N 01122022 Auditcommissie

NOTULEN VAN DE VERGADERING VAN DE AUDITCOMMISSIE VAN HET BREDAAS BERAAD van 1 december 2022

Voorzitter: Griffier:

de heer A. van Vliet de heer R. Wiersma

(Burger-)raadsleden:

de heer K. Braspenning de heer P. Smans mevrouw L. van Son de heer Y. Nahnahi de heer H. Jansen de heer H. Broere mevrouw I. Verdaasdonk mevrouw J. van Lierop de heer M. Van Woudenberg

Portefeuillehouder:

mevrouw C. Kranenborg-van Eerd

PwC:

mevrouw A. Kros de heer A.E. Gerritsma

Ambtelijke ondersteuning:

de heer C. Kuijpers de heer J. Veuger

Vastgesteld in de vergadering van

, voorzitter

, griffier

Notulen auditcommissie d.d. 1 december 2022 Pagina 1

1. Opening De voorzitter heet iedereen van harte welkom, in het bijzonder de vaste vertegenwoordiging van PwC. 2. Vaststellen agenda De commissie gaat akkoord met de voorgestelde agenda. De heer Smans vraagt om te proberen ruim voor de debatraad klaar te zijn omdat het eigenlijk niet de bedoeling is om een auditcommissie voorafgaand aan de debatraad te hebben. 3. Mededelingen 1. Wethouder Kranenborg heeft vandaag geen mededelingen 2. Voortgang van de motie Grip op beleidseffecten De heer Smans deelt mee dat de werkgroep de stage-opdracht heeft vastgesteld, in samenspraak met het college. Die is uitgezet bij de afdeling Finance & Control van de hogeschool. Er bleek jammer genoeg geen match te zijn. De werkgroep zoekt nog verder. Bij deze opleiding liep de afstudeerstage van 1 februari tot 1 juli. Dat betekent enerzijds dat we nog even tijd hebben maar aan de andere kant gaat iedereen nu zijn opdrachten invullen. 4. Ingekomen stukken De voorzitter geeft aan dat er vandaag geen ingekomen stukken zijn. 5. Notulen van 3 november 2022 De voorzitter constateert dat deze notulen ongewijzigd worden vastgesteld. 6. Aandachts- en actiepuntenlijst 5. Er zijn geen vragen of opmerkingen over deze lijst. 7. Boardletter en controleplan 2022 De voorzitter geeft aan dat dit een jaarlijks ritueel is voor de auditcommissie.

De heer Kuijpers is van interne auditor bij de afdeling Audit, wat bij Concerncontrol is gepositioneerd. Hij is ervan overtuigd dat de afdeling op een goede en degelijke wijze invulling geeft aan de auditfunctie in Breda. Mevrouw Kros wil de commissie, omdat die voor een deel nieuwe leden heeft, meenemen in de cyclus van de accountantscontrole en de interne controle van de gemeente zelf. In de auditcommissie van september heeft haar collega het controleplan met de raad, als opdrachtgever van de accountant, besproken. De controleopdracht bestaat uit de jaarrekening met bijlagen. Er zijn speerpunten geïdentificeerd, de rechtmatigheidsverantwoording, die eraan komt, en de risicobeoordeling, waarin de accountant aangeeft welke risico’s die ziet in de voorbereidingsfase, waar het controleplan het startdocument van is. Daar wordt in de managementletter een reflectie op gegeven en op de materialiteit. Het controleplan is rondom de zomer opgesteld en in de tussentijd heeft de accountant met de auditor gesproken maar ook met proceseigenaren. Uit de werkzaamheden die verricht zijn en de deelwaarnemingen die uitgevoerd zijn komt de managementletter. De managementletter is eigenlijk stap 2 in de formele momenten van het controleproces. Het eindstation is de controleverklaring met een accountantsverslag, dat zal rondom mei zijn.

De heer Kuijpers licht toe dat de auditfunctie in Breda is gepositioneerd binnen Concerncontrol om zo onafhankelijk mogelijk de werkzaamheden te kunnen doen binnen de organisatie. De auditfunctie kent het drielijnsmodel: de eerste en tweede lijn zijn verantwoordelijk voor de uitvoering, belast met de kwaliteit van de organisatie en het realiseren van beleidsdoelstellingen binnen de wettelijke kaders en binnen de financiële kaders. Vandaag was er een kick-off gehad voor het opstellen van de jaarrekening maar de uitvoering is eigenlijk al een tijd geleden gestart. De heer Jansen merkt op dat in de boardletter van de accountant minstens twee keer verwezen wordt naar de eerste en tweedelijns controle. Er staat zelfs dat de eerste en tweedelijnscontrole grotendeels opgevangen wordt door de derdelijns controle en dat dat voor verbetering vatbaar is. Kan de wethouder aangeven hoe het daarmee want dit hebben we al een aantal jaren in de boardletter of in het accountantsverslag gelezen. Wethouder Kranenborg zal de heer Kuijpers vragen dat te beantwoorden omdat hij vanuit de auditfunctie daar een goed beeld van heeft. Twee jaar geleden werden we wat abrupt wakker geschud. Daar hebben we genoeg gesprekken over gehad, dat dat wellicht niet abrupt had moeten zijn en ook niet op die manier.

Sindsdien is er in de organisatie heel hard gewerkt zodat zelfs auditors nu met enige mate van zekerheid durven te zeggen dat het erop lijkt dat we komend geen verklaring met beperkingen meer zouden kunnen hebben. Maar het zou inderdaad niet allemaal in de derde lijn moeten gebeuren maar juist in de eerste en tweede lijn. Er is veel opgezet maar we zijn er nog niet. De heer Kuijpers vult aan dat het in ontwikkeling is. De verbetering is nu zichtbaar op de drie processen die onderdeel uitmaken van het verbeterplan Rechtmatigheid. Ook op andere domeinen vinden nu verbeteringen plaats. De afdeling Audit zou het liefst volgend jaar alles perfect op orde hebben maar dat is best wel veel. Het verbeterplan ging over 18 processen, op alle processen is de beweging in gang gezet maar we zijn er nog niet. Er is echt een omslag gaande en er de aandacht voor rechtmatigheid en voor de auditfunctie is veel groter geworden binnen de ambtelijke organisatie en binnen de directie. Er is een duidelijke verbetering te zien. Notulen auditcommissie d.d. 1 december 2022 Pagina 2

De voorzitter vraagt of de accountant herkent wat hier geschetst wordt. De heer Gerritsma licht toe dat de eerste, tweede en derde lijn verdedigingslinies zijn. Wat er niet goed gaat in de eerste en tweede lijn wordt nu opgevangen in de derde linie. Daarmee kunnen we constateren dat er voldoende beheersing is om tot een goede jaarrekening te komen. De accountant adviseert om eerder in het proces de controles in te richten. De derde lijn is altijd achteraf. Er wordt inderdaad hard gewerkt aan de beheersmaatregelen in de eerste en tweede lijn, met name op de drie processen waar het college, in overleg met dit gremium, prioriteit aan heeft gegeven. Dit zijn de processen waar we de grootste risico’s zien. Die verbeteringen zijn in gang gezet, daar heeft de raad een aparte voortgangsrapportage over gekregen. Voor de controle 2022 kan de accountant daar nog onvoldoende op steunen omdat het nog ingericht moest worden. Pas gedurende het jaar heeft dat tot resultaat geleid. De accountant verwacht in de controle 2023 daar weer meer gebruik van te kunnen maken. De accountant heeft gezien dat bij die drie processen de goede dingen gebeuren. De heer Kuijpers geeft aan dat de afdeling Audit een auditplan heeft, zoals PwC een controleplan heeft.

Daarin staat de belangrijkste aanpak beschreven, de belangrijkste risico’s, welke werkzaamheden, hoe die uitgevoerd worden, welke financiële stromen bekeken worden en op welke wijze gerapporteerd wordt. Sinds de invoering van het verbeterplan Rechtmatigheid zijn er drie rapportagemomenten aan directie en college geweest om over de voortgang van de verbetermaatregelen te spreken maar ook om ze bij te praten over de uitkomsten van de audits, gemeentebreed. De audit pakt het hele palet van de jaarrekening op en kijkt naar de rechtmatigheid van de uitgaven, de kosten, de opbrengsten en de getrouwe weergave in de jaarrekening. Dat heeft er vorig jaar toe geleid, dat het college een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening heeft kunnen opnemen. We houden ons, net als PwC, daarbij aan verschillende auditstandaarden die gelden voor de beroepsgroep van accountants. De auditfunctie doet bijna hetzelfde als een externe accountant maar kan geen verklaring afgeven bij de jaarrekening maar probeert het college te ondersteunen in de rechtmatigheidsverantwoording. De auditfunctie is niet alleen het terugkijken maar draagt bij aan de verbetering van de interne beheersing. De belangrijkste onderwerpen in de jaarrekening zijn de rechtmatigheid van transacties, de getrouwheid.

De auditfunctie kijkt ook naar de kwaliteit van de interne beheersing, hoe het zit het met de ‘control volwassenheid’ van de organisatie. Daar is gelukkig beweging, niet alleen op de drie processen inkoop, inhuur en subsidies, maar in de volle breedte. De auditfunctie kijkt mee naar allerlei verbetertrajecten, met name op het gebied van aanbesteden en implementeren van allerlei applicaties. Daarnaast kijkt de afdeling Audit naar de kwaliteitsborging in de processen, op het gebied van maatschappelijke ondersteuning hoe het zit met de kwaliteit van die processen en hoe de kwaliteitsmedewerkers werken. Ook bij de informatievoorziening zit Audit aan tafel om te praten hoe (verbetering van) de informatievoorziening kan bijdragen tot betere beheersing. Een specifieke frauderisicoanalyse is pas net gestart, daar is nog niet veel over te vertellen. Sinds het verbeterplan Rechtmatigheid worden drie rapportages opgesteld. De eerste is besproken met de directie. De directie herkent zich daarin, erkent ook de aandachtspunten en heeft ook alle acties en verbeterpunten overgenomen. De tussenrapportage verschijnt in januari en de interne managementletter in april 2023. Wethouder Kranenborg vult aan dat dit interne rapportages zijn, die niet naar de raad gaan. De heer Gerritsma licht toe dat PwC gebruikmaakt van die interne beheersing, de derde lijn waar al die rapportages uitkomen.

Dat is een basis met als doel om uiteindelijk iets te zeggen bij de jaarrekening. We zitten nu in het midden, daarom ook een interim rapportage met kernboodschappen. Mevrouw Kros geeft aan dat qua kernboodschappen macro-economische ontwikkelingen belangrijk zijn. Die zorgen echt voor uitdagingen, vooral in de uitvoering. Die komen nu tot uitdrukking in de begroting en dadelijk ook in de jaarrekening. Daar hebben we het gesprek gehad, ook met het college, maak inzichtelijk wat de effecten zijn van de macro-economische ontwikkelingen en zorg dat je daar transparant in bent. Er zijn veel initiatieven om Breda klaar te maken voor de toekomst. Daar geeft PwC mee: zorg dat je daarin prioriteert, wanneer er keuzes gemaakt moeten worden, dat je ook de juiste focus houdt op de voortgang zodat andere projecten niet in gevaar komen. PwC sluit aan bij wat de heer Kuijpers schetst over de ontwikkelingen in de interne beheersing. Daar zien we veel ontwikkelingen in de organisatie waar ook veel focus is om de interne beheersing te borgen in de eerste en tweede lijn. Dat is nog niet altijd zichtbaar maar wel dat de derde lijn, de auditfunctie, een slot op de deur is. Mevrouw Van Lierop vindt dat het klinkt of nog niet alles altijd inzichtelijk en helder is.

Welke risico’s ontstaan daardoor en is er niet een kans aanwezig dat daarvoor dingen gemist worden? Mevrouw Kros antwoordt dat er veel ontwikkelingen op de gemeente afkomen. Het is belangrijk om die in de p&c-cyclus en in het jaarverslag een verantwoorde plek te geven. Als je kijkt naar de beheersing van de processen komt er ook veel op de gemeente af maar is beter inzichtelijk omdat dat je vooraf zicht hebt op de omvang van de geldstroom, aan welke regels je moet voldoen en hoe je dat kunt verantwoorden. Concerncontrol heeft een hele actieve rol als er nieuwe uitkeringen zijn. De heer Gerritsma vult aan, dat het versterken van de eerste en tweede lijn in de optiek van de accountant heel belangrijk is omdat dat eerder in het proces zekerheid geeft en eerder signalen geeft over risico's, zodat je nog kunt repareren. Daar zou je best wat prioriteit aan mogen geven maar de ontwikkelingen die mevrouw Kros schetste vragen ook capaciteit. Nieuwe ontwikkelingen en incidenten, er moeten vluchtelingen opgevangen worden en noem maar op, waar zet je het ambtelijk apparaat op in. Deze discussie is ook met de directie gevoerd, met de beperkte blik van de accountant tegenover het grotere plaatje van wat er nog meer moet gebeuren in de organisatie. Daarin zou je met elkaar goed de discussie moeten voeren wat het belangrijkste is en Notulen auditcommissie d.d. 1 december 2022 Pagina 3

ook accepteren dat er dan weleens dingen niet gebeuren. Als je zegt dat alles moet, maak je geen keuze. Prioriteren is misschien wel een politieke vraag en daar gaat de accountant gelukkig niet over. Mevrouw Kros heeft in het afgelopen jaar soms gezien dat Audit en Concerncontrol wat ver af staan van de eerste en tweede lijn en daar wordt dit jaar juist samen gezocht naar verbeteringen. De accountant vindt de frauderisicoanalyse die opgesteld wordt belangrijk omdat de primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen van en het opsporen van fraude bij het management en het college ligt. De accountant is daar alleen toetsend is. De algemene IT-beheersmaatregelen rondom de relevante systemen voor de jaarrekening zijn goed op orde en die zijn een basis om meer datagestuurd te gaan werken. Ten opzichte van het controleplan zijn er geen wijzigingen in de aanpak. We zien de ontwikkelingen bij subsidies, inkoop en aanbestedingen en inhuur en het doel is om nog meer in de eerste lijn te gaan werken. Als we vooruit kijken moeten vanuit de economische omstandigheden rondom onzekerheden over de parameters en de grondexploitaties extra aandacht krijgen. Dat wordt meegenomen. 2022 is een proefjaar geweest voor de rechtmatigheidsverantwoording, in 2023 moeten we daar op voortborduren. Op basis van de eerste, tweede en derde lijn kan de rechtmatigheidsverantwoording opgesteld worden.

Breda zal in 2022 nog niet helemaal zelf de prestatielevering in het sociaal domein vast kunnen stellen, daar heb je de productieverantwoording van de zorgaanbieders nog bij. Na de begroting 2023 zijn er alweer nieuwe ontwikkelingen. PwC adviseert om de verschillende componenten ook met elkaar te zien en daar ook het risicoprofiel van de gemeente Breda in te beschouwen, vanuit het weerstandsvermogen gezien. De heer Smans vraagt in hoeverre hebben die maatschappelijke ontwikkelingen het risico in zich hebben dat er bij andere beleidsvelden risico’s ontstaan. Moet je die ook in kaart brengen dan? De heer Gerritsma antwoordt dat de accountant probeert aan te geven dat die ontwikkelingen leiden tot risico’s. Je wil een apparaat hebben wat signaleert en vervolgens zegt wat de consequenties zijn. Op basis daarvan kun je de keuze maken welk risico je voor lief neemt en waar ga je op in wil spelen. Om het maken van de keuzes makkelijker te maken moet het volwassenheidsniveau van de interne beheersing nog iets groeien. Dus het zijn twee dingen: 1. Ontwikkelingen die op je af komen waar je als organisatie op in moet spelen 2. Als je dat plaatje hebt welke risico’s adresseer je en van welke risico’s zeg je als dat zich voordoet, vang ik dat op uit het weerstandsvermogen.

De heer Smans vraagt in hoeverre de accountant vindt dat alle risico’s voldoende goed in beeld gebracht zijn voor de politiek om te prioriteren en keuzes te maken. De heer Gerritsma heeft begrepen dat in de begroting 2023 een aantal punten zijn genoemd waarvan we niet precies het effect weten. Hij denkt dat de risico’s zichtbaar zijn maar nog niet altijd financieel vertaald kunnen worden. Hij denkt dat er een wat informele manier voldoende wordt gesignaleerd maar je zou dat graag wat meer gestructureerd willen hebben. Dat is waar de organisatie nu aan werkt, om dat volwassenheidsniveau van de interne beheersing iets omhoog te brengen. De heer Jansen leest in de reactie van het college op de boardletter en het controleplan niet hoe het college hierover denkt en hoe zij daarmee denken om te gaan. Wethouder Kranenborg antwoordt dat een aantal elementen inderdaad nog niet vertaald is naar wat dat financieel betekent. Dat kan niet altijd omdat de onzekerheden op dit moment zo ontzettend groot zijn. De accountant legt de focus op financiële risico’s maar er zijn meer risico’s in de stad dan financiële. De risicoanalyses behoeven wel verbetering en daar wordt in een continu proces aan gewerkt, waarbij de invulling van die eerste en die tweede lijn ook belangrijk is. Bij de begroting kan de raad er anders over denken dan het college.

D66 heeft aangegeven andere prioriteiten te stellen in de begroting omdat ze bepaalde risico’s zien en daarmee zien dat er ook andere maatregelen nodig zijn. Mevrouw Verdaasdonk hoort zeggen dat de risico's wellicht niet allemaal even goed in beeld zijn voor de raad om met voorstellen te komen. Wat kan de raad meekrijgen om daar te komen? De heer Gerritsma heeft niet willen zeggen dat niet alle risico’s zichtbaar zijn. Hij denkt dat alle risico’s wel benoemd zijn in de begroting maar ze kunnen nog niet altijd financieel vertaald worden. Dat is de kern van de boodschap. Er kunnen wat grotere afwijkingen zijn omdat de onzekerheden groter zijn. Vervolgens heb je een ambtelijk apparaat waarmee je het allemaal moet behappen en daar moet je ook prioriteiten stellen. De raad maakt keuzes en het ambtelijk apparaat moet het gaan uitwerken. Misschien moet het ambtelijk apparaat dan eggen dat bepaalde vragen van de raad niet uitgevoerd kunnen worden. Daar moet je reëel de discussie over kunnen voeren. De voorzitter merkt op dat het de verantwoordelijkheid van het college is om terug naar de raad te komen als opdrachten niet uitgevoerd kunnen worden. De heer Jansen merkt op dat in de boardletter wordt gezegd dat het verbeterplan omgezet wordt naar een transitieplan.

In hoeverre wordt de raad hierbij betrokken? Worden er bij het transitieplan ook duidelijke afspraken gemaakt die de raad kan volgen? De voorzitter wijst erop dat er vorige week specifiek hierover een sessie is geweest. Daar was de wethouder Bedrijfsvoering namens het college aanwezig. De heer Jansen vraagt of er, gezien het huidige economische klimaat, extra gekeken wordt naar de grondexploitaties. Is het college voornemens om dat eerder te gaan doen dan twee keer per jaar, met name om te voorkomen wat we 10-20 jaar geleden hebben gehad, dat we € 130 miljoen moesten afboeken. Notulen auditcommissie d.d. 1 december 2022 Pagina 4

Wethouder Kranenborg weet niet of dat laatste kwam doordat we niet vaak genoeg hebben herzien. De heer Veuger antwoordt dat er niet extra naar gekeken wordt maar er wordt altijd al goed naar gekeken bij de herzieningen. Er zijn nu wel extra risico’s, waar naar gekeken wordt. De heer Smans vraagt of er dan gewerkt wordt met scenario's. Het risico wordt groter op het moment dat je een grotere economische recessie hebt ten aanzien van de grondexploitaties. Heeft dat impact op hoe het wordt beoordeeld? De heer Veuger bedoelde dat de herziening van de grondexploitaties altijd heel serieus genomen wordt. Dus vanuit dat perspectief wordt er nu niet beter naar gekeken. Wel is het zo, dat de financiële risico's, bijvoorbeeld gezien de huidige lastig in te schatten prijsstijgingen, groter zullen worden. Dat hebben we ook gezien in het risicoprofiel bij de begroting 2023. De voorzitter concludeert dat dat in beeld is. 8. Bespreking normenkader en controleprotocol De voorzitter vraagt om ambtelijk een korte toelichting te geven. De heer Kuijpers geeft aan dat 2022 waarschijnlijk het laatste jaar is dat het op deze wijze moet worden vastgesteld want als de wetgever alles rond krijgt, gaan we naar een rechtmatigheidsverantwoording van het college toe. Daarmee verdwijnt de rechtmatigheid uit de controle en wordt het een getrouwheidsverklaring van de accountant.

Het normenkader en het controleprotocol vormen de basis voor de werkzaamheden van de auditfunctie en van PwC. In het normenkader zitten niet veel wijzigingen. De wijzigingen zijn veelal alleen een switch van jaartal van verordeningen, bijvoorbeeld de legesverordening of de verordening OZB maar soms zijn er ook specifieke regelingen, een verordening die wordt aangepast of een nieuwe verordening die wordt vastgesteld. Die zijn expliciet benoemd op pagina 46. De voorzitter vraagt wat hiermee gebeurt in de controle over 2023. De heer Kuijpers antwoordt dat het in 2023 nog steeds de basis vormt voor de controle en de beoordeling zoals die plaatsvindt door het college in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording. Ook volgend jaar moet de raad een normenkader vaststellen, dat wordt toegepast bij de totstandkoming van de rechtmatigheidsverantwoording. Daarnaast is het normenkader ook van belang voor de getrouwheidscontrole die de accountant uitvoert. Het controleprotocol wijzigt daarmee ook, de rechtmatigheid verdwijnt eruit en er wordt een getrouwheidsverklaring verstrekt. De toleranties zoals ze nu in het controleprotocol zijn benoemd en de rapportagetoleranties worden dan toegepast op de getrouwheid. Verdere wijzigingen kunnen pas gemaakt worden als er duidelijkheid is vanuit de wet- en regelgeving die eraan zit te komen.

De BBV en BADO moeten worden aangepast, dat heeft allemaal zijn tijd nodig. Op het moment dat dat er is kunnen wij de financiële verordening en de controleverordening aanpassen. De heer Smans merkt op dat er op de agenda van de auditcommissie voor volgende keer een financiële verordening staat. is dat weer een nieuwe of is dat die een jaar geleden is vastgesteld? De heer Kuijpers antwoordt dat de verordening die opgenomen is in het normenkader de financiële verordening 2022 is, die begin dit jaar is vastgesteld. Er komt inderdaad een nieuwe financiële verordening maar dan moet eerst de wet- en regelgeving klaar zijn. Wethouder Kranenborg vult aan dat er vaak kleine wijzigingen zijn die gebundeld worden zodat de raad niet té vaak een aanpassing hoeft vast te stellen. De heer Smans kan zich van de vorige financiële verordening herinneren dat die toen meteen inging. Als dat bij de volgende ook zo is, is die dan nodig. De heer Veuger antwoordt dat de volgende verordening dan ook met terugwerkende kracht tot 1 januari 2023 zal worden ingevoerd. Dit heeft echter geen gevolgen voor het normenkader. Dat hoort immers bij de jaarrekening 2022 en dus het jaar 2022. De voorzitter stelt voor dit naar de verzamelde punten van de hamerraad te brengen en stelt vast dat de commissie daarmee akkoord gaat. 9.

Septembercirculaire Wethouder Kranenborg geeft aan dat de septembercirculaire normaal gesproken niet meegenomen wordt in de begroting, ook dit jaar niet. Net als elke circulaire, heeft de septembercirculaire een algemeen deel en een deel dat doorwerkt op bepaalde budgetten. Omdat het niet in de begroting was meegenomen, behelst het wel een begrotingswijziging. De heer Van Woudenberg zou graag iets meer specificatie van de septembercirculaire willen. Wethouder Kranenborg geeft iets meer toelichting op de keuze die gemaakt wordt. De specificaties staan in het stuk. In wat genoemd wordt in deel B hebben we helemaal geen keuze. De keuze die het college gemaakt heeft, is om op dit moment de aanvullende middelen uit de circulaire niet te besteden maar achter de hand houden, bijvoorbeeld voor cao-verhogingen of hogere energiekosten. De onzekerheden maken dat het college ervoor gekozen heeft om het op deze manier te doen. De heer Jansen heeft nog een vraag over de onzekerheden. We parkeren een aantal extraatjes voor onzekerheden. Is het college bereid als er extreme onzekerheden zijn en er wordt gebruik gemaakt van dit spaarpotje om dat tijdig aan de raad te melden en niet te wachten op stukken uit de cyclus? Wethouder Kranenborg is daar vanzelfsprekend toe bereid. Notulen auditcommissie d.d. 1 december 2022 Pagina 5

Mevrouw Verdaasdonk vraagt of de 2,9% die gereserveerd wordt voor de loon- en prijscompensatie echt het percentage is wat het Rijk heeft geadviseerd. Of is dit een Bredase keuze? Wethouder Kranenborg antwoordt dat dit de keuze van de raad is geweest bij de behandeling van de meicirculaire. Toen is het percentage van 1,8% naar 2,9% gegaan. De heer Nahnahi vraagt of de wethouder iets kan verklappen over de decembercirculaire. Wethouder Kranenborg heeft daar nog geen enkel beeld bij en kan dat ook niet inschatten. De heer Smans merkt op dat we bij de meicirculaire een uitgebreide discussie hebben gehad over het nou 2,9% moest zijn. We zien nu in de circulaire dat het Rijk een hogere loon- en prijscompensatie adviseert. Die 2,9% is de keuze van Breda maar zijn dat kosten die je reëel kunt verwachten? In de septembercirculaire staat dat de kosten sneller stijgen. Vanaf wanneer moet je die kosten nemen of hoger inschatten? De voorzitter vindt dit op de grens van een politieke vraag. De vraag zou kunnen zijn hoe de accountant naar het risicoprofiel kijkt van de loon- en prijsindex. De heer Smans vraagt of er regels voor zijn vanaf wanneer die kosten dusdanig zeker of waarschijnlijk zijn, dat je ze moet inboeken. De heer Gerritsma vat de vraag technisch op. Je moet ze verantwoorden als 2023 voorbij is, dan weet je de realisatie.

Deze vraag sluit mooi aan bij het eerste punt van de boardletter. Hij denkt dat we ermee moeten leren leven dat er onzekerheden zitten in de begroting. Dit is er een van. Het belangrijke is dat er een toelichting is voor de raadsleden. Waarom dit gekozen is en of het aan de boven- of onderkant van de bandbreedte zit is informatie die de raad aan het college mag vragen. Dan is het aan de raad of die voorzichtig wil zijn of wat risico wil nemen omdat er een buffer is. De vraag wanneer moet het, daar kun je geen eenduidig antwoord op geven maar het moet voor de raad duidelijk zijn waar het in de bandbreedte zit.

10. Rondvraag De voorzitter stelt vast dat er geen vragen of opmerkingen voor de rondvraag zijn. De volgende sessie op 12 januari staat het SIP (Strategisch Investering Programma) op de agenda. Dit instrument wordt dan technisch uitgelegd door de ambtenaren, in aanwezigheid van het college. Als vragen doorgegeven worden aan de heer Wiersma, kunnen die meegenomen worden in de voorbereiding. De heer Jansen merkt op dat de auditcommissie alleen maar kan adviseren, dan is het aan de raad om dat te aanvaarden. De heer Smans zou het fijn vinden als de behandeling van het SIP breed uitgezet kan worden en de sessie breed toegankelijk is voor de raadsleden De voorzitter vindt dat een goed voorstel. Hij dankt iedereen voor de komst, in het bijzonder de accountant, en sluit de vergadering.

Notulen auditcommissie d.d. 1 december 2022 Pagina 6