Concept motie Katja Hoiting Sportpark groen incl bijlage

M O T I E Kadernota 2024 Sportpark, wijk in een park De volgende personen of organisaties dienen deze motie in: Werkgroep Groen Sportpark/wijkraad Sportpark 1 en 2 Katja Hoiting, Liesbeth Verhoeven, Mariska Lorier, Erik van der Hoeven, Owen de Vries, Meike van den Nieuwendijk, Tom van der Meulen, Joyce van der Feesten, Jos Koniuszek. We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: We stellen vast dat: • Door klimaatverandering hittestress en wateroverlast steeds vaker voorkomen • Stedelijke gebieden met weinig schaduw en veel verharding extra lijden onder hittestress en wateroverlast. • Bewoners van Sportpark zich ernstig zorgen maken over de effecten van klimaatverandering • Een groep betrokken bewoners de handen in elkaar heeft geslagen om te zorgen dat de wijk ook in de toekomst leefbaar blijft. • Met name Sportpark 1 weinig schaduwrijke plekken kent in de openbare ruimte. • Er behoefte is aan ontmoetingsplekken in de wijk We hebben nagedacht over en houden rekening met: • De ambitie van Breda om stad in een park te zijn. • Breda een bomenplan kent • De biodiversiteit volgens het groenkompas moet vergroten. • Er op niet al te lange termijn rioolwerkzaamheden plaats gaan vinden • Bomen er een aantal jaar over doen om schaduw te geven. We zouden graag samen met de gemeente aan de slag gaan om onze wijk klimaatbestendiger te maken.

Wij willen graag meehelpen met de kleinere ingrepen, maar het grootste effect zal toch komen van de aanplant van schaduwrijke bomen. Aangezien het zeker 10 – 15 jaar duurt voordat de bomen voldoende schaduw genereren is er enige haast geboden. We vragen de raad om: In de kadernota van 2024 een lange termijn visie op te nemen die voorziet in het aanplanten van bomen in Sportpark, rekening houdend met werkzaamheden die gepland zijn en met het door bewoners opgestelde initiatiefplan “Sportpark Groen” uit mei 2024. Sportpark: de groene springplank van Breda

Voorstel ‘Sportpark Groen’ Mei 2024 Initiatiefvoorstel burgers aan gemeenteraad Breda

Versie 3; aangepast na presentatie in de Raad op 20 juni 2024 door Katja Hoiting namens de initiatiefgroep Sportpark Groen; zie ook de motie Voorstel n.a.v. schouw door buurtbewoners op 30 maart (Sportpark I) en 18 april (Sportpark II) 2024 en overleg van bewoners o.a. Jos Koniuszek, Mariska Lorier, Owen de Vries, Tom van der Meulen, Erik van der Hoeven, Meike van de Nieuwendijk, Katja Hoiting en Joyce Vanderfeesten. Contact: joskoniuszek@gmail.com ; katjahoiting@hotmail.com

Aanleiding en doelen Buurtbewoners die samen het Wilhelminapark opruimen kwamen op het idee om Sportpark, in het kader van klimaatverandering en afname biodiversiteit, te vergroenen. Onze doelen zijn: -

Meer groen, meer biodiversiteit in heel Sportpark

1

-

Extra bomen planten, gevarieerd, met grote kronen voor schaduw.

-

Hitte-eiland effect verminderen door steen te vervangen door beplanting (zie bijlage hittekaart).

-

Geveltuintjes bij bewoners stimuleren, perceeleigenaren helpen groen te behouden/uit te breiden.

-

Meer ecologische verbindingen (groen, water) om herstel van de natuur te bevorderen.

-

Bestaande flora en fauna en biodiversiteit van de wijk incl. Wilhelminapark (met grote vogelsoortenrijkdom) weerbaar maken tegen gevolgen klimaatverandering (beschermen wat er is, geen bomen rooien).

-

Een aantrekkelijke buurt, mooi straatbeeld, vervuiling tegengaan.

-

Diverser groen in de plantvakken, geen monocultuur; zie onderstaande lijst:

Bomen- en beplantingskader Bomenlaag: Inheemse loofbomen, waar mogelijk karakteristieke bomen. Welke geen overlast vormen voor bewoners (zoals bijvoorbeeld plak van de zilverlinde of eikenprocessierups of invasieve verspreiding). Struiken: Inheemse struiken met een hoge sierwaarde en een toegevoegde waarde voor de biodiversiteit (nectar voor de bijen/vlinders/bessen voor vogels), eetbare vruchten (i.v.m. plukroute) is een pre. Vaste planten/grassen/ kruiden en bodembedekker: Inheems met een hoge sierwaarde en een toegevoegde waarde voor de biodiversiteit (nectar voor de bijen/vlinders/bessen voor vogels), niet giftig voor mens en dier.

Kansen: -

Lopende en geplande vernieuwingsprojecten in Sportpark geven de kans meer groen en meer biodiversiteit te realiseren.

-

Er is in deze wijk een hoge mate van bewonersparticipatie bij schoonhouden en vergroenen van de wijk. Bewoners besteden veel zorg aan hun tuinen en ruimen bijv het Wilhelminapark op en zijn betrokken in de ontwikkeling van de wijk.

-

Gezinnen die samen een gezonde wijk willen voor hun kinderen.

-

Veel bewoners zijn gericht op duurzaamheid en hebben kennis van planten.

2

-

Betaald parkeren is recent ingevoerd en geeft meer ruimte voor groen.

Aansluiten bij al lopende projecten in/rondom Sportpark: -

Aanpak van het Wilhelminapark; het park is een groene long maar vraagt ook om een groene, biodiverse bufferzone eromheen zodat de ecologische achteruitgang in het park afgeremd wordt.

-

Er zijn diverse nieuwe plantvakken in de wijk (Poolseweg, Piet Avontuurstraat, Wilhelminapark).

-

Vernieuwing Generaal Maczekstraat: er komen diverse soorten bomen; bewoners zijn betrokken bij herinrichting; uitvoering 2025

-

Herinrichting Lovendijkstraat (water terugbrengen voor meer biodiversiteit, bestaande bomen worden behouden)

-

Vernieuwen speelplein Olympiastraat / Piet Avontuurstraat: hiervoor bestaat al een bewonerscomité die ook over het groen nadenkt.

-

De Piet Avontuurstraat krijgt tzt nieuwe riolering. Goed moment voorinplanten van meer bomen.

-

Toekomst braakliggend terrein naast de Amphia parkeergarage. Nu een geweldige ecologische buffer.

Overige uitgangspunten: -

Aansluiten bij de ambities van de Gemeente ‘Breda Stad in het Park’ en opgave Provincie Noord Brabant in het creëren van meer natuur.

-

Verplichting gemeenten minimaal 10% extra groen te realiseren in straten die gerenoveerd worden of anderszins groot onderhoud hebben. We willen vragen om niet alleen voor ‘monocultuur’ groen te kiezen maar voor biodiversiteit. Dat betekent verschillende soorten planten in verschillende hoogtes met een hoge ecologische waarde voor insecten, kleine dieren als egels en vogels.

-

Burgerparticipatie: we gaan uit van een samenwerking met de gemeente. De Molenleytuin bij het Fatima-viaduct is een mooi voorbeeld waar de gemeente mogelijk heeft gemaakt dat buren er nu samen tuinieren en kinderen buiten kunnen spelen op het veld naast een druk verkeerspunt.

-

Conclusies uit IPCC en IPBES rapporten over klimaatverandering en verlies biodiversiteit en prognoses t.a.v. opwarming, in het bijzonder in steden.

-

Sterke teruggang in insecten. Hier kunnen we als bewoners ook iets aan doen, bijv insectenhotels en bijenkasten maken en plaatsen op daarvoor aangewezen plekken.

3

4

Ideeën Sportpark I: Bij de eerste schouw op 30 maart in een deel van Sportpark 1 (geschouwd gebied tussen Wilhelminapark, Gen Maczekstr, Eggestr en Piet Avontuurstr) zagen wij de volgende mogelijkheden: 1.Groene parkeerplaatsen (bomen i.p.v. auto’s) Locatie: aansluiting met de Generaal Maczekstraat, naast Poolse winkel en appartementencomplex. De parkeerplaatsen bij de ingang van de Olympiastraat vormen een rommelig en stenig geheel. Dit is een hitte-eiland (zie kaart). Ook brengt de Poolse winkel zwerfafval met zich mee dat vanuit hier de Gen Maczkestraat en Olympiastraat inwaait. Voorstel: Herinrichting met groen parkeren, extra bomen en een extra afvalbak. Bij vernieuwen van de Maczekstraat kunnen hier mogelijk 4 tot 6 extra bomen worden gepland en borderbakken worden gemaakt.

Ingang Olympiastraat

Voorbeelden van groene parkeerplaatsen incl waterbuffering

5

2.Extra aanplant robuuste, inheemse soorten Locatie: Kopse kant van de Olympiastraat in de Piet Avontuurstraat en gedeelte Piet Avontuurstraat richting De La Reijweg. Diverse plekken bieden mogelijkheden voor het plaatsen van extra bomen. In het andere deel van de Piet Avontuurstraat is al een beplanting van blokvormige beukenhagen. Mogelijk kunnen deze worden heroverwogen op ecologische waarde en schaduwwerking wanneer de straat wordt opengesproken voor nieuwe bekabeling.

Piet Avontuurstraat met nieuwe groenvakken; hier kunnen bomen geplaatst worden.

6

3.Veilig vergroenen - aansluiting project Generaal Maczekstraat Locatie: Tennisstraat en schoolplein OLV Hier fietsen grote groepen kinderen naar het OLV dus zicht is vanwege veiligheid de eerste prioriteit. Met groen kan het de weg opschieten vanuit de Tennisstraat afgeremd worden. Het schoolplein is verder te vergroenen door het OLV.

Tennisstraat bezien vanuit de Gen Maczekstraat; links de muur van het OLV 4.Voedselbosje in groenstrook Locatie: Groenstrook Olympiastraat, rechts voorbij glasbakken De groenstrook langs de Olympiastraat tussen de Maczekstraat en Wagemakerspark is bijzonder waardevol, moet behouden blijven. Biedt wel mogelijkheden voor een voedselbosje. De groenstrook is een kans om te benutten voor meer biodiversiteit omdat er geen andere bestemming in het geding is.

Strook langs Olympiastraat 5.Natuurervaringspad voor kinderen

7

Locatie: Groenstrook Olympiastraat Het tweede gedeelte van de groenstrook is al mooi beplant met stinzenplanten. Het gedeelte aan de kant van de speelplaats, op de kopse kant naast de afvalbak, zou een ‘natuuravontuur-slingerpaadje’ kunnen krijgen voor kinderen zodat zij ook baat hebben bij deze groenzone.

Voorbeeld van een sprokkelpad 6.Wadi, waterbuffering, natte natuur Locatie: N.t.b.; misschien in het glooiende grasveld achter de verffabriek Sportpark heeft nog geen wadi of andere waterbuffering met rainblocks terwijl door klimaatverandering in de zomer grote droogte is vanwege de zandgrond. Ook is het voor dieren die tussen groene zones migreren (Wilhelminapark naar terreinen van Amphia en Avans) belangrijk waterplaatsen te bieden.

Voorbeeld van een wadi

8

7.Borders met inheemse planten in kopse kanten van stoepen en groenstroken Locatie: Wagemakerspark, Piet Avontuurstraat en De La Reijweg. Meer vaste beplanting met inheemse soorten draagt bij aan de biodiversiteit omdat het voedsel levert aan insecten en vogels. Het geeft ook een afwisseling in de hoogte van de beplanting, belangrijk voor egels en andere kleine dieren. Beplantingsconcepten met prairieplanten, naar voorbeeld van Piet Oudolf, worden door steeds meer kwekers aangeboden. De borders kunnen geadopteerd worden door buurtbewoners zoals succesvol gebeurt bij de Molenleytuin.

Kop Wagemakerspark

Voorbeeld droogte minnende planten gemeente borders

9

8.Hondenuitlaalplaatsen worden bosbuffers Locatie: Hondenuitlaatplaatsen aan de Eggestraat (naast Nassauschool) en naast viaduct Fatimaplein Als weinig gebruikt gebied kan een hondenuitlaatplaats vol gezet worden met bomen. Enige vereiste is dat de reinigingsmachine er kan komen. Door een mix van bloeiende, vruchtdragende, bestuivende bomen kan er jaarrond voedsel en schuilplaatsen voor vogels geboden worden. Het biedt voor de naastgelegen Nassauschool koelte en voor de leerlingen zicht op divers groen en vogels.

De grote hondenuitlaatplaats Nassauschool

Voorbeeld mogelijke beplantingsdichtheid hondenuitlaatplaats

10

9.Hagen en klimplanten; schuilplaatsen voor vogels en insecten Locatie: Hek langs defensieterrein Piet Avontuurstraat en muur OLV achterzijde Tennisstraat Door heesters / een heg te planten aan de binnenzijde van het hek (terrein Defensie) of buitenzijde door de stoep te versmallen, wordt er een lange veilige schuilplaats geboden aan vogels. Dat vormt tevens een verbinding voor vogels en insecten in het terrein naast de parkeerplaats van het Amphia aan de andere kant van De La Reijweg.

Voorbeeld haag 10.Wilde bloemenbermen; minder maaien Bermen zijn eenvoudige plekken om meer biodiversiteit te creëren. Inzaaien met wilde bloemenmengsels en niet maaien scheelt onderhoudswerk. In Sportpark betreft dat de Eggeweg en het verlengde van de Poolseweg richting Amphia.

11

Aantekeningen Schouw 16 april 2024 Locatie: sportpark II Het viel op dat sportpark II qua boom beplanting veel groener is dan sportpark I. Er is echter veel verschil tussen de straten. Er zijn straten die heel groen zijn (bijv. Sikkelstraat) en ook rondom een aantal flats in de Molenleystraat is er echt een groene oase. In een aantal straten in de wijk (Smutstraat, Achillesstraat (flats), Spadestraat, Zeisstraat, staan weinig tot geen bomen. Foto Sikkelstraat

Sikkelstraat Idee: De bestrating tussen de bomen biedt geen ruimte om te parkeren. Wellicht kan deze ruimte gebruikt worden voor grotere boomspiegels met daarin onderbeplanting (lage struikjes & vaste planten) Spadestraat Niet geschouwd maar heeft geen bomen.

12

Zeisstraat

De Zeisstraat is een iets smallere straat dan de Stikkelstraat. Waar de Sikkelstraat mooi groen is, staat er in de Zeisstraat geen enkele boom. Idee: een aantal bomen plaatsen, waarbij ook rekening gehouden wordt met de parkeerdruk. Trottoirhoeken in Sportpark II

In Sportpark II bieden de trottoirhoeken op verschillende plekken (zoals hier hoek Sikkelstraat/Poolse weg) mogelijkheid om te vergroenen. Wellicht kan er in de trottoirhoeken een combinatie gemaakt worden tussen boom, struikjes (mits zichtbaarheid op kruisingen gewaarborgd blijft), plantenlaag.

13

Achillesstraat Kopse zijde van de flats. Hier is voldoende ruimte om te vergroenen, middels het aanplanten van bomen (ten koste van een parkeervak). Ook is een groene gevels hier wellicht een optie. Zie foto van de Steijnlaan voor verschil in aanzicht

Foto Achillesstr

Foto Molenleystr (ter inspiratie)

14

Smutsstraat

Foto Smutsstraat De Smutsstraat is de breedste straat van alle straten, en is tevens een van de meest versteende straten. De bomen hebben een kleine kroon met weinig blad. De Smutstraat biedt de mogelijkheid voor zowel een boomlaag (met schaduwgevende bomen) als plantvakken of haag. Tessenderlandt school Het grasveld voor de school zou een (voedsel)bos, kruidenrijke border, moestuin kunnen zijn zodat leerlingen hierin kunnen samenwerken en in contact komen met de natuur.

Foto Tessenderlandt

15

Tussen Molenleystraat en Steijnlaan speeltuin De Molenleystraat is heel groen en de speeltuin Steijnlaan is met zijn prachtige zomereik echt een plaatje. Tussen de Molenleystraat en de speeltuin liggen een aantal garageboxen waartussen het zeer versteend is en echt een hitte eiland. Hier biedt het de mogelijkheid om aan de rechterzijde 1 of 2 bomen te zetten, om zodoende de twee groene zones te aantrekkelijk te verbinden, dit stukje wijk een mooier aanzicht te geven en de hitte van dit pleintje weg te nemen Foto Steijnlaan Hoek Dudok tandartsen Gen Maczekstraat / Eggestraat Dit is de entree van de Generaal Maczekstraat. In de al bestaande borders kan een diversere beplanting worden aangebracht en langs de gevel van de huisartsen kan wellicht een strook met groen worden aangebracht. Dit kan een groene verbinding vormen van de Poolseweg naar de Gen Maczekstraat, waar via veel gezinnen met hun kinderen naar school lopen.

Foto Plein tussen Generaal Mackzetstr en Eggestraat / Korte Ploegstr

16