02 211109-01-SEC-02 Raadsbrief Samenwerking Tilburg en Breda

Onderwerp Samenwerking Tilburg en Breda Ons kenmerk

Aan de leden van de gemeenteraad

Afdeling Strategie en Control E-mail susanne.vleeshouwers@tilburg.nl Postadres

Beste raadsleden, Op korte termijn ontmoeten wij elkaar in een gezamenlijke bijeenkomst tussen de gemeenteraden van Tilburg en Breda. Die ontmoeting heeft een informeel karakter. We willen veel ruimte bieden voor een interactief gesprek. Vandaar dat wij in opmaat naar deze bijeenkomst u in onderstaande brief mee willen nemen in een aantal inhoudelijke ontwikkelingen en onze ideeën over de verdere samenwerking tussen Tilburg en Breda en met de stedelijke regio’s Hart van Brabant en De Baronie. Ter introductie Tilburg en Breda werken samen aan krachtige, vitale, inclusieve en duurzaam verbonden stedelijke regio’s. Brede welvaart en het vergroten van de kwaliteit van de leefomgeving vormen het kompas om onze krachten te bundelen, elkaar te versterken en te werken aan een duurzame toekomst van de tweestedenregio Tilburg-Breda. Hoe ziet de groeiende samenwerking tussen de twee steden en de beide stedelijke regio’s Hart van Brabant en de Baronie er uit? Schaalsprong regionale samenwerking Al geruime tijd werken Tilburg en Breda succesvol samen aan een aantal grote en urgente maatschappelijke opgaven, zoals op het gebied van mobiliteit, verstedelijking (wonen en werken) en veiligheid. De schaal van beide stedelijke regio’s blijkt een passende schaal te zijn om tot innovatieve aanpakken en oplossingen te komen voor deze opgaven.

Keuzes moeten we daarvoor steeds vaker in samenhang maken, bijvoorbeeld op het gebied van gezonde en duurzame verstedelijking. Ook vergen grote investeringen (denk aan verbinding van grotere landschapsstructuren, uitbreiding van de energieinfrastructuur of op het gebied van mobiliteit) en het versterken van kwaliteiten (bijvoorbeeld in leefbare wijken, maar ook op het gebied van sport, cultuur en evenementen) afstemming. Dit leidt ertoe dat Tilburg en Breda steeds nauwer samenwerken. Daarbij hebben wij vanzelfsprekend oog voor het belang van de kleinere gemeenten en dorpen in beide regio’s. Een sterke stad kan immers niet zonder een sterke regio en omgekeerd geldt dat ook. We willen slim gebruik maken van elkaars kracht en complementariteit, nieuwe kwaliteiten toevoegen (bijv. groen-blauw) en functies uitbreiden. We koesteren dus de identiteit en tradities van de dorpen in onze omgeving; het geeft een kwalitatieve verrijking aan de tweestedenregio. Krachten bundelen helpt ons ook in de lobby richting provincie, Rijk en Europa. We zien voordelen om intensief samen te werken en zo onze (inter)nationale ambities waar te kunnen maken en steun van derden te verkrijgen. Met het Rijk zijn we bijvoorbeeld al enige tijd actief in gesprek om een deel van de nationale woningbouwopgave te accommoderen en afspraken te maken over de verstedelijkingsopgave in onze stedelijke regio’s.

We stemmen daar het bijbehorend lange termijn economisch ontwikkelperspectief op af. Ook stemmen we onze inbreng af voor de samenwerking met de grensregio’s in Grensoverschrijdend Samenwerking (GROS) met BZK en vindt er uitwisseling plaats van kennis en inbreng voor trajecten via VNG en Comité van de Regio’s in diverse Europese beleidsontwikkelingen en nieuwe financieringsconstructies (bijvoorbeeld voor het Meerjarig Financieel Kader).

Datum 9 november 2021 Uw kenmerk Doorkiesnummer Fax Bezoekadres

We zien daarnaast kansen om kennis en expertise uit te wisselen en te bundelen. Zo kan ieders aanpak voor kwetsbare wijken (Verbeter Breda en PACT-aanpak voor Tilburg Noord, West en Groenewoud) worden verrijkt door meer samen op te trekken. Dat is tevens onze inbreng richting het Rijk in de lobby rondom de Manifeststeden voor het bewerkstelligen van een integrale aanpak en verbetering van de leefbaarheid en veiligheid in de meest kwetsbare wijken in Nederland. Tot slot kan de samenwerking ons helpen om stappen te zetten op het vlak van slimmer organiseren, prioriteren en investeren. Daarnaast kunnen we slim gebruik maken van elkaars voorzieningen en de dienstverlening aan burgers en bedrijven vergroten (efficiency) door intensiever samen te werken op een aantal bedrijfsvoeringsonderwerpen. Verstedelijkingsambities Nationaal ligt er een grote uitdaging om het woningtekort aan te pakken. Samen met gemeenten binnen Hart van Brabant en De Baronie willen wij een deel van de nationale opgave voor (versnelling van de) woningbouw accommoderen. Op 6 april 20211 informeerden wij u al over het beoogde Verstedelijkingsakkoord Stedelijke Regio Breda-Tilburg dat wij samen met onze regio’s Hart van Brabant en de Baronie in het najaar 2022 met het Rijk, provincie en waterschappen willen sluiten. De voorbereidingen daarvoor lopen volop en liggen op schema.

De Regionale InvesteringsAgenda’s (RIA) zijn daarvoor belangrijke regionale bouwstenen en tegelijkertijd werken we met een aantal Brabantse partners aan een Verstedelijkingsstrategie voor Brabant. De wisselwerking tussen beide processen moet leiden tot keuzes en afspraken met het Rijk en de provincie Noord-Brabant, de waterschappen en andere investeerders en partners. Uiterlijk in het voorjaar 2022 en in aanloop naar het bestuurlijk overleg met het Rijk informeren wij u opnieuw over de voortgang en stand van zaken ten aanzien van onze gezamenlijke verstedelijkingsambities. We organiseren daarvoor een (digitale) raadsinformatiebijeenkomst met alle regiogemeenten (van Hart van Brabant en de Baronie). Daarbij bouwen we voort op de succesvolle raadsbijeenkomst die onlangs plaatsvond in het kader van de Regionale Investeringsagenda (De Baronie). Economisch perspectief Met deze schaalsprong voor de stedelijke ontwikkeling en transformatie bouwen we tegelijkertijd ook aan het bijbehorende economische en ruimtelijk-economische langetermijnperspectief. De regio Breda-Tilburg is bij uitstek geschikt om zich in Europa economisch te profileren als 'testbed for urban innovation' (ETUI). Dat heeft te maken met de sterke kennisbasis die we hebben op het gebied van mens, gedrag en innovatie en de verbinding met toegepaste technologie.

Als we die basis en onze sterke economische sectoren koppelen aan stedelijke vernieuwing op het gebied van wonen, werken en mobiliteit, dan kunnen we internationaal voorop lopen. Een integrale benadering van ‘urban Innovation’ op deze schaal in een compact geografisch gebied is uniek in Europa. De eerste stap in conceptontwikkeling hebben we gezet. We gaan nu verder met de uitwerking en concretisering, in samenwerking met onze triple helix partners. Volgende fase en intensivering samenwerking Naast de samenwerking op onze verstedelijkingsambities willen we de samenwerking ook laten groeien op een aantal andere inhoudelijke thema’s. Denk aan veiligheid en ondermijnende criminaliteit, duurzaamheid (o.a. Amernet), gezondheid, onderwijs en een agenda voor cultuur, sport, kermis en evenementen (met recent als voorbeeld het gezamenlijke kandidaatschap voor de Special Olympics Nationale Spelen 2024).

1

Raadsbrief Verstedelijkingsakkoord 6 april 2021

Op basis van een aantal kaartbeelden en data verkennen we voor welke opgaven en thema’s er potentieel kansrijke (nieuwe) samenwerkingsrelaties te identificeren zijn en welke partners ons daarbij kunnen helpen. De informele netwerksamenwerking die ontstaan en gegroeid is vanuit de ruimtelijk-economische ontwikkelopgaven, komt dus in een volgende fase. Op inhoud gaat het om een verdieping en verbreding van de samenwerkingsagenda. We zien een schaalsprong van de samenwerking tussen beide steden naar intensievere samenwerking in de stedelijke regio’s Hart van Brabant en de Baronie. En in governance werken we toe naar samenwerking in arena’s met andere partijen. Samenwerking in arena’s en vernieuwend samenwerkingsarrangement Nu de samenwerking vanuit de inhoud groeit in meerdere domeinen en de schaalsprong leidt tot nog intensievere samenwerking in beide stedelijke regio’s, komen er ook nieuwe vragen op het gebied van governance aan de orde. De informele wijze van deze netwerksamenwerking heeft ons al ver gebracht. Steeds staat de inhoud voorop, en niet de structuur. We hebben een betere positie verworven in gesprekken met Rijk en provincie (bijvoorbeeld in het fysieke domein). Maar wij zien ook dat als we samenwerken met andere partijen in de planontwikkeling en in de uitvoering dit tot nog betere resultaten kan leiden.

En als we niets doen, we minder snel resultaten kunnen bereiken. Daarom willen wij werken met arena’s van partijen rond inhoudelijke opgaven, die samen met ons het verhaal kunnen ‘bouwen’. Naast de gemeenten kunnen andere partijen (bijv. onderwijs, cultuurmakers, ondernemers) dragende krachten zijn voor deze interregionale samenwerking. Coalitievorming vinden wij dus van groot belang. We willen een vernieuwend samenwerkingsarrangement ontwikkelen tussen de beide steden en stedelijke regio’s, waarover we ook in gesprek zijn met het Rijk (BZK). Een zekere mate van flexibiliteit en adaptiviteit willen we graag behouden. Tegelijkertijd moeten we de netwerksamenwerking meer organiseren (zonder rigide constructies op te tuigen). Governance zien we dus niet als een eindplaatje, maar vraagt om met de inhoud mee ontwikkeld te worden. Netwerksamenwerking duurzaam borgen De inhoudelijke vraagstukken zijn leidend voor de intensiteit van onze samenwerking. We willen continuïteit in de samenwerking bewerkstelligen. We willen samen met u leren, ontwikkelen, inspireren en agenderen. Ook dat is invulling van democratie in deze interregionale samenwerking. Het gaat immers om de impact die wij met elkaar (en de partners in de arena’s) kunnen bewerkstelligen voor de inwoners in onze steden en stedelijke regio’s.

In gesprek Graag willen wij met u over de onderwerpen in deze brief en onze gezamenlijke ambities in gesprek. Wij nodigen u – en in het bijzonder de woordvoerders regionale samenwerking– uit om in een gezamenlijke raadsinformatiebijeenkomst te verkennen op welke wijze en in welke mate wij onze samenwerkingsambities met uw raad kunnen vormgeven. En ook kunnen bestendigen voor een goede overdracht naar de nieuwe gemeenteraden in maart 2022. Zodra een datum bekend is, ontvangt u hiervoor een uitnodiging en het programma van de bijeenkomst.

Wij vertrouwen er op dat wij u met deze brief op hoofdlijnen voldoende hebben geïnformeerd en zien uit naar een inspirerend gesprek over de toekomst van de samenwerking in de tweestedenregio TilburgBreda. We willen samen met uw raden uitvinden hoe we samen verder kunnen gaan in deze samenwerking tussen de beide steden en stedelijke regio’s in de volgende raadsperiode en wat dat betekent voor de governance in deze netwerksamenwerking.

Met vriendelijke groet, mede namens het college van B en W van de gemeente Breda, het college,

mr. A. van Berckel, MBA gemeentesecretaris

drs. Th.L.N. Weterings burgemeester