2025.11.06 Bijlage 4 Griffie analyse pilot P1 BG2026

Analyse opzet programma 1: vitaal en sociaal – Begroting 2026 De gemeenteraad heeft gevraagd om duidelijker taalgebruik, heldere afbeeldingen en beter stuurbare indicatoren/informatie. Programma 1, vitaal en sociaal, wordt hiervoor gebruikt als pilot. In dit stuk worden de gevraagde verbeteringen geanalyseerd.

1. Duidelijker taalgebruik Ten opzichte van de begroting 2025 is er een duidelijke verbetering zichtbaar in de opbouw en het taalgebruik binnen het programma "Vitaal en Sociaal". De structuur is logischer en eenvoudiger te volgen, met een indeling in thema’s en subthema’s. Er wordt op relevante momenten verwezen naar onderliggend beleid, wat de samenhang versterkt. Ook qua formulering en zinsopbouw zijn stappen gezet. Beleidsbegrippen worden beter uitgelegd en er is meer gebruik gemaakt van actieve formuleringen (bijvoorbeeld: “we gaan x, y, z doen”), wat de leesbaarheid ten goede komt. De tekst leest hierdoor prettiger en toegankelijker. Een opvallend sterke toevoeging is de paragraaf “Wat mag het thema kosten” bij elk thema. Deze biedt op heldere wijze inzicht in de financiële kaders en is daarmee een waardevolle aanvulling. 2. Gebruik van heldere afbeeldingen In de begroting 2025 werden slechts twee afbeeldingen gebruikt, die inhoudelijk weinig toevoegden. In 2026 is het aantal afbeeldingen toegenomen. De mate van toegevoegde waarde varieert, maar enkele visualisaties springen eruit. Met name de overzichten op pagina 64 (initiatieven per wijk) en pagina 69 (verbonden partijen) zijn aansprekend en informatief. Ze geven in één oogopslag relevante informatie weer en dragen bij aan het begrip van het programma.

De doelboom is een nuttig instrument om samenhang te tonen, maar kan visueel sterker (bijvoorbeeld op bladzijde 36). De verbanden tussen doelen, acties en indicatoren zijn nu (nog) onvoldoende duidelijk. Het is niet inzichtelijk welke actie bij welk doel hoort en welke indicator daaraan gekoppeld is. Een visuele verbetering zou hier de sturing door de gemeenteraad en het begrip versterken. Daarnaast valt op dat onder elk thema een categorie “algemene activiteiten in thema X” is opgenomen. Deze catch-all categorie maakt het lastig om te onderscheiden waar wel en waar bewust geen aandacht aan wordt besteed. Dit beperkt de transparantie en sturingsmogelijkheden.

3. Beter stuurbare indicatoren Zoals door het college al is aangegeven is op het gebied van indicatoren nog geen vooruitgang geboekt. De indicatoren in de begroting 2026 zijn identiek aan die van 2025. Dit betekent dat de wens van de raad om te komen tot beter stuurbare indicatoren nog niet is ingevuld. Er is nog geen verbetering zichtbaar in de mate waarin de indicatoren bijdragen aan monitoring en sturing op beleidsresultaten.