presentatie PwC raadsleden 11-5-2023 Breda

Presentatie raadsleden Voorbereiding behandeling van de jaarrekening 11 mei 2023

PwC

Agenda

1. Planning & controlcyclus

2. De jaarstukken en de behandeling daarvan 03

10

5. Hoe kunt u ons bereiken

4. Overige thema’s 11 Presentatie raadsleden PwC

04

3. Uw accountant en adviseur

12 mei 2023 2

De jaarrekening is sluitstuk van de P&C cyclus Link naar de blogs met vijf adviezen voor raadsleden

• Kadernota

Kadernota

• Begroting • Tussentijdse rapportages • Managementletter en boardletter • Jaarrekening Jaarstukken

Begroting

Relevante kaderstellende stukken

Bestuursrapportage II

Bestuursrapporgage I

Begrotingswijzigingen gedurende het jaar Presentatie raadsleden PwC

• Financiële verordening gemeente Breda 2019 (art 212a gemeentewet) over de uitgangspunten van de begroting en verantwoording inclusief budgetrecht raad; • Controleverordening gemeente Breda (artikel 213 gemeentewet);

• Verordening 2021 onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid van de gemeente Breda(artikel 213a gemeentewet). mei 2023 3

Reikwijdte van de controle

Jaarstukken

Jaarrekening

Jaarverslag

Programmaverantwoording

Paragrafen

Van deze onderdelen van het jaarverslag stelt de accountant, op basis van onze kennis over de jaarrekening, vast dat deze aansluiten met de jaarrekening

Presentatie raadsleden PwC

Balans+ toelichting

Overzicht baten en lasten

Financieel overzicht per programma

WNT- bijlage

SiSa - bijlage

Bijlage taakvelden

De controleverklaring van de onafhankelijke accountant heeft betrekking op deze onderdelen van de jaarstukken

mei 2023 4

Vijf adviezen voor raadsleden bij de behandeling van de jaarstukken 1 2 3

Leer voor de toekomst: Natuurlijk moet dat formele traject doorlopen worden, maar wij adviseren u ook vooral de jaarrekening te gebruiken om van te leren. • Wat heeft gewerkt en wat niet? • Reflecteer op de informatiewaarde! Focus op bereikte resultaten in plaats van verrichte activiteiten: De jaarrekening geeft een samenvatting van het gerealiseerde beleid per programma. Onze ervaring is dat vaak vooral beschreven is welke activiteiten en prestaties gerealiseerd zijn, in plaats van welk resultaat of maatschappelijk effect hiermee bereikt is. Beoordeel de financiële positie en het weerstandsvermogen van de gemeente. • Hoe zijn inschattingen en toekomstplannen uitgewerkt? • Welke risico’s hebben invloed op het weerstandsvermogen? • Is de visie op de financiële positie uitgewerkt en toegelicht?

4

Verdiep u in de bevindingen van de accountant. Hoe zijn de bevindingen ontstaan en welke acties gaat het college ondernemen om de bevindingen te voorkomen of op te lossen?

5

Schaarste dwingt tot keuzes maken: prioriteer. In de jaarrekening treft u de eerste signalen van vertraging, onderbesteding of juist overbesteding en groeiende externe inhuur. Wij adviseren om als raad in gesprek te gaan met het college om voor het lopende jaar vast te stellen welke maatregelen worden getroffen en welke keuzes worden gemaakt.

Presentatie raadsleden PwC

mei 2023 5

Jaarverslag

Programmaverantwoording In de programmaverantwoording wordt per programma door het college verantwoording afgelegd over de realisatie van de in de begroting opgenomen beleidsdoelstellingen. Over het algemeen gaat dit op basis van de vier W-vragen: Niveau

Begroting

Jaarstukken

Uitwerking in

Effect

Wat willen we bereiken?

Wat hebben we bereikt?

Programma’s

Output

Wat gaan we daarvoor presteren?

Wat hebben we gepresteerd? Thema indicatoren

Activiteiten

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat hebben we gedaan?

Activiteiten

Input

Wat mag het kosten?

Wat heeft het gekost?

Budgetten

Jaarverslag Paragrafen De paragrafen geven inzicht in zeven relevante (verplichte) beleidsmatige aspecten: • lokale heffingen; • weerstandsvermogen en risicobeheersing; • grondbeleid; • onderhoud kapitaalgoederen; • verbonden partijen; • financiering • openbaarheid Wet open overheid; • bedrijfsvoering. Eventueel kunt u als raad bij de begroting besluiten om aanvullende paragrafen toe te voegen. Zo zijn er gemeenten die ook een paragraaf duurzaamheid hebben, of een paragraaf projecten. Presentatie raadsleden PwC

mei 2023 6

Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing

Deze paragraaf bevat de belangrijkste risico’s en beheersmaatregelen voor deze risico’s. U bepaalt als raad de risicobereidheid (de gewenste omvang van het weerstandsvermogen).

Daarnaast bevat de paragraaf een overzicht van de verplichte financiële kengetallen

Netto schuldquote Dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijk schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen

Weerstandsvermogen (relatie risico’s en weerstandscapaciteit)

Netto schuldquote gecorrigeerd Via dit kengetal wordt duidelijk wat het aandeel is van de verstrekte leningen in de exploitatie.

Solvabiliteit Dit cijfer geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen.

Grondexploitatie Dit kengetal geeft de omvang van de grondexploitaties in een % van de totale baten weer.

Financiële risico’s (kans x impact)

Weerstandscapaciteit (algemene reserves, post onvoorzien, etc.)

Belastingcapaciteit Dit cijfer geeft inzicht in hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde.

VNGadvies

Gemeente Breda jaarrekening 2022

Landelijk gemidd. begroting 2022

<90% groen <130% oranje >130% rood

53%

74%

<90% groen <130% oranje >130% rood

35%

68%

<20% rood >20% oranje >50% groen

21%

30%

<20% groen <35% oranje >35% rood

2%

7%

<95% groen <105% oranje >105% rood

95%

105%

>0% groen

1,8%

0,2%

Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen. Presentatie raadsleden PwC

mei 2023 7

Jaarrekening Balans en de toelichting op de balans Op de balans staan uw bezittingen (activa), uw schulden en uw eigen vermogen (schulden + eigen vermogen = passiva). De activa en passiva zijn altijd in evenwicht.

Overzicht baten en lasten en toelichting op het overzicht baten en lasten Het overzicht baten en lasten bevat per (door de raad bij de begroting vastgesteld) programma de baten en lasten voor dat jaar. Let op: dit is wat anders dan ontvangsten en uitgaven! Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben.

Incidentele baten en lasten Om te bepalen of er in de begroting en meerjarenraming sprake is van structureel evenwicht, moet inzichtelijk gemaakt worden welke incidentele baten en lasten de begroting en meerjarenraming bevat. Op basis van artikel 19 van het BBV moet de toelichting op het overzicht van baten en lasten ten minste een overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten per programma bevatten. Hierbij worden de belangrijkste posten per programma afzonderlijk gespecificeerd. In de jaarrekening wordt hierbij de realisatie opgenomen.

Bijlage Wet normering uit publieke middelen gefinancierde topinkomens (WNT) Jaarrekening

In deze (verplichte) bijlage moet de bezoldiging van uw wettelijke aangewezen topfunctionarissen (griffier en gemeentesecretaris) opgenomen worden. Daarnaast moet ook de bezoldiging van overige functionarissen > €209.000 opgenomen worden.

Bijlage Single information, Single audit (SiSa) U ontvangt gedurende het jaar van ministeries en provincies subsidies voor de uitvoering van projecten en wettelijke taken. Deze subsidies worden verantwoord via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening.

Bijlage taakvelden Gemeenten zijn verplicht de baten en lasten in de begroting en jaarrekening ook, verdeeld over circa 40 voorgeschreven taakvelden, te rapporteren. Dit heeft tot doel de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te vergroten.

Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf boekjaar 2023 wordt de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel van de jaarrekening

Presentatie raadsleden PwC

mei 2023 8

Relevante aspecten jaarrekening voor de raad Inzicht in de programmaverantwoording In het jaarverslag worden de baten en lasten per programma weergegeven Als raad bepaalt u in de begroting welke programma’s gehanteerd worden Let op: in het financieel overzicht per programma en in het overzicht van baten en lasten staat de financiële analyse van afwijkingen (van de laatste begroting), in de programmaverantwoording staat de beleidsmatige analyse van afwijkingen! In de staat van baten en lasten wordt tevens aangegeven of stortingen of onttrekkingen aan reserves hebben plaatsgevonden. Voorbeeld:

Programma X Subtotaal voor reserves Mutatie reserves Totaal Presentatie raadsleden PwC

Begroting na wijziging

Realisatie

Lasten

Lasten

Baten

Baten

Als raad bent u eigenaar van de reserves. Een reserve is een ‘spaarpot’ met een specifieke bestemming. In de programmarekening kunt u de spaarpot vullen of gebruiken. Voor elke mutaties in de reserves die hier is opgenomen (last = storting in de reserve, bate = inzet/gebruik van de reserve), is het college dus met een voorstel bij u geweest. mei 2023 9

De accountant: uw factchecker en adviseur

Advies buiten de controle

Getrouwheid Factchecker

Wij controleren of de jaarrekening waarheidsgetrouw is: staan er geen onjuistheden of onvolledigheden in. Dit doen we met een bepaalde nauwkeurigheid die u als raad bepaalt.

Rechtmatigheid * Als accountant stellen we vast of alle financiële transacties in overeenstemming met wet- en regelgeving hebben plaatsgevonden.

De rol van de accountant

Natuurlijke adviesfunctie

Adviseur

Wij informeren u via onze rapportages en besprekingen over bevindingen en brengen adviezen uit voor de toekomst. Daarnaast delen we ontwikkelingen en kunt u met vragen bij ons terecht,

Uiteraard kunt u of de organisatie ook bij ons terecht met een adviesvraag die niet direct gerelateerd is aan de controle. In die gevallen maken we vooraf afspraken over de uit te voeren opdracht en checken we eerst of het onze onafhankelijkheid niet schaadt.

* Vanaf 2023 controleren we de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording van het college Presentatie raadsleden PwC

mei 2023 10

Overige thema’s

Meer informatie over interne beheersing, verantwoording, accountantscontrole en duurzaamheid? Luister onze podcastserie ‘Breed perspectief op lokale overheden’, waarin we over deze thema’s in gesprek zijn gegaan met raadsleden, bestuurders en controllers/directeuren financiën.

Presentatie raadsleden PwC

mei 2023 11

Hoe kunt u ons bereiken:

Presentatie raadsleden PwC

Anton Eelco Gerritsma RA

Annemarie Kros

Eindverantwoordelijk accountant

Director



Rotterdam

 Eindhoven



+31 653 38 89 20

 +31 610 81 91 03



anton.eelco.gerritsma@pwc.com

 annemarie.kros@pwc.com

mei 2023 12

Dank u wel pwc.com

© 2022 PwC. All rights reserved. Not for further distribution without the permission of PwC. “PwC” refers to the network of member firms of PricewaterhouseCoopers International Limited (PwCIL), or, as the context requires, individual member firms of the PwC network. Each member firm is a separate legal entity and does not act as agent of PwCIL or any other member firm. PwCIL does not provide any services to clients. PwCIL is not responsible or liable for the acts or omissions of any of its member firms nor can it control the exercise of their professional judgment or bind them in any way. No member firm is responsible or liable for the acts or omissions of any other member firm nor can it control the exercise of another member firm’s professional judgment or bind another member firm or PwCIL in any way.