Openbare en opengestelde toiletten bijdrage J. de Feijter PLEE-list Breda incl bijlage

Beste Raadsleden, Fijn om hier te staan op de dag dat we inspreken op de plannen voor het komende jaar. Ik sta hier als projectleider van het prachtige project PLEE-list Breda van Breda Gelijk. Gekscherend noem ik mezelf ook wel ‘het zeikwijf van Breda’, omdat ik het belangrijk vind te blijven herhalen hoe essentieel het is dat iedereen ten allen tijde gebruik kan maken een toilet. De Gemeente Breda zit niet stil. In 2019 behaalden we de European Access City Award en een paar weken geleden werd de Bredase Agenda Toegankelijkheid gepresenteerd. Passend bij de wens om een toegankelijke stad te zijn. We willen een Gezond, Groen en Gastvrij Breda zijn. In de Omgevingsvisie staat: ”Breda is een stad die open staat voor iedereen, waar iedereen kan meedoen.” We hebben de ambitie om in 2030 een inclusieve stad te zijn. Toegankelijk Gastvrij Inclusief En toch mis ik iets. Als we gastvrijheid willen uitstralen en een toegankelijke en inclusieve gemeente willen zijn, dan horen daar op z’n minst toiletten bij. Waarom? Simpelweg omdat naar het toilet gaan een eerste levensbehoefte is. Iedereen moet naar het toilet, ook als ze gebruik maken van alle mooie mogelijkheden in onze gemeente. In Nederland heeft 1 op de 5 mensen blaas- of darmproblemen. Deze mensen moeten vaker of sneller naar het toilet, net zoals onze oudere medemens, zwangere vrouwen en kleine kinderen.

Daarnaast heeft 15% van de Nederlanders een beperking. Veel van hen is afhankelijk van een rolstoeltoegankelijk toilet. Als deze mensen er niet zeker van zijn dat ze op tijd een toilet zullen vinden, dan blijft 25% van deze mensen thuis. En bent u zich er van bewust dat mensen die een meervoudige beperking hebben niet zomaar naar een toilet kunnen? Zij zijn afhankelijk van een Changing Place. Dit is een grote verzorgunit waar naast een rolstoeltoegankelijk toilet o.a. ook een tillift en een omkleedtafel voor volwassenen is te vinden. Op de plekken in Nederland waar deze gerealiseerd zijn, zien we dat niet alleen de persoon zelf, maar het hele systeem er omheen opleeft, omdat een familie- of gezinsuitje weer een optie is. Met PLEE-list Breda hebben we ons als doel gesteld in een periode van 4 jaar tijd een groot netwerk van openbare en opengestelde toiletten te creëren in de gemeente. Dit netwerk zal bestaan uit reguliere toiletten, rolstoeltoegankelijke toiletten én een Changing Place. Wat we zien is dat steeds meer ondernemers en organisaties tijdens openingstijden hun toilet openstellen voor voorbijgangers die hoge nood hebben. Deze opengestelde toiletten zijn terug te vinden in de landelijke Hoge Nood app die gekoppeld is aan de BBA-applicatie. Maar het tekort aan toiletten in de gemeente kunnen we niet alleen met deze opengestelde toiletten oplossen.

Na het sluiten van de daghoreca hebben vooral de mensen die afhankelijk zijn van een rolstoel een groot probleem. Stelt u zich eens voor: U zit in een rolstoel en wordt gebeld door uw vrienden. Of u iets mee gaat drinken in de binnenstad van Breda. Dat is leuk, maar waar gaat u dan naar het toilet na een paar drankjes?

Ik zie u denken, maar ik zal u helpen. Zover wij nu hebben kunnen achterhalen, kunt u dan op één plek terecht: de fietsenstalling in de Nieuwstraat. Het openbare toilet in het Valkenbergpark sluit namelijk om 21:00 en er is geen horecagelegenheid die beschikt over een rolstoeltoegankelijk toilet. Toegankelijk Gastvrij Inclusief Naar mijn mening op toiletgebied op dit moment dus nóg niet. Ik denk namelijk niet dat u het leuk zou vinden om voor ieder plasje naar de fietsenstalling te rijden. Uw vrienden in gezelligheid achter te laten. En ik gok dan ook dat u de uitnodiging om een drankje te doen op het terras afslaat en thuis blijft. Ik hoef u niet uit te leggen wat dit betekent voor de mensen die dit meemaken, want dat begrijpt u prima. Maar ik draai hem ook graag om: beseft u wat er gaat gebeuren als deze mensen wél mee kunnen doen aan ons sociale leven? Als zij wél naar het toilet kunnen, horeca gaan bezoeken, blijven overnachten, een dagje komen winkelen? Daar willen we toch onze schouders onder zetten in Breda? Even voor de duidelijkheid: vandaag krijgen jullie twee toiletverhalen te horen, maar er is een wezenlijk verschil. Rianne richt zich op toiletvoorzieningen bij evenementen. PLEE-list Breda richt zich meer op plannen met een langdurig karakter.

Hoe kunnen we dan samen zorgen dat er op toiletgebied iets gaat veranderen? Sinds september vorig jaar probeer ik duidelijk te krijgen wat er geregeld moet worden om een openbaar rolstoeltoegankelijk toilet te realiseren in onze gemeente. Ik was me er van bewust dat dit geen eenvoudige klus zou worden. Maar waar kwam ik achter? Er is geen beleid, geen ambtenaar, geen afdeling verantwoordelijk voor openbare toiletten. Ik heb heel veel mensen van verschillende afdelingen gesproken. Iedereen die ik spreek, vind het een mooi initiatief en ziet de urgentie, maar hoe we überhaupt een openbaar toilet geregeld krijgen is onduidelijk. Mijn eerste verzoek aan u is dan ook: Zorg voor een structurele opdracht met budget aan één of meerdere afdelingen waardoor zij een duidelijk beleid of stappenplan kunnen gaan maken wat er nodig is om een openbare toiletvoorziening te realiseren en te kunnen blijven monitoren en onderhouden. Dit gaat helpen om losstaande units, zoals we bijvoorbeeld kennen uit het Valkenbergpark, te realiseren. Maar daarmee zijn we er volgens mij niet. Om werkelijk verandering teweeg te brengen, is gedragsverandering nodig. Dat vraagt iets van uw creativiteit, maar ik help u daar graag bij. Mijn tweede verzoek aan u is dan ook als volgt: Zorg dat PLEE-list Breda niet als een rode maar een gele draad door alle de plannen heen gaat lopen die u onder ogen krijgt.

Stel uzelf iedere keer de vraag: “Zijn hier voldoende toiletten, maar vooral aangepaste toiletvoorzieningen meegenomen in het plan?” Dit vraagt van u anders te kijken naar nieuw- en verbouwprojecten. Een toilet moet toch gerealiseerd worden, dus waarom zou deze niet ook beschikbaar gemaakt kunnen worden voor passanten? Dit vraagt o.a. te kijken naar de plaats in een pand waar een rolstoeltoegankelijk toilet geplaatst wordt.

Doe je dit bijvoorbeeld aan de buitenzijde, dan kan deze toegankelijk gemaakt worden met een zogenaamde Eurosleutel en wordt hij openbaar voor mensen in een rolstoel die deze in het bezit hebben. En als deze gebouwen dagattracties betreffen met ruime openingstijden en aanwezig personeel. Laat dan onderzoeken of het realiseren van een Changing Place een optie is. Ook bij herontwikkeling van gebieden kunt u zichzelf dezelfde vraag stellen. Hoe zit het met de toiletvoorzieningen? Is daar bijvoorbeeld aandacht voor bij ’t Zoet? Of bij de nieuwe plannen voor de Vissersstraat? Als mooi voorbeeld kunnen we de Galderse Meren noemen. De projectmanager vroeg ons mee te denken over de nieuw te realiseren toiletvoorzieningen. Een rolstoeltoegankelijk toilet realiseren vanuit een bouwnorm is namelijk wezenlijk anders dan een rolstoeltoegankelijk toilet realiseren vanuit gebruikersperspectief. Het effect is dat hier straks mensen met en zonder beperking samen kunnen recreëren. Dat is Toegankelijk Gastvrij Inclusief

Omdat iedereen altijd na a r het toilet moet kunnen