bijlage 4 PWC Inleiding financiële positie 25-3-2021

READ & DELETE BEFORE USING If replacing the pattern/photo on this slide, first, click on and delete the pattern/photo. Then, click on the icon in the placeholder to select a new image. Size and crop if/as needed. Final image is 7.5”/190.5mm tall x 7.5”/190.5mm wide. Use images from our library.

Inleiding financiële positie Gemeente Breda 25 maart 2021

In de pers…

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 2

Context: perfect storm Effecten Covid-19 Herstructurering lokaal sociaal domein

Opschaling gemeenten, provincies en waterschappen

Gemeenten als regisseur van lokale economie

Leergang financiële positie PwC

Kortingen gemeentefonds en verminderde inkomsten

Majeure simultane veranderopgaven voor lokale overheden

Demografische en sociale ontwikkelingen Complexere vragen van burgers, partners en bedrijven

Mini-cycles van negatieve financiële and sociale effecten

25 maart 2021 3

Financiële positie

Waaruit bestaat de financiële positie van een gemeente nu eigenlijk? Welke aspecten? Welke indicatoren zijn er al voor handen? Waar kun je deze terugvinden?

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 4

Sturen op de financiële positie 4 Domeinen

Stabiliteit

Indicatoren: hulpmiddel om beslissingen te nemen

Wettelijke kaders

Wendbaarheid

Weerbaarheid

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 5

Hoe staat het met uw financiële positie? Stabiliteit

De mate waarin de gemeente haar financiële positie in evenwicht weet te houden. Een duurzaam financieel beleid: voorzieningen voor de burgers en de gemeentelijke lasten voor burgers in evenwicht houden. Deze stabiliteit komt tot uitdrukking op verschillende onderdelen van de financiële positie van de gemeente: Balans In hoeverre kan de gemeente op termijn voldoen aan al haar schulden (de solvabiliteit van de gemeente)? In hoeverre zijn duurzame bezittingen gekoppeld aan middelen voor de lange termijn (voor een huis sluit je een hypotheek geen doorlopend krediet) In hoeverre kan de gemeente voldoen aan haar korte termijn verplichtingen (de liquiditeitspositie van de gemeente)?

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 6

Hoe staat het met uw financiële positie? Stabiliteit (2)

Exploitatie • Sluitende (meerjarige) begroting (onder aan de streep saldo “0”) • Evenwicht tussen de structurele baten en structurele lasten (bijvoorbeeld rioolbaten en lasten) Liquiditeitspositie • Evenwicht tussen inkomsten en uitgaven om te komen tot een gezonde financieringsbasis

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 7

Hoe staat het met uw financiële positie? Wendbaarheid

De mate waarin de gemeente snel kan reageren op veranderingen in de behoeften, ambities en doelstellingen van de gemeente op korte en lange termijn (structureel).

De gemeente is continu in beweging en vraagt door veranderingen in de maatschappij om aanpassingen van de behoeften, ambities en doelstellingen van de gemeente. Het domein wendbaarheid geeft de flexibiliteit van de gemeentelijke exploitatie en balansposities weer. En geeft inzicht in de mate waarin de gemeente op korte termijn accenten kan verleggen. Denk hierbij aan de ruimte binnen de exploitatie (structureel (voorbeeld kapitaallasten) versus incidenteel), onbenutte belastingcapaciteit, flexibele schil van de personele formatie (vast personeel versus inhuur) als ook de verkoop en/of andere financieringswijze van gemeentelijke bezittingen.

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 8

Hoe staat het met uw financiële positie? Weerbaarheid

De mate waarin een gemeente financiële tegenvallers en financiële risico’s op kan vangen zonder grote beleidswijzigingen.

Ondanks een stabiele financiële positie staat de gemeente bloot aan externe factoren zoals rijksbezuinigingen, claims. De weerbaarheid geeft o.a. aan in hoeverre de gemeente op lange termijn kan blijven voldoen aan haar verplichtingen. Dit komt vooral tot uitdrukking in (de ontwikkeling van) het weerstandsvermogen van de gemeente, maar ook deels in de solvabiliteit van de gemeente (zie “Stabiliteit”). En gelet op de actualiteit van de economische ontwikkelingen verdient het aanbeveling te monitoren op de “garantiestellingen” door de gemeente.

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 9

Hoe staat het met uw financiële positie? Wettelijke kaders

•

Gemeentewet, Titel IV. De financiën van de gemeente

•

Wet financiering decentrale overheden

•

Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden

•

Wet houdbare overheidsfinanciën (vanaf 2013)

•

Begrotingsevenwicht

•

Kasgeldlimiet (maximum aan korte geldleningen)

•

Renterisiconorm (risico op schommelingen in de rente is gemaximeerd)

•

EMU-saldo

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 10

Dashboard financiële positie (1)

Domein

Indicator

Omschrijving

Stabiliteit

Structureel begrotingsevenwicht

Begroot exploitatieresultaat (meerjaren)begroting na bestemming ≥ 0

Stabiliteit

Begrotingsuitputting

Verschil tussen het primaire en bijgestelde begrote exploitatieresultaat voor bestemming en het werkelijke exploitatieresultaat voor bestemming. Geeft inzicht in het voorspellend vermogen van de gemeente.

Stabiliteit

Solvabiliteitsratio

De verhouding tussen eigen vermogen en vreemd vermogen. Een toename van deze ratio geeft aan dat de gemeente minder afhankelijk wordt van vreemd vermogen . Tevens zegt deze verhouding iets over de mate waarin de exploitatie gevoelig is voor rente ontwikkelingen.

Stabiliteit

Quick ratio

De verhouding tussen “ de vlottende activa minus voorraden" en de kortlopende passiva“. Kan de gemeente aan haar kortlopende schulden voldoen. Norm ≥ 1

Wendbaarheid

Rentedruk

Netto rentelasten (externe rentelasten) / de totale lasten voor mutaties van reserves. Dit is het aandeel van de externe rentelasten in de exploitaties. De indicator geeft aan welk deel van de exploitatie gebonden is door het betalen van rente aan banken.

Wendbaarheid

Verhouding structureel resultaat en totaal resultaat voor bestemming

Gerealiseerd exploitatieresultaat voor bestemming, gecorrigeerd voor incidentele baten en lasten vóór bestemming gedeeld door het totaal resultaat voor bestemming.

Wendbaarheid

Belastingcapaciteit

Woonlasten van een gezin bij een gemiddelde WOZ-waarde in verhouding tot landelijke gemiddelde van het jaar daarvoor. Geeft een indicatie welke ruimte er nog is in tarieven.

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 11

Dashboard financiële positie (2)

Domein

Indicator

Omschrijving

Wendbaarheid

Netto schuldquote

Totaal schulden minus de vorderingen in verhouding tot de baten. Geeft een indicatie van de financieringslasten op de exploitatie.

Wendbaarheid

Bestemmingsreserves zonder directe verplichting jegens derden in verhouding tot het totaal aan bestemmingsreserves

Reserves waarvoor nog geen contracten zijn gesloten met derden voor bijvoorbeeld de financiering van toekomstige projecten kunnen door de raad vrij worden ingezet.

Weerbaarheid

Weerstandsvermogen

Het weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin de gemeente in staat is middelen vrij te maken om niet begrote financiële tegenvallers op te vangen zonder ingrijpende beleidswijzigingen. Het weerstand vermogen bestaat uit de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s.

Weerbaarheid

Resterende belastingcapaciteit

Het verschil tussen de belastingopbrengst op grond van artikel 12 van de financiële verhoudingswet en de in de begroting geraamde belastingopbrengst.

Weerbaarheid

Ombuigingskracht

Gerealiseerde ombuigingen in % van de (bijgestelde) begrote ombuigingen

Kaders

Rente risiconorm

Het verschil tussen de renterisiconorm en de feitelijke jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen. De investeringscapaciteit van een gemeente is in belangrijke mate af van de ruimte om meer schulden aan te gaan.

Kader

Kasgeldlimiet

Het verschil tussen het kasgeldlimiet (voor gemeenten geldt een percentage van 7,5% van het begrotingstotaal) en de feitelijke saldo van vlottende activa en kortlopende schulden.

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 12

Hoe staat het met uw financiële positie? Begroting 2021 gemeente Breda

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 13

Hoe staat het met uw financiële positie? Begroting 2021 gemeente Breda

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 14

Hoe staat het met uw financiële positie? Begroting 2021 gemeente Breda

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 15

Hoe staat het met uw financiële positie? Begroting 2021 gemeente Breda

Leergang financiële positie PwC

25 maart 2021 16

Bedankt voor jullie aandacht! pwc.nl

© 2021 PwC. All rights reserved. Not for further distribution without the prior written permission of PwC. "PwC" refers to the network of member firms of PricewaterhouseCoopers International Limited (PwCIL), or, as the context requires, individual member firms of the PwC network. Please see www.pwc.com/structure for further details.