Presentatie auditcommissie 12012023 SIP

Presentatie Auditcommissie

Strategisch investeringsplan (SIP)

12 januari 2023

INHOUDSOPGAVE 1 SIP: de hoofdlijnen 1.1

De bestuurlijke opdracht

1.2

Ontwikkeling nieuw instrumentarium SIP - 3-tal belangrijke wijzigingen (MIRT-fasering, overprogrammeren, kredietvoteren) - Wat verandert concreet voor raad?

2 Vervolg doorontwikkeling instrumentarium en vervolgproces SIP 3 Vragen?

SIP; de hoofdlijnen 1.1

De bestuurlijke opdracht

Toezegging in Begroting 2021 We ontwikkelen nieuw strategisch sturingsinstrument voor onze investeringsvraagstukken

Aanleidingen

- jaarlijkse onderuitnutting beschikbaar investeringsvolume

- wijze kredietvotering onvoldoende flexibel i.r.t. snel veranderende omstandigheden - goede dynamische programmeringstool ontbreekt (realisme programmering, integrale afweging) - tijdhorizon van 4 jaar te kort, onvoldoende inzicht toekomstige ambities - te weinig inzicht/onderbouwing op investeringsambities voor onszelf en voor co-financiers Plus → meer helderheid gewenst in rol en bevoegdheden college en raad

1.2 Ontwikkeling nieuw instrumentarium SIP Grote vervolgstappen gezet in opmaat naar Begroting 2023 Beleidskader; visie, doel, opzet, spelregels, proces, organisatie, rol en bevoegdheden bestuur → - tijdhorizon

van 4 naar 20 jaar (t/m 2041)

- MIRT fasering

4 fasen met tussentijdse bestuurlijke besluitvorming (ambitie, Plan, Project, Realisatie)

- soorten investeringen

3-tal categorieën (I=stedelijke gebiedsontwikkelingen en unieke grootschalige investeringen, II=vervangingsinvesteringen, III=bedrijfsmiddelen)

- projectfiches

48 fiches; 2 maal per jaar update (tbv VJN en Begroting)

- overprogrammeren

vanwege onzekere omstandigheden die programmering beïnvloeden

- kredietvotering

proces geoptimaliseerd/uitgelijnd

- beheerorganisatie

2 centrale coördinatoren, incl. rol college, directie en management

Beleidskader SIP → verankeren in Financiele Verordening 2023 en Financieel Beleid 2023

Belangrijke wijzigingen 1. Toepassen MIRT fasering - Structuur en governance (incl. rol en positie raad) aanbrengen in proces - go/no go besluiten bij fase overgangen (cat. I investeringen) - vaststellen inhoudelijke en financiele kaders - voteren voorbereidings- en uitvoeringskredieten

- Door fasering meer inzicht in realisme van de programmering - Optimalisering inzet beschikbare investeringsmiddelen

MIRT fasering Methodiek van Meerjarenplan Infrastructuur en Transport (Rijk)

Stedelijke gebiedsontwikkelingen en unieke grootschalige investeringen (cat. I)

Fase A: Ambitie

→

| Raads- → besluiten + Inh+fin kaders + Kredietvotering

Fase B: Plan

→

Fase C: Project

|

startbesluit (Go/No go) projectbesluit (Go/No go) + +

vaststellen vaststellen visie/verkenning haalbaarheid/projectplan + + Voorbereidingskrediet Voorbereidingskrediet

→

Fase D: Realisatie

| uitvoeringsbesluit (Go/No go) +

vaststellen realisatieplan + Uitvoeringskrediet

MIRT fasering Methodiek van Meerjarenplan Infrastructuur en Transport (Rijk)

Vervangingsinvesteringen en bedrijfsmiddelen (cat. II en III)

Fase A: Ambitie

→

Fase B: Plan

→

Fase C: Project

→

Fase D: Realisatie

| Raads- → besluit

Vaststellen meerjaren beleidsplan (inh.+ fin. kaders komende 4 jaar)

|

+ Kredietvotering

Uitvoeringskrediet obv uitvoeringsplan (bij vaststelling begroting)

2. Overprogrammeren Waarom overprogrammeren?

- div. omstandigheden waardoor programmering investeringen beïnvloed wordt (o.a. wetgeving, procedures, participatie, krapte arbeidsmarkt, beschikbaarheid subsidies) - we willen beschikbare investeringsmiddelen zoveel mogelijk benutten → blijft financieel passend, geen budgetoverschrijding op totaal van kapitaallasten

Hoe werkt het?

- komende 4 begrotingsjaren maximale overprogrammering van 25% (omvang ca. € 12,5-15 mln.) - alle (125%) geprogrammeerde investeringen moeten realistisch en in tijd uitvoerbaar zijn - jaren daarna mag overprogrammering zelfs hoger zijn → nog te prioriteren - 2 maal per jaar wordt SIP geactualiseerd, en stellen we programmering bij

Inzet

- gefaseerde toename realisatie geplande investeringen (bijv. van 65% → 75% → 85% → 100%) - alle (max.) 125% geprogrammeerde investeringen komend begrotingsjaar ‘aanzetten’ - monitoren daadwerkelijke realisatie → evt. bijstellen max. % overprogrammering

3. Kredietvotering doel: optimaliseren inzet beschikbare investeringsmiddelen - uiterste moment van kredietvotering, in principe enkel eerstvolgende begrotingsjaar (uitvoeringskrediet cat. I investering kan meerjarig zijn, bijv. bouw Talentencentrum 2 jarig)

- onderscheid tussen voorbereidingskredieten en uitvoeringskrediet bij cat. I projecten * voorbereidingskredieten in fase A, B en C (voteren bij faseovergang of bij begroting) * uitvoeringskrediet in fase D (voteren bij vaststelling realisatieplan einde fase C) = zou nagenoeg technisch uitvloeisel moeten zijn na voorgaande fasebesluiten * voorbeelden: Nieuwe Mark, Talentencentrum, De Strip - uitvoeringskredieten voor cat. II en III projecten voteren bij vaststelling begroting (behalve als deelprojecten > € 1 mln.) * basis meerjarenbeleidsplan en jaarlijkse uitvoeringsplannen * voorbeelden: riolering, wagenpark, ICT, panden gemeentelijk vastgoed - indien gevoteerde kredieten 2 jaar niet zijn aangewend, vallen deze vrij!

Wat verandert concreet voor raad? * Verankering beleidskader SIP in Financiele Verordening 2023 (raad stelt vast) en Financieel Beleid 2023 (college stelt vast) * Vaststelling SIP jaarlijks door raad bij begroting en richtinggevende investeringsbesluiten door raad jaarlijks bij voorjaarsnota * Kaderstellende en fasebesluiten (incl. go-no go) door raad bij cat. I investeringen * Vaststellen meerjarenbeleidsplannen voor cat. II en III investeringen door raad * Beschikbaarheid over flexibele programmeringstool, waarbij overprogrammeren bestuurlijke flexibiliteit biedt om in te spelen op snel veranderende omstandigheden * Wijze van kredietvoteren: - uiterste moment van kredietvoteren - investeringen gepland na begrotingsjaar zijn in principe indicatief - onderscheid in voorbereidings- en uitvoeringskredieten bij cat. I investeringen - uitvoeringskredieten obv meerjarenbeleidsplannen voor cat. II en III investeringen

2. Vervolg doorontwikkeling instrumentarium en vervolgproces SIP Vervolg doorontwikkeling instrumentarium

- aanscherpen projectfiches (inhoudelijke informatie, financieel, realisme planning, evt. effect op exploitatie)

- onderzoek naar toekomstbestendige digitaliseringsoplossing SIP (met o.a. doorklikmogelijkheid naar onderliggende projectfiches) - uitwerken spaarvormen (fondsvorming, relatie motie infra fonds NRW) - waar behoefte, voeding fondsen, etc? - procesaanpak voor gewenste meerjarenbeleidsplannen cat. II en III investeringen

Vervolgproces

- procesaanpak actualisatie SIP tbv VJN 2023 (is in voorbereiding) PS: veel belangstelling voor SIP-methodiek (100.000+ gemeenten Fin, G40-Platform 31)

3. Vragen?

EINDE PRESENTATIE

1.3 SIP 2023-2041 (Begroting 2023) Welke investeringen in SIP opgenomen? → 4-tal clusters * Investeringen uit Begroting 2022 (periode 2022-2025) - programmering geactualiseerd

* Investeringsimpulsen nieuwe Bestuursakkoord 2023-2026 - eerste globale uitwerking/specificatie met programmering - diverse concrete uitvoeringsplannen volgen later in Q1 2023 (in opmaat actualisatie VJN 2023)

* Extra investeringen 2023 (nieuw toegevoegd!) - urgentie vanuit wetgeving, continuïteit bedrijfsvoering of eerder raadsbesluit - extra investeringen 2024-2026 in Begroting 2023 vooralsnog € PM geraamd, bij eerstvolgende actualisatie SIP (in opmaat VJN 2023) worden deze concreet gemaakt

* Investeringsambities lange termijn 2027-2041 (m.n. vanuit OGV 2040) - indicatief en ook vooralsnog € PM geraamd, bij eerstvolgende actualisatie SIP (in opmaat VJN 2023) worden deze concreet gemaakt

Totaaloverzicht SIP 2023-2041 (Begroting 2023) (individuele projecten in begrotingsprogramma’s, beleidsmatig toelichting in Fin. Begroting) Bedragen x € 1.000 P rogramma Vitaal en soc iaal Breda

Totaal Vitaal en soc iaal Breda O ndernemend Breda

Totaal O ndernemend Breda Duurzaam wonen in Breda

Totaal Duurzaam wonen in Breda Basis op orde

Totaal Basis op orde O rganisatie en financ iën van Breda

Totaal O rganisatie en financ iën van Breda Totaal Investeringsplan Besc hikbare dekkingsmiddelen O verprogrammering

Fasering Totaal Ambitie Totaal P lan Totaal P rojec t Totaal Realisatie Totaal Ambitie Totaal P lan Totaal P rojec t Totaal Realisatie Totaal Ambitie Totaal P lan Totaal P rojec t Totaal Realisatie Totaal Ambitie Totaal P lan Totaal P rojec t Totaal Realisatie Totaal Ambitie Totaal P lan Totaal P rojec t Totaal Realisatie

2023

2024

2025

2026

-

5 0 0 pm 500 7 .8 0 5 4 .8 4 1 7 .5 6 6 2 .9 6 5 2 3 .1 7 7 750 800 6 .9 4 0 6 8 .4 9 6 675 2 6 .7 0 0 1 .3 9 0 3 .1 5 0 3 1 .9 1 5 pm 7 .0 4 5 pm 7 .0 4 5 7 1 .1 3 3 7 1 .1 3 3 0%

-

-

500 500 3 .6 0 9 8 .4 4 6 5 .1 6 7 4 .0 2 2 2 1 .2 4 4 2 .5 5 1 3 .0 4 8 1 0 .8 5 1 1 6 .0 8 8 3 2 .5 3 8 1 .4 1 9 7 .5 0 4 5 .1 8 8 2 4 .3 8 0 3 8 .4 9 1 250 7 .0 4 5 655 7 .9 5 0 1 0 0 .7 2 3 8 4 .4 6 9 19%

pm

2 0 2 7 -2 0 3 1 pm

-

-

pm 3 .1 8 0 9 .3 6 7 2 .3 6 6 3 .7 2 0 1 8 .6 3 3 737 1 .8 0 0 900 2 .2 8 6 5 .7 2 3 1 .2 0 0 2 6 .2 0 0 200 2 7 .6 0 0 pm 1 .6 9 5 pm 1 .6 9 5 5 3 .6 5 1 5 3 .6 5 1 0%

pm 4 .4 7 5 3 .6 2 5 2 .6 1 5 1 0 .7 1 5 pm pm 2 .7 1 0 pm 2 .7 1 0 2 .2 0 0 2 2 .2 0 0 200 2 4 .6 0 0 pm 1 .6 9 5 pm 1 .6 9 5 3 9 .7 2 0 3 9 .7 2 0 0%

2 0 3 2 -2 0 3 6 pm

-

pm

pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm

2 0 3 7 -2 0 4 1

pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm

pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm pm

Conclusies SIP 2023-2041 (bij Begroting 2023) 1. De overprogrammering in 2023 bedraagt 19% (inzet was maximaal 25%) - € 16,3 mln. extra investeringen zijn toegevoegd aan jaarschijf 2023

2. De extra investeringen voor 2024-2026 en 2027-2041 zijn vooralsnog € PM geraamd - door € PM-ramingen geen overprogrammering zichtbaar vanaf 2024 - nieuwe raad/college eerst volwaardig inzicht geven (tijd daarvoor ontbrak bij Begroting 2023) - bij eerstvolgende actualisatie SIP (tbv voorjaarsnota 2023) worden deze PM ramingen concreet gemaakt

3. Doel is om gefaseerd te groeien naar daadwerkelijke realisatie van100% van beschikbaar investeringsvolume - huidige realisatie is gemiddeld ca. 65% van beschikbaar investeringsvolume - betreft een forse organisatorische opgave (sturing op inzet en voldoende personele capaciteit)

PS: veel belangstelling voor SIP-methodiek vanuit andere grote gemeenten (G40, 100.000+ gemeenten Fin)