruitzichten voor de Amercentrale na 2026 onzeker zouden zijn. We willen benadrukken dat leveringszekerheid voor de klanten van het Amernet niet in het geding is. Daarom verkennen we al geruime tijd wat de mogelijkheden zijn om te komen tot een combinatie van verschillende alternatieve duurzame warmtebronnen in eigen beheer op meerdere locaties in Geertruidenberg. In 2027 willen we starten met de inzet van e-boilers en mogelijk ook aquathermie (warmte uit oppervlaktewater) vanuit Geertruidenberg. Met Tennet zijn we al aan de slag voor de benodigde elektriciteitsvoorziening voor de e-boilers. Voor de inzet van aquathermie willen we samen met RWE het huidige koelwatersysteem van de elektriciteitscentrale ombouwen tot aquathermiecentrale. Op dit moment gebruikt het systeem nog koud water uit de Aa voor koeling, straks wordt het systeem andersom gebruikt en onttrekken we warmte aan het oppervlaktewater voor de warmtelevering. Aanvullend werken we ook aan duurzame bronnen in de regio.

Denk aan lokale e-boilers met buffers, aardwarmtebronnen, het gebruik van restwarmte van bedrijven, warmte uit ijzerpoeder (RIFT) en warmte van rioolwaterzuiveringsinstallaties.

Pagina 1 van 3

Alternatieve warmtebronnen vanaf 2030

Warmte uit Moerdijk als grote stap in de energietransitie Onderzoek laat zien dat de ondergrond rond Moerdijk gunstig is voor de winning van aardwarmte. Naar verwachting is er verspreid over drie aardwarmtebronnen circa 100 Megawatt beschikbaar. Ennatuurlijk investeert in het onderzoek en het ontwikkelen van deze bronnen. Het potentieel grote volume aan warmte in Moerdijk kan een enorme bijdrage leveren aan de warmtevraag in de regio. Daarvoor is een transportleiding nodig van Moerdijk naar Geertruidenberg, de Brabantleiding. De Brabantleiding Wij investeren in warmte uit Brabant, voor Brabant Ondanks de onzekerheden rondom eigendom en financiering als gevolg van de nieuwe warmtewet, hebben we besloten verder te investeren in de ontwikkeling van de Brabantleiding. Wij zijn van mening dat de Brabantleiding er simpelweg moet komen, en snel. Voor onze klanten, maar – met een extra investering - ook voor de verdere verduurzaming van de regio. Wij staan dit jaar voor een keuze waarin we u graag meenemen. De omvang van de Brabantleiding is nu berekend op de warmtevraag van onze huidige klanten. Maar met een extra investering in een leiding met een grotere diameter, kunnen er naar schatting 100.000 woningen extra in de regio Midden- en West-Brabant worden aangesloten op duurzamere warmte.

Wij zien dit als een uitgelezen kans voor de verduurzaming van de regio en willen hierin investeren. Dat is echter alleen verantwoord bij voldoende draagvlak vanuit de overheid. Uitdagingen Wij zetten alvast de eerste stap. Op dit moment zijn we in de ontwerpfase. Als alles volgens planning verloopt, willen we vanaf maart 2025 starten met het aanvragen van de Omgevingsvergunningen voor de Brabantleiding en de benodigde stations. We vertrouwen erop dat u ons daarin ondersteunt. Want op de weg naar duurzamere warmte voor het Amernet – en voor de hele regio – zijn er naast de keuze voor de diameter van de leiding, nog voldoende uitdagingen. Denk aan de ruimtelijke impact van de warmteprojecten, vergunningsprocedures, de elektriciteitsvoorziening van duurzame warmteoplossingen in deze tijden van netcongestie, de implicaties van de nieuwe warmtewet en investeringsvraagstukken. We hopen dat we u hiermee voor dit moment voldoende geïnformeerd hebben en houden u op de hoogte van belangrijke ontwikkelingen in de nabije toekomst. Hartelijke groet,

Ernst Japikse Ennatuurlijk B.V.

Pagina 2 van 3

Bijlage 1: Tijdlijn van de E-boiler, Brabantleiding en Aardwarmtebronnen

Pagina 3 van 3