Document · PDF

Motie Lisette Spee ontwikkelplan broedplaats Electron incl bijlages

gemeenteraad 20 juni 2024, gemeente BredaBij agendapunt: Kadernota6.120 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

M O T I E Kadernota 2024 De volgende organisatie dient deze motie in:

Electron | MotMot gallery Stichting Beeldmakers Breda, hieronder vermeld als Electron Lisette Spee

We stellen vast dat: ●

De gemeenteraad op 23 december 2021 unaniem de motie Perspectief Stichting Beeldmakers Breda/Electron/MotMot gallery heeft aangenomen, waarin zij de positie van Stichting Beeldmakers Breda als culturele broedplaats bevestigt en het college opdraagt om: ○ Op hele korte termijn met SBB in gesprek te gaan om te bespreken hoe de ontwikkeling van de broedplaats wèl verder kan gaan;

●

Het college op 17 februari 2022 aan de raad informeert dat zij gezamenlijk verder wil bouwen aan een gezonde broedplaats, en dat er overeenstemming is voor een gezamenlijk traject voor de langere termijn, bestaande uit: ○ Een gezamenlijke visie op inhoud en over de benodigde faciliteiten als een gebouw, randvoorwaarden, middelen en rollen van partijen voor een broedplaats in het Creative District. ○ Een gezamenlijke vertaling naar programma van eisen voor een gebouw. Daarvoor worden scenario’s opgesteld, die worden getoetst op haalbaarheid. ○ Gezamenlijk concrete resultaatafspraken voor de komende jaren Resultaten van dit traject worden in het najaar van 2022 aan de raad voorgelegd.

●

Het college op 7 juni 2024: ○ de raad informeert dat zij het ingediende ontwikkelplan ‘niet haalbaar’ acht en de raad binnenkort informeert over het proces dat het college wil doorlopen om te komen tot besluitvorming inzake de huisvesting en exploitatie van de broedplaats Creative Design; ○

Electron informeert dat zij het ingediende ontwikkelplan ‘niet haalbaar’ acht, dit traject abrupt afrondt met een eenzijdig besluit en een definitief ‘nee’, zonder ruimte voor reflectie of verbetering. Met andere woorden: zij gooit de deur dicht en geeft aan Electron geen enkele duidelijkheid over of en hoe zij het traject wil voortzetten;

●

Electron op 14 juni het college en de raad informeert over haar reactie en aanvullingen op de beoordeling;

●

Na 30 juni de publieksruimtes van Electron door de gemeente vervroegd gesloopt worden, waarmee het de slagkracht van de broedplaats marginaliseert zonder dat Electron zicht heeft op een toekomstperspectief.

We hebben nagedacht over en houden rekening met het feit dat: ●

Dat Stichting Beeldmakers Breda in opdracht van de gemeente in 2017 werd opgericht om broedplaats Electron door te ontwikkelen tot een duurzame culturele broedplaats;

●

Dat drie dagen voor het verzenden van de brief door het college, de Eerste Kamer de Wet Versterking Participatie op Decentraal Niveau heeft vastgesteld. Hierin is het uitdaagrecht wettelijk verankerd en worden gemeenten verplicht dit in een inspraakverordening vast te leggen. De gemeente Breda heeft het uitdaagrecht al vastgelegd in de Verordening Buurtrecht (2018);

●

Dat de wethouder cultuur op 7 december 2023 in de raadsvergadering bevestigt dat Electron de enige partij is waarmee gesproken wordt over invulling van de broedplaats Creative Design. Ook spreekt zij uit dat als SBB “zonder subsidie de exploitatie zou kunnen draaien”, dat dat “natuurlijk heel mooi” zou zijn.

●

Dat Electron deel uitmaakt van een landelijk netwerk van Creatieve Hubs (broedplaatsen) en van onderzoeksprojecten naar broedplaatsontwikkeling met instellingen als Kunstloc, ClickNL, Fontys en TU/Eindhoven. Electron vergaart niet alleen kennis, maar is ook inspiratiebron voor andere steden en organisaties, met landelijke status en bekendheid.

We vinden dat: ●

Het college een abrupt en eenzijdig einde maakt aan een proces van 2,5 jaar ‘gezamenlijke’ broedplaatsontwikkeling - met een organisatie die al in 2017 deze opgave begon.

●

Dit college laat zien dat, zelfs met een verordening buurtrechten, een eerlijke, transparante en open afhandeling van het uitdaag recht verre van geborgd blijkt;

●

De beoordeling van het college voldoende ruimte geeft voor een “nee, tenzij” of constructiever geformuleerd, een “ja, mits” conclusie.

●

De diskwalificatie en versnelde sloop een vernietigend effect hebben op de broedplaats, terwijl het college tegelijkertijd zegt die te willen behouden;

●

Het college met deze wijze van beoordelen Electron dan al 2,5 jaar geleden had moeten uitsluiten van het broedplaatsenbeleid dat zij voor ogen heeft, zodat Electron, haar achterban en haar partners niet nodeloos zouden investeren in een ontwikkelplan.

We vragen de raad om:

●

De motie uit december 2021 te herbevestigen en aan te scherpen.

●

Het proces in een constructieve en transparante dialoog voort te zetten in de geest van de Verordening Buurtrechten.

Aan:

de Bredase Gemeenteraad, Stadserf 1, 4811XS Breda

Betreft:

Beoordeling ontwikkelplan Electron

Plaats / datum

Breda, 14 juni 2024

Geachte leden van het College, Vorige vrijdag ontvingen we uw beoordeling van het ontwikkelplan voor Electron, broedplaats voor Creative Design. Dit plan kwam voort uit een traject met de gemeente, dat startte na de unaniem aangenomen motie perspectief Stichting Beeldmakers Breda / Electron / MotMot gallery van december 2021. Die droeg het toenmalige college op om met stichting Beeldmakers Breda (SBB) “in gesprek te gaan om te bespreken hoe de ontwikkeling van de broedplaats wèl verder kan gaan”. Twee jaar later hebben wij een concept mogen indienen. Hierbij benadrukten we dat verdere uitwerking nodig is voor de fase waarin we zitten. Dat sommige onderwerpen die nieuw of uitdagend zijn voor de gemeente, om toelichting en uitwerking vragen, is logisch. Het biedt juist waardevolle gelegenheid voor kennisuitwisseling, nadere afstemming en betere planvorming. Dit is ook hoe de buurtverordening bedoeld is. U gaat hier in uw beoordeling niet op in, maar kiest ervoor om dit traject plotseling af te ronden met een eenzijdig besluit en een definitief ‘nee’. Zonder ruimte voor verbetering. Met andere woorden: u gooit de deur dicht en geeft geen enkele duidelijkheid over of en hoe u het gesprek met ons wilt voortzetten. Uw beoordeling benadrukt het belang van kennisuitwisseling en afstemming.

Veel bezwaren die zijn geschetst zijn in onze ogen onjuist, onvolledig of oplosbaar: zie bijlage voor onze reflectie daarop. Uw afwijzing roept over het proces ook vragen op, zoals: 1. Heeft u hiermee ons gezamenlijke proces afgerond? Bent u voornemens om de gezamenlijke stappen, die in de raadsbrief van 17 februari 2022 zijn beschreven, niet meer af te ronden? 2. Betekent “niet één op één met SBB/ Big Picture” dat u met andere partijen in gesprek gaat? 3. Betekent “niet één op één met SBB/ Big Picture” dat u met andere partijen het gesprek heeft gestart? 4. Betekent dit dat u niet meer met SBB in gesprek wilt, of wel? 5. Zo wel: hoe ziet u het vervolgproces dan voor u en waarover wilt u dan in gesprek? 6. Hoe ziet u de toekomst van SBB in pand Electron en de bestaande subsidierelatie voor zich? We zijn ervan overtuigd dat het proces resultaten oplevert, zolang het over de inhoud gaat en we hierover open met elkaar in gesprek blijven.

In de kern gaat het over de vraag hoe we kennis, geld en zeggenschap goed organiseren om de duurzame broedplaats Creative Design te behouden in Breda. We hebben ons meermaals bewezen als constructieve, coöperatieve, betrouwbare en inhoudelijk sterke partner, te midden van tijden van financiële onzekerheid, gebrek aan bestuurlijke en ambtelijke betrokkenheid en de gevolgen van (post-)COVID. De sloop zet door op de versnelde datum, dat versterkt de urgentie. Met zeven jaar broedplaatsontwikkeling en bijna twintig jaar Electron verdient dit vakkundig opgestelde plan-van-de-stad een eerlijker proces dan een oppervlakkige afwijzing met een slecht onderbouwde beoordeling. Aangezien u de gemeenteraad reeds heeft geïnformeerd over uw besluit, zullen wij deze brief ook delen met de raad. Daarnaast informeren we de gemeenteraad en stad over het ingediende ontwikkelplan en het gevolgde proces. Zie daarvoor de bijgevoegde brief aan de gemeenteraad. Wij gaan graag met u in gesprek over de hierboven geformuleerde vragen en ontvangen hiervoor graag een uitnodiging. Met vriendelijke groet, Bijlagen: • Reactie op bijlage planbeoordeling (volgende pagina’s) • Brief SBB aan de gemeenteraad van 13 juni 2024 (link) Met vriendelijke groet namens team Electron en Big Picture,

Lisette Spee Directeur Electron, Stichting Beeldmakers Breda

Bijlage reactie planbeoordeling Onderdeel

Beoordeling gemeente Breda 7-6-24

Reactie Electron 14-6-24

1. Gebiedsperspectief Havenkwartier

Het ontwikkelplan past binnen de kaders van het gebiedsperspectief Havenkwartier. Het behouden / intensiveren van de broedplaats is een waardevolle toevoeging voor het gebied en de locatie aan de Belcrumweg is voorstelbaar, aangezien de locatie valt binnen het ‘creative district’. De beoogde profilering met creatief ondernemen (vergelijkbaar met Pier 15 en Bloos) vormt het fundament van de gebiedsontwikkeling ’t Zoet /Havenkwartier waarop we verder willen bouwen.

We waarderen de erkenning voor het plan vanuit het perspectief van de gebiedsontwikkeling.

2. Cultuur

De realisatie van een Broedplaats Creative Design past binnen het cultuurbeleid.

1. Het college stelt dat een “substantiële financiële bijdrage” wordt gevraagd. In de randvoorwaarden ontbreken die financiële randvoorwaarden. De bijdrage is juist (substantiëel) lager dan die voor de broedplaats Performing Arts (zie uitleg).

Middels dit voorstel wordt aan de gemeente echter een substantiële financiële bijdrage gevraagd om voorliggend plan te kunnen realiseren (en mogelijk ook te exploiteren), terwijl de gemeente anderzijds een aanzienlijk deel van haar zeggenschap moet inleveren en daarmee onvoldoende kan sturen op de uitvoeringskaders van het cultuurbeleid. De gemeente kan zelfs de volledige broedplaatsfunctie verliezen als de coöperatie of ontwikkel BV failliet gaat.

2. Ten aanzien van “een aanzienlijk deel van haar zeggenschap moet inleveren”: In de randvoorwaarden is niet opgenomen welke zeggenschap de gemeente wil. In cultuurbeleid is opgeschreven dat het juist het tegenovergestelde wil bereiken: “We willen beter inzicht krijgen in de culturele voorzieningen die vanuit de markt worden aangeboden.… We kunnen vervolgens bepalen of we als gemeente lacunes op het gebied van functies, disciplines, activiteiten en doelgroepen moeten opvullen, bestaande marktinitiatieven kunnen versterken, of onze rol en taak op dit gebied kunnen terugbrengen omdat de markt in deze behoeften voorziet.” Daarnaast kan de gemeente blijven sturen op programma via subsidie. We hebben niet opgeschreven dat we géén subsidie wensen te ontvangen: we geven aan dat subsidie met dit plan juist niet ‘in stenen’ verdwijnt, maar in het programma blijft gaan. 3. ‘...daarmee onvoldoende kan sturen op de uitvoeringskaders van het cultuurbeleid’. Waar in subsidiebeleid, algemene subsidieverordening of de regelingen voor cultuur is vastgelegd dat een structurele subsidierelatie uitgangspunt is voor de realisatie van cultuurbeleid? Er wordt immers getoetst aan beleid, dat moet dus zo zijn vastgesteld. Anders is het enkel een opvatting. 4. Dat de gemeente ‘de volledige broedplaatsfunctie kan verliezen’ is onjuist: zie p. 33 van het plan. Op dit punt verschillen we niet van mening.

We hebben daarvoor al zes opties beschreven en aangegeven dit in het vervolgtraject verder uit te willen werken (waaronder bijvoorbeeld opnemen in het omgevingsplan of erfpachtconstructie). Het college geeft niet aan waarom zij deze waarborgen onvoldoende vindt.

3. Economie

De hoofdfunctie van het plan is cultuur. Andere functies (bijvoorbeeld wonen / horeca) mogen niet belemmerend werken voor de culturele hoofdfunctie. Ook in de toekomst moet het culturele plan geborgd worden en moet het een bloeiende (culturele) community blijven. In het gebied zijn diverse ontwikkelingen voorzien waar horeca is opgenomen. We moeten ervoor zorgen dat er een goede functiemix ontstaat met niet te weinig, maar ook niet te veel horeca. Vragen over zelfstandige horeca, moeten dan ook integraal voor het gehele gebied bekeken worden.

Hier sluit ons plan op aan. De gezonde balans tussen deze functies willen we borgen, zoals beschreven op p. 30. De functies belemmeren elkaar niet, maar zorgen voor win-win en een sterke community. Cultuur houdt immers niet op bij de voordeur van een fysieke ruimte.

4. Wonen

Het aandeel sociale huur is in dit gebied van het centrum (Belcrum) met 15% vrij laag. Dit zal door de ontwikkeling van de nieuwbouwplannen in het Havenkwartier toenemen. Dit is ook in lijn met de afspraken in het kader van de Woningbouw Impuls die voor dit gebied is toegekend. Wonen is akkoord met 100% sociale huur op deze locatie. Niet voldaan wordt aan de Doelgroepenverordening Breda 2023, omdat een aantal woningen kleiner zijn dan 50 m² GBO en/of niet alle woningen voorzien zijn van buitenruimte.

Het voldoen aan de doelgroepenverordening kan in de vervolgfase uitgewerkt worden. Daarvoor is het ook wenselijk dat de samenwerking met een woningcorporatie kan worden gestart. Hiervoor is een positieve uitspraak van het college nodig, zie ook punt 12: In een oriënterend gesprek geeft Alwel aan graag samen te willen werken aan dit project, maar daarvoor een positieve houding van de gemeente ten aanzien van dit plan wensen.

5. Erfgoed

Potentieel gemeentelijk monument in een gebied met Dit sluit aan bij onze wensen en willen we in goed overleg met de gemeente Waarde – Cultuurhistorie hoog. Het plan is uitwerken. voorstelbaar op basis van het op pagina 19 van uw plan gestelde ten aanzien van de cultuurhistorische waarden en een zorgvuldige inpassing van de nieuwbouw.

6. Mobiliteit en parkeren

De onderbouwing ten aanzien van het onderdeel verkeer (ontsluiting,laden lossen, parkeren, fietsenstalling) ontbreekt volledig.

We hebben hierbij o.a. naar het raadsvoorstel ontwerp nieuwbouw Performing Arts gekeken als voorbeeld. In dat voorstel is hier niets over terug te vinden. Ook is in het stedenbouwkundig plan Backer en Rueb integraal naar het gebied gekeken, inclusief Electron. De omvang van de broedplaats blijft vrijwel gelijk aan de huidige broedplaats en de functie in het huidige omgevingsplan is al ‘bedrijven’ met functieaanduiding ‘cultuur en ontspanning’. Over parkeren verwijzen we naar de opmerkingen hieronder bij punt 11, Parkeren. Niet duidelijk is welke consequenties het college verbindt aan het ontbreken van deze informatie en of dit het plan, of dat van de andere broedplaats ‘onhaalbaar’ maakt. Deze informatie kan in het vervolgtraject, samen met de gemeente opgepakt worden, bijv. in een parkeeratelier zoals beschreven in de Nota Parkeernormen.

7. Bijdrage gemeente

Aan de gemeente wordt gevraagd om een eenmalige Correct. De gemeente heeft geen financiële kaders gegeven. In het plan geven bijdrage te leveren van € 2,5 miljoen. we op p. 31 aan dat we graag in gesprek gaan over deze bijdrage, zelfs hoe we deze eventueel kunnen verkleinen door bijvoorbeeld het aanboren van andere bronnen.

We wijzen ook op de ontwikkeling van TAC in Eindhoven. Dat is een vergelijkbare integrale ontwikkeling van een broedplaats mèt woningen. In dit project verhoogde de gemeente Eindhoven (zie raadsinformatiebrief) begin 2024 haar bijdrage naar € 3,1 miljoen, vanwege o.a. gestegen bouwkosten en vergroting van het aandeel sociale woningbouw. Overigens is het aantal woningen in het project van TAC vele malen groter (249 woningen). 8. Inbreng vastgoed en grondwaarde

Het gebouw zou ‘om niet’ moeten worden overgedragen. Alleen voor de 40 sociale huurwoningen wordt een grondwaarde conform grondbeleid betaald (€ 868.000,- exclusief BTW). Er is geen rekening gehouden met de marktwaarde van het bestaande pand.

De gevraagde investering wordt door de gemeente niet afgezet tegen een gekapitaliseerde inschatting van de te verwachten structurele subsidie aan de broedplaats of besparing aan gemeentelijke investeringskosten. Dus hoe tot het oordeel ‘te groot’ wordt gekomen, wordt niet onderbouwd. Dat maakt het besluit op dit punt willekeurig.

Bovendien vraagt dit, om de marktwaarde te bepalen, om zorgvuldige uitwerking. Die is afhankelijk van de mogelijkheden die het omgevingsplan biedt en de voorwaarden die de gemeente stelt met eventuele beperkingen aan het gebruik. Wij zijn ervan uitgegaan dat deze mogelijkheden beperkt zijn tot culturele functies (ateliers) met lage huurwaarden. Gezien de hoge kosten van de renovatie van het gebouw, beschouwen wij een overdracht om niet of symbolische waarde van € 1 in deze fase van de uitwerking realistisch. Het college zet hier niet tegenover wat de marktwaarde, ook gegeven de huidige staat van het gebouw dan wel zou moeten zijn, deze is ook niet meegegeven in de randvoorwaarden. Wij hebben dus niet kunnen anticiperen op dit criterium.

9. Overdrachtsbelasting

Geen rekening lijkt te zijn gehouden met de overdrachtsbelasting (10,4%) die in ieder geval betaald moet worden over de waarde van het vastgoed in het ‘economisch verkeer’.

Voor de levering van bouwrijpe grond is geen overdrachtsbelasting van toepassing. De bouwrijpe grond wordt geleverd met BTW en is opgenomen in de businesscase. Voor de ateliers in de oudbouw, zijn wij uitgegaan van levering om niet en is de vraag hoe de overdrachtsbelasting berekend moet worden. Ook dit vraagt verdere uitwerking om de waarde in het economisch verkeer te bepalen. Deze is afhankelijk van de mogelijkheden die het omgevingsplan biedt en de voorwaarden die de gemeente stelt met eventuele beperkingen. Wij zijn ervan uitgegaan dat deze mogelijkheden beperkt zijn tot culturele functies (ateliers) met lage huurwaarden. De waarde in het economisch verkeer zal daardoor ook laag zijn, ook gezien de huidige staat van het gebouw. Het college geeft op dit punt niet aan met welke waarde gerekend moet worden en hoe hoog de overdrachtsbelasting dan zou zijn. Daarmee kan dus ook niet vastgesteld worden dat dit leidt tot een onhaalbaar plan.

10. Kostenverhaal/ plankosten

Geen rekening lijkt te zijn gehouden met kostenverhaal/ te maken plankosten door de gemeente. Daarmee wordt ervan uitgegaan dat de gemeente deze voor eigen rekening neemt.

Voor de nieuwbouw zijn wij uitgegaan van de levering van bouwrijpe grond. Het kostenverhaal is daarbij verzekerd vanuit de grondexploitatie van de gemeente. Voor de renovatie van de oudbouw is de vraag of hiervoor kostenverhaal noodzakelijk is of dat dit verzekerd is via de leges voor de omgevingsvergunning. De gemeente heeft in haar randvoorwaarden niet opgenomen hoe zij wil omgaan met haar kostenverhaal.

11. Parkeren

Geen rekening is gehouden met (een vergoeding voor) parkeren.

Op p. 23 staat een paragraaf gewijd aan parkeren. Dit is gebaseerd op het gemeentelijke beleid én het raadsvoorstel over de haalbaarheid van de broedplaats Performing Arts. Daarin is over parkeren het volgende opgenomen: In Fase C zal onderzocht moeten worden of aanvullende parkeerplaatsen benodigd zijn nu functies in één nieuw gebouw worden ondergebracht en de overige gebouwen een andere functie krijgen. Ten aanzien van parkeren wordt vooralsnog uitgegaan van de nieuw te realiseren mobiliteitshub aan de Mark, maar op de hub is in theorie geen plaats meer, aangezien deze ingezet wordt voor andere ontwikkelingen binnen de Strip. In de praktijk zal het vollopen van de hub gefaseerd plaats vinden. Met betrekking tot de vergoeding voor parkeren heeft de gemeente in haar randvoorwaarden verder niets opgenomen waarmee we rekening hadden kunnen houden.

12. Vastgoed exploitatie

Naast de bouwexploitatie bestaat de businesscase nog uit een exploitatie voor het wonen en een exploitatie voor de broedplaats. Voor de woningen is uitgegaan van een exploitatie van 20 jaar, terwijl de huurwoningen op basis van de doelgroepenverordening een minimale exploitatietermijn hebben van 30 jaar. Niet bekend is of Alwel bereid is turn key de 40 woningen af te nemen.

De financiële doorrekening in de businesscase is opgesteld met als doel de (overdrachts)waarde van de sociale woningen te bepalen en niet om de exploitatietermijn van de woningen te bepalen. We hebben aangegeven hierbij samen te willen werken met een Bredase woningcorporatie. Hierdoor is de exploitatietermijn verzekerd. In een oriënterend gesprek geeft Alwel aan graag samen te willen werken aan dit project, maar daarvoor een positieve houding van de gemeente ten aanzien van dit plan wensen.

13. Financiering

De vastgoedexploitatie van de broedplaats met een looptijd van 20 jaar wordt gefinancierd vanuit een beoogde lening door de Triodos bank (5,5% rente), een lening van het Nationaal Restauratiefonds (1,5% rente) en de inbreng van € 1,08 miljoen eigen vermogen. Dit laatste bedrag zal naar verwachting bijeengebracht moeten worden door de leden van de coöperatie.

Hier is geen verschil van inzicht over met het college, op p. 31 staat: “om voor het concretiseren van deze inbreng en het gesprek met potentiële financiers aan te kunnen gaan, is het nodig om de businesscase verder uit te werken, waarvoor een positief besluit van de gemeente nodig is om de volgende fase van de ontwikkeling in te kunnen gaan.”

14. Exploitatie broedplaats

De jaarlijkse exploitatie van de broedplaats laat De vraag of het lukt om voldoende inbreng van vermogen bijeen te brengen, vanaf het begin een negatief resultaat zien (zelfs nog kan alleen maar beantwoord worden door dit te onderzoeken. Er zijn voldoende voorbeelden waarbij dit is gelukt. Alleen de vraag stellen wil dus zonder rekening te houden met het uit te keren niet zeggen dat het daarmee onhaalbaar is. rendement op het eigen vermogen). Niet duidelijk is hoe (door de gemeente, coöperatieleden of derden) bijgesprongen moet worden om het tekort af te dekken. Niet duidelijk is hoe de programmering betaald wordt. Daarbij kan tevens de vraag worden gesteld of het lukt om voldoende coöperatieleden en daarmee inbreng van vermogen bijeen te brengen.

Er wordt in onze businesscase geen rekening gehouden met een uitpondscenario van de woningen. De woningen vinden we integraal onderdeel van het plan en ook de betaalbaarheid van wonen moet langdurig gewaarborgd zijn. Hier is dus geen verschil van inzicht over met het college.

15. ‘Didam’

Er is op dit moment nog onvoldoende basis om aan te nemen dat SBB de enige serieuze gegadigde is om het gebouw aan te kopen voor herontwikkeling en realisatie van de creatieve broedplaats.

De gemeente moet zelf de criteria opstellen op basis waarvan dit beoordeeld kan worden. Deze criteria ontbreken. Daarnaast hebben wij in ons ontwikkelplan op p. 33 aandacht besteed aan dit aspect en voorbeelden genoemd waar dit is gelukt. Overigens loopt momenteel de bodemprocedure in de Didamzaak. Recentelijk heeft de advocaat-generaal (AG) daarin een advies uitgebracht, waarbij de overheid volgens de AG de mogelijkheid moet hebben om van de Didamregels af te wijken als zij daarvoor een goede reden heeft. Onduidelijk is welke vervolgactie het college geeft aan de status “op dit moment”.

16. Staats steun

Meerdere onderdelen zijn, volgens het extern juridisch advies, te kwalificeren als staatssteun. Mogelijk kan deze staatssteun worden vrijgesteld van de aanmeldingsverplichting op grond van de AGVV (Algemene Groepsvrijstellingsverordening).

Hier geeft het college zelf al een oplossing. Deze mogelijkheid hebben we overigens al beschreven op p. 34. Daarnaast heeft de gemeente hier zelf veel ervaring mee, onder meer met NAC en de realisatie van evenementencomplex Breepark.

17. Governance

De door u voorgestelde coöperatie geeft de gemeente onvoldoende mogelijkheden om haar belangen te borgen (sturen op doelgroepen, wijze vantoewijzing, programmering van de broedplaats, etc.). Volgens onze juridisch adviseur voldoet een stichting hier beter aan, maar hier zal waarschijnlijk niet voor gekozen zijn omdat de inbreng van de coöperatieleden noodzakelijk is om het eigen vermogen bijeen te brengen om de financiering mogelijk te maken.

Zie punt 2, en op p. 32 van het plan staat dat het vastgoed vermoedelijk ondergebracht wordt in een stichting. Op p. 34 gaan we in op de waarborgen voor de gemeente voor het behoud van de broedplaats. Daarbij gaat het om het borgen van de doelstelling van de broedplaats met daarin de specifieke doelgroep, en het borgen dat de huren voor de doelgroep betaalbaar blijven. Dit is maatwerk, we hebben aangegeven dat overleg met de gemeente nodig is om dit verder uit te werken.

Zowel de BV als de coöperatie (of een stichting) kunnen failliet gaan. De gemeente heeft in dat geval weinig grip op de verkoop van het gebouw aan een nieuwe eigenaar. Ook eventuele geschillen tussen de BV en de eindgebruikers kunnen risico’s opleveren voor de gewenste exploitatie van het gebouw. De gemeente kan een deel van de risico’s mitigeren door het gebouw in erfpacht uit te geven.

Zie p. 34. Waarbij we de uitgifte in erfpacht ook als optie hebben genoemd. Uitwerking van dit punt vraagt overleg over de inzet van de juiste instrumenten, die rekening houden met de verschillende belangen. Over de waarborgen voor de continuïteit gaan onze belangen gelijk op met die van het college.

18. Risico’s faillissement

Overigens is het hele model steward ownership (p. 32) gestoeld op de scheiding tussen leden die geld in brengen (coöperatie) en de stichting die de broedplaats in stand houdt en het culturele doel bewaakt.

Het college benadert de risico’s op dit punt vanuit een wantrouwige houding tegenover een externe partij die juist bewezen heeft de culturele doelstellingen al jaren te bestendigen. Dit is ook de kern van het Steward Ownership model dat we beschrijven in ons plan. Geschillen tussen eindgebruikers en eigenaar kunnen net zo goed leiden tot risico’s als het gebouw eigendom is van de gemeente. In dat geval is de gemeente direct risicodrager.

19. De gemeente zal moeten voorkomen dat de verkoop Aanbestedings- van het Electron-gebouw aan te merken is als een recht overheidsopdracht en dat kan alleen als er geen bouwplicht en of andere eisen aan het gebouw worden gesteld. Dit laatste staat juist weer op gespannen voet met de wens van de gemeente om voorwaarden te verbinden aan de verkoop (zoals bestendiging van de broedplaats).

Niet duidelijk uit de beschrijving van het college of dit tot problemen leidt. Dit is namelijk ook afhankelijk van de voorwaarden die de gemeente zelf wil stellen. Deze voorwaarden zijn niet opgenomen in de randvoorwaarden die met ons zijn gedeeld.

Aan:

de Bredase Gemeenteraad, Stadserf 1, 4811XS Breda

Betreft:

Beoordeling ontwikkelplan Electron

Plaats / datum

Breda, 14 juni 2024

Beste leden van de raad, Wij hadden u deze brief liever niet gestuurd. Helaas zijn we genoodzaakt een beroep op u te doen en u daarbij context te verschaffen bij de brief die u vorige vrijdag van het college ontving over de ontwikkeling van Electron, broedplaats Creative Design. Diezelfde dag ontvingen wij ook bericht van het college met daarin een afwijzing van ons plan. Wij zijn verbijsterd over de gang van zaken. We zien dat met willekeur, tegenwerking en slecht gefundeerde oordelen een kostbaar, waardevol proces abrupt wordt beëindigd. Dat doet alle inspanningen van de afgelopen zeven jaar geen eer aan, en brengt vooral de doorontwikkeling van de broedplaats in gevaar. Tijdlijn We schetsen in korte bewoordingen de afgelopen 2,5 jaar, startend vanaf uw opdracht aan het college, zodat de broedplaats weer open kon gaan en, in samenwerking met de gemeente perspectief kon gaan vormen. 2021 Electron sluit eind 2021 door gebrek aan perspectief. Dat laat de stad en de gemeenteraad niet onberoerd: in december 2021 draagt de unaniem aangenomen motie perspectief Stichting Beeldmakers Breda / Electron / MotMot gallery het college o.a.

op om: • In gesprek te gaan over hoe de broedplaats wèl verder kan gaan • Naar aanleiding van de gevoerde gesprekken een uitspraak te doen over wat er onder culturele broedplaats wordt verstaan, wat de toegevoegde waarde ervan is, over de diversiteit van deze broedplaatsen in Breda en te herbevestigen dat een broedplaats voor beeldmakers in de Belcrum gewenst is. 2022 Na een aantal gesprekken met Stichting Beeldmakers Breda (SBB) deelt het college in februari 2022 middels een raadsbrief mee dat het traject is uitgezet, met: • Uitwerken van een gezamenlijke visie van gemeente en SBB op inhoud, maar ook over de benodigde faciliteiten, randvoorwaarden, middelen en rollen van partijen voor een broedplaats in het Creative District. • Dit vormt input voor een gezamenlijk programma van eisen voor een gebouw. Op basis waarvan een aantal scenario’s worden opgesteld die op haalbaarheid zullen worden getoetst. Parallel daaraan maken de gemeente en SBB gezamenlijk concrete resultaatafspraken voor de komende jaren. Het resultaat van beide stappen zal in najaar 2022 aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Met die belofte start Electron haar activiteiten weer op. Gesprekken en workshops volgen om samen uitvoering aan deze opdracht te geven. In december wordt het resultaat vertaald naar een concept met doelgroepen, programma en de ruimtelijke behoefte.

Vier scenario’s zijn bepaald om koop of huur op deze of een andere locatie te kunnen onderzoeken en vergelijken.

Stichting Beeldmakers Breda (Electron) | Bezoekadres: Belcrumweg 19 | 4815 HA Breda Postadres: Speelhuislaan 171 | 4815 CD Breda | KvK: 69541817

2023 Begin 2023 loopt het proces vast. Ruimtelijke randvoorwaarden, oftewel: welke ruimte nu beschikbaar is, blijven ontbreken. Het gebrek aan ambtelijke beschikbaarheid en betrokkenheid bij vastgoed vertraagt het proces. De afdeling vastgoed is al vanaf het begin vaak niet aanwezig of vindt de ruimtelijke randvoorwaarden niet aan de orde. Tegelijkertijd wordt het vinden van vervangende ruimte urgent, omdat de gemeente de sloopdatum van de publieksruimtes anderhalf jaar naar voren haalt. Inmiddels weet u dat wij die ruimtes deze maand leeg moeten opleveren in plaats van eind 2025. 13 maart worden Podium Bloos en Electron door de afdeling cultuur uitgenodigd op het stadskantoor om samen te reflecteren op de eerste contouren van broedplaatsenvisie voordat deze breder gedeeld worden met het culturele veld. 24 maart stellen we voor om gebruik te maken van het ‘uitdaagrecht’ om het proces in beweging te krijgen. Dit recht is vastgelegd in de verordening buurtrechten. Zoals het betreffende raadsvoorstel (2018) aangeeft: “...soms ervaren initiatiefnemers belemmeringen, wanneer een initiatief niet past in de bestaande werkprocessen van de gemeente, omdat het verschillende beleidsdomeinen beslaat of niet genoemd is in vastgesteld beleid.

Dit vraagt een andere wijze van organiseren en de raad wil dit borgen.” De verordening schrijft óók voor, dat de gemeente daarbij een open en samenwerkende houding aanneemt en kan participeren met bijvoorbeeld meedenkkracht; financiële ondersteuning (binnen bestaande kaders); bereidheid om knelpunten in de regelgeving te onderzoeken en indien mogelijk aan te pakken; of begeleiding bij besluitvorming. 25 april geven wethouder Bruijns en wethouder De Nobel in een gesprek aan positief te staan tegenover dit voorstel en hieraan mee te willen werken. Opnieuw vragen we naar de (ruimtelijke) randvoorwaarden om - onder deze verordening - verder te kunnen werken. 29 juni krijgen we randvoorwaarden. Dan blijkt de beschikbare fysieke (vastgoed) ruimte strijdig met de - gezamenlijk opgestelde - ruimtelijke behoefte van de broedplaats. Op de plek van de huidige publieksfuncties staat een (fietsen)berging gepland. 6 juli krijgen we in een gesprek met de programmamanager Crossmark en het afdelingshoofd Vastgoedbeheer en Stedelijk Beleid de gelegenheid om een voorstel uit te werken - buiten die randvoorwaarden om. Zij bevestigen dan dat een eenmalige investering van de gemeente makkelijker is te realiseren dan extra structurele middelen. 24 oktober sturen we de contouren van een integrale ontwikkeling in Electron.

We presenteren dit als tussenstap; als denkrichting op hoofdlijnen, om zeker te weten of dit concept tot de mogelijkheden behoort - en wat dan de toetsingscriteria zijn. Het maken van een goed plan vergt immers substantiële investeringen in tijd en geld. Heldere toetsingscriteria zijn daarbij cruciaal. 5 december ontvangen we schriftelijke reactie van de gemeente, waarin de wethouders bevestigen dat ze met ons in gesprek zijn over de invulling van de Broedplaats Creative Design, zoals opgenomen in het nieuwe cultuurbeleid. Daarnaast verzoekt de gemeente ons om het plan verder uit te werken, omdat zij het anders niet kan beoordelen. De brief is in verdedigende en strenge juridische vastgoed-taal opgesteld en bevat enkele globale beoordelingscriteria. Vóór we de brief ontvangen, worden we gebeld door de wethouder Vastgoed: hij geeft herhaaldelijk aan dat, hoewel de brief in “typische vastgoedtaal” is opgesteld, we vooral “die kans moeten grijpen”. Dat wekt vertrouwen en geeft hoop dat bij de gemeente een positieve grondhouding kan komen voor dit integrale plan. Omdat de gemeente niet ingaat op het verzoek hierin samen te werken, gaan we alleen aan de slag met de uitwerking.

Stichting Beeldmakers Breda (Electron) | Bezoekadres: Belcrumweg 19 | 4815 HA Breda Postadres: Speelhuislaan 171 | 4815 CD Breda | KvK: 69541817

2024 - HET ONTWIKKELPLAN We werken samen met maatschappelijk ontwikkelaar Big Picture, die ons sinds begin 2022 ondersteunt en daarnaast helpt Vakwerk architecten met de ruimtelijke uitwerking. Ook de stad wordt actief en transparant betrokken bij de totstandkoming van het plan. Zij kunnen letterlijk meeschrijven en feedback wordt veelvuldig uitgewisseld. 2 maart dienen we het ontwikkelplan in. We benadrukken daarbij dat een definitief ‘ja of nee’ nog niet aan de orde kan zijn: verdere uitwerking en afstemming is nodig, wat gebruikelijk is voor de fase waarin dit proces zich bevindt. En ook dat onderwerpen welke nieuw of spannend lijken voor de gemeente, om verdieping vragen. We benadrukken dat er ruimte is om dit samen met de gemeente in te vullen (zoals o.a. de invloed en zeggenschap van de gemeente in de broedplaats). De beoordeling van het plan zal volgens de gemeente ongeveer 6 weken duren. We worden verzocht om, tot de beoordeling, met ‘discretie en terughoudendheid’ met de omgeving te communiceren. Hier geven we omwille van het proces gehoor aan. Voor onze mede-auteurs en geïnteresseerde partijen betekent dit een lange radiostilte waarbij ook zij niet het plan kunnen ontvangen. Wanneer de 6 weken passeren, moeten we meermaals zelf vragen naar de voortgang van de beoordeling, voor de gemeente laat weten dat er vertraging is.

7 juni - 14 weken later - ontvangen we de beoordeling van het college. Om het gesprek voor te kunnen bereiden, moeten we herhaaldelijk vragen om een schriftelijke onderbouwing. Wanneer deze uiteindelijk komt, en nog voor het ambtelijk gesprek, informeert het college gelijktijdig de gemeenteraad middels een raadsbrief. -----------------------------------------------------------------------------------Wij constateren: Tot onze verbijstering gaat het college volledig voorbij aan het verzoek om ‘geen definitief ja of nee’ te verbinden aan de beoordeling. In haar beoordeling hanteert zij nieuwe randvoorwaarden, die niet vooraf zijn meegegeven. Ook oordeelt zij op punten waaraan geen beleid ten grondslag lijkt te liggen. Ook wijst zij punten af die zij in haar eigen plan voor de andere broedplaats wel voldoende omschreven acht. En het wordt nog gekker dat het college de deur dicht gooit, zonder enige duidelijkheid over de vraag “wat nu?”. We moeten in de raadsbrief lezen hoe het college hieraan op solistische wijze zelf een vervolg wil geven. In het ambtelijk gesprek van afgelopen maandag vroegen we om uitleg. Het enige antwoord was dat de gemeente nu zelf gaat nadenken over hoe zij het proces om te komen tot ontwikkeling van de broedplaats Creative Design vorm wil geven.

Conclusie De gedane en gewaardeerde inspanningen om de broedplaats in cultuurbeleid te verankeren, stagneren op de vastgoedkant. Een starre houding bij vastgoed die sloopplanning versnelt, het gesprek over ruimtelijke bestendiging van de broedplaats belemmert, uitstelt en zelfs tegenwerkt. Het brengt ons op het punt waar de stad na 19 jaar een culturele broedplaats verliest. Helaas moeten we concluderen dat na de ondubbelzinnige motie we verder van huis zijn, dan vóór het moment dat het college van u de opdracht kreeg. We hebben altijd bewezen ondanks alle tegenslagen een succesvol functionerende broedplaats open te houden. Het is schrijnend dat na jaren van inzet, heropening en wederopbouw met betrokkenheid van betrouwbare partners, burgers en creatieven, een inhoudelijk sterk en gedragen plan verdampt in één enkele, slecht gefundeerde afwijzing. Waardoor deze jaren niet meer dan een uitstel van executie blijken te zijn.

Stichting Beeldmakers Breda (Electron) | Bezoekadres: Belcrumweg 19 | 4815 HA Breda Postadres: Speelhuislaan 171 | 4815 CD Breda | KvK: 69541817

U heeft al een Creatieve broedplaats die naadloos past in het Creative District. U heeft een sociale woningbouwopgave. U heeft grote uitdagingen om creatieve jonge makers te behouden in de stad. U heeft een verordening buurtrechten, die in samenwerking met de stad uw doelen helpt te bereiken. U heeft partners nodig die bewezen hebben de broedplaats te kunnen runnen en behouden. U heeft de komende jaren met forse bezuinigingen te maken. U heeft met dit ontwikkelplan partijen met interesse om te investeren. U heeft blijvende invloed op deze broedplaats en het gebied: dat zou met deze broedplaats de kracht, kennis en kunde behouden die ze opgebouwd heeft over de afgelopen negentien jaar. Wat wij vragen van de raad Stop met afwachtend zijn en gooi geen schoenen meer weg voor u nieuwe heeft: Kunstenaars verliezen in rap tempo ruimte. Gebouwen en gronden worden opgeknipt of ontmanteld ten behoeve van andere doelstellingen een hogere opbrengsten. Ondanks uw glasheldere opdracht wijst alles daar nu ook op bij Electron. En, ons plan voldoet aan uw doelstellingen door (meer dan) voldoende woningen te realiseren bovenop Electron. We concluderen dat uw opdracht aan het college nog niet is afgerond en dat dit proces hier niet mag stoppen. Zullen we het dan nu eindelijk eens samen vervolmaken? En ja: dat behelst proberen, toevoegen, proeven, aanpassen.

Maar het kan: samen en open, met de constructieve wil om er een succes van te maken. De situatie is crucialer en urgenter dan ooit; vanaf 30 juni is de afbraak van de publieksfuncties definitief en dan zijn wij niet meer in staat om een volwaardig publieksprogramma te realiseren zoals we voorheen deden. Wij hebben ons al aangemeld voor de inspraaksessie Hart voor Breda op 20 juni en gaan heel graag met jullie in gesprek. Met vriendelijke groet namens team Electron en Big Picture,

Lisette Spee Directeur Electron, Stichting Beeldmakers Breda

Bijlagen: 1. Reactie SBB op beoordeling ontwikkelplan 14 juni 2024 (volgende pagina) 2. Het Ontwikkelplan van broedplaats Electron met aanbiedingsbrief 2 maart 2024 (link) 3. Memo contouren alternatief scenario 24 oktober 2024 (link)

Stichting Beeldmakers Breda (Electron) | Bezoekadres: Belcrumweg 19 | 4815 HA Breda Postadres: Speelhuislaan 171 | 4815 CD Breda | KvK: 69541817

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14292656/2