Presentatie Informatiemarkt 17052023 Programma 2 Ondernemend Breda

Ondernemend Breda

Agenda 16.00 – 17.00 1 2 3 4 5 6

Thema Sti muleren economische ontwikkeling i n Breda Grote projecten in de s tad Dyna mische s tad Beroepsonderwijs en huisvesting onderwijs Fi nancien Vra gen

Product Economische Visie Cul tuur

Door Ba s va n Tartwijk Bertwi n va n Rooijen Ka ri n Gangelhof Ba s va n Tartwijk Pi eter Schoot

Grote Projecten

Jaarrekening 2022 – programma 2 Ondernemend Breda

Onderwerp stedelijke ontwikkeling

Grote projecten De grote projecten leverden ook in 2022 een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van Breda. De aankoop van 't Zoet en de rijksgelden voor de grootschalige woningbouwlocaties waren een grote impuls voor de stad. Deze fysieke investeringen leveren een bijdrage aan onze economie. In de programma's Gasthuisvelden en CrossMark gaan projecten in uitvoering. De rijkssubsidie voor de grootschalige woningbouwlocatie CrossMark is een belangrijke impuls voor de komende 10 jaar. Dat geldt ook voor de bijdrage voor het programma Centrum Oost (voorheen bekend als 'Oostflank'). Het project Nieuwe Mark is volop bezig en daarmee realiseren we een van de grootste verbeteringen en investeringen in de stad. Nieuw binnen de grote projecten is de programma-aanpak Bavel. Samen met het dorp zijn we gestart met de uitwerking van nieuwe woon-, werk- en recreatielocaties.

Grote projecten Gasthuisvelden – Nieuwe Mark • Uitvoering Nieuwe Mark gestart • Koopovereenkomst Seelig Zuid • Einde tijdelijk gebruik “de teruggave”

Grote projecten Crossmark – T Zoet • In 2022 hebben we gewerkt aan het Toekomstperspectief 2040 voor 't Zoet. Di t document i s door de gemeente en de provi ncie vri jgegeven voor pa rti cipatie. • Een i ntensief tra ject va n participatie en marktconsultatie heeft ertoe geleid da t mensen bekend zijn met 't Zoet, dat er begrip is voor de ambities en het ra a mwerk en dat het toekomstperspectief i nhoudelijk is verri jkt.

• In de zomer va n 2022 hebben we een propositie voorgelegd aan de mi nisteries va n BZK en IenW om een bijdrage te krijgen vanuit het Mobi liteitsfonds om grootschalige woningbouwlocaties te kunnen ontwi kkelen. Het Rijk heeft deze propositie gehonoreerd met een bijdrage van zo'n € 49,7 mi l joen (inclusief btw) om i nfrastructurele maatregelen te treffen rondom 't Zoet. Voorwaarde is de bouw va n een groot aantal betaalbare woni ngen (minimaal 50%) tot en met 2030. Zi e ook programma 3, thema Grote woonprojecten i n de s tad. • Al s onderdeel va n het haalbaarheidsonderzoek hebben we een groot a a ntal gebiedsonderzoeken uitgevoerd (zoals bodem, geur, akoestiek, a rcheologie, wonen, werken, fiscaal, samenwerkingsverbanden en ma rktbetrokkenheid). Deze onderzoeken zijn medebepalend voor de ontwi kkelstrategie en de samenwerkingsstrategie die we nog uit gaan werken met de provincie en andere partners.

Grote projecten Bavel Het programma Bavel is opgestart. We hebben flink geïnvesteerd in betere communicatie met het dorp. In een aantal workshops hebben we met elkaar gekeken wat er beter kan en hoe we de samenwerking kunnen verbeteren. Dit heeft geleid tot een afspraak om in cocreatie met het dorp naar een gebiedsvisie toe te gaan werken. Dit proces is in september opgestart. Ook hebben we ervoor gezorgd dat informatie over de ontwikkelingen in Bavel makkelijk terug te vinden is op de site Samenaandeslagvoorbavel. Het verenigingsleven kan tijdelijk terecht in de voormalige Spindel. We hebben een besluit genomen over de volgende stap in de ontwikkeling van een nieuwe multifunctionele accommodatie (MFA).

We hebben de eerste grond aangekocht voor de bouw van woningen in Bavel-West.

Een lange lijst mijlpalen •

Programma Gasthuisvelden

•

In de zomer van 2022 is het programma Gasthuisvelden weer opgestart. We hebben het programmaplan geactualiseerd, de programmaorganisatie geactiveerd en de uitwerking van onderstaande deelopgaven is gestart:

•

UWV-locatie The Marker:In 2022 heeft de gemeente het ontwerp van de toekomstige nieuwe openbare ruimte getoetst. De bouwer heeft gewerkt aan de bouwkuip voor de circa 160 woningen.

•

Voormalige Kadasterlocatie. Het college heeft een besluit genomen over de haalbaarheid van het plan. Vervolgens is de anterieure overeenkomst getekend en hebben we het ontwerp-bestemmingsplan uitgewerkt voor de ontwikkeling van zo'n 100 woningen. De terinzagelegging staat gepland voor begin 2023.

•

Programma CrossMark Breda. We zijn volop bezig om de samenwerkingsagenda met de provincie uit te voeren. Op het gebied van Groen & Water en Mobiliteit werken we op projectbasis samen. Op het gebied van Verstedelijking komen meerdere projecten samen in de grootschalige woningbouwlocatie CrossMark, met het Havenkwartier en ’t Zoet (eigendom van de gemeente en de provincie samen). Door hun grote financiële bijdrage werken we ook samen met het Rijk. CrossMark-Oost/Stationskwartier: •

Het ambitieuze bouwproject 5Tracks met appartementen, kantoren en voorzieningen is volop in uitvoering.

•

Het appartementsgebouw van Thes en de Albert Heijn zijn gebouwd en hebben de naam Belcrumpoort gekregen.

•

Het appartementengebouw De Hendric is klaar. Het kleinschalige appartementengebouw Baronesse wordt nog gebouwd en vormt de afronding van woonbuurt 3 Hoefijzers-Noord.

•

De eerste woningen van Eureka zijn in de verkoop gegaan en de concept -ontwikkelvisie voor De Faam is in het voorjaar van 2023 gereed.

•

In 2022 hebben we gewerkt aan de herontwikkeling van de Harley-locatie aan de Stationslaan. Alwel levert in het voorjaar van 2023 een concept-bestemmingsplan aan voor ruim 50 betaalbare woningen.

CrossMark-West/Havenkwartier

In 2022 zijn we gestart met de uitvoering van het eerste deel van de Nieuwe Mark fase 1. Deze werkzaamheden lopen volgens planning en bestonden uit de sloop van de oude situatie, het uitgraven van de rivier, voorbereidende werkzaamheden aan de fundering voor de lage kade en trappartijen, en het storten van onderwaterbeton. Voor fase 2 zijn we in 2022 gestart met het opstellen van het definitief ontwerp. Daarnaast hebben we een overeenkomst opgesteld voor de grondaankoop en het ontwerp-bestemmingsplan voor deze fase uitgewerkt.

•

•

•

•

•

In de Strip liggen 2 erfgoedhallen in het deelgebied Backer & Rueb. Amvest is gestart met de renovatie van de meest westelijk gelegen 'Lamonthal'. Daarnaast wordt er gewerkt aan het bestemmingsplan voor dit deelgebied.

•

Voor het deelgebied Klavers Jansen heeft het Consortium Spoorzone Breda het bestemmingsplan voor woningbouw aangeboden voor besluitvorming.

•

De Stokvishallen zijn aangepast en de verduurzaming van het Stokviskantoor is gestart. Daarmee is de eerste fase van de transformatie naar het bestendigen van de culturele activiteiten in het Cultuurcluster afgerond. Samen met de partijen in het gebied bereiden we de volgende fase van de transformatie voor.

•

Het bouwrijp maken van de Speelhuislaan is eind 2022 aanbesteed en gaat in het voorjaar van 2023 van start.

•

Voor de Mobiliteitshub in de Strip is het haalbaarheidsonderzoek voorgelegd voor besluitvorming en door de gemeenteraad in februari 2023 goedgekeurd.

•

We kunnen een deel van de woningbouwimpuls van het Rijk inzetten voor de inrichting van de Speelhuislaan en de Mobiliteitshub.

•

Per 1 januari 2023 is de regelvrije zone op de kop van het Haveneiland beëindigd. De tijdelijke gebruikers (Pier15, Stek en Belcrum Beach) kunnen het gebruik meer gereguleerd voortzetten om overlast in de omgeving te verminderen.

CrossMark-West/’t Zoet •

Het toekomstperspectief 2040 voor 't Zoet is vrijgegeven voor participatie.

•

Het participatietraject heeft veel belanghebbenden en potentiële marktpartijen geïnteresseerd en betrokken bij de toekomstige ontwikkeling van 't Zoet.

•

Het Rijk heeft onze propositie gehonoreerd met een bijdrage van € 50 miljoen voor infrastructurele maatregelen in 't Zoet en CrossMark.

•

Bavel

•

We werken samen met het dorp aan de gebiedsvisie Bavel. Die is naar verwachting begin april 2023 klaar.Het college wil de multifunctionele accommodatie verder uitwerken op de locatie aan de Lange Vore. De gemeenteraad heeft in februari 2023 een be sluit genomen over het benodigde voorbereidingskrediet.De woningbouw in Bavel-West is verder voorbereid. We hebben de eerste grond aangekocht. De onderhandelingen met andere grondeigenaren zijn in volle gang. Na de gebiedsvisie pakken we het nieuwe bedrijventerrein en de woningbouw in Bavel-Zuid verder op.

Thema stimuleren economische ontwikkeling DOELEN

Toegepaste Innovatie Ondernemen met Lef

• Groei TT&C cluster (toegepaste technologie en creativiteit) • Sterk MKB (transitie naar nieuwe economie) • Binding van talent

Verrassende stad

• Voldoende en passend aanbod voor werken en voorzieningen • Verduurzaming van werklocaties • Aantrekkelijke stad (uniek, gastvrij en creatief)

Digitalisering/Bred • Mens en techniek moet goed samen gaan • Digitale ethiek staat hoog in het vaandel ata

Resultaten Kracht van toegepaste innovatie

•

Innovatieclusters/proeftuinen: meerjarenafspraken met Breda Robotics, Breda Game City en Breda Circulair

•

Innovatiedistrict Breda: Doorvertaling ruimtelijke strategie (ruimtelijke uitwerking concept, programmatische accenten deelgebieden, procesvoorstel vervolg)

•

Opening B’WISE Incubator (29 startups, basis voor -economische- vernieuwing en werkgelegenheid

•

Samenwerkingsovereenkomst Game Hub Breda (ondertekening door Breda, provincie Noord-Brabant, BUas, Stichting Breda Game City, REWIN, BOM en Braventure)

Resultaten

Ondernemen met Lef

•

MKB-deal afgerond (2020-2022). Ruim 3000 mkb’ers in WestBrabant ondersteund met digitalisering en innovatie (Digital Days, adviestrajecten, groepstrainingen, evenementen, matching met expertbedrijven.)

•

Start Digitale Werkplaats (studenten helpen bedrijven) en Dataeconomie West-Brabant (datacoaches mkb)

•

Impact Ondernemen gestart

•

Samenwerkingsverband tussen BredaBusiness, NAC Breda en Koninklijke Horeca Nederland Breda

Resultaten Digitalisering / Bredata •

Bredata: Momenteel is circa 50-60% van de 85000 woonadressen in Breda de mogelijkheid geboden aangesloten te worden op glasvezel. Delta Fiber is op 19 bedrijventerreinen begonnen met een inventarisatie van de behoefte aangesloten te worden en begonnen aan de uitrol van het netwerk.

•

We zijn gestart met een Ethisch team bestaande uit maatschappelijke instellingen om samen te leren over ethische vraagstukken.

Resultaten

Werklocaties

-

Verlenging BIZ Steenakker

-

Realisatie toiletunit Hazeldonk

-

Energiescans en groensubsidies

-

Monitor kantorenmarkt Breda en Onderzoek efficiënt ruimtegebruik bedrijventerreinen

Economische visie thema Verrassende Stad Ontwikkelingen • Het is onze ambitie om de aantrekkingskracht van Breda te vergroten. Dit doen we samen met Breda Marketing, het onderwijs en ondernemers langs de programmalijnen Vitale Stad, Unieke stad met beleving en Gastvrij en creatief. • Begin 2022 waren nog veel coronamaatregelen van kracht en de gevolgen voor inwoners, bedrijven en (cultuur) instellingen waren groot. • De aandacht voor dichtbij en lokaal is gebleven en we hebben ons ingezet om van de Vuelta een succes te maken. • Onze langlopende verhaallijn Royal Roots hebben we gelanceerd in samenwerking met het Prado.

Programma Verrassende stad (2) Resultaten •

detailhandelsvisie is vastgesteld, nu werken aan uitvoeringsprogramma

•

In december eerste bespreking over de sluitingstijden voor de nachthoreca. De besluitvorming voor het horecabeleid vindt plaats in 2023.

•

Het subsidiebudget voor evenementen is ook in 2022 veel minder aangesproken vanwege corona. Daardoor hebben vooral evenementen die in het voorjaar plaatsvonden hun plannen niet of in afgeslankte vorm uitgevoerd.

•

In 2022 lanceerden wij de verhaallijn Royal Roots. Daarmee willen we ons koninklijke verleden op een eigentijdse manier vertellen.

•

Winkelgebieden staan voor een uitdaging met een teruglopend aantal passanten en dalende bestedingen. Dit vereist een betere regie, samenwerking, daadkracht en focus om winkelgebieden toekomstbestendig te houden. In 2022 zijn de eerste initiatieven afgehandeld, zoals een binnenstadmakelaar, een starterswinkel, verbetering Nieuwe Ginnekenstraat.

•

De creatieve route die Breda Marketing heeft ontwikkeld, verbindt het historische centrum op een verrassende manier met het Havenkwartier. Jonge kunstenaars hebben de route nog verrassender gemaakt door hier verschillende creaties aan toe te voegen.

Cultuur Cultuur Ontwikkelingen • Medio februari 2022 werd de laatste coronalockdown opgeheven en werden de gebruikelijke openingstijden weer van kracht. De bezoekersaantallen bleven en blijven achter, met name bij de musea en de podia. • Gaandeweg het jaar zagen we dat de Bredase cultuursector snel opveerde en verwachte tekorten een minder grote piek in 2022 hadden. De voorzichtigheid van de besteding in 2022 maakt dat er voor 2023 en 2024 nog ruimte is voor verdere versterking en versteviging van de sector. • We voerden het cultuurbeleid 'In verband met cultuur' uit. • Een hoogtepunt was de Vuelta. Daarbij zette de Bredase cultuursector haar beste beentje voor, van participatieprojecten tot internationale samenwerkingen. Van dit laatste is Prado in Breda een goed voorbeeld. In 2023 en verder plukken we de vruchten van de relaties die we in 2022 versterkt hebben.

Cultuur (2) Resultaten •

Met 196 subsidierelaties ondersteunden we een diversiteit aan organisaties, makers en projecten. We verleenden subsidie aan 4 basisinstellingen, 35 andere professionele instellingen met éénjarige of meerjarige subsidies, 36 projecten, 66 makers, 45 amateurkunstvereningen en 11 bijzondere projecten binnen de amateurkunst. 12 organisaties hebben subsidie ontvangen uit de ‘tijdelijke subsidieregeling ondersteuning amateurkunstorganisaties’ en 10 uit de ‘tijdelijke coronaregeling ondersteuning lokale culturele infrastructuur’.

•

Met middelen vanuit het Rijk konden we 2 coronaregelingen uitvoeren om de culturele sector te ondersteunen. Zo ontstonden er geen ernstige exploitatietekorten en hoefde de sector niet tot stilstand te komen.

•

We verbeterden de structurele toegang tot dashboardinformatie over het culturele aanbod en het publieksbereik.

•

We stimuleerden de samenwerking tussen amateurkunst en professionele organisaties

•

We gaven cultuur een plaats in de ontwikkelingen van CrossMark en ’t Zoet. De cultuursector heeft meegedacht en input gegeven om te komen tot een visie voor 't Zoet. Voor CrossMark (en specifiek voor Klavers Jansen) hebben we samen met de initiatiefnemers een programma opgesteld voor het cultuurcluster

Beroepsonderwijs en huisvesting onderwijs

•

Programma 2: Ondernemend Breda – Leren, ontwikkelen

-

Meer dan 600 volwassenen maakten gebruik van het taal- en digitaalaanbod van Curio en het Digi-Taalhuis. Meer dan 300 mensen werden via het Digi-Taalhuis verder geholpen naar passend aanbod. Ook werden Oekrainse vluchtelingen geholpen door taalaanbieders. Via de televisieserie Gewone Helden vroegen we aandacht voor moeite met lezen en schrijven onder mensen die Nederlands als eerste taal hebben.

-

Circa 750 studenten namen deel aan het evenement GoodMood. We hebben de hospitaregeling gemeentebreed uitgerold. Dat betekent dat nu in elke wijk in Breda kamerverhuur is toegestaan onder bepaalde voorwaarden.

-

Meer dan 600 studenten hebben via het Urban Living Lab een opdracht uitgevoerd bij Verbeter Breda, de energietransitie, digitalisering en mobiliteit. We hebben een 2-jarige intentieovereenkomst ondertekend met het Urban Living Lab.

-

Breedsaam en Building Breda zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van onze zorgplicht: het bouwen en renoveren van schoolgebouwen. Waar mogelijk ging men aan de slag met ventilatie. Nassau (Paul Krugerlaan) en voor Markenhage zijn afgerond. Bij de renovatie van de Horizon, de Hoogakker, de Springplank en de Jacinta werden de ventilatieprojecten meteen uitgevoerd. Afgelopen jaar werd de nieuwbouw van het IKC Bavel en de Wisselaar opgeleverd.

• -

Risico’s Vooral BreedSaam ziet de kosten voor nieuwbouw en renovatie stijgen door ontwikkelingen in de markt en door haar ambities. Wij vinden dat de coöperatie haar taken uit moet voeren binnen het budget en BreedSaam heeft haar programma in 2022 daarop aangepast. In het bestuursakkoord hebben we vanaf 2024 rekening gehouden met een aanvullend budget van € 1,4 miljoen voor onderwijshuisvesting. In 2023 moeten we de verdeling tussen de coöperaties bepalen en bekijken welke aanvullende maatregelen er nodig zijn om ervoor te zorgen dat het programma en de bekostiging daarvan in balans blijven.

Financiën Bedragen x € 1 miljoen

JR 2022

Stimuleren economische ontwikkeling in Breda

1,8

Grote projecten in de stad

-1,1

Dynamische stad

-0,4

Beroepsonderwijs en huisvesting onderwijs

2,4

Verbindend bestuur

0,2

Resultaat programma

2,9

Budgetoverhevelingen/resultaatbestemming

-2,1

Resultaat 2022

0,8

Bedragen in € 1 Onderw erp

Uit jaar

Verbetering luchtkw aliteit op scholen

Voorstel resultaatbestem m ing 2022

2.081.822

Rijksmiddelen corona ondersteuning culturele sector

2021

Voorstel door te schuiven bedragen 1.348.813

Realisatie Kunsthal

2021

461.920

Collectiebeheer

2020

25.000

Onderw erp

Totaal

Uit jaar

1.835.733

Resultaat per thema Stimuleren economische ontwikkeling in Breda Het saldo op de lasten en baten is € 2,5 miljoen. Hiervan is € 0,7 miljoen het restant op de reserves binnen programma 2. De resterende € 1,8 miljoen is als volgt opgebouwd: + 0,35 mln Masterplan Digitalisering/BreData + 0,30 mln Grondexploitaties bedrijventerreinen + 0,30 mln Evenementen + 0,25 mln Impulsgelden Economie + 0,20 mln Acquisitie en accountmanagement + 0,40 mln Diverse onderschrijdingen

Grote projecten in de stad Het saldo op de lasten en baten is € -1,1 miljoen - 1,10 mln Gasthuisvelden - 0,30 mln CrossMark + 0,20 mln Verbeter Breda + 0,10 mln Ontwikkelingen Bavel

Resultaat per thema Dynamische stad Het saldo op de lasten en baten is € -0,4 miljoen - 0,30 mln Cultureel Erfgoed - 0,10 mln Cultuurpresentatie Beroepsonderwijs en huisvesting onderwijs Het saldo op de lasten en baten is € 2,4 miljoen + 2,10 mln Onderwijshuisvesting + 0,30 mln HBO Verbindend Bestuur Het saldo op de lasten en baten is € 0,2 miljoen + 0,1 mln Bestuurlijke samenwerking + 0,2 mln Bijdrage RWB - 0,1 mln Bijdrage VNG