Klimaatbestendig ziekteverwekkers bijdrage B. Verstrepen incl bijlage

M O T I E Kadernota 2024 Maak Breda écht klimaatbestendig door ook rekening te houden met muggen en hun capaciteit om ziekteverwekkers over te dragen. De volgende personen of organisaties dienen deze motie in: Babs Verstrepen, PhD Ik stel de raad voor om het volgende besluit te nemen: Blijf koploper in de klimaatadaptatie. Bereid de stad en haar inwoners niet alleen voor op het voorkomen van hittestress, droogte en overstromingen, maar ook op het minimaliseren van toekomstige overlast door muggen en de virussen die zij over (kunnen) dragen. Ik stel vast dat: • Breda heel actief werkt aan een duurzame en gezonde stedelijke omgeving voor mensen, dieren en planten voor nu en in de toekomst. Al in 2018 werd Breda uitgeroepen tot één van de koplopers gezien waar het gaat om een stad klimaat bestendig te maken. In het Ruimtelijke adaptatieplan van 2020 werd dit nogmaals bevestigd door de inzet van diverse klimaatadaptieve maatregelen. Echter, klimaatverandering heeft meer gevolgen dan hittestress, droogte en wateroverlast. Ik heb nagedacht over en houd rekening met: • Een warmer klimaat zorgt ervoor dat muggen zich sneller voort kunnen planten. Dat is niet alleen vervelend maar brengt in de toekomst ook gezondheidsrisico’s met zich mee. Muggen en andere geleedpotige zijn namelijk in staat om ziekteverwekkers over te brengen.

Op relatief korte termijn moeten we dan denken aan het westnijlvirus dat via trekvogels oprukt vanuit Oost- en Zuid-Europa en kan worden overgedragen door onze huismug. Westnijlvirus kan bij ouderen en mensen met een verlaagde weerstand tot ernstige ziekte leiden. Op langere termijn moeten we ook rekening houden met de mogelijke komst van andere muggensoorten en ziekteverwekkers. We vinden dat: • Klimaatverandering méér is dan het tegengaan van hittestress, droogte en wateroverlast. In het Ruimtelijke adaptatieplan van 2020 werden ‘plagen’ al wel genoemd maar niet verder uitgewerkt. Er is nog veel onbekend over We vragen de raad om: •

Kennis te nemen van potentiële (ziekte)risico’s door muggen en andere geleedpotigen en dit mee te nemen in stedelijke ontwikkelplannen ter voorbereiding op een toekomst waarin muggen virussen gaan overdragen.

Stedelijke inrichting in een veranderend klimaat Babs Verstrepen, PhD virologie

Tim van den Burg, Park ‘t Zoet

BREDA KLIMAATBESTENDIG Ruimtelijke Adaptatieplan (RAP) Gemeente Breda, 2020

KLIMAATADAPTIEVE MAATREGELEN  Wadi’s  Drijvende bloembakken  Regentonnen  Groene daken  Ondergrondse waterberging Positief effect op hittebestendigheid, droogte en wateroverlast

TOEKOMSTBESTENDIGE EN GEZONDE STEDELIJKE OMGEVING

BREDA KLIMAATBESTENDIG Ruimtelijke Adaptatieplan (RAP) Gemeente Breda, 2020

KLIMAATADAPTIEVE MAATREGELEN  Wadi’s  Drijvende bloembakken  Regentonnen  Groene daken  Ondergrondse waterberging Positief effect op hittebestendigheid, droogte en wateroverlast

TOEKOMSTBESTENDIGE EN GEZONDE STEDELIJKE OMGEVING

TOONAANGEVENDE VOORLOPER BLIJVEN?  Nadenken over leven in stad met muggen  Hogere temperaturen –snellere ontwikkeling ei  larf  mug)  Meer water in de stad –meer broedplaatsen Meer muggen

WESTNIJLVIRUS  Verspreiding door trekvogels  Overdracht door onze ‘normale’ huissteekmug  Incidentele overdracht naar mensen  Geen overdracht van mens-op-mens WESTNIJLZIEKTE

EUROPESE HUISMUG KAN WESTNIJLVIRUS OVERBRENGEN

 Meestal weinig of klachten spierpijn, hoofdpijn en/of koorts  Ouderen / verzwakt afweersysteem: kans op ernstiger ziekteverloop (hersenontsteking)  7 patiënten Nederland in 2020  140 overlijdens in de EU in 2022 (Venetie) MEER MUGGEN, MEER KANS OP INTRODUCTIE EN VERSPREIDING WESTNIJLVIRUS

EUROPESE HUISMUG KAN WESTNIJLVIRUS OVERBRENGEN

AZIATISCHE TIJGERMUG  Invasieve mug  Internationale handel  Kan zich makkelijk aanpassen aan nieuw leefmilieu  Voorkeur voor mensenbloed  Overdag  Eitjes zijn beter bestand tegen droogte  Kans op introductie nieuwe ziekteverwekkers (Spanje/Frankrijk)

AZIATISCHE TIJGERMUG

BEWUSTWORDING  INDIVIDUEEL  Voorlichting over eigen tuin, regenton en dak  Gedragsverandering, voorkom broednesten  LOKAAL  Inrichting stedelijk gebied -oude en nieuwe structuren Ecologie, de keerzijde van biodiversiteit  Onderzoek door inwoners ism onderwijsinstellingen?

VOORBEREIDEN OP SAMENLEVEN MET MUGGEN

 NATIONAAL  Monitoring muggensoorten en ziekteverwekkers -Universiteiten, RIVM en GGD Verzilting –natuurlijke vijanden zijn gevoeliger dan mug-

‘Aantal muggen’ afhankelijk van ontwerp, aanleg en onderhoud …..Maar veel kennishiaten

VRAGEN AAN DE RAAD  Is de raad zich bewust van potentiële (ziekte)risico’s door muggen en andere geleedpotigen?  Is de Raad van mening dat we ons moeten voorbereiden op een toekomst waarin muggen virussen gaan overdragen en dat deze zienswijze meegenomen moet worden in de klimaat-adaptieve maatregelen, en een multidisciplinaire denkwijze en aanpak behoeft?  Heeft de gemeente Breda de kennis in huis om hier tijdig op in te spelen in het kader van nieuwe stedelijke ontwikkelplannen zoals ‘t Zoet?  Is de raad bereid om voorloper te willen blijven?