2022.01.20 Bijlage 2 OPLEGNOTITIE jaarverslag 2020 OMBUDSCIE

Beste raadsleden, Vanuit haar rol neemt de auditcommissie (hierna: AC) de raad enerzijds werk uit handen en/of voegt zij waarde toe. In dat kader heeft de AC op 15 april 2021 het jaarverslag besproken van commissie Ombudsman (hierna: CO). De Ombudsman is een van de belangrijke checks&balances waar de gemeenteraad over beschikt. Net als met al dit soort instrumenten, gaat het steeds om leren en verbeteren. Om het werk van de CO in een breder perspectief te plaatsen, heeft de AC aan de wethouder gevraagd om de totale klachtenproces toe te lichten. De klachtenafhandeling werd toegelicht door het hoofd Burgerzaken, de heer Jansen, namens de Ombudscommissie kreeg mevrouw Smiers het woord. Het was verhelderend, zoals u kunt lezen in bijlage 2. De volgende zaken kwamen naar voren: Indeling op onderwerp Aan de CO was gevraagd om zo mogelijk trends in beeld te brengen. De CO gaf aan dat zij dit niet hebben kunnen vinden. Het aantal schommelt enigszins per jaar, maar de zaken zijn telkens binnen andere gebieden te vinden. De AC heeft gevraagd om de huidige indeling tegen het licht te houden.

De CO stelt voor om voortaan de indeling van de Nationale Ombudsman te hanteren: - Werk en Inkomen - Zorg - Onderwijs - Veiligheid - Wonen (vergunningverlening en toezicht) - Fysieke leefomgeving (straat/parkeren/afval) - Persoonlijke dienstverlening (adres/paspoort et cetera) De AC is blij met het voorstel van de CO. Hiermee wordt benchmarken beter mogelijk. Zichtbaarheid Ook werden er opmerkingen gemaakt over de zichtbaarheid van de CO. De CO gaf aan een beroepsinstantie te zijn en werkt volgens het principe van doorverwijzing. Daarnaast kan de CO onderzoek uit eigen beweging doen. De CO wil echter voorkomen dat zij het zoveelste hulploket wordt waar mensen in eerste instantie aankloppen. Niettemin onderschrijft de CO het belang haar zichtbaarheid te verbeteren. Zij stellen voor zich voor te stellen via de site van de gemeenteraad, uitleg te geven over wat zij kunnen betekenen en wanneer zij bevoegd is. Tevens zullen de jaarverslagen worden geplaatst. De AC heeft de griffier gevraagd om de mogelijkheden na te gaan en dit -zo mogelijk- op korte termijn te realiseren. Onderzoeken uit eigen beweging Vanuit de Nationale Ombudsman is het verzoek aan de CO gedaan om deel te nemen aan landelijke onderzoeken. Dit is besproken met de wethouder en hij staat volledig achter dit initiatief. Ook de AC heeft aangegeven hier achter te staan, tenzij het ten koste gaat van de

reguliere klachtenbehandeling. De CO antwoordde hierop dat klachten altijd prioriteit hebben. De CO zal deel gaan nemen in ‘Aandacht voor sociale minima’1. Na afronding van het onderzoek zal de CO de raad hierover infomeren. Vervolg Een vervolg zal worden gepland in het vierde kwartaal. De resultaten van het bovenstaande zaken en eventueel ook hoe de verzoeken in beroep lopen zal dan besproken worden. We zijn gaan ervan uit u hiermee voldoende te geven geinformeerd. Namens de auditcommissie Huib Jansen, voorzitter 7 juni 2021

Bijlagen: 1.- Jaarverslag 2020 commissie Ombudsman 2.- Verslag Auditcommissie 15 april 2021

1

De ombudsman signaleert dat ongeveer 1 miljoen burgers in Nederland moeten rondkomen van een inkomen op of iets boven het sociaal minimum. De meesten leven in (langdurige) armoede en slagen er niet (meer) in om hun hoofd financieel boven water te houden. Het gaat niet alleen om mensen met een uitkering maar bijvoorbeeld ook om werkenden en zzp-ers met een laag inkomen. Al jaren ziet een groot deel van deze groep hun feitelijk besteedbaar inkomen dalen; zij kunnen niet of nauwelijks rondkomen. Door de coronacrisis dreigt deze groep financieel kwetsbaren groter te worden met name door jongeren, flexwerkers en zzp'ers. De coronacrisis kan voor sommigen net dat laatste zetje betekenen waardoor zij voor jaren financieel aan de grond zullen zitten. Juist deze financieel kwetsbare groepen burgers krijgen te maken met de meest complexe regelingen. Niet zelden raken zij verstrikt in de spelregels en verplichtingen die voor deze regelingen gelden. Voldoen zij bijvoorbeeld niet aan hun inlichtingenplicht of maken zij per ongeluk een foutje dan kan dat desastreuze financiële gevolgen hebben. Door de terugvorderingen en boetes kunnen problematische schulden ontstaan of de bestaande schuldenproblematiek verder verergeren. Vaak weten deze burgers niet meer welke wegen zij moeten bewandelen en tot wie zij zich met hun problemen kunnen wenden.

De ombudsman wil de problemen agenderen die (werkende) mensen die rond het sociaal minimum leven ervaren met de overheid. Tegen welke knelpunten lopen deze burgers aan? In hoeverre worden zij door de overheid ondersteund. En wat zijn mogelijke oplossingen voor dit hardnekkige probleem? Tot slot wil de ombudsman bezien op welke wijze hij zelf deze burgers nog beter op weg kan helpen.