Wijziging Centrumregeling regio Meierij Wmo 2020 ivm regionalisering toezicht en handhaving- Bijlage 1 Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Datum: 17 december 2024 Zaaknummer: 1367296 Portefeuillehouder: Wim van der Zanden en Désirë van Laarhoven Contactpersoon: Femke Hendrickx, teammanager Sociale Beleidsontwikkeling

Onderwerp Regionalisering toezicht en handhaving Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning.

Aanleiding Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de kwaliteit en de continuïteit van zorg die wij aan onze inwoners geven vanuit de Wmo en de Jeugdwet (het Sociaal Domein) via overeenkomsten met zorgaanbieders en persoonsgebonden budgetten. De middelen die wij vanuit de Wmo en Jeugdhulp beschikbaar hebben, willen wij op de juiste manier uitgeven en daar laten landen waar dat nodig is. Daarvoor is het nodig om toezicht te houden op de naleving van deze wetten, zowel op het gebied van kwaliteit als rechtmatigheid en doelmatigheid. Dit toezicht is aanvullend op de contractuele af spraken die gemeenten gemaakt hebben met de aanbieders over d e kwaliteit van de te leveren zorg en ondersteuning. Met deze brief inf ormeren wij u over ons besluit om toezicht en handhaving regionaal te gaan organiseren, samen met de overige gemeenten in Noordoost -Brabant (Jeugdhulp), de Meierij (Wmo Licht) en Meierij en Bommelerwaard (Wmo zwaar), en te beleggen bij de centrumgemeente ’sHertogenbosch. Toezicht en handhaving zijn manieren om de doelen van het Sociaal Domein te bereiken, namelijk om inwoners de kans te bieden zo lang mogelijk thuis te kunnen wonen, veilig op te groeien en te helpen om zelf standig deel te nemen aan de maatschappij. Kwaliteit en continuïteit van zorg zijn belangrijk, maar het is ook cruciaal om de kosten in balans te houden.

Geld moet worden gebruikt waar het voor bedoeld is. Bij toezicht en handhaving is het vooral belangrijk dat zorggelden doelmatig en rechtmatig worden besteed en te bewaken dat de inwoners ook daadwerkelijk de zorg ontvangen die door de gemeente is toegekend en voor heef t betaald. Het beoogde resultaat van toezicht en handhaving en contractmonitoring is het waarborgen van zowel kwaliteit als rechtmatigheid en doelmatigheid van de Wmo 2015 en de Jeugdwet door aanbieders, waarbij ook de beschikbaarheid en toegankelijkheid van deze hulp en ondersteuning een belangrijk aandachtspunt is voor duurzame hulpverlening.

Inhoud Als individuele gemeente is het moeilijk om deze doelen te verwezenlijken. We kunnen onze toegangsmedewerkers goed scholen om alert te zijn op mogelijk misbruik van middelen. En in onze f inanciële administratie Wmo en Jeugd zijn mechanismen ingebouwd om onjuiste declaraties te detecteren en controleren. Echter, de slagkracht van een zelf standige gemeente is niet zo groot en het kost veel inzet en middelen om de juiste menskracht en expertise te verwerven en onderhouden voor het vervolgonderzoek op “niet-pluis”-signalen. Daarbij is het inregelen van lokaal toezicht op regionale contracten inef f iciënt: een lokale toezichthouder kan onderzoek doen naar lokale aangelegenheden maar niet voor een hele regio spreken als hij of zij daar niet toe aangewezen is. Daarom kiezen we er voor toezicht en handhaving stevig neer te zetten en dit regionaal te gaan organiseren. Het samen optrekken met andere gemeenten heef t als voordeel dat gemeenten het toezicht

niet volledig uitbesteden, maar het relatief dichtbij gemeenten blijf t, mits het goed wordt ingeregeld (en er geen nieuwe ‘organisatie’ ontstaat die verder weg staat). Wanneer meerdere gemeenten samenwerken, is het toezicht robuuster (bij uitval is de constructie niet gelijk kwetsbaar) en is het door de schaalgrootte makkelijker om het prof essioneler in te richten. Lokaal kader In de regel bieden de Wmo 2015 en de Jeugdwet en de regionale overeenkomsten met aanbieders voldoende grondslag om onderzoek te kunnen doen en te kunnen handhaven. Naast een aanwijzingsbesluit van een toezichthouder als grondslag om rechtmatig onderzoek te mogen doen, is het essentieel dat de rol van toezichthouders is geborgd in de geldende centrumregelingen, lokale verordeningen, beleidsregels en/of besluit. Een eerste inventarisatie laat zien dat deze borging goeddeels al is verankerd in onze huidige reg elingen. Om dit helemaal goed af te hechten volgt er de komende maanden een herzieningsronde op al deze documenten. We verwachten deze herziene stukken medio 2025 aan uw gemeenteraad voor te kunnen leggen. Ons college heef t de centrumgemeente ’s-Hertogenbosch op 17 december 2024 gemandateerd om toezicht te houden in de zin van artikel 6.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning en artikel 8.5.7 van de Verordening Sociaal Domein 2024 Boxtel.

Het college van B&W van ’s-Hertogenbosch zal vervolgens de manager van RIOZ mandateren om dit toezicht uit te voeren. Uitvoering In november 2024 hebben de bestuurders van de gemeenten van de Jeugdhulpregio Noordoost -Brabant en Wmo-regio Meierij en Bommelerwaard besloten om ten behoeve van de uitvoering aan te haken bij de geldende centrumregelingen Specialistische Jeugdhulp, WMO licht en Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang en de opdracht te verstrekken aan centrumgemeente ’sHertogenbosch en specif iek bij de Regionale Inkooporganisatie (RIOZ). Dit is een logische keuze omdat toezicht en handhaving begint een basis vindt in goede af spraken in de naleving van de zorgcontracten. Gezien de overeenkomende aard van zorg is er voor gekozen om hier ook het toezicht op persoonsgebonden budgetten in mee te nemen. De centrumgemeente is inmiddels begonnen met de voorbereiding van de implementatie van deze rol. Werkprocessen worden ingericht, toezichthouders worden aangesteld en de administratieve organisatie wordt gebouwd. De portef euillehouders hebben met de centrumgemeente af gesproken dat ze 4 FTE toezichthouder kan werven. We gaan gedurende 2025 ervaren of dit teveel of te weinig is om alle signalen te onderzoeken en het aantal benodigde detailcontroles uit te voeren.

Kosten Voor de uitvoering van deze nieuwe rol stellen de regio’s voor een periode van 2 jaar (2025 en 2026) jaarlijkse € 450.000,- beschikbaar. Deze kosten worden op basis van een verdeelsleutel 75 (jeugd) en 25 (WMO) verdeeld over de deelnemende gemeenten. Voor onze gemeente is dit € 25.854 per jaar.

Vervolg De intensievere vorm van toezicht zal impact hebben op de rechtmatigheid van inzet van middelen. Dat is met meer zekerheid te zeggen. Op voorhand is niet hard te maken of deze nadere invulling van de toezichtsrol een verbeterende werking op de kwaliteit van zorg zal hebben. Daarvoor zijn teveel f actoren van invloed (inkoopbeleid, inkoopvoorwaarden, kwaliteit administratie etc). Daarom zien we dit eerste jaar als een jaar waarin de ruimte wordt gecreëerd om te pionieren, waarbij we leren van de ervaringen van de gemeenten in onze regio die al een toezichthouder hebben. We gaan aan de slag waarbij zowel de centrumgemeente als wij worden begeleid door een organisatie die hier ruime ervaring in heef t. Medio 2025 zal de centrumgemeente een eerste rapportage opleveren over de bevindingen van het eerste half jaar. Deze zullen wij u ter kennisgeving doen toekomen. Begin 2026 gaan we dan terugkijken op 2025 om te beoordelen wat deze intensievere invulling heef t bijgedragen en opgeleverd. Op basis daarvan maken we meer def initieve keuzes over vormgeving, invulling en investeringen.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Boxtel,

V.C. Fijneman secretaris

R.S. van Meygaarden burgemeester